MN 02-05-02 සේල සුත්‍රය.

WARNING
බුද්ධ කාලින භාරත සමාජයේ කිඳාබැස තිබු ආගම බ්‍රාහ්මණ ආගමය. මහා බ්‍රහ්මයා ලෝකය මැවීය. මිනිසාගේ සියළු අවශ්‍යතා ඔහු ලබා දෙන්නේය. ඔහුගේ ඉගැන්වීම මිස අන් ඇදහීමක් විය නොහැක යැයි බ්‍රාහ්මණයන්ගේ ඉගැන්වීම සියල් සමස්ත භාරතයම පිලිගත්තෝය. ඔවුන් ගෙන ආ කුල වාදය සමාජ සම්මතය විය. මේ අතරට ආ සිද්ධාර්ථ ගෞතම නම් ශ්‍රමණයෙකු තමා බුදු වීයැ’යි ප්‍රකාශ කිරීම සමාජයේ දැඩි මත භේදයට කාරණයක් විය. භවත් ගෞතමයන් ගේ දර්ශනය, ඉගැන්වීම කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ ශාරීරික ලක්ෂණ වලින් ඔහු ශ්‍රේෂ්ඨයයි ඔප්පු කරන්නට, ශරීරයේ තිස් දෙකක් අසාමාන්‍ය ලක්ෂණ ගැන බ්‍රාහ්මණ වේදයේ ඇති කාරනා ගෙන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ට ඒ ලක්ෂණ තිබුණාය කීම , සමහර බෞද්ධයන් එදා කල බව විස්වාස කල හැක.

එනමුත් මේ ලක්ෂණ ප්‍රදර්ශනය කරමින් බුදුන් වහන්සේ සිය බුද්ධත්වය ඔප්පු කළායැයි කියා ලියා ඇති සුත්‍ර පසුකාලීනව, කල නිබන්ධන සේ සැලකීම වඩා සුදුසුය. විශේෂයෙන්ම සිය දිව එලියට ඇද එහි දිග දැක්වීමට දෙකන් දිව ගෑවා ය, රහස්‍යන්ගය කොපුවෙන් ඉවතට ගෙන මිනිසුන්ට පෙනෙන ලෙස සෘද්ධියක් පෑවේය වැනි කථා කිසිසේත් ඇදහිය නොහැක. මේ සුත්රයේත්, ලක්ඛණ සුත්රයේත්, බ්‍රහ්මායු සුත්රයේත් දක්වා ඇති මේ කාරනා කිසිදු ආකාරයෙන් බුද්ධ භාෂිත ලෙස ගැනීම නොවටී. මේ සුත්‍රය කියවීමෙන්, ඇසීමෙන් ඔබ ලබන ධර්ම ඥානයක් නැත. හුදු මේ සුත්‍ර ගොන්න සම්පුර්න කිරීම පිණිස මෙය ඇතුලත් කලෙමි.

අපවත්වී වදාළ බෝපිටියේ ඥානාවාස නායක ස්වාමින්වහන්සේ කල සුත්‍ර විවරණය

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක්සමයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එක් දහස් දෙසිය පනහක් පමණ මහත් භික්ෂු සංඝයා සමග අඩ්ගුත්තර ජනපදයෙහි චාරිකාවෙහි හැසිරෙනසේක් “ආපණ” නම්වූ අඩ්ගුත්තර නියම් ගමෙහි නවාතැන් ගෙන වැඩහුන් සේක.

§ 2. ඒ ගමෙහි කේණිය නම් ජටිල පුජක තුමකු විසීය. ඔහු අංගුත්තර ජනපදයේ ධනවත් , බලවත්, රජුගෙන් පිදුම් ලත්, ප්‍රසිද්ධ පුජකයෙකි. මෙසේ ශාක්‍යපුත්‍රවූ ශ්‍රමණ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ ශාක්‍ය කුලයෙන් නික්ම පැවිදිව එක්දහස් දෙසියපනහක් පමණ මහත් භික්ෂු සංඝයා සමග අඩ්ගුත්තර ජනපදයෙහි චාරිකා කරන සේක් ආපණ නම් නියම් ගමට පැමිණි සේකැයි’ ඔහු ඇසීය.

ඒ භාග්‍යවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ යහපත්වූ කීර්ති ඝෝෂාවක් මෙසේ පැන නැංගේය.

  • ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙකරුණිනුදු අර්හත්හ. සම්‍යක් සම්බුද්ධයහ, විද්‍යාචරණ සම්පන්නයහ, සුගතයහ, ලොකවිදූහ, නිරුත්තරවූ පුරිෂ දම්මසාරථිහ, දෙවි මිනිසුන්ට ශාස්තෘහ, බුද්ධයහ, භාග්‍යවත්හ, යනුයි.
  • උන්වහන්සේ දෙවියන් සහිතවූ, මරුන් සහිතවූ, බ්‍රහ්මයන් සහිතවූ, මහණ බමුණන් සහිතවූ, මිනිසුන් සහිතවූ, සත්ව වර්ගයා ඇතුළු මේ ලෝකය තමන් වහන්සේම මනාව දැන අවබෝධ කොට ප්‍රකාශ කරණසේක.
  • උන්වහන්සේ මුල මැද අග යන තුන් තන්හි යහපත්වූ අර්ථ සහිතවූ, (ව්‍යඤ්ජන සහිතවූ) දස වැදෑරුම් අක්ෂර සම්පත්තියෙන් යුක්තවූ සියලු ආකාරයෙන් සම්පූර්ණවූ ධර්මය දේශනා කරණ සේක.
  • පිරිසිදුවූ ශාසන බ්‍රහ්මචර්යය ප්‍රකාශ කරණසේක.
  • එබඳුවූ රහතුන්ගේ දැකීමක්වේ නම් ඒ යහපත්මැයි කියායි.

§ 3 . ඉක්බිති කේණිය ජටිල තුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හමුවෙමිය සිතා උන්වහන්සේ වැඩ හුන් තැනට එළඹ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග සතුටු විය යුතු වූත් සිහිකටයුතු වූත් කථාකොට නිමවා එක් පැත්තක හුන්නේය.

එසේ තමන් වහන්සේ දකින්නට පැමිණියාවූ කේණිය ජටිල තුමා සහ පිරිසට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැහැමි කථාවෙන් කුසල් දහම් විස්තර කළසේක. කුසල් දහම්හි සමාදන් කරවූසේක. නැවත නැවත උත්සාහවත් කරවූසේක. සතුටු කරවූසේක. ඉක්බිති කේණිය ජටිලයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්ම කථාවෙන් කුසල් දහම් විස්තර කරන ලද්දේ, කුසල ධර්මයන්හි සමාදන් කරවන ලද්දේ, නැවත නැවත උත්සාහවත් කරවන ලද්දේ, සතුටු කරවන ලද්දේය.

කේණිය ජටිල පුජක තුමා මේ තමන් ඇසු ධර්මය, ගැන මහත්සේ පැහැද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හා සංඝයා වහන්ටසේලාට පසුදා දැන් පිරිනමනු කැමැතිව මෙසේ කීය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස! භික්ෂු සංඝයා සමග හෙට මාගේ දානය ඉවසා වදාරණ සේක්වා”.
මෙසේ කී කල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කේණිය ජටිල පුජකයාට මෙසේ කීහ.
“කේණියය, භික්ෂු සංඝයා පිරිස බොහෝය.
කේණිය නුඹ , බමුණන් ගේ පුජක කෙනෙකි. මේ මහා පිරිකට දන් දීම පහසු නොවේ.” යි කී සේක.

කේණිය ජටිල තෙමේ දෙවනුවත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීයේය.
“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, භික්ෂුසංඝයා කොපමණ වෙත්ද?”
“කේණිය භික්ෂූහු එක් දහස් දෙසිය පනහක් පමණ වෙත්.
මේ මහා පිරිකට දන් දීම පහසු නොවේ.” යි කී සේක.

“තෙවනුවත් කේණිය , ජටිලයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කියා දානයට ආරාධනා කළේය.
“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, භික්ෂූහු එක්දහස්දෙසිය පනහකට දානය පිළියෙළ කරමි. ඔබ වහන්සේ සියලු සංඝයා වහන්සේ සමග හෙට මාගේ දානය ඉවසා වදාරන සේක්වා” කීය.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිශ්ශබ්ද වීමෙන් ඒ ආරාධනාව ඉවසා වදාළසේක.

§ 4. සිය දාන ආරාධනාව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිළිගත් බව දත්, කේණිය ජටිල තුමා තමාගේ අසපුව වෙත ගොස් සිය මිතුරු ඇමතියන්ටද සහලේ නෑයන්ටද, කථා කොට මෙසේ කීය.
“පින්වත් මිතුරනි, ඥාතීනි!. මා විසින් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ භික්ෂු සංඝයා සමග සෙට දවස දානය පිණිස ආරාධනා කලෙමි. නුඹලාත් මේ පුජාව පිණිස සහභාගිවනු කමත්තේනම් සුදුස්සක් කරත්වා ” යි කීහ.
“එසේය. ස්වාමීනි”යි කේණිය ජටිලයන්ගේ ගේ මිත්‍රයන් සහ නෑයෝ පිළිතුරුදී වහා ඒ දාන උත්සවයට ඇවැසි නොයෙක් දේ කළහ. සමහරු උදුන් සෑදුහ, සමහරු දර පැලුහ. සමහරු භාජන සේදුහ. සමහරු දිය බඳුන් පිහිටවුහ. සමහරු අසුන් පැනවුහ.. කේණිය ජටිලයා තමාම මණ්ඩල මාලය (පැවිලියන මණ්ඩපය) පිළියෙළ කලේය.

§5 . එසමයෙහි, සේල යැයි නම් ඇති, බ්‍රාහ්මණ ආචාර්යකෙනෙක් මේ ආපන ගමෙහිම විසීය. කේණිය පුජක තුමාට ඉතා හිතවත්, ප්‍රසිද්ධ බ්‍රාහ්මණයෙක් වූ ඔහු, නාම නිඝණ්ඩු, ක්‍රියා, කල්ප විකල්ප, ශික්ෂා නිරුක්ති යන ප්‍රභේදයන් ඇති, ඉතිහාසය පස්වැනි කොට ඇති වෙදත්‍රයයේ කෙළවරට ගියාවූ කෙනෙකි. පද හා ව්‍යාකරණ හදාරන්නාවූ, විතණ්ඩ ශාස්ත්‍රයේත්, මහාපුරුෂ ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රයේත්, අති දක්ෂවූ කෙනෙක. තුන් සියයක් පමණ බ්‍රාහ්මණ මානවකයන්ට ඔහු ශිල්ප හදාරවයි.

§6 . එදින මේ සේල බ්‍රාහ්මණයා තුන්සියයක් මානවකයන් පිරිවරණ ලදුව පා ගමනින් සක්මන් කරනුයේ කේණිය ජටිලයාගේ ආශ්‍රමය දෙසට පැමිණියේය. කේණිය ජටිලයාගේ පිරිස් උඳුන් හාරනුද, සමහර ජටිලයන් දර පලනුද, සමහර ජටිලයන් බඳුන් සෝදනුද, සමහර ජටිලයන් උදකමනි පිහිටුවනුද, සමහර ජටිලයන් අසුන් පනවනුද, තමාම මණ්ඩලමාලය පිළියෙළ කරන්නාවූ කේණිය ජටිලයාද “සේල” බමුණා දුටුවේය. දැක කේණිය ජටිලයාගෙන් මෙසේ ඇසීය.

§ 7 .“කිමෙක්ද? පින්වත් කේණිය, පවුලේ යම් ආවාහයක් හෝ වන්නේද, විවාහයක් හෝ වන්නේද, මහා යාගයක් පිළියෙල කරන්නේද, බල සේනාවන් සමග සේනිය බිම්බිසාර රජ සෙට දවස බත් පිණිස මෙහි පැමිණෙන්නේ’යයි පවරණ ලද්දේද?” කියා ඇසීය.

§ 8 . “භවත් සේලය, නැත. මෙහි ආවාහයක් , විවාහයකුදු නොවන්නේය. බිම්බිසාර රජද නොඑන්නේය. අප මහා දානයක් පිළියෙල කරන්නෙමු. ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ශාක්‍යකුලයෙන් නික්ම පැවිදිව අඩ්ගුත්තර ජනපදයෙහි චාරිකා කරන අතර එක්දහස් දෙසිය පනහක් භික්ෂූ සංඝයා සමග ආපණ ගමට පැමිණි සේක. ඒ භවත් ගෞතමයන් ගැන යහපත්වූ කීර්ති ඝෝෂාව මෙසේ පැනනැංගේය. මෙකරුණිනුදු ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අර්හත්හ, සම්‍යක් සම්බුද්ධයහ, විද්‍යාචරණ සම්පන්යහ, සුගතයහ, ලොකවිදූහ, නිරුත්තරවූ පුරුෂදම්මසාරථිහ, දෙවිමිනිසුන්ට අනුශාසකයහ, බුද්ධයහ, භාග්‍යවත්හ, උන්වහන්සේට භික්ෂුසංඝයා සමග සෙට දානය සඳහා මා විසින් ආරාධනා කරන ලද්දෙමි.”

§ 9. ඒ ඇසු සේල බ්‍රාහ්මණ ආචාරිතුමා විමතියට පත්ව මෙසේ තෙවරක්ම ඇසීය.

“භවත් කේණිය, බුද්ධයයි කීවෙහිද?”
“භවත් සේලය බුද්ධයයි කිවෙමි”.

“භවiiකේණිය, බුද්ධයයි කීයෙහිද?”
“භවත් සේලය, බුද්ධයයි කිවෙමි”,

“භවත් කේණිය බුද්ධයයි කීවෙහිද?”
“භවත් සේලය බුද්ධයයි කිවෙමි.”

§ 10. එසේ තෙවරම “බුද්ධ” යන වචනය ඇසු සේල බමුණාට මෙසේ අදහස් විය.
‘ලෝකයෙහි බුද්ධ යන ශබ්දය ඇසීමද දුර්ලභය. අපගේ වේද මන්ත්‍රයන්හි දෙතිස් මහාපුරිස් ලකුණු ගැන ඉගැන්වීම බොහෝ අතීතයේ සිට පැවැත ආවේය. ඒ දෙතිස් මහා පුරිස ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්තවූ මහා පුරුෂයාහට ගති දෙකෙක්ම වෙති. අනිකෙක් නැත.

(i) .ඉදින් ඔහු ගිහිගෙයි වසයි නම් ධාර්මිකවූ ධර්මරාජයානන්වූ චාතුර්දීපයට අධිපතිවූ දිනන සුලුවූ ජනපදයන්හි ස්ථිතිප්‍රාන්තවූ සත්රුවනින් සමන්විතවූ සක්විති රජවෙයි. මේ ඔවුන්ගේ සත්රුවන්හු වෙත්. කවරහුයත්? චක්‍ර රත්නය, හස්ති රත්නය, අශ්ව රත්නය, මාණික්‍ය රත්නය, ස්ත්‍රි රත්නය, ගෘහපති රත්නය, සත්වැනි වූ පරිනායක රත්නයද යන මේවායි. ශූරවූ දිව්‍ය පුත්‍රයන්ට සමානවූ ශරීර ඇත්තාවූ පරසතුරු සේනාවන් මඩින්නාවූ, දහසකටත් අධිකවූ පුත්‍රයෝ ඒ සක්විති රජුට වෙත්. හෙතෙම සයුර කෙළවර කොට ඇති මේ මහා පොළොව යුධකිරීම් නැතිව ධර්මයෙන් දිනා අධිපතිව වෙසෙයි.

(ii). ඉදින් හෙතෙම ගිහිගෙන් නික්ම අනගාරිය ශාසනයෙහි පැවිදිවෙයිනම් ලෝකයෙහි දුරුකළ රාගාදිය ඇත්තාවූ, අර්හත්වූ, සම්‍යක් සම්බුද්ධ වෙයි.

§. 11. “පින්වත් කේණිය, දැන් ඒ අර්හත්වූ, සම්‍යක් සම්බුද්ධවූ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ දැන් කොතැන්හි වාසය කෙරෙත්ද?” යි ඇසීය.

මෙසේ කී කල්හි කේණිය ජටිලයා දකුණු අත දිගු කොට සේල බමුණාට මෙසේ පෙන්වීය.
“භවත් සේලය, මේ ඈත පෙනෙන නිල්වන් වන රොද ඇති වනයේහිය”. කීය.

§. 12.  එකල්හි සේල බමුණා තුන් සියයක් මානවකයන් සමග භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ හුන් වන ලැහැබට ගීයේය. එසේ යන ගමන් සේල බමුණා ඒ මානවකයන්ට මෙසේ කීය.
“භවත්හු පයින් පය තබා කලබල නොකොට ශබ්ද නොකොට එත්වා. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේලා වනයේ තනිව හැසිරෙන සිංහයන් මෙන් වෙති. මම ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ සමග කථා කරන අතර පින්වත්හු මාගේ කථාව අතරින් කථා නොහෙලත්වා. භවත්හු මා කථාව කෙළවර කරන තුරු ඉවසත්වා”.

§ 13. ඉක්බිති, සේල බමුණා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ හුන් තැනට එළඹියේය. එළඹ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග සතුටුවිය යුතුවූත්, සිහිකටයුතුවූත්, කථාව කොට නිමවා එකත් පසෙක උන්නේය.

එකත් පසෙක උන්නාවූ සේල බ්‍රාහ්මණයා, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ කයෙහි දෙතිස් මහා (පුරුෂ ලක්ෂණ) සෙවීය. සේල බ්‍රාහ්මණ තෙමේ පුරුෂ ලකුණු දෙකක් හැර භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ කයෙහි සියලු දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ දුටුවේය.

කොපුවකින් වැසුනු ලිංගය ඇති බව (කොසොහිත වත්ථගුයහතා) හා
පළල් දිවක් ඇති බව (පහුත ජිවහතා) යන ලක්ෂණ දෙක
නොදැක සැක කරයි, තීරණයකට නොබසී, (ඔහුගේ සිත) නොපහදී.

එකල භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සිතක් පහළවිය.
‘මේ සේල බ්‍රාහ්මණයා කොපුවකින් වැසුනු ලිංගය ඇතිබව (කොසොහිත වත්ථගුයහතාව) හා පළල් දිවක් ඇතිබව (පහුතජිවහතා) යන ලක්ෂණ ද්වය හැර සෙසු මහා (පුරුෂ ලක්ෂණ) දැක ඒ නිසා සැක කරයි. තීරණයකට නොබසී. නොපහදී”.

§ 14. එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සිය , කොපුවකින් වැසුනු (කොසොහිත) ලිංගය වත්ථගුයහය බමුණාට පෙනෙන සේ , ඍද්ධි විශේෂයක් කළසේක. **

අනතුරුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දිව බැහැර කොට දෙකන් සිදුරු ස්පර්ශ කළසේක. නැවත නැවත ස්පර්ශ කළසේක. දෙනාසා සිදුරු ස්පර්ශ කළසේක. නැවත නැවත ස්පර්ශ කළසේක. නළල් තලය සම්පූර්ණයෙන් දිවෙන් වැසූසේක.**

[** මේ වැනි දෙයක් සර්වඥවූ අනුත්තරවූ, බුදුන් වහන්සේ කලායටි කීම හා එසේ කළා යයි ඇදහීම කෙතරම් නීචද පහත්ද කියා ඔබම තීරණය කරත්වා.]

§ 15 . එකල සේල බ්‍රාහ්මණයාට මෙබඳු සිතක්විය.
‘ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ පරිපූර්ණ දෙතිස් මහ පුරිස් ලකුණින් යුක්තයහ. ඒ සියල්ල උන්වහන්සේගේ ඇත්තේය. අසම්පූර්ණයෙන් නොවේ. ඔහු බුදුවූයෙක්ද නොවූයෙක් දැයි මම නොදනිමි. එහෙත් අපේ වෘද්ධ මහලු ආචාර්ය ප්‍රාචාර්ය බ්‍රාහ්මණන් කියා ඇති පරිදි, “ඒ අර්හත්වූ සම්මා සම්බුදුවරයෝ, ඔවුහු ස්වකීය වූ ගුණ කියනු ලබන කල්හි තමන්ගේ ඥාණ ප්‍රකාශ කරත්. මම ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේගේ ඉදිරියෙහි සුදුසු වූ ගාථාවලින් උන්වහන්සේට ස්තුති කරන්නේ නම් යෙහෙකි.’
එසේ සිතා සේල බමුණා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඉදිරියෙහි මෙසේ ගාථාවලින් ස්තුති කළේය.

§ 16 . සේල බ්‍රාහ්මණයා:

[1] “ඉතා රුචි වූ (ලක්ෂණයන්ගෙන්) පිරුණු කයක් ඇත්තාවූ,
(ශරීරය ඇති) මනාව ඉපදුනාවූ, දැකුමට ප්‍රියවූ, වීර්යය ඇත්තාවූ,
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රන්වන් වූසේක.
සුදුවූ දත් ඇති සේක.

[2] “මනාව ඉපදුනාවූ, මනුෂ්‍යයෙකුට පිහිටිය වියයුතු
යම් (පුරුෂ) ලක්ෂණයෝ වෙත්ද,
ඒ සියලු ලක්ෂණයෝ නුඹ වහන්සේගේ ශරීරයෙහිදී
මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෝ වෙත්.

[3] “ප්‍රසන්නවූ නේත්‍ර ඇති
උසට ගැලපෙන මහතින් (ආරොහ පරිනාහ සම්පත්තියෙන්) යුක්තවූ
බ්‍රහ්ම කයකට බඳු සෘජුවූ බබලන ප්‍රතාපවත් ශරීරයක් ඇති
නුඹ වහන්සේ ශ්‍රමණ සංඝයා මැද සූර්යයා මෙන් බබලන සේක.

[4] “යහපත් දැකුම් ඇති, රන්වන් සිවියක් ඇති,
උතුම්වූ වර්ණයෙන් සම්පූර්ණවූ, ශ්‍රමණයන් වහන්ස,
නුඹ වහන්සේට මේ ශ්‍රමණ භාවයෙන් කවර ප්‍රයෝජනද?

[5] “උතුම් වූ රථ ඇති සිව්දිගට අධිපතිවූ
රටවල් දිනන සුලුවූ දඹදිවට ඊශ්වරවූ
සක්විති රජවීමට සුදුසු වූයේය.

[6] “නුඹවහන්සේ ක්ෂත්‍රිය වංශිකයන්ගේ රාජ්‍යයෙහි යෙදුනාහු වෙත්වා.
ගෞතමයන් වහන්ස රජුනට පූජ්‍යවූ සක්විති රජෙක්ව
මිනිසුන්ට අධිපතිව රාජ්‍යය කරනු මැනව.”

§ 17. “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ
[7]“සෙලය, මම ධර්මරාජන්වූ නිරුත්තරවූ රජවෙමි.
අණමැඩ පැවැත්විය නොහැකිවූ ධර්ම (ආඥා) චක්‍රය පවත්වමි.”

§ 18. “සේලය බ්‍රාහ්මණ ,
[8]“ගෞතමයන් වහන්ස, ධර්මරාජවූ නිරුත්තරවූ සම්‍යක් සම්බුද්ධ තෙමේ දැනගත්තෙහිය.
ධර්මයෙන් (ආඥා) චක්‍රය පවත්වමියි වදාළෙහිය.

[9] “පින්වතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවක වූ අවවාදය අනුව හික්මුනාවූ සෙනෙවියා කවරෙක්ද?
නුඹ වහන්සේ විසින් පවත්වන ලද මේ ධර්මචක්‍රය කවරෙක් අනුව පවත්වයිද?”

§ 19. “(භාගවතුන් වහන්සේ)
[10]“සේලය, මා විසින් පවත්වන ලද නිරුත්තරවූ ධර්මචක්‍රය
තථාගතයනට අනුව උපන්නාවූ (අනුජාතවූ)
සැරියුත් තෙමේ අනුව පවත්වයි.

[11] “දතයුතු සියල්ල දැනගන්නා ලදී.
වැඩිය යුතු සියල්ල වඩනලදී.
මා විසින් අත්හැරිය යුත්ත අත්හරින ලදී.
බමුණ, එහෙයින් මම බුද්ධවෙමි.”

[12] “බ්‍රාහ්මණය, මා කෙරෙහි සැක දුරුකරව.
ශ්‍රද්ධාවෙහි ස්ථිරව පිහිටුව. (ශ්‍රද්ධාවෙන් බැස ගනුව.)
නිතර සම්බුදුවරයන්ගේ දැක්ම දුර්ලභ වෙයි.

[13]. “ඒකාන්තයෙන් ලෝකයෙහි යම් කෙනෙකුන්ගේ නිරතුරු පහලවීම දුර්ලභ වේද?
බ්‍රාහ්මණය, ඒ මමය. මම රාගාදි උල් ඉදුරු නිරුත්තරවූ සම්‍යක් සම්බුද්ධ වෙමි.

[14]. “කාමාදී මරසෙනග විසින් නොමැඩියහැකිවූ,
අසමවූ ශ්‍රේෂ්ඨවූ, නිර්භයවූ, මම සියලු ස්කන්ධ මාරාදි පස්මරුන් වසග කොට සතුටු වෙමි.

[15]. “පින්වත්නි, බුදුරජාණන් වහන්සේ යම් දෙයක් දේශනා කරන සේක්ද, මෙය අසව්. රාගාදී කෙලෙස් උල් උදුරා දැමූ මහා වීරයන් වහන්සේ වනයෙහි සිංහයෙකු මෙන් නාදකරන සේක”.

§ 20. “සේල බ්‍රාහ්මණ
[16]කාමාදි මරසෙනග විසින් නොමැඩිය හැකිවූ,
අසමවූ ශ්‍රේෂ්ඨවූ බුදුපියානන් වහන්සේ දැක
පහත් ජාති ඇත්තාවූද කවරෙක් නොපැහැදෙන්නේද?

[ 17]“යමෙක් මා අනුව යාමට කැමතිනම් ඒවා,
යමෙක් අකැමැති නම් යේවා’.
මම මෙහි බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදිවන්නෙමි.

§ 21. සිසු පිරිස
“ඉදින් පින්වතුන් වහන්සේට මේ සම්මාසම්බුද්ධ ශාසනය රුචි කෙරේද?
අපිත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලඟ පැවිදි වන්නෙමු.

§ 22. සේල බ්‍රාහ්මණ
“මේ තෙසියක් බමුණෝ
ඇඳිලි බැඳගත්තාහු ඉල්ලත්
‘භාග්‍යවතුන් වහන්ස, නුඹවහන්සේ ළඟ
බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිරෙන්නෙමු”.

§ 23. (භාග්‍යවතුන් වහන්සේ)
“සේලය, තමා විසින්ම දත යුතුවූ, මාර්ගය අනතුරුව විපාක දෙන හෙයින් අකාලිකවූ, බ්‍රහ්මචර්යාව මනාකොට දේශනා කරණ ලදී. යම් ශාසනයෙක්හි අප්‍රමාදව හික්මෙන්නහුට පැවිදි බව නොසිස්ය යනුයි.

§ 24. පිරිවර සහිතවූ, සේල බමුණා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි පැවිද්ද ලැබීය. උපසම්පදාව ලැබීය.

§ 25 . ඉක්බිති කේණිය ජටිලයා ඒ රැය ඉක්මුනු පසු සිය ආශ්‍රමයෙහි ප්‍රණීතවූ ඛාදනීයවූ භොජනීයවූ සියල්ල පිළියෙල කරවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට දානය සඳහා කාලය දැන්වීය.
“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, සුදුසු කාලයයි. දානය පිළියෙල කොට නිමවන ලදී.”

එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙරවරුයෙහි හැඳ පෙරවා පාත්‍ර සිවුරු ගෙන කේණිය ජලටිලයාගේ ආශ්‍රමය වෙත පැමිණියේය. පැමිණ පැනවූ අස්නෙහි භික්ෂු සංඝා සමග වැඩ උන්සේක. කේණිය ජටිලයා බුද්ධ ප්‍රමුඛ භික්ෂු සංඝයා ප්‍රණීතවූ, කෑ යුතුවූ, අනුභව කළ යුතුවූ, ආහාර පාන වර්ගවලින් සියතින් සැතපවීය, පැවරීය, ඉක්බිති කේණිය ජටිලයා වැළඳුවාවූ, පාත්‍රයෙන් බැහැර කරන ලද අත ඇත්තාවූ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා පැමිණ එක්තරා මිටි අස්නක් ගෙන, එක් පැත්තෙක හුන්නේය.

එක් පැත්තෙක එසේ හිඳ උන්නාවූ, කේණිය ජටිලයාට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ ගාථාවලින් අනුමෝදනාව කළ සේක.

§ 26
[1] “යාගයට ගින්න ප්‍රධානය,
ඡන්දයට ‘සාවිත්තී’ ඡන්දය ප්‍රධානය,
මිනිසුන්ට රජතුමා ප්‍රධානය,
නදීන්ට සාගරය ප්‍රධානය.

[2] “තාරකාවනට චන්ද්‍රයා ප්‍රධානය,
තවන්නවුනට සූර්යයා ප්‍රධානය,
පින්කිරීමට කැමැතිවන්නවුනට හා දන්දෙන්නවුනට
ඒකාන්තයෙන් සංඝයා ප්‍රධානය” යනුයි.

§ 27. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සේණිය ජටිලයාට මේ ගාථාවලින් අනුමෝදනාව කොට ආසනයෙන් නැගිට වැඩි සේක.

එකල ආයුෂ්මත් සේල භික්ෂූන් වහන්සේ පිරිවර සහිතව වෙන්වූයේ අප්‍රමාදව කෙලෙස් තවන වීර්ය ඇතිව වාසය කරන සේක් නොබෝ කලකින්ම යමක් සඳහා කුල පුත්‍රයෝ මනාකොටම ගිහිගෙන් නික්ම පැවිදි වෙත්ද, ඒ නිරුත්තරවූ බ්‍රහ්මචර්යාව කෙළවර කොට ඇති මේ ආත්මයෙහිම තෙමේ අභිඥාවන් ප්‍රත්‍යක්ෂකොට දැන ඊට පැමිණ වාසය කළ සේක. ඉපදීම නැති කෙළේය. බ්‍රහ්මචරියාවෙහි හැසිර නිමවන ලදී. කළ යුතු සියල්ල කරන ලදී. මේ ආත්මයෙහි කළ යුතු අනිකක් නැතැයි දැනගත්තේය. ආයුෂ්මත් සේල භික්ෂූන් වහන්සේ පිරිස සහිතව රහතුන් අතුරෙන් කෙණෙක් වූහ.

§ 28 . ඉන්පසු ආයුෂ්මත් සේල භික්ෂූන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ හුන් තැනට පැමිණ, සිවුර එකාංසකොට ඇදිලි බැඳ වැඳ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ගාථාවලින් මෙසේ කීහ.

[1] “භාග්‍යවත්වූ බුදුරජාණන් වහන්ස,
අපි මෙයින් අට දිනකට පෙර ඔබ සරණ ගියෙමු.
ඒ සරණගෙන සත්රැයකින් අපි නිවුනෝ වමු.
නුඹවහන්සේගේ ශාසනයෙහි දැමුනෝ වෙමු.

[2] “නුඹවහන්සේ බුද්ධය, නුඹවහන්සේ ශාස්තෘහ,
පස්මරුන් මැඩපැවැත්වූ මුනි වරයානෝය.
නුඹවහන්සේ රාගාදි අනුශය සියල්ලන් නසා ඔබ එතරවූසේක,
මේ සත්වප්‍රජාව එතර කරවන සේක.

[3] “නුඹවහන්සේ නැවත ඉපදීමට හේතුව ඉක්මවන ලදහ.
කාමාදි ආශ්‍රවයෝ බිඳදමන ලදහ.
කාමාදී උපාදානයන් නැතිව භිය සහ භයංකර අරමුණු (භයභෙරවයන්),
නැති කළේ සිංහයෙකු මෙන් වාසය කරන සේක.

[4] “මේ තුන්සියයක් භික්ෂූහු ඇඳිලි බැඳගෙන සිටිත්.
වීරයන් වහන්ස, පාදයන් දිගුකරනු මැනව.
අප භික්ෂූහු ශාස්තෲන් වහන්සේට වඳින්නෙමු.”

MN 02-05-10. සඩ්ගාරව සූත්‍රය

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විමුක්ති මාර්ගය සොයා ගිය දුෂ්කර ගමන නැවත වරක් ආවර්ජනා කෙරෙන මේ සුත්‍ර ධර්මයේ සිතට ගන්නට බොහෝ ආදර්ශ ඇත. ගේ දොර වතු පිටි ධන සම්පත් අඹු දරුවන් මා පිය නෑයන් හා අන් කාම සම්පත් අත් හැර සිව්රු පොරවා කය මහනකලත්, ඒ කාම අරමුණු කෙරෙහි ආසාව කැමැත්ත නම් ක්ලේශ අත් නොහරිනතාක් සැබෑ නෛෂ්ක්රමනය සිදු නොවන බව මෙහි දැක්වේ. කය නොව සිත මහනකිරීම ප්‍රධාන බව දරත්වා.

පුජනීය මාන්කඩවල සුදස්සන හිමි කල සුත්‍ර විවරණය අසන්න

§1. මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක් සමයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෝසල ජනපදයෙහි මහත්වූ භික්ෂු සඩ්ඝයා සමග චාරිකාවෙහි හැසිරෙයි. එසමයෙහි මණ්ඩල කප්ප නම් ගමෙහි වාසය කරන ධනඤ්ජානී නම් බ්‍රාහ්මණ ස්ත්‍රිය බුදුන් කෙරෙහිද, ධර්මය කෙරෙහිද, සඩ්ඝයා කෙරෙහිද, බොහෝ භක්ත්‍යාදරයෙන් යුක්ත උපාසිකාවක්ය. ඇය නිබඳවම බුදුන් දහම් සඟුන් සිහිකරන්නී වරක් ගමනක් යත්දී පය පැටලී වැටෙන්නට යත්දී යලි නොවැටී සිටින්නට පය ඔසවා තබා, ” නමෝ තස්ස භගවතෝඅරහතෝ සම්මා සම්බුද්ධස්ස !” යි තුන්වරක් බුද්ධ වන්දනා ගාථාව හඬ නගා කීවාය.

§ 2. ඒ වෙලාවේ ඒ මගෙහි ගමන් කරමින් සිටි සඩ්ගාරව නම් තරුණයාට 917 මේ ඇසුනී . මේ මානවකයා, නිඝණ්ඩු ශාස්ත්‍රය, කෙටුභ ශාස්ත්‍රය, ශික්ෂා, නිරුක්ති, යන ප්‍රභේදයන් ඇති ඉතිහාසය පස්වැනි කොට ඇති වෙදත්‍රයයේ කෙළවරට ගියාවූ පද හා ව්‍යාකරණ හදාරන්නාවූ, ලොකායත ශාස්ත්‍රයේත් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රයේත් සම්පූර්ණ පරිචයට පැමිණි, බ්‍රාහ්මණ ධර්ම හදාළ බ්‍රාහ්මණයෙකි. ධනන්ජානි බැමිණිය බුදු රජානන්වහන්සේට වන්දනා කරන ගාථාවක් කියනු අසා ඔහු කෝපයට පත් විය.

[917:- ධනන්ජානි බ්‍රාහ්මණ කාන්තාව, සෝතාපන්න ශ්‍රාවිකාවක් බවත්, මේ සංගාරව මානවකයා ඇයගේ ස්වාමිපුරුෂයාගේ සොහොයුරා බවත් අටුවාව කියයි.]

ඔහු ධනඤ්ජානි බැමිණියට මෙසේ කීය. “මේ තරම් ගුණවත් පුජනීය බ්‍රාහ්මණයන් සිටිද්දී මුඩු ශ්‍රමණයෙකුට වන්දනා කරන නුඹ පිරිහුනීය. විනාශයට පැමිණියාය. කුමක් නිසා ඒ මුඩු ශ්‍රමණයාගේ ගුණ කියයිද ” යනුයි.

“මලනුවනි, නුඹ භාග්‍යවත්හුගේ සීලයත් ප්‍රඥාවත් ගැන නොදන්නෙහිය. ඉදින් , ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සීලයත්, ප්‍රඥාවත්, දන්නෙහි නම්, නුඹ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට, නින්දා කරනු තබා එසේ කරන්නට සිතන්නේවත් නැත.”

“එසේ නම් පින්වතිය, යම් කලෙක ශ්‍රමණ ගෞතමයෝ, මණ්ඩල කප්ප ගමට පැමිණෙත්ද, එකල මට කියව”යි කීය.
“ එසේය දරුව, මා නුඹට කියන්නෙමි” යි ධානඤ්ජානි බැමිණිය සඩ්ගාරව මානවකයාට පිළිතුරු දිනි.

§ 4. පසු කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිළිවෙළින් චාරිකාවෙහි හැසිරෙන සේක් මණ්ඩල කප්ප ගමටද, පැමිණියහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මණ්ඩල කප්ප ගමෙහි තොදය්‍ය බ්‍රාහ්මණයාගේ අඹ වනයෙහි වාසය කරන සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, මණ්ඩල කප්ප ගමට පැමිණ තොදෙය්‍ය බමුණන්ගේ අඹ වනයෙහි වසන සේකැයි ධානඤ්ජානි බැමිණිය ඇසීය. එකල්හි ධානඤ්ජානි බැමිණිය සඩ්ගාරව මානවකයා වෙත පැමිණ මෙසේ කීය.

“දරුව, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ මණ්ඩල කප්ප ගමට පැමිණ මණ්ඩල කප්ප ගමෙහි තොදෙය්‍ය බ්‍රාහ්මණයාගේ අඹ වනයෙහි වාසය කරන සේක. දරුව, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දකින්නට කැමැත්තේ නම් ඊට දැන් කාලයයි” කීය.

“එසේය, පින්වතියයි” පිළිතුරු දී සංගාරව මානවකයා තොදෙය්‍ය බ්‍රාහ්මණයාගේ අඹ වනය වෙත ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග සතුටු වියයුතුවූත්, සිහිකටවූත් කථා කොට නිමවා එක් පසෙක හිඳ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීය.

§ 6, “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මේ ආත්මයෙහිම අධ්‍යාත්මික පුර්ණත්වය ලබාගෙන දැනීමේ කෙළවර කොට, නිවන් පැමිණියාහුයයි, කියන ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ සිටිත්.918

[918: “දිට්ඨධම්මාභිඥඥාවොසානපාරමිපපතතානං ආදීබ්‍රහ්මචරියං පටිජානාති ” අපි බ්‍රහ්මචරියා මාර්ගය ඇති කරන්නන්ය, මිනිසුන් පුර්න භාවයට පත් කිරීමේ ප්‍රතිපත්තිය හා ක්‍රමය තමන් සකස් කළේය, මේ ජීවිතය කෙසේ ඇතිවුයේදැයි වටහාගෙන අපි පුර්නබවට පත් වීමු . නිර්වානය යයි කියනා ඒ සම්පුර්ණත්වයට යන ප්‍රතිපත්තිය අපි දන්නෙමු” යි කියති.]

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඔවුන් අතුරෙන් භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ කවර තැනක ඉන්නේද?”

§ 7. “භාරද්වාජය, දැනීම කෙළවරට ගොස් නිවනට පැමිණියාහුයයි, බ්‍රහ්මචර්යාවේ නිර්මාපකයායි කියන ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ගේ නානත්වයක් වෙනස් කම් මම දකිමි.

(a) භාරද්වාජය, තමන්ට පෙර සිටි ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ගෙන් පැවත ආ යම් ධර්මයක්, ඉගැන්වීමක්, පටිපදාවක් විශ්වාස කරමින් ඉගෙන, ඒ ඉගැන්වීම විමුක්තිය ලබා දෙන්නේයැයි ඇති ශ්‍රද්ධාව නොහොත් විශ්වාසය නිසා, තමන් විමුක්තිය ලද්දෙම්යැයි, විමුක්ති මාර්ගය උගැන්වමැයි කියන ත්‍රිවේද වාගීශ්වර ආදී ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඇත. 919

[919:-අද පවත්නා බොහෝ ආගම් මෙසේ පෙර සිට ආ නිසා පරම්පරාවම මේ ධර්මය ඇදහු නිසා මෙයම පමණක් විස්වාස කරන අයගේ ඇදහීම් වේ. ලංකාවේ ඇති බුද්ධාගමද එසේම බව කනගාටුවෙන් වුවත් කිව යුතුවේ. අභිධර්ම පිටකය , විසුද්ධි මාර්ගය, ආදී පරිබාහිර දේ කර ගසාගෙන අභිධර්ම විශාරද කියාගන්නන් විනා පටිපදාවේ යෙදී විමුක්ති මාර්ගයට බට කෙනෙක් සොයාගන්නට නොහැකි තරම්ය.]

(b) සම්පුර්ණයෙන්ම ශ්‍රද්ධාව නොහොත් භක්තිය, විශ්වාසය මුල් කරගෙන, පාදක කරගෙන, තම ධර්මය, පටිපදාව විමුක්තිය ගෙන දෙන්නේය අදහන, විතර්ක විමංසා920 මගින් ඒ ඔප්පු කරන්නට සමත් තමන් විමුක්තිය ලද්දෙම්යැයි, විමුක්ති මාර්ගය උගැන්වමැයි කියන ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ ඇත.

[920: සද්ධා මත්තකෙන – ශ්‍රද්ධාව මත පමණක් රඳා සිටින මේ කාණ්ඩය ගැන කියද්දී තක්කි, වීමංසි දෙක මත වූ ශ්‍රද්ධාව යයි සඳහන්වීම ප්‍රශ්න සහගත වන්නේ චංකි සුත්‍රයේදී තක්කි සහ විමන්සි දෙක තනි තනිව ගෙන ශ්‍රද්ධාව වෙනම ගෙන දක්වා ඇති නිසාය. පෙර ඇදහීම් විශ්වාස කිරීම හුදු ශ්‍රද්ධාව මත පිහිටා කරන බව පමණක් කීම වඩා සුදුසු බව සිතමි.- බෝධි ස්ථවිර]

(c) මින් පෙර කිසිවෙකු නොකියූ , කිසිදා නො ඇසු ධර්මයක් (පුබ්බේ අනනුස්සුතෙසු ) තමන්ම ස්වකීය උත්සාහයෙන් අවබෝධ කරගෙන921 විමුක්ති සාධනය කරගත්, ඒ විමුක්ති පටිපදාව දේශනා කරණ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ද වෙත්.

[921:- සමන් යෙව ධම්මංඅභිඥඥාය : පදයෙන් තමන් වහන්සේම ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට අවබෝධකරගත් බව දැක්වේ.]

§ 8 . “භාරද්වාජය, මම එවැනි කෙනෙක් වෙමි. පෙර නොඇසූ ධර්මයන් තමන්ම ප්‍රත්‍යක්ෂව දැන සම්පුර්ණවම අවබෝධකරගත් බව කියා නිර්වාන අවබෝධයට පත් වූවෙමි යයි යමෙක් කියන්නේ නම් ඒ මම ම වෙමි. ඒ අවබෝධය කෙසේ ලැබූ වේදැයි කිවහොත්,:-

§ 9. “භාරද්වාජය, බුද්ධත්වයට පත්වූවන්නට පෙර, මගේ බෝසත් කාලයේදී මට මෙබඳු අදහසක් විය. ගිහිගෙයි විසීම අවහිර සහිතය, කෙලෙස් රජස් උපදින මාර්ගයයි. ශ්‍රමණ ජීවිතය, අවකාශය මෙන් නිදහස්ය. ගිහිගෙයි වසන්නකුට, සියලු ආකාරයෙන් පිරිසිදුවු, සියලු ආකාරයෙන් සම්පූර්ණවූ, ලියවන ලද සකක් බදුවූ, නොකිලිටි වූ මේ බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිරීම පහසු නොවෙයි. මම හිසකේ රැවුලු කපා, කසාවත් හැඳ, ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වන්නෙම් නම් ඉතා යෙහෙකැයි කියාය.922

[922: මේ සුත්‍රයේද, අරිය පරියේසන සුත්‍රයේද, සච්චක සුත්‍රයේද, තවත් සුත්‍ර කිහිපයකම බෝධිසත්වයන්ගේ අභිනිෂ්ක්‍රමණය ගැන සඳහන් වේ. සිද්ධාර්ථ කුමරු දෙමාපියන්ට, යසෝදරාවට සොරෙන්, සියල්ලන් නිදත්දී, කන්ථක අසු පිට නැගී කිඹුල්වත් නුවරින් පැන ගිය බවක් ඒ කිසි තැනක සඳහන් නොවේ. මෙසේ සුත්‍ර ධර්මය විකෘති කර ඇත්තේ ජනයාගේ ශ්‍රද්ධාව වැඩි කිරීම පිණිස විය හැක. ඒ ප්‍රයත්නය අනිත් පැත්තට පෙරලී බෝධිසත්වයන් අඹු දරුවන්ට නොකියා හොරෙන් පැන ගියේය කියන්නට අන්‍යාගමිකයෝ මේ පාවිච්චියට ගනී.]

§ 10. භාරද්වාජය, මම එයින් ටික කලකට පසු තරුණ වයසේදීම, හිසකෙස් කළු පහන් තිබියදීම, භද්‍ර යෞවන වයසෙහිදීම, මනා තරුණ භාවයෙන් යුක්තව සිටියදීම, මවුපියන් නොකැමතිව අඬත්දී, හිසකෙස් දැළිරැවුල් කපාහැර කසා වත් හැඳ ගෙන ගිහිගෙන් නික්ම අනගාරිකව පැවිදිවීමි.

§ 11. මෙසේ පැවිදිවූ මම කුසල් කුමක් දැයි විමුක්ති මාර්ගය කුමක්දැයි සොයමින්, නිරුත්තරවූ උතුම් විමුක්තිය සොයමින් ආචාර්යයෙකු සොයන්නේ, කාලාම ගොත්‍ර නාමය ඇති ආළාර තවුස්තුමා ගැන අසා ඔහු වෙත ගොස් මෙසේ කීයෙමි.
“ඇවැත්නි කාලාමයෙනි, මම මේ සස්නෙහි උතුම් හැසිරීමෙහි හා ඔබේ ධර්මය පිළිපැදීමට කැමැත්තෙමි’යි යනුයි.

භාරද්වාජය, මෙසේ කී කල්හි ආළාර කාලාම තවුසන් මට මෙසේ කීයේය.
“යම් නුවණැති පුරුෂයෙක් නොබෝ කලකින් ස්වකීය ආචාර්යවරයාගේ ධර්මය දැන තමාගේම අත්දැකීමෙන් ඒ ධර්මය ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට වාසය කරන්නේද මේ ධර්මය එබඳුය. එහෙයින් ආයුෂ්මත් හුද එසේ වාසය කෙරේවා”යි යනුවෙනි.

“භාරද්වාජය, මම නොබෝ කලකින්ම ඔවුන්ගේ ධර්මය අසා ඉගෙන ගත්තෙමි. භාරද්වාජය,, මම ඔහු කියූ දෙයට පිළිතුරු දීමට තොල් සෙලවූ පමණින්, පාඩම් කරගත් පිළිතුරු දුන් පමණින් නොව උගත් ධර්මය මගේම අත් දැකීමෙන් හා වටහා ගැනීමෙන් ඒ ධර්මය, ඒ ඉගැන්වීම දනිමි, දකිමියිද කියමි. මා පමණක් නොව අන්‍යයෝද එසේ ප්‍රකාශ කරති. ඉදින් භාරද්වාජය, ආළාර කාලාම තවුසන් මේ ධර්මය හුදෙක් ඇදහීම් පමණකින් ප්‍රකාශ නොකොට තම විශිෂ්ට ඥානයෙන්ම ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට දැන වාසය කරති යි මට සිත් විය.

ඉක්බිති භාරද්වාජය, මම ආළාරකාලාමයන් වෙත ගොස් මෙසේ ඇසීමි. ‘ඇවැත්නි, කාලාමයෙනි, කෙසේ නම්, කුමන ආකාරයකින් මේ ධර්මය දැන ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට ඊට එළඹ වසමි යැයි ඔබතුමා ප්‍රකාශ කෙරේදැ’යි කියාය. භාරද්වාජය, මෙසේ කී කල්හි ආළාරකාලාම තවුසන්   ආකිඤ්චඤ්ඤායතනය ට302 එළැඹෙන සැටි මට කීයේය.

[302 :- අටුවාව: සමාධි භාවනාවෙහි හත්වන ප්‍රතිඵලය වන නේවසඥා තෙක් නොව සතරවන අරුපි ධ්‍යානය තෙක් වුවත් සිත් වැඩීම අධ්‍යාත්මික හැසිරීමෙහි ලැබිය හැකි විශාල දියුණුවකි. එනමුත් ඒ සමාධි චිත්තය පමණක් විමුක්තිය (නිර්වාණය) පිණිස ප්‍රමාණවත් නොවේ. නෙවසඥාව තෙක් වැඩු සිත් ඇත්තෙක් මරණයෙන් මතු කල්ප 60,000ක් ආයුෂ ඇති නෙවසඥා තලයෙහි පහල වෙයි. නමුත් ඒ ඉතා දිගු ආයුෂය ගෙවීමෙන් පසු නැවත පහත තලයක උපතක් ලබයි. නෙවසඥා තලයෙහි උපත් ලදුවත් මාරයාගේ උගුලෙන් නොගැලවුන බව දත යුතුය.]

භාරද්වාජය, මට මේ අදහස පහළ විය. “ආළාරකාලාම තවුසන්ට පමණක් නොව මටද ශ්‍රද්ධාව ඇත්තේ වෙයි. වීර්ය ඇත්තේ වෙයි. මටද සතිය ඇත්තේය. මටද සමාධිය ඇත්තේය. මටද ප්‍රඥාව ඇත්තේය.303 ආළාරකාලාම තවුසන් යම් ධර්මයක් ප්‍රත්‍යක්ෂකොට දැන වාසය කරමි, යි කියයි නම්, ඒ ධර්මය ප්‍රත්‍යක්ෂකොට දැනගන්නට මමද වීර්ය කරන්නෙම් ” කියායි.

[303: පංච ඉන්ද්‍රියයන් තුලින් ඇති වන පංච බල මෙසේ දක්වා ඇතත් , තවම බෝධිසත්වයෙකුවූ සිද්ධාරථ තවුසාගේ මේ ගුණ තිබුනේය කීම විශ්වාස කල නොහැක. ආර්ය තත්වයෙදී පමණක් ඇතිවන මේ පංච බලයන් මෙහි ඇත්තේ මුල් සුත්‍ර දේශනාව සංස්කරණය කොට බව මේ සුත්‍රයේ චීන පිටපත කියවීමෙන් දැක්ක හැක. චීන මජ්ජිම ආගමේ සඳහා වන්නේ ශ්‍රද්ධාව වීර්ය පමණකි. ]

“භාරද්වාජය, මම නොබෝ කලකින් ඒ ධර්මය උගෙනගත් පරිදිම වඩා, මම, ම දැන ප්‍රත්‍යක්ෂකොට ඊට පැමිණ වාසය කෙළෙමි. භාරද්වාජය, ඉක්බිති මම ආළාර කාලාම තවුසන් වෙත ගොස්, ‘ඇවැත්නි, කාලාමයෙනි, මේ ධර්මය ඔබ උගැන්වූ පරිදි, මම මෙසේ වඩා, මෙසේ ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට ගත්තෙමි.” යි විස්තර කලෙමි .

එවිට එතුමා මට මෙසේ ප්‍රසංසා කළේය.
“ඉතාමත් අගනේය. මිතුර ඉතාමත් අගනේය. මම ද විමුක්ති සුව විඳින්නේ ඔබ විඳිනා ලෙසමය. මා වටහා ගත් ධර්මය එපරිද්දෙන්ම ඔබද වටහා ගෙන ඇත. ඔබ වටහා ගත් ලෙසම මාද වටහා ගත්තේ වෙමි. ඔබ වැනි සබ්‍රහ්මචාරීන් අප අතර විසීම අපට මහත් ලාභයකි. මම යම්බඳුද, ඔබත් එබඳුය. ඔබ යම්බඳුද, මාත් එබඳුය. ඇවැත්නි, එනු මැනව. මා හා එක්ව මේ අපේ අනෙක් ශ්‍රමණයන්ද විමුක්ති මාර්ගයට පමුණුවමු” යි කීහ.

“භාරද්වාජය, මෙසේ මාගේ ආචාර්යවූ ආළාරකාලාම තවුසන් ඔහුගේ ශිෂ්‍යයාවූ මා, ඔහු හා සම සම තන්හි තැබීය. පිදිය හැකි උසස්ම පූජායෙන් මා පිදීය.

භාරද්වාජය, මට මෙසේ සිත්විය. මා ආලාර කාලාමයන් ගෙන් උගත්  ධර්මය, කාමයන් කෙරෙහි කලකිරීම පිණිස, නොඇල්ම පිණිස, කෙලෙස් නැති කිරීම පිණිස, කෙලෙස් සංසිඳීම පිණිස, විශෙෂයෙන් දැනගැනීම පිණිස, අවබොධය පිණිස, නිවන් පිණිස නොපවතියි. ආකිඤ්චඤ්ඤායතන බඹලොව ඉපදීම පිණිස පමණක් පවතියි. මාර පාසයෙන් නිත්‍ය ගැලවීමෙන් තොර වූ එම ධර්මය ප්‍රමාණවත් නොවේයයි සලකා ඒ ධර්මයෙහි පමණක් නොසැහිමෙන් , මම එතුමා කෙරෙන් ඉවත්ව ගියෙමි.

§ 12 . “භාරද්වාජය, නැවතත් මම කුසල් කුමක්දැයි සොයමින්, නිරුත්තරවූ උතුම් නිර්වාණය සොයමින් ආචාර්යවරයකු සොයන්නේ උද්දක රාම පුත්ත304 තවුසන් ගැන අසා ඔහු සොයා ගියෙමි. ගොස් මෙසේ කීයෙමි.
“ඇවැත්නි, මමද මේ ධර්මයෙහි හැසිරෙන්ට කැමැත්තෙමි’යි කීයෙමි.
“භාරද්වාජය, මෙසේ කී කල්හි උද්දකරාම පුත්ත තවුසන් මට මෙසේ කීයේය.
‘යම් නුවණැත්තාවූ පුරුෂයෙක් වැඩි කල්නො නොයවා ස්වකීය ආචාර්යවරයාගේ ධර්මය තමාම දැන ප්‍රත්‍යක්ෂකොට වාසය කරන්නේද මේ ධර්මය එබඳුය එහෙයින් ආයුෂ්මතුන් මෙහි වැඩ සිට, මේ පිළිවෙත් පුරත්වා . මේ ධර්ම මාර්ගයේ ප්‍රතිපත්ති පුරත්වා. “යි කියායි.

[304 :  උද්ද තවුසන් හා රාම යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ දෙදෙනෙක් නොව එක් තාපස තුමෙක් යයි ගරු ඥාණමෝලි ස්වාමින්වහන්සේ සහ හෝනර් යන පරිවර්තකයන් සලකු බව පෙනේ. ඒ සාවද්ය බවත් උද්දක නමින් මෙසේ හැඳින්වෙන තවුස්තුමා පෙර විසු රාම තවුසන්ගේ ඥාති පුත්‍රයෙක් නොව හෝ බොහෝවිට අනුප්‍රාප්තික ශිෂ්‍ය තවුසෙකු බව “රාම පුත්ත” වචනයෙන් දැක්වෙන බව පුජ්‍ය බෝධි ස්වාමින් වහන්සේ දක්වයි. රාම පුත්ත ලෙස උද්දකට පෙර නමක්, යෙදු බවත් සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන්ගේ උපතට පෙර රාම තාපසයන් මෙලොව හැර ගිය බවත්, උද්දක තවුසන්ගේ ධ්‍යාන දියුණුව ගැන වැඩි විස්තරයක් සඳහන් නොවෙතත් සිද්ධාර්ථ තවුසන් ඔහු කෙරෙන් නික්ම යන තෙක්ම උද්දක තවුසන් සතරවන ධ්‍යානයට එළඹීමට සමත් වූ බවක් නොදැක්වෙන බවද පුජනිය බෝධි හිමියන් දක්වයි]

“භාරද්වාජය, මම නොබෝ කලකින් ඔවුන්ගේ ධර්මය අසා ඉගෙන ගත්තෙමි. භාරද්වාජය, මම ඔහු කියූ දෙයට පිළිතුරු දීමට තොල් සෙලවූ පමණින්, පාඩම් කරගත් පිළිතුරු දුන් පමණින් නොව උගත් ධර්මය මගේම අත් දැකීමෙන් හා වටහා ගැනීමෙන් ඒ ධර්මය, ඒ ඉගැන්වීම දනිමි, දකිමියිද කියමි. මා පමණක් නොව අන්‍යයෝද එසේ ප්‍රකාශ කරති. ඉදින් භාරද්වාජය, උද්දක තවුසන් මේ ධර්මය හුදෙක් ඇදහීම් පමණකින් ප්‍රකාශ නොකොට තම විශිෂ්ට ඥානයෙන්ම ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට දැන වාසය කරති යි මට සිත් විය. ඉක්බිති භාරද්වාජය, මම උද්දක තවුසන් වෙත ගොස් මෙසේ ඇසීමි.

‘ඇවැත්නි, රාම පුත්‍රයෙනි, කෙසේ නම්, කුමන ආකාරයකින් මේ ධර්මය දැන ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට ඊට එළඹ වසමි’ යැයි ඔබතුමා ප්‍රකාශ කෙරේදැ’යි කියාය. භාරද්වාජය, මෙසේ කී කල්හි උද්දකරාම පුත්ත තවුසන් නෙවසඤ්ඤා-නාසඤ්ඤායතනය දක්වා සිත පැවැත්වීම කෙසේ කලයුතු දැයි මට ඉගැන්වූයේය. .

භාරද්වාජය, මට මේ අදහස පහළ විය. උද්දකරාම පුත්ත තවුසන් හට පමණක් නොව මටද ශ්‍රද්ධාව ඇත්තේ වෙයි. වීර්ය ඇත්තේ වෙයි. මටද සතිය ඇත්තේය. මටද සමාධිය ඇත්තේය. මටද ප්‍රඥාව ඇත්තේය.303 උද්දකරාම පුත්ත තවුසන් යම් ධර්මයක් ප්‍රත්‍යක්ෂකොට දැන වාසය කරමියි කියයි නම් ඒ ධර්මය ප්‍රත්‍යක්ෂකොට දැනගන්නට මමද වීර්ය කරන්නෙම් නම් හොඳය කියායි.

“භාරද්වාජය, මම නොබෝ කලකින් ඒ ධර්මය උගෙනගත් පරිදිම වඩා, මම ම දැන ප්‍රත්‍යක්ෂකොට ඊට පැමිණ වාසය කෙළෙමි. භාරද්වාජය, ඉක්බිති මම උද්දකරාම පුත්ත තවුසන් වෙත ගොස්, ‘ඇවැත්නි, රාමපුත්තයෙනි, මේ ධර්මය ඔබ උගැන්වූ පරිදි, මම මෙසේ වඩා, මෙසේ නෙවසඤ්ඤා-නාසඤ්ඤායතනය ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට ගත්තෙමි.” යි විස්තර කලෙම්.

“ඉතාමත් අගනේය. මිතුර ඉතාමත් අගනේය. මගේ ශාස්තෘ රාම යන්ද විමුක්ති සුව වින්දේ ඔබ විඳිනා ලෙසමය. එතුමා වටහා ගත් ධර්මය එපරිද්දෙන්ම ඔබද වටහා ගෙන ඇත. ඔබ වටහා ගත ලෙසම එතුමා වටහා ගත්තේය. ඔබ වැනි සබ්‍රහ්මචාරීන් අප අතර විසීම අපට මහත් ලාභයකි. මගේ ගුරු දෙවි යම්බඳුද ඔබත් එබඳුය. ඔබ යම්බඳුද එතුමාත් එබඳුය. ඇවැත්නි, එනු මැනව. ඔබ තුමා මටත් මේ අනෙක් ශ්‍රමණයන් විමුක්ති මාර්ගයට පමුණුවමු” යි කීහ.

“භාරද්වාජය, මෙසේ මාගේ ආචාර්යවූ උද්දකරාම පුත්ත තවුසන්, ඔහුගේ ශිෂ්‍යයාවූ මා ඔහුගේ ගුරු තන්හි තැබීය. පිදිය හැකි උසස්ම පූජායෙන් මා පිදීය.


“භාරද්වාජය, මට මෙසේ සිත්විය. මේ ධර්මය, කලකිරීම පිණිස, කාමයන්හි නොඇල්ම පිණිස, කෙලෙස් නැති කිරීම පිණිස, කෙලෙස් සංසිඳීම පිණිස, විශෙෂයෙන් දැනගැනීම පිණිස, අවබොධය පිණිස, නිවන් පිණිස නොපවතියි.305 නෙවසඥා නාසඥා බඹලොව ඉපදීම පිණිස පමණක් පවතියි. මාර පාසයෙන් නිත්‍ය ගැලවීමෙන් තොර වූ එම ධර්මය ප්‍රමාණවත් නොවේයයි සලකා ඒ ධර්මයෙහි පමණක් සැහිමට නොපැමිණි හෙයින් , මම එතුමා කෙරෙන් ඉවත්ව ගියෙමි.

[305:- මේ ධර්මය ” නායං ධම්මෝ, නිබ්බිදාය, න විරාගය, න නිරෝධාය, න උපසමාය, න භීඥඥාය, න සම්බෝධාය, න නිබ්බානාය,….” ලෙස ථෙරවාද ත්‍රිපිටකයේ සඳහන් වෙතත්, තවමත් ආර්යත්වයට නොපත් සිදුහත් තවුසන් තවමත් නිර්වාණයේ ස්වාභාවය ගැන දැන නොසිටි නිසා, නිර්වාණය සොයන්නෙකු නිසා එහි ස්වභාවය නොදන්නා සිදුහත් තවුසා නිර්වාණයේ මේ ගුණ , උද්දක ගේ සාසනයේ නැති නිසා ඉන් ඉවත්වුනාය කීම සාවද්‍යය.]

§ 13. “භාරද්වාජය, මම කුසල් කුමක්දැයි සොයමින්,306 අනුත්තරවූ නිර්වාණය සොයමින් මගධරට පිළිවෙළින් සැරිසරා උරුවල් දනව්වෙහි සේනානි නම් නියම්ගම දෙසට ගියෙමි. එහි ගලායන ගඟක් මායිම් කොට සුදු වැලි තලා ඇත්තාවූද යහපත් තොටවල් ඇත්තාවූද පහසුවෙන් පිඩු පිණිස හැසිරිය හැකි ගම් ඇත්තාවූද ප්‍රසාදය එළවන්නාවූ සිත් සතුටුකරන්නාවූ වන ලැහැබක් ඇති බිම් පෙදෙසක් දිටිමි. භාරද්වාජය, මට මෙසේ සිත් විය. ඒකාන්තයෙන් බිම් පෙදෙස සිත්කලුය, වනලැහැබ ප්‍රසාදය එළවන්නේය, දිය ගලා බස්නා සුදු වැලිතලා ඇති මනා තොටු ඇති ගඟද සිත් කලුය. හාත්පස ගොදුරු ගමද වෙයි. වීර්ය කරන කුලපුත්‍රයෙකුට වීර්ය කිරීම පිණිස මේ ස්ථානය සුදුසුයයි කියායි.

[306:- බෝසතුන් වහන්සේ ආලාර කාලාම හා උද්දක රාමපුත්ත තවුසන්ගෙන් නේවසඥා හා නෙවසඥා -නාසඥා තෙක් සිත් වැඩීම ඉගෙන, දුෂ්කර අත්තකිලමතානු පටිපදාවෙහි යෙදී මරණාසන්න ස්වාභායට කය පෙලූ ආකාරයත්, ඉන් පසුව මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව මග වේයැයි ගෙන සම්මා සම්බුධත්වයට පත් වූ ආකාරයත් , අරිය පරියේසන සුත්‍රයේද, මහා සච්චක සුත්‍රයේද තවත් සුත්‍ර කිහිපයකද ඒ ලෙසම සඳහන් වෙයි.]

§ 14 “භාරද්වාජය, මට ආශ්චර්‍ය්‍යවූ, පෙර නොඇසු විරූ උපමා තුනක් සිහියට ආවේය.

§14. (i) “භාරද්වාජය, පොත්තේ කිරි සහිතවූ, අමු, එමෙන්ම දියෙන් ගත්, තෙත්වූ දිඹුල් ලී කැබැල්ලක් ගෙන යම් පුරුෂයෙක් ගිනිගානා දණ්ඩක් ගෙන එකට උලා ගිනි නිපදවන්නෙමියි ගින්දර ඇතිකරන්නෙමියි, කියන්නේය. භාරද්වාජය, ඒ පුරුෂයා ජලයෙහි බහාලන ලද ඒ කිරිසහිත අමු දිඹුල් ලී කැබෙල්ල ගිනි ගානා දණ්ඩෙන් මැදීමෙන් ගින්දර උපදවන්නේද? ගිනි පහළ කරන්නේද?”

“භවත් ගෞතමයෙනි, එය සිදු නොවන්නේය.
ඊට හේතු කවරේදයත්:-
භවත් ගෞතමයෙනි, දිඹුල් ලී කඩ අමුය, කිරි සහිතය, එපමණක් නොව ජලයෙහිද බහා ලන ලද්දේය. තෙතය. එහෙයිනි , ඒ ලීයෙන් ගිනි උපදවනු කැමැති ඒ පුරුෂයා වෙහෙසට පැමිණීම පමණක් සිදුවන්නේය.”

“සැබව “භාරද්වාජය, එපරිද්දෙන්ම ශ්‍රමණයෝ හෝ බ්‍රාහ්මණයෝ හෝ කයින් වස්තු කාමයන්ගෙන් වෙන්ව වාසය නොකරත්ද,307 (physically not separated), කාම වස්තු කෙරෙහි ඔවුන්ගේ යම් කැමැත්තක්, ඇල්මක් වේද, කාම ආසාවක් වේද, කාම මුර්ඡාවක් වේද, කාම පිපාසයක් වේද, කාම දැවිල්ලක් වේද, ඒ ක්ලේශ කාමය තමා තුල නැති නොවූයේද, මැඩපවත්වන නොකලේද , ඒ පින්වත් මහණ බමුණෝ උපක්‍රමයෙන් හටගත්තාවූ, දුක්වූ, තියුණුවූ, කටුකවූ වේදනාවන් විඳිත්. ඔවුහු ආර්‍ය්‍ය මාර්ගඥාන දර්ශනයටද, නිරුත්තරවූ අවබොධයටද සමත් නොවේය.

“භාරද්වාජය, ආශ්චර්‍ය්‍යවූ පෙර නොඇසුවිරූ මේ පළමුවන උපමාව මට වැටහුණි.

[307:- අවුපකට්ඨා විහරන්ති යන පදය “කායෙන” සමග යෙදීමෙන් මේ ශ්‍රමනයන් ශාරීරිකව තවමත් ගිහි ගෙහි ඉන්නා බවක් හැඟවේ. ශ්‍රමණ වෙස් ගැනීම ගේ දොර අඹු දරුවන් හැර යාම ලෙස ගැනෙන විට ඔවුන් භෞතිකව, ශාරීරිකව ගිහි සම්පතින් ඈත් ව ඉන්නා බව කියැවේ.

§ 15 .(ii) “භාරද්වාජය, ආශ්චර්‍ය්‍යවූ පෙර නොඇසුවිරූ දෙවෙනි උපමාවක්ද මට වැටහිණි. භාරද්වාජය, පොත්තේ කිරි සහිතවූ, අමු, වියලි බිම තිබුනාවූ, අමු දිඹුල් ලී කැබැල්ලක් ගෙන යම් පුරුෂයෙක් ගිනිගානා දණ්ඩක් ගෙන එකට උලා ගිනි නිපදවන්නෙමියි ගින්දර ඇතිකරන්නෙමියි, කියන්නේය. භාරද්වාජය, ඒ පුරුෂයා ඒ කිරිසහිත අමු දිඹුල් ලී කැබෙල්ල ගිනි ගානා දණ්ඩෙන් මැදීමෙන් ගිනි නිපදවන්නේද? ගිනි පහළ කරන්නේද?”

“භවත් ගෞතමයෙනි, එය සිදු නොවන්නේය.
ඊට හේතු කවරේද යත්:-
භවත් ගෞතමයෙනි, ඒ ලී කඩ ජලයෙන් බැහැර කර ගොඩබිමෙහි දමා තිබුණත් කිරි සහිතය. අමුය එහෙයිනි. ඒ පුරුෂයා වෙහෙසට පත්වීම පමණක් නම් සිදුවන්නේය.”

“භාරද්වාජය, එපරිද්දෙන්ම යම්කිසි ශ්‍රමණයකු හෝ බ්‍රාහ්මණයකු හෝ කයින් කාමයන් ගෙන් වෙන්ව වාසය කරත්ද, එහෙත් කාම වස්තු කෙරෙහි ඔවුන්ගේ සිත්වල ඇල්මක් ඉතිරි වේද, කාම ආශාවක් වේද, කාම මුර්ඡාවක් වේද, කාම පිපාසයක් වේද, කාම දැවිල්ලක් වේද, එය අභ්‍යන්තරයෙහි මනාව නැති නොකළේද, මැඩ නොපවත්වන ලද්දේ වේද, ඒ පින්වත් මහණ බමුණෝ උපක්‍රමයෙන් හටගත්තාවූ, දුක්වූ තියුණුවූ, කටුකවූ වේදනාවන් විඳිත්. ඔවුහු ආර්‍ය්‍යඥාන දර්ශනයටද, නිරුත්තර අවබොධයටද අසමත් වෙති..

“භාරද්වාජය, මේ මට වැටහුනු ආශ්චර්ය වූ , පෙර නොඇසුවාවූ දෙවෙනි උපමාවයි.

§ 16 . “භාරද්වාජය, පුදුමවූ පෙර නොඇසුවාවූ තුන් වෙනිවූ උපමාවක්ද මට වැටහුනේය.
භාරද්වාජය, වියලුනාවූ, පොත්තේ වූ කිරි සිඳුනාවූ, වතුරෙහි නොව ගොඩබිමෙහි තිබුණු වියලි දරලීයක් වේ. පුරුෂයෙක් ගිනිගානා දණ්ඩ ගෙන ගිනි උපදවන්නෙමි. ගින්න ඇති කරන්නෙමියි කියා ඒ පුරුෂයා වියලුනාවූ කිරි සිඳුනාවූ, ගොඩ තිබු ඒ ලීය ඒ ගිනි ගානා දණ්ඩ ගෙන මැදීමෙන් ගිනි උපදවන්නේද? ගින්න ඇති කරන්නේද?”

“භවත් ගෞතමයෙනි, එසේය.
ඊට හේතු කවරේද?
භවත් ගෞතමයෙනි, ඒ ලීය වියලුන එකකි., කිරි සිඳුනේවෙයි, වතුරෙහි නොව ගොඩ තිබුන ලද්දේත් වෙයි.”

“භාරද්වාජය, එපරිද්දෙන්ම ශ්‍රමණයෝ හෝ බ්‍රාහ්මණයෝ හෝ භෞතිකව, කාම වස්තුන් ගෙන් වෙන්ව වාසය කරත්ද, ඔවුන්ගේ සිත්වල කාමවස්තූන් කෙරෙහි ඇල්මක් නොවේද, කාම ආසාවක් නොවේද, කාම මුර්ඡාවක් නොවේද, කාම දැවිල්ලක් නොවේද, තිබු කාමය, ආශාව අධ්‍යාත්මයෙහි , එනම් සන්තානයෙහි ප්‍රහීන කලේද, මුලින්ම මැඩ පැවත් වූයේද, ඒ පින්වත් මහණ බමුණෝ උපක්‍රමයෙන් හටගත්තාවූ, තියුණුවූ, කටුකවූ, වෙදනාවන් නොවිඳිත්. ඔවුහු මාර්ග ඥාන දර්ශනය පිණිස, නිරුත්තරවූ අවබොධය පිණිස සමත් වෙති.

“භාරද්වාජය, ආශ්චර්‍ය්‍යවූ පෙර නොඇසු විරූ මේ උපමාතුන මට වැටහුනාහුය.

§ 17. “භාරද්වාජය, එවිට මට මෙසේ කරන්නට සිතුනි .
යම් කෙලෙස් සිතක් එන්නේ නම් , කෙසේ හෝ මම මට යටි දත් පෙළෙහි උඩු දත් පෙළ තදකරගෙන (දත් මිටි කාගෙන,) දිව උඩුතල්ලෙහි තද කරගෙන, කුසල් සිතින්, ඒ මතුවන අකුසල් සිත යටපත් කරන්නෙම් නම්, පෙළන්නෙම් නම් යෙහෙක’ කියායි.

“භාරද්වාජය, මම දත්මිටිකාගෙන දිව උඩුතල්ලෙහි තදකරගෙන, කුසල් සිතින් අකුසල් සිත යටපත් කරමි, පෙළමි, තවමි. අග්ගිවෙස්සනය, එසේ කුසල් සිතින් අකුසල් සිත යටපත් කරන්නාවූ, පෙළන්නාවූ, තවන්නාවූ මාගේ කිහිලිවලින් ඩාදිය වැගිරෙන්නේය.

“භාරද්වාජය, යම් බලවත් පුරුෂයෙක් විසින් ඉතා දුර්වල පුරුෂයෙකු හිසින් හෝ අල්වාගෙන, බෙල්ලෙන් හෝ අල්වාගෙන තදකරන්නේද, පෙළන්නේද, තවන්නේද, භාරද්වාජය, එපරිද්දෙන්ම දත්මිටිකාගෙන, දිව උඩු තල්ලෙහි තදකරගෙන කුසල් සිතින් අකුසල් සිත යටපත් කරන්නාවූ, පෙළන්නාවූ, තවන්නාවූ මාගේ කිහිලිවලින් ඩාදිය වැගිරෙන්නට විය.

“භාරද්වාජය, මා විසින් නොහැකුළුණු වීර්‍ය්‍යය පටන්ගන්නා ලද්දෙමි . සතිය පිහිටවුවෙමි. අසතිය දුරු කලෙමි. එසේ පධාන වීර්‍ය්‍යයෙන් මඬන ලද්දාවූ මාගේ ශරීරය දැවෙන්නට විය. නොසන්සිඳුනේ විය.

§ 18. . “භාරද්වාජය, එවිට මට මෙසේ කරන්නට සිතුනි.
මම ආශ්වාස කිරීම් රහිත භාවනාව වඩන්නෙම් නම් යෙහෙක කියාය. 387

[387: අද පවා හින්දු භක්තිකයන් ප්‍රාණයාම් ලෙස කරන අස්ශ්වාස ප්‍රශ්වාසය පාලනය කිරීමේ භාවනාවේ උච්චතම අවස්තාව හුස්ම නොගෙන කෙරෙන භාවනාවය. නාසයෙන් හුස්ම නොගන්නා විට, මුඛයෙන් හුස්ම ගැනේ. එයද වසා ගත විට කන් සිදුරු වලින් හුස්ම ඇති වේ. එයද වැසූ විට මේ අති දුෂ්කර ප්‍රාණ යාමය සිදු කරන්නේයැයි කියති.]

“භාරද්වාජය, මම කටින්ද, නාසයෙන්ද ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස නොකොට නතර කලෙමි. වැළැක්වූයෙමි. භාරද්වාජය, කටින්ද, නාසයෙන්ද ආශ්වාස වැළැක්වූ කල්හි කන් සිදුරුවලින් පිටවන වාතයෙහි අධික ශබ්දය ඇතිවෙයි. මයිනහමක් පිඹින කල්හි යම්සේ අධික ශබ්දයක් ඇතිවේද, එපරිද්දෙන්ම භාරද්වාජය, මාගේ මුඛයෙන්ද, නාසයෙන්ද, ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස වැළැක්වූ කල්හි කන් සිදුර වලින් පිටවන වාතයෙහි අධික ශබ්දය ඇතිවෙයි.

භාරද්වාජය, මා විසින් පධාන වීර්යය පටන් ගන්නා ලදී. සතිය නොපිරිහි එළඹ සිටියේය. එහෙයින්ම අසතිය හෝ මුළාවීමක් නොවීය. පධාන වීර්යය වඩන්නාවූ මාගේ ශරීරය දැවෙන්නට වෙයි. නොසන්සිඳුනේ වෙයි. භාරද්වාජය, මට මෙසේ ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස වලක්වත්දී උපදින්නා වූ වේදනාව නිසා ඉතා දැඩි කායික පීඩාවන් විය.

§ 19. “භාරද්වාජය, එවිට මට මෙසේ කරන්නට සිතුනි.
‘ මම තව දුරටත් ආශ්වාස රහිත භාවනාව ම වඩන්නෙම් කියායි.

භාරද්වාජය, මම මුඛයෙන්ද, නාසයෙන්ද, පමණක් නොව කණින්ද වන ආශ්වාස ප්‍රශ්වාසය. වැළැක්වූයෙමි.

භාරද්වාජය, මුඛයෙන්ද, නාසයෙන්ද, කණින්ද, ආශ්වාස ප්‍රාශ්වාස වැළැක්වූ කල්හි හිසෙහි අධික වේදනාව ඇති වෙයි. භාරද්වාජය, බලවත් පුරුෂයෙක් දැඩි වරපට බැම්මකින් මගේ හිස වෙළා වරපට තද කරයි ද, එපරිද්දෙන්ම භාරද්වාජය, මුඛයෙන්ද, නාසයෙන්ද, කණින්ද, ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස වැළැක්වූ කල්හි මගේ හිසෙහි මහා වේදනාවක් ඇති විය.

භාරද්වාජය, මුඛයෙන්ද, නාසයෙන්ද, කණින්ද, ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස වැළැක්වූ කල්හි අධික වාතය හිස්මුදුන පලන්නාක් මෙන් වෙයි. භාරද්වාජය යම්සේ බලවත් පුරුෂයෙක් තියුණු කඩුවකින් හිස් මුදුන විදින්නේද, එපරිද්දෙන්ම භාරද්වාජය, මගේ මුඛයෙන්ද, නාසයෙන්ද, කණින්ද ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස වැළැක්වූ, කල්හි අධික වාතය හිස් මුදුන පලන්නාසේ වෙයි

උපදින්නා වූ වේදනාව නිසා ඉතා දැඩි කායික පීඩාවන් විය. එනමුත් භාරද්වාජය,, සතිය නොපිරිහි එළඹ සිටියේය. එහෙයින්ම අසතිය හෝ මුළාවීමක් නොවීය.”

§ 20. “භාරද්වාජය, එවිට මට මෙසේ සිතුනි.
‘ මම තව දුරටත් ආශ්වාස රහිත භාවනාව ම වඩන්නෙම් කියායි.

භාරද්වාජය, මම මුඛයෙන්ද, නාසයෙන්ද, පමණක් නොව කණින්ද වන ආශ්වාස ප්‍රශ්වාසය. වැළැක්වූයෙමි. භාරද්වාජය, මුඛයෙන්ද, නාසයෙන්ද, කණින්ද, ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස වැළැක්වූ කල්හි අධිකවූ වාතයෝ කුස සිඳිත්.

“භාරද්වාජය, දක්ෂවූ ගවයන් මරන්නෙක් හෝ ගවයන් මරන්නෙකුගේ අතවැසියෙක් හෝ ගෙරින් කපන තියුණු ආයුධයකින් බඩ කපන්නේ යම්සේද, එපරිද්දෙන්ම මුඛයෙන්ද, නාසයෙන්ද, කණින්ද ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස වැළැක්වූ කල්හි අධික වාතය උදරය කපන්නාසේ වෙයි.

භාරද්වාජය, මා විසින් පධාන වීර්යය පටන් ගන්නා ලදී. සතිය නොපිරිහි එළඹ සිටියේය. එහෙයින්ම අසතිය හෝ මුළාවීමක් නොවීය. පධාන වීර්යය වඩන්නාවූ මාගේ ශරීරය දැවෙන්නට වෙයි. නොසන්සිඳුනේ වෙයි. භාරද්වාජය, මට මෙසේ ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස වලක්වත්දී උපදින්නා වූ වේදනාව නිසා ඉතා දැඩි කායික පීඩාවන් විය.

“භාරද්වාජය, මා විසින් නොහැකුළුණු වීර්යය පටන් ගන්නා ලද්දේමය, එනමුත් සතිය නොපිරිහි එළඹ සිටියේය. එහෙයින්ම අසතිය හෝ මුළාවීමක් නොවීය.

භාරද්වාජය, මට මෙසේ කල්පනා විය. මම ආශ්වාස රහිත ධ්‍යානයම තව දුරටත් වඩන්නෙම් නම් යෙහෙක කියායි.

භාරද්වාජය, මම මුඛයෙන්ද, නාසයෙන්ද, කණින්ද ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස වැළැක්වූයෙමි. එසේ කල විට ශරීරයෙහි අධික දැවිල්ලක් විය. භාරද්වාජය, බලවත් පුරුෂයෝ දෙදෙනෙක් දුර්වල පුරුෂයෙකු අත්දෙකෙන් අල්ලා ගෙන අඟුරු වළකට අල්ලා ගින්නෙන් තවන්නාහුද, භාරද්වාජය, එපරිද්දෙන්ම මුඛයෙන්ද, නාසයෙන්ද, කණින්ද ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස වැළැක්වූ කල්හි මගේ ශරීරයේ අධික දැවිල්ලක් විය.
භාරද්වාජය, මා විසින් පධාන වීර්යය පටන්ගන්නා ලදී.. සතිය නොපිරිහී එළඹ සිටියේය.. පධාන වීර්යයෙන් භාවනා කරන්නාවූ මාගේ ශරීරය දැවෙන්නා සේ විය. නොසංසිඳුනේය..

§21 “එකල්හි සමහර දේවතාවෝ මා දැක මෙසේ කීහ. ‘ශ්‍රමණ ගෞතමයන් කළුරිය කළේය’ කියායි.. ඇතැම් දේවතා කෙනෙක් මෙසේ කීහ. ‘ශ්‍රමණ ගෞතමයන් තවම තෙම කළුරිය කර නැත. එහෙත් තව නොබෝ වෙලාවකින් කළුරිය කරන්නේය’ කියායි. ඇතැම් දේවතා කෙනෙක් ‘ශ්‍රමණ ගෞතමයන් කලුරිය කළේත් නැත.. කලුරිය කරන්නේත් නැත . ශ්‍රමණ ගෞතමයන් රහත් වීය.. රහතුන්ගේ පැවැත්ම මෙසේය ’යි කීහ.

§22 . “භාරද්වාජය, එවිට මට මෙසේ සිතුනි.
“මම මුළුමනින් ආහාර නොගෙන සිටින්නේ නම් ඉතා යෙහෙක’ කියායි.

“භාරද්වාජය, එවිට දේවතාවෝ මා වෙත පැමිණ මෙසේ කීහ. ‘නිදුකාණෙනි, ඔබ මුළුමනින් ආහාර නොගෙන සිටින්නට නොසිතුව මැනවි. යම් හෙයකින් ඔබ මුළුමනින් ආහාර නොගෙන සිටිය හොත් අපි ඔබගේ ලෝම සිදුරුවලින් දිව්‍ය ඕජස් ශරීරගත කරන්නෙමු. ඔබ එයින් යැපෙන්නෙහිය.’ කීහ.

” භාරද්වාජය එවිට මට මෙසේ කල්පනා විය. ‘මම මුළුමනින් නිරාහාරව සිටීමට අදිටන් කලෙමි. එහෙත් මේ දේවතාවෝ මාගේ ලොම් සිදුරුවලින් දිව්‍ය ඕජස ගිල්වන්නාහු නම් එයින් මම යැපෙන්නෙමි. එය මාගේ පටිපදාවෙහි කරන වංචාවක් , මුසාවක් වන්නේය’. කියායි.
භාරද්වාජය, මම ඒ දෙවියන් වැළැක්වූයෙමි. “දිව්‍යය ආහාර රෝම සිදුරුවලින් මගේ කයට ඇතුළු කිරීම වුවමනා නැතැ”යි කීයෙමි.

§23 භාරද්වාජය, මට මේ සිත පහළ විය.
‘ මම පතක් පමණවූ, මුං තැම්බූ දිය හෝ කොල්ලු තැම්බූ දිය හෝ කඩල තැම්බූ දිය හෝ කලතණ තැම්බූ දිය හෝ බඳු ඉතා ස්වල්පවූ ආහාරයක් වළඳන්නෙම් නම් යෙහෙකි’ කියායි.

“භාරද්වාජය, පතක් පමණවූ, මුංතැම්බු දිය හෝ කොල්ලු තැම්බූ දිය හෝ කඩල තැම්බූ දිය හෝ කලතණ තැම්බූ දිය හෝ ඉතා ස්වල්ප වශයෙන් ආහාරය ලෙස වැළඳුවෙමි.

භාරද්වාජය, එසේ ඉතා ස්වල්ප වශයෙන් ආහාර ගන්නාවූ විට මාගේ ශරීරය ඉතා කෙට්ටු විය . අසූ වසක් ගිය වැලක පුරුක් හෝ කලුවැල් නම් වැලක පුරුක් හෝ යම්සේද මාගේ අඟපසඟ ඒ නිරාහාර භාවය නිසාම කෘෂ විය. ඔටු පියවර යම්සේ මැද ගැඹුරුවේද, එපරිද්දෙන්ම ඒ නිරාහාර භාවයෙන් මාගේ තට්ටමේ නිසීදන මාංසය , මැදින් ගැඹුරු විය. රැහැනක ඇවුණු දැව වැටිය යම්සේ අතරතුර උස් මිටි වේද, එපරිද්දෙන් ඒ නිරාහාර භාවයෙන් මාගේ කොඳු ඇට පෙල උස් මිටිවෙයි. යම්සේ දිරූ ශාලාවක පරාල උඩු යටි වශයෙන් නැමුනාහු වෙද්ද, එපරිද්දෙන් මාගේ ඉළඇට උඩුයටි වශයෙන් නැමුනාහු වෙත්. ගැඹුරුවූ ළිඳෙක දියයට පෙණෙන තරු ගැඹුරට ගියාහු යට බැස්සාහු දක්නා ලැබෙත්ද, එපරිද්දෙන්ම ඒ ස්වල්ප ආහාරය නිසා මාගේ ඇස්වල නෙත් තරු වල ගැඹුරට ගියාහු යට බැස්සාහු දක්නා ලැබෙත්.තිත්ත ලබු ගෙඩියක් අමුවෙන් කපන ලදුව අව්වෙන් සුළඟින් වියලී හැකුලුනේද, මැලවුනේද එපරිද්දෙන්ම ආහාර මද වීම නිසා මාගේ හිසේ සම හැකුලුණේය. මැලවුනේය .

“භාරද්වාජය, මම බඬේ සම අතගාන විට, පිට කටුවම අතගාන්නෙමි. පිට කටුව අල්වමියි බඬේ සම අල්ලමි. භාරද්වාජය, ආහාරය මද වීම නිසා මාගේ බඬේ සම කොඳු ඇටයෙහි ඇලුනේය. මම වර්චස් හෝ මුත්‍ර හෝ කරන්නෙමි’යි, හුන්නේ සරීර දුර්වලත්වය නිසා එහිම යටිකුරුව වැටුනෙමි. මම මේ ශරීරය අස්වසමියි අතින් ශරීරාවයව පිරිමදිමි. භාරද්වාජය, එසේ ශරීරයේ අවයව අත ගානවිට, ආහාර නැතිව මුල්කුණුවූ ලොම් ශරීරයෙන් ගිලිහී වැටෙත්.

§ 24. “භාරද්වාජය, සමහර මිනිස්සු මා දැක . ‘ශ්‍රමණ ගෞතමයන් කලුය.’ ඇතැම්හු . ‘ශ්‍රමණ ගෞතමයන් කලු නොවෙයි දුඹුරු පාටය.’ කීහ. ඇතැම්හු . ‘ශ්‍රමණ ගෞතමයන කලුත් නොවෙයි,දුඹුරු පාටත් නොවෙයි, ශ්‍රමණ ගෞතමයන් රන් වන් සම ඇත්තෙ කැයි කීහ..’ භාරද්වාජය, මෙසේ කීමට තරමටම මාගේ පිරිසිදුවූ ශරීරවර්ණය ආහාර මද කමින් දුර්වර්ණ විය.

§25 .භාරද්වාජය, මට මෙසේ සිතුනේය.
අතීතයෙහි යම්කිසි ශ්‍රමණයකු හෝ බ්‍රාහ්මණයකු හෝ තම ශ්‍රමණ පටිපදාව පුරමින්, තම වෘතය පුරමින් , තමා හට උපන්නාවූ, දුක්වූ, තියුණුවූ, කටුකවූ වේදනා වින්දාහු නම් ඒ විඳි දුක් වේදනා මේ තරම්ම වෙයි. මීට වඩා වැඩිනම් නොවෙයි.
අනාගත කාලයෙහි යම් කිසි ශ්‍රමණයෙක් හෝ බ්‍රාහ්මණයෙක් හෝ තම ශ්‍රමණ පටිපදාව පුරමින්, තම වෘතය පුරමින් , දුක්වූ තියුණුවූ, කටුකවූ වේදනා විඳින්නේ නම් ඒ මේ තරම්ම වෙයි. මීට වඩා වැඩි නොවෙයි.

මේ වර්තමාන කාලයෙහි යම් ශ්‍රමණයකු හෝ බ්‍රාහ්මණයකු හෝ තම ශ්‍රමණ පටිපදාව පුරමින්, තම වෘතය පුරමින් , උපදීන්නාවූ දුක්වූ, තියුණූවූ වේදනාවන් විඳිත් නම් ඒ මේ තරම්ම වෙයි. මීට වඩා වැඩි නොවෙයි.

මම මේ කටුකවූ, දුෂ්කර ක්‍රියාවෙන්, මේ වෘතයෙන් , මනුෂ්‍ය ධර්මයට වැඩිවූ ආර්යභාවය ඇති කිරීමට සමර්ථවූ ඥානදර්ශන විශේෂයක් ලබන්නේයයි නොසිතමි. එසේ වූ මට මාර්ගාවබොධය පිණිස අන්‍ය මාර්ගයෙක් ඇත්තේදැයි කල්පනා විය.

§ 31 . “භාරද්වාජය, එවිට මට මේ අදහස ඇති විය.
‘මගේ පියවූ ශුද්‍ධොදන ශාක්‍ය රාජයාගේ වප්මගුල් දිනයෙහි සිහිල්වූ දඹ රුක් සෙවනෙහි මා හුන් විට, මම කාමයන් ගෙන් වෙන්ව අකුසල ධර්මයන්ගෙන් වෙන්ව විතර්ක සහිතවූ විචාර සහිතවූ විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීතිය හා සැපය ඇති ප්‍රථම ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කළබව මතක් විය. 388

[388:- ආලාර කාලාම තවුසා හා උද්දක රාමපුත්ත තවුසන් වෙතින් නේවසඥ නාසඥා තෙක් ධ්‍යාන වැඩු නිසා ප්‍රථම ධ්‍යානය වැඩීමේ සිට යලි ධ්‍යාන වඩන්නට සිහි වී යයි කීම සැක සහිතය. සමාධියෙහි ඉහල ඵල ලෙස නෙවසඥ- නාසඥා ලැබූ සිද්ධාර්ථ තවුසාණෝ ඒ මාර්ගයේම ඉහලට ධ්‍යාන වන්නට ඇත.]

ඒ මාර්ගය, මාර්ග ඥාන අවබෝධය පිණිස වන්නේයි’ මට අදහස් විය. ඒ මාර්ගය මාර්ග ඥාන අවබෝධය පිණිස වන්නේයි’ මට අදහස් විය. භාරද්වාජය, සත්‍ය අවබෝධය පිණිස මේ මාර්ගයමයැ:යි සතිය අනුව පැවති විඤ්ඤාණය පහළවිය. භාරද්වාජය, මට මෙසේ සිතුනි . ‘කාමයන්ගෙන් වෙන්වූ අකුසල ධර්මයන්ගෙන් වෙන්වූ යම් ඒ සැපයක්වේද, මම ඒ සැපයට භය නොවෙමියි’ කියාය.

“භාරද්වාජය, මට මේ කල්පනාව ඇති විය. ‘මෙතරම් දුර්වලවූ ශරීරයකින් යුක්තව ඒ ප්‍රථමධ්‍යාන සැපය ලබන්නට බැරිය. මම බත් හා කොම පිඩු ආදි ඖදාරික ආහාරයක් ගන්නෙම්නම් හොඳය’ කියාය
“භාරද්වාජය, මම බත්, කොමපිඩුයැයි කියන ඔළාරික ආහාරයක් ගත්තෙමි.

භාරද්වාජය, ඒ කාලයෙහි ‘ශ්‍රමණ ගෞතමයන් යම් ලොවුතුරා දහමක් ලැබුයේ නම් එය අපටද කියන්නේය’ යන අදහසින් තවුසන් පස් දෙනෙක් මට උපස්ථාන කරමින් සිටියහ. භාරද්වාජය, මම ආහාර වර්ජනය නිම කොට බත් හා කොමපිඩු ආහාර ගන්නට පටන් ගත් කල්හි ඒ තවුසන් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් පටිපදාවෙන් පිරිහුනේය. ප්‍රත්‍යය ලෝබයට එළඹුනේය.. රසයෙහි ගිජුව ප්‍රණීත පිණ්ඩපාතාදිය වැළඳීමට හැරුණේය. වීර්යය කිරීමෙන් පිරුහුණේයැ’යි කියා කලකිරී බැහැර ගියාහුය.

§ 32. “භාරද්වාජය,
මම ඕලාරික ආහාරගෙන ශරීර ශක්තිය ලැබ කාමයන්ගෙන් වෙන්වම අකුශල ධර්මයන්ගෙන් වෙන්වම විතර්ක සහිතවූ විචාර සහිතවූ විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීති සැපය ඇති ප්‍රථම ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කෙළෙමි.

“භාරද්වාජය, විතක්ක විචාර සංසිඳීමෙන් අභ්‍යන්තර පැහැදීම ඇති හිතේ එකග බව ඇති, විතර්ක රහිතවූ, විචාර රහිතවූ සමාධියෙන් හටගත් ප්‍රීති සැපය ඇති ද්විතීය ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කෙළෙමි.

භාරද්වාජය,, ප්‍රීතිය ඉක්මවීමෙන් උපෙක්ෂා ඇත්තේ වාසය කෙළෙමි. සිහියෙන් හා මනා නුවණින් යුක්තවූයේ කයින්ද සැපය වින්දෙමි. යමක් උපෙක්ෂා ඇත්තේ සිහියෙන් යුක්තවූයේ, සැප විහරණ ඇත්තේයැයි ආර්යයෝ කියත්ද, ඒ තුන්වැනි ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කෙළෙමි.

භාරද්වාජය, සැපය නැති කිරීමෙන්, දුක නැති කිරීමෙන් කල් ඇතිවම සොම්නස් දොම්නස් දෙක අතුරුදන් කිරීමෙන්, දුක් නැත්තාවූ, සැප නැත්තාවූ, උපෙක්ෂාවෙන් හටගත් සිහිය පිළිබඳ පිරිසිදු බව ඇති සතරවැනි ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කෙළෙමි.

§ 33. මම මෙසේ හිත සමාධියෙන් එකඟවූ කල්හි, පිරිසිදුවූ කල්හි, පිරිසිදු හෙයින්ම දීප්තිමත්වූ කල්හි අඩ්ගන (රාගාදී කෙලෙස්) රහිතවූ කල්හි, පහවූ උවදුරු ඇති කල්හි, මෘදුවූ කල්හි, කටයුත්තට සුදුසුව සිටි කල්හි, සිත ස්ථිරවූ කල්හි පෙර ජාති දැනීමේ ඤාණය පිණිස සිත නැමූයෙමි.

මම නොයෙක් ආකාරවූ පූර්වෙ නිවාස, නොහොත් පෙර උපන් ජාති, සිහි කලෙමි,
එනම් එක් ජාතියක්ද, ජාති දෙකක්ද, ජාති තුනක්ද ජාති සතරක්ද, ජාති පහක්ද, ජාති දශයක්ද, ජාති විස්සක්ද, ජාති තිසක්ද, ජාති සතළිසක්ද, ජාති පණසක්ද, ජාති සියයක්ද, ජාති දහසක්ද, ජාති ලක්ෂයක්ද, නොයෙක් සංවර්ත (විනාශවන) කල්පයන්ද, නොයෙක් විවර්ත (හැදෙන) කල්පයන්ද, නොයෙක් සංවර්ත විවර්ත කල්පයන්ද, අසුවල් තැන උපන්නෙමි.

එහිදී මේ නම් ඇත්තේ වීමි, මෙබඳු ගොත්‍ර ඇත්තේ වීමි. මෙබඳු වර්ණ ඇත්තේ වීමි. මෙබඳු ආහාර ඇත්තේ වීමි. මෙබඳු දුක් සැප වින්දෙමි. ඒ මම එයින් චුතව අසුවල් තැන උපන්නෙමි. එතැන්හිද මෙසේ නම් ඇත්තේ වීමි. මෙබඳු ගොත්‍ර ඇත්තේ වීමි. මෙබඳු ශරීර වර්ණ ඇත්තේ වීමි. මෙබඳු ආහාර ඇත්තේ වීමි. මෙබඳු සැප දුක් වින්දේ වීමි. මෙබඳු ආයුෂ ඇත්තේ වීමි. ඒ මම එතැනින් චුතව මෙහි උපන්නෙමි’යි මෙසේ ආකාර සහිතවූ දැක්වීම් සහිතවූ, නොයෙක් ආකාරවූ, පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ සිහි කලෙමි,

මම මෙසේ හිත සමාධියෙන් එකඟවූ කල්හි, පිරිසිදුවූ කල්හි, දීප්තිමත්වූ කල්හි අංගන (රාගාදී කෙලෙස්) රහිතවූ කල්හි, පහවූ උවදුරු ඇති කල්හි, මෘදුවූ කල්හි, කටයුත්තට සුදුසුව සිටි කල්හි සිත ස්ථිරවූ කල්හි පෙර ජාති දැනීමේ ඤාණය පිණිස සිත නැමුයෙමි.

“භාරද්වාජය,, මා විසින් රාත්‍රියේ පළමුවෙනි යාමයෙහි මේ පළමුවන විද්‍යාව නොහොත්, පෙර විසූ තැන් දන්නා නුවණ, ලබන ලදී. එය වැසි තිබු අවිද්‍යාව නසන ලදී. විද්‍යාව උපන්නීය. මෝහ අඳුර නසන ලද්දෙමි . ආලෝකය උපන්නේය. අප්‍රමාදව කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යයෙන් යුක්තව වාසය කරන්නෙකු යමක් ලැබිය යුතු නම් එය එසේවිය.

§ 34 .“ මම මෙසේ හිත සමාධියෙන් එකඟවූ කල්හි, පිරිසිදුවූ කල්හි, දීප්තිමත්වූ කල්හි, අංගණ රහිතවූ කල්හි, කෙලෙස් පහව ගිය කල්හි, සිත මෘදුවූ කල්හි, කටයුත්තට සුදුසුව සිටි කල්හි, සිත ස්ථිරවූ කල්හි, කම්පා නොවන බවට පැමිණි කල්හි සත්ත්වයන්ගේ චුති උත්පත්ති දෙක දැකීම පිණිස සිත නැමීමි.

මම පිරිසිදුවූ, මිනිස් බව ඉක්මවා සිටි දිවඇසින්, චුත වන්නාවූද, උපදින්නාවූද, ලාමකවූද, ප්‍රණීතවූද, මනා වර්ණ ඇත්තාවූද, මනා වර්ණ නැත්තාවූද, යහපත් ගති ඇත්තාවූද, අයහපත් ගති ඇත්තාවූද, කර්මය පරිදි මියගියාවූ, සත්වයන් දකිමි.

“ඒකාන්තයෙන් මේ පින්වත් සත්වයෝ කාය දුශ්චරිතයෙන් යුක්ත වූවාහු, වාක් දුශ්චරිතයෙන් යුක්ත වූවාහු, මනොදුශ්චරිතයෙන් යුක්ත වූවාහු, ආර්‍ය්‍යයන්ට දොස් කීවාහු, මිථ්‍යාදෘෂ්ටි ගත්තාහු, මිථ්‍යාදෘෂ්ටි ක්‍රියා අනුමත කළාහුය. එහෙයින් ඔවුහු කය බිඳීමෙන් මරණින් මතු සැපයෙන් පහවූ, නපුරු ගති ඇති, යටිකුරුව වැටෙන, නරකයෙහි උපන්නාහුයයිද, මේ පින්වත් සත්වයෝ වනාහි කාය සුචරිතයෙන් යුක්ත වූවාහු, වාක් සුචරිතයෙන් යුක්ත වූවාහු, මනො සුචරිතයෙන් යුක්ත වූවාහු, ආර්‍ය්‍යයන්ට දොස් නොකීවාහු සම්‍යක්දෘෂ්ටි ඇත්තාහු සම්‍යක්දෘෂ්ටි කර්ම සමාදන් වූවාහුය. එහෙයින් ඔවුහු කය බිඳීමෙන් මරණින් මතු ස්වර්ග ලොකයෙහි උපන්නාහුයයි මෙසේ පිරිසිදුවූ, මිනිස් ඇස ඉක්මවා සිටි දිවැසින්, චුත වන්නාවූද, උපදින්නාවූද, ලාමක වූද, ප්‍රණීතවූද, මනා වර්ණ ඇත්තාවූද, මනා වර්ණ නැත්තාවූද, යහපත් ගති ඇත්තාවූද, අයහපත් ගති ඇත්තාවූද කර්මය පරිදි මියගියාවූ සත්වයන් දනිමි.

“භාරද්වාජය, මා විසින් රාත්‍රියෙහි මැද යාමයෙහි මේ දෙවන විද්‍යාව (චුතවීම්, ඉපදීම් දක්නා චුතුපපාත ඥානය) ලබන ලදී. එය වැසි තිබු අවිද්‍යාව නැසුවෙමි. විද්‍යාව උපන්නීය. මෝහ අඳුර නසන ලද්දේය. ආලොකය උපන්නේය. අප්‍රමාදව, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යයෙන් යුක්තව වාසය කරන්නෙකුට යම්සේ සිදුවිය යුතු නම් එසේ වීය.

§ 35-39 .“භාරද්වාජය, මම මෙසේ සිත එකඟවූ කල්හි, පිරිසිදුවූ කල්හි, දීප්තිමත්වූ කල්හි, කෙලෙස් රහිතවූ කල්හි, කෙලෙස් පහව ගිය කල්හි, සිත මෘදුවූ කල්හි, කටයුත්තට සුදුසුව සිටි කල්හි, සිත ස්ථිරවූ කල්හි, කම්පා නොවන බවට පැමිණි කල්හි, ආශ්‍රව ක්ෂය ඥානය (කෙලෙස් නැති කරන නුවණ) පිණිස සිත නැමුයෙමි.

මම, මෙය දුකය’යි තතුසේ දත්තෙමි.
මේ දුක් ඉපදීමට හේතුවය’යි තතුසේ දත්තෙමි.
‘මේ දුක නැති කිරීමේ මාර්ග’යයි. තතුසේ දත්තෙමි.
මේ දුක නැති කිරීම තතුසේ දත්තෙමි.
‘මොහු ආශ්‍රවයෝය’යි තතුසේ දැනගතිමි.
‘මේ ආශ්‍රවයන්ගේ හටගැන්මය’යි තතුසේ දැනගතිමි.
‘මේ ‘ආශ්‍රවයන්ගේ නැතිකිරීමය’යයි තතුසේ දැනගතිමි. ‘
මේ ආශ්‍රවයන් නැතිකිරීමේ මාර්ගය’යි තතුසේ දැන ගතිමි.

§ 40. මෙසේ දන්නාවූ මෙසේ දක්නාවූ ඒ මාගේ සිත කාමාශ්‍රවයන්ගෙන් මිදුනේය. භවාශ්‍රවයන් ගෙන්ද මිදුනේය. අවිද්‍යාශ්‍රවයන්ගෙන්ද මිදුනේය. මිදුන කල්හි මිදුනේයයි දැනීම පහළවිය. උත්පත්තිය කෙළවර විය. මාර්ග බ්‍රහ්මචර්යාව වැස නිමවන ලදී. කළයුත්ත කරන ලදී. කළයුතු අනිකක් නැත්තේයයි දැනගතිමි.

§ 41. “භාරද්වාජය, රාත්‍රියෙහි අන්තිම යාමයෙහි මේ තුන්වෙනිවිද්‍යාව (ආශ්‍රවක්ෂයකරඥාන නම්වූ අර්හත් මාර්ගය) මා විසින් ලබනලදී. (එය වසන) අවිද්‍යාව නසනලදි. විද්‍යාව උපන්නේය. අප්‍රමාදව, කෙලෙස් තවන වීර්යයෙන් යුක්තව වාසය කරන්නෙකුට යම්සේ සිදුවිය යුතු නම් එසේ විය”

§ 42 . මෙසේ කීකල්හි සඩ්ගාරව මානවකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ ප්‍රසංසා කළේය.
“අර්හත් සම්‍යක්සම්බුදු කෙනෙකුගේ වීර්ය යම්සේද භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ වීර්ය එසේය. නොනවත්වා කල මහා වීර්යයක් විය. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ වීර්යය, උත්තම පුරුෂයන්ගේ වීර්යයක් වීයයි” කීය.

එසේ කියා මෙසේද ඇසීය.
“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, දෙවියෝ ඇත්තේද?
“භාරද්වාජය, මා දෙවියන් ඇති බව දන්නේය”.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, දෙවියන් ඇත්දැයි ඇසු විට , ‘භාරද්වාජය, මා විසින් දෙවියන් ඇති බව දන්නේය”. කීයෙහිය’. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මෙසේ කීම හිස්වූ බොරු කථාවක් නො වන්නේ ද?”

“භාරද්වාජය, දෙවියෝ ඇද්දැයි ඇසු විට , දෙවියෝ ඇතැයි යමෙක් කියන්නේ නම් එය ඔහු අසා ඇති දෙයක් සමාජය විස්වාස කරන දෙයක් කීමක් විය හැක. මා විසින් “දෙවියන් ඇති බව දන්නේය” කීවේ මා දෙවියන් ඉන්නාබව දැක ඔවුන් හා කතාබස් කොට ප්‍රත්‍යක්‍ෂයෙන්ම ඒ බව දන්නා නිසාය. , එකල්හි නුවණැති පුරුෂයා විසින් දෙවියෝ ඇතැයි ඒකාන්තයෙන් විනිශ්චයට පැමිණිය යුතුයි”

‘භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ පළමුකොටම මට එසේ නොකීයේ මන්ද?”
“භාරද්වාජය, දෙවියෝ ඇත යනු ලෝකයෙහි ඉතා ප්‍රකට වශයෙන් ලෝකයේ සම්මතව පවත්නා දෙයකියි වදාළේය”.

§ 43. මෙසේ වදාළ කල්හි සංගාරව මානවකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීවේය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා යහපති, භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, යම්සේ යටිකුරු කරන ලද්දක් උඩුකුරු කරන්නේද, වැසූ දෙයක් වැසුම් අරින්නේ ද, මං මුළා වූවෙකුට මාර්ගය කියන්නේ ද, ඇස් ඇත්තෝ රූපයන් දකිත්වායි අඳුරෙහි තෙල් පහනක් හෝ දරන්නේ ද, එපරිද්දෙන් භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් අයුරින් ධර්මය ප්‍රකාශ කරන ලදී.

මම භවත් ගෞතමයන් ද ධර්මය ද සඩ්ඝයා ද සරණ යමි. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ අද පටන් මා දිවිහිම්ව සරණගිය උපාසකයකු කොට දරණසේක්වා’

MN 02-05-01. බ්‍රහ්මායු සූත්‍රය

WARNING
බුද්ධ කාලින භාරත සමාජයේ කිඳාබැස තිබු ආගම බ්‍රාහ්මණ ආගමය. මහා බ්‍රහ්මයා ලෝකය මැවීය. මිනිසාගේ සියළු අවශ්‍යතා ඔහු ලබා දෙන්නේය. ඔහුගේ ඉගැන්වීම මිස අන් ඇදහීමක් විය නොහැක යැයි බ්‍රාහ්මණයන්ගේ ඉගැන්වීම සියල් සමස්ත භාරතයම පිලිගත්තෝය. ඔවුන් ගෙන ආ කුල වාදය සමාජ සම්මතය විය. මේ අතරට ආ සිද්ධාර්ථ ගෞතම නම් ශ්‍රමණයෙකු තමා බුදු වීයැ’යි ප්‍රකාශ කිරීම සමාජයේ දැඩි මත භේදයට කාරණයක් විය. භවත් ගෞතමයන් ගේ දර්ශනය, ඉගැන්වීම කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ ශාරීරික ලක්ෂණ වලින් ඔහු ශ්‍රේෂ්ඨයයි ඔප්පු කරන්නට, ශරීරයේ තිස් දෙකක් අසාමාන්‍ය ලක්ෂණ ගැන බ්‍රාහ්මණ වේදයේ ඇති කාරනා ගෙන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ට ඒ ලක්ෂණ තිබුණාය කීම , සමහර බෞද්ධයන් එදා කල බව විස්වාස කල හැක.

එනමුත් මේ ලක්ෂණ ප්‍රදර්ශනය කරමින් බුදුන් වහන්සේ සිය බුද්ධත්වය ඔප්පු කළායැයි කියා ලියා ඇති සුත්‍ර පසුකාලීනව, කල නිබන්ධන සේ සැලකීම වඩා සුදුසුය. විශේෂයෙන්ම සිය දිව එලියට ඇද එහි දිග දැක්වීමට දෙකන් දිව ගෑවා ය, රහස්‍යන්ගය කොපුවෙන් ඉවතට ගෙන මිනිසුන්ට පෙනෙන ලෙස සෘද්ධියක් පෑවේය වැනි කථා කිසිසේත් ඇදහිය නොහැක. මේ සුත්රයේත්, ලක්ඛණ සුත්රයේත්, සේල සුත්රයේත් දක්වා ඇති මේ කාරනා කිසිදු ආකාරයෙන් බුද්ධ භාෂිත ලෙස ගැනීම නොවටී. මේ සුත්‍රය කියවීමෙන්, ඇසීමෙන් ඔබ ලබන ධර්ම ඥානයක් නැත. හුදු මේ සුත්‍ර ගොන්න සම්පුර්න කිරීම පිණිස මෙය ඇතුලත් කලෙමි.

පුජ්‍ය මඩවල උපාලි ස්වාමින්වහන්සේ කල සුත්‍ර විවරණය

§ 1.මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක් සමයෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙදෙහ ජනපදයන්හි බොහෝ භික්ෂූන් සමග චාරිකාවෙහි හැසිරුනි..

§2. එකල්හි බොහෝ , මහලුවූ , ජීවිතයේ අන්තිම වයසට පැමිණි එනම් උත්පත්තියෙන් එක්සිය විසි අවුරුදුවූ, බ්‍රහ්මායුනම් බ්‍රාහ්මණයෙක් මිතිලා නුවර වාසය කළේය. ඔහු මනිඝණ්ඩු ක්‍රියා, කල්ප විකල්ප ශික්ෂා නිරුක්ති යන ප්‍රභෙදයන් ඇති ඉතිහාස පස්වැනි කොට ඇති තුන්වෙදයේ කෙළවරට ගියාවූ, බ්‍රාහ්මණ පණ්ඩිතයෙකි. පද හා ව්‍යාකරණ හදාරන්නාවූ ලොකායන ශාස්ත්‍රයේත් මහා පුරුෂ ලක්ෂන ශාස්ත්‍රයේත් අති දක්ෂවූ බ්‍රාහ්මණ ආචාර්යවර යෙකි.

§3. ශාක්‍ය කුලයෙන් නික්ම පැවිදිවූ, ශාක්‍ය පුත්‍රවූ, ශ්‍රමණ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ පන්සියයක් පමණ මහත් භික්ෂු සංඝයා සමග වෙදෙහ ජනපදයන්හි චාරිකාවෙහි හැසිරෙන්නාහුයි, බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයාට මෙසේ අසන්නට ලැබිණි.

‘ඒ භාග්‍යවත් ගෞතමයන් වහන්සේ මේ මේ කාරණයෙන්ද අර්හත්හ, සම්‍යක් සම්බුද්ධයහ, විදර්ශනා ඥානය ආදී ඥාන අටෙන්ද’ සීල සංවරය ආදී චරණ ධර්ම පහළොවෙකින් යුක්තයහ. යහපත් ගති ඇත්තාහ, සියලු ලෝකයන් දන්නාහ, ශ්‍රේෂ්ඨයහ, හික්මවිය යුතු පුරුෂයන් දමනය කිරීමෙහි අති දක්ෂ වූහ. දෙවියනට හා මනුෂ්‍යයන්ට ගුරුවරයෙක්වූහ, බුද්ධයහ, භාග්‍යවත්හ, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දෙවියන් සහිතවූ මරුන් සහිතවූ බඹුන් සහිතවූ මහණ බමුණන් සහිතවූ රජුන් හා මිනිසුන් සහිතවූ සත්ව වර්ගයා ඇතුළු සියලු ලෝකය තමන් වහන්සේම මනාව පැහැදිලිකොට දැන ප්‍රකාශ කරණසේක. උන්වහන්සේ මුල මැද අග යන තුන් තන්හි යහපත්වූ, අර්ථ සහිතවූ, දස ආකාරයෙන් නියම විදියට මවන ශබ්දකිරීම ඇත්තාවූ, සම්පූර්ණවූ පිරිසිදුවූ ධර්මය ප්‍රකාශ කරණ උතුමෙකි.  එබඳුවූ රහතුන්ගේ දැකීමක් වේනම් ඒ යහපත් දැක්මක් මයි’ කියායි.

§ 4. “එකල්හි බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා වෙත වේදය හදාරන බ්‍රාහ්මණ ශිෂ්‍යයන් බොහෝ දෙනෙක් වුහ. ඔවුන් අතර මේ විතණ්ඩ ශාස්ත්‍රයේත් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රයේත් දක්ෂවූ ‘උත්තර’නම් තරුණ ශිෂ්‍යයෙක් වීය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වේදේහ ජනපද සංචාරයේ එන බව ඇසු බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණතුමා එම උත්තර තරුණයා අමතා මෙසේ කීහ.

“දරුව උත්තර, ශාක්‍යපුත්‍රවූ ශාක්‍ය කුලයෙන් නික්ම පැවිදිවූ ශ්‍රමණ භවත් ගෞතමයන්, මහා භික්ෂු සමූහයක් සමග වේදෙහ ජනපදයන්හි චාරිකාවෙහි හැසිරෙත්ල. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිලිබඳ මෙබඳුවූ යහපත් කීර්ති රාවයක් පැතිර ඇත්තේය. එබඳුවූ රහතුන්ගේ දර්ශනය පවා යහපත්මැ”යි කියායි.

“දරුව, උත්තර! යව, නුඹ ශ්‍රමණ ගෞතමයන් ඉන්නා තැන සොයා එහි යව. ගොස් ඉදින් ඒ භවත් ගෞතමයන් ගැන මෙසේ පතලාවූ ගුණ ඇත්තෙන්ම ඔහු කෙරෙහි වෙත්ද? එසේ නොවෙත්ද? කියා පිරික්සා බලා මට දන්වව.”

§ 5 . “පින්වත් ගුරු දේවයනි, , ඉදින් ඒ භවත් ගෞතමයන් එබඳුද? ඉදින් එසේ නොවේදැයි මම කෙසේ නම් දැන ගන්නෙම්ද?”

“දරුව, උත්තරය, අපගේ වේද ශාස්ත්‍රයන්හි දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ851 සඳහන් වේ.. ඒ ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්තවූ මහා පුරුෂයාහට ගති දෙකෙක් පමණක් වෙති. අනිකෙක් නැත. ඉදින් ඔහු ගිහිගෙයි වසයි නම් සක්විති රජවෙයි.852 ඉදින් හෙතෙම ගිහිගෙන් නික්ම පැවිදි වෙයිනම් ලෝකයේ කෙලෙස් වැස්ම දුරුකළාවූ අර්හත් වූ සම්‍යක් සම්බුද්ධවෙයි. දරුව, උත්තරය, මම තොපට මේ වේද ශිල්පය මනා සේ ප්‍රගුණ කර වීමි. එහෙයින් තොපට මේ සාක්‍යපුත්‍ර ශ්‍රමණ භවත් ගෞතමයන් ගේ මේ ලක්ෂණ දෙතිස වේදැයි හෝ නොවේදැයි හඳුනාගත හැක.

[851:- දෙතිස් මහා පුරුස ලක්ෂණ මේ සුත්‍රයේ §9 වෙනි චේදයෙහි විස්තර වශයෙන් සඳහන් වේ. ශරීර ලක්ෂණවලින් මනුෂ්‍යයකුගේ ගුණ කිව හැකි බව අද බටහිර විද්‍යාඥයන් ද කියති. මේ සාස්ත්‍රය ලක්ඛණ සාස්ත්‍රය නමින් පුරාතන ජම්බුද්වීපයේ සෘෂිවරු, තාපසයන් හා බ්‍රාහ්මණයන් ප්‍රගුණ කළහ. අසාමාන්‍ය මනුෂ්‍යයෙකුට ඇති ශරීර ලක්ෂණ තිස් දෙක ගැන දීඝ නිකායේ 30 වන ලක්ඛණ සුත්‍රයේ ද සඳහන් වේ.. මේ ලක්ෂණ 32 ඉබේ පහල වූ ඒවා නොව බෝධිසත්ව ජීවිතවලදී පුරා ගත් විවිධ පාරමිතා නිසා ඇතිවෙන ඒවාය කියා අටුවාව කියයි.]

[852:- චක්‍රවර්ති රජුට රත්න සතක් වෙත්. කවරහුද යත්? චක්‍ර රත්නය, හස්ති රත්නය, අශ්ව රත්නය, මානික්‍ය රත්නය, ස්ත්‍රිරත්නය, ගෘහපති රත්නය සත්වැනිවූ පුත්‍ර රත්නයද යන රත්න හතයි. ශූරවූ දිව්‍ය පුත්‍රයන්ට සමානවූ, නොහොත් වීර්ය සම්පන්නවූ ශරීර ඇත්තාවූ පරසතුරු සේනාවන් මර්දනය කරන්නාවූ දහසකටත් අධික වූ පුත්‍රයෝ ඒ සක්විති රජුට වෙත්. හෙතෙම සයුර කෙළවර කොට ඇති මේ පෘථිවිය දඬුවම් කිරීම් නැතිව, යුද්ධ කිරීම් නැතිව, ධර්මයෙන් හැමදෙන දිනා සතර මහා දීපයන්ට අධිපතිව වෙසෙයි. යයි අටුවාව කියයි. දන්නා කාලයක එබඳු මුළු මනුෂ්‍ය ලෝකයට අදිපති පාලකයෙක් හිටි බවක් දැන ගන්නට නැත ]

§ 6. “එසේය ස්වාමීනි”යි උත්තරදී උත්තර මානවකයා හුනස්නෙන් නැගී, බ්‍රහ්මායු බ්‍රහ්මයාහට පැදකුණු කොට වන්දනා කොට නික්ම ගොස් වේදෙහ ජනපදයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ හුන් තැනට පැමිණියේය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග සතුටු විය යුතු , සිහි කටයුතු , කථා කොට නිමවා එක් පසෙක උන්නේය. එකත් පසෙක උන්නාවූ උත්තර තරුණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශරීරයෙහි දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ සෙවීය. උත්තර මානවකයා භාග්‍යවතුන්ගේ ශරීරයෙහි ලකුණු දෙකක් හැර අනෙක් තිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ දුටුවේය. දකින්නට නොහැකි නිසා කොසොහිත වත්ථගුය්හ ලක්ෂණය, හා පහුතජිව්හතා ලක්ෂණය යන මහාපුරුෂ ලක්ෂණ දෙකක් පමණක් ගැන ඔහු සැකයෙන් නොමිදුනි.

§7. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ උත්තර මානවකයාගේ සිත දකින්නේ , ‘මේ උත්තර තරුණයා මාගේ ලක්ෂණ දෙකක් හැර සෙසු මහා පුරුෂ ලක්ෂණ දකී, කොසොහිතවත්ථගුයහ ලක්ෂණය හා පහුතජිව්හතා ලක්ෂණය යන මහාපුරුෂ ලක්ෂණ දෙකෙහි සැක උපදවයි. විචිකිච්ඡා කෙරෙයි. ඒ සැකයෙන් ඔහු මුදවමි’යි උත්තර මානවකයාහට භාග්‍යවත්හුගේ කොසොහිත වත්ථගුය්හ ලක්ෂණය පෙනෙන ලෙස , එබඳු ඍද්ධියක් පෑහ. අනතුරුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දිව බැහැරකොට කන්සිදුරු දෙක පිරිමැද්දහ. නාස් සිදුරු දෙක පිරිමැද්දහ, මුළු නලල්තලයම දිවෙන් වැසූහ.

§ 8. එකල්හි උත්තර මානවකයාට මෙසේ සිතුනි.

“ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ වලින් සමන්විතවූ සේක. මම ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ පසු පසින් යන්නෙම් නම්, උන්වහන්සේගේ යාම ඊම ආදී ඉරියව් දකින්නෙම් නම්, මැනවිය”. කියායි.

ඉක්බිති උත්තර තරුණයා සත්මසක් නොහැර ගමන් කරන සෙවනැල්ලක් මෙන්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පසුපස ඇවිද්දේය. එසේ ඇවිද භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සියලු හැසිරීම් අධ්‍යනය කොට ඒ සත් මස අවසානයේ සම්පුර්ණයෙන්ම සෑහීමට පත්වුයේ විදේහ රට සිට සිය රටට එනම් මිථිලා නුවරට ගියේය.

සිය ආචාරීන් වූ , බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තුමා හුන් ආරණ්‍යයට ගොස් බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා වැඳ එක් පසෙක හුන්නේය. එක් පසෙක හුන්නාවූ උත්තර මානවකයාට බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තෙමේ මෙසේ කීය.
‘කිමෙක්ද? දරුව, උත්තර, ඒ භවත් ගෞතමන් වහන්සේගේ ඇති ගුණයන් නිසාම මේ කීර්ති ශබ්දය පැතිර ගියේද, අන් අයුරකින් නොවේද, කිමෙක්ද? ඒ භවත් ගෞතමයෝ එබඳුද, එසේ නොවේද?”

§ 9. “ස්වාමීනි, ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ ඇති ගුණයන් නිසාම කීර්ති ශබ්දය පැතිර ගියේය. අන් අයුරකින් නොවේ. ස්වාමීනි, ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ එබඳුමය. වෙනස් ආකාරයක් නැත. ස්වාමීනි, ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ දෙතිස්මහාපුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්තවූ සේක.

  1. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි මනාව පිහිටි පා ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ මහාපුරුෂයන් වහන්සේගේ මහාපුරුෂ ලක්ෂණයක් වෙයි.
  2. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ යටපාතලයන්හි දහසක් දැති ඇති නිම්වලලු සහිතවූ නැබ සහිතවූ සියලු අයුරින් සම්පූර්ණවූ චක්‍රයෝ වූහ. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ, මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහාපුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  3. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි දික්වූ විළුම් ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ, මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  4. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි දික්වූ ඇඟිලි ඇත්තේ වෙත්. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ, මහාපුරුෂයන් වහන්සේගේ මහාපුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  5. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි මෘදුවූ ලපටිවූ අතුල් පතුල් ඇත්තේ වෙත්. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ, මහාපුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  6. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ දැල්කවුළුවකට බඳු අතුල් පතුල් ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ, මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  7. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි පිරුණු ගොප් මසැති පා ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ, මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  8. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි (ඕලු) එනම් මුවන්ගේ බඳු කෙන්ඩා ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ, මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  9. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ සිටියේම නොනැමී දෙඅත්තලවලින් දනහිස් පිරිමදින සේක. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  10. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි කොෂය තුළ සැඟවුණු පුරුෂව්‍යඤ්ජනය ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ, මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  11. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි රන්වන් වූයේ වෙත්. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ, මහාපුරුෂයන් වහන්සේගේ මහාපුරුෂ ලක්ෂණයකි.
  12. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි රන්වන්වූ සිවි ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමයන්වූ මහාපුරුෂයන් වහන්සේගේ මහාපුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  13. සියුම්වූ සිවි ඇත්තේ වෙයි. සියුම්වූ සිවි ඇති බැවින් ශරීරයෙහි දූලි කුණු නොතැවරෙන්නේ වෙත්. මෙයද ඒ භවත් ගෞතම වූ, මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  14. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි එක එකලොම් ඇත්තේවෙයි. රෝම කූපයන්හි එක් එක් ලොම් හටගන්නේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත්ගෞතම වූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  15. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි උඩුකුරු අක් ඇති රෝම ඇත්තේ වෙයි. හටගත් ලොම් උඩුකුරුයි, නිල්වන්ය, අඳුන්වන්ය, කුණ්ඩලයක් මෙන් කරකැවුනේ වෙයි. දකුණට කැරකැවුනේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයකි.
  16. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි කෙලින් පිහිටි සිරුර ඇත්තේවෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  17. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි සත්තැන උස්වූයේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතම වූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  18. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි සිංහයෙකුගේ පෙරකය මෙන් සම්පූර්ණ සිරුර ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතම වූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහාපුරුෂ ලක්ෂණයකි.
  19. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ පිට දැලවර මැද පිරුනේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ, මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  20. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි නුගරුකක් සේ පිරිමඩුලු ඇත්තේ වෙයි. උන්වහන්සේගේ ශරීරය යම් පමණවේද, බඹයත් එපමණය. උන්වහන්සේගේ බඹය යම්පමණවේද, ශරීරයත් එපමණය. මෙයද ඒ භවත් ගෞතම වූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  21. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි සමවූ වටවූ ග්‍රීවය ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතම වූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ, මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  22. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි සමසතලිසක් දත් ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතම වූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  23. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි සමවූදත් ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතම වූ, මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  24. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ විවර නැතිවූ දත් ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහාපුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  25. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි දිලිසෙන ඉතා සුදුදත් ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතම වූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  26. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි මෘදු දික් පුළුල් දිව ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතම වූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  27. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි බ්‍රහ්මස්වර ඇත්තේ වෙයි. කුරවි රාවය බඳු රාවය ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතම වූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  28. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි පිරිසිදු නිල්වන් පෑ ඇස් ඇත්තේවෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතම වූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහාපුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  29. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේට දැන් උපන් වස්සෙකුගේ බඳු ප්‍රසන්න ඇස් ගුලි ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතම වූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  30. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ දෙබැම අතර සුදුවූ මෘදුවූ පුලුන් පෙදක්වැනි දකුණට කරකැවී නළල් මැදපිහිටි රෝමයක්වූයේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ මහාපුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයකි.
  31. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ හිස ජටාවක් මෙන් උන්හී සසීතසා ලක්ෂණ ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතම වූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහාපුරුෂ ලක්ෂණයෙකි.
  32. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි පිරුණු නළල සහිත සම්පූර්ණ හිස ඇත්තේ වෙයි. මෙයද ඒ භවත් ගෞතමවූ මහා පුරුෂයන් වහන්සේගේ මහා පුරුෂ ලක්ෂණය වෙයි.

ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ මේ දෙතිස් මහා පුරිස් ලකුණින් සමන්විතවූසේක.”

§ 10 . “ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ ගමනෙහි යෙදෙන විට දකුණු පය පළමුව ඔසවා පෙරට තබා යන සේක. උන්වහන්සේ සිය පාදය වැඩි දුරක නොතබන සේක. ඉතා ළඟද නොතබන සේක. උන්වහන්සේගේ ගමන ඉතා ඉක්මණින්ද නොවන්නේය.. ඉතා සෙමින්ද නොවන්නේය. . දණහිසින් දණහිස නොගැටෙන සේ වඩින්නාහ. ගොප් ඇටයෙන් ගොප් ඇටය නොගටමින් වඩින්නාහ. උන්වහන්සේ වඩිනවිට කලවය උඩට නොනැමෙයි. කලවය පහළට නොනැමෙයි. කලවය දැඩිකොට පය නොතබයි. කලවය එහා මෙහා නොසලවයි. වඩින්නාවූ ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ යට කයම සෙලවෙයි, කයින් වෙර ගමනින් නොවඩිත්.

ඒ භවත් ගෞතමයන්වහන්සේ හැරී බලනවිට හිස පමණක් හරවා නොබලයි. මුලු කයම හරවා බලයි. උන්වහන්සේ උඩ නොබලනසේක. යට නොබලනසේක, වට පිට බලමින් නොවඩිත්. වියදඬු පමණ දුර පමණක්ම බලත්. ඉන් එහා උන්වහන්සේගේ කිසිම ආවරණයක් නැති ඤාණයෙන් බැලීම වෙයි.

§11. උන්වහන්සේ ගෙයක් තුළට ඇතුල්වන්නේ කය උඩට නොඔසවන සේක, කය පහළට නොනමත්, කය දැඩිකොට නොතබයි. කය එහා ඉදිරියට හෝ පස්සට නොනවත්. ආසනය ළඟදී උන්වහන්සේ වැඩි දුරකින් හෝ ඉතා ළංව හෝ ආසනයට නොහිඳීත්.

§ 12. “අතින් තදකොට ආසනයෙහි නොසිටිත්. ආසනයෙහි කය නොහෙළත්, උන්වහන්සේ ඇතුළුගෙහි හිඳීන්නේ හස්ත විකාර නොකරත්. පාද විකාර නොකරත්. පයක් පිට පයක් දමා නොහිඳිත්. ගොප් මස්පිට ගොප්මස (බත්කෙන්ඩ) නගා නොඉඳිත්, නිකට අත තබා නොහිඳිත්. උන්වහන්සේ ඇතුළුගෙහි බියවූ ස්වභාවයෙන් නොඉඳිත්. උන්වහන්සේ භය නොවූ කම්පා නොවූ නොසෙල්වෙන තැති නොගෙන පහවූ ලොමුදැහැ ගැනීම් ඇතිව නිවන් ඇසුරු කරන සිත් ඇතිව ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ ඇතුළු ගමෙහි වැඩ හිඳිත්.

§ 13. “උන්වහන්සේ පාත්‍රයට වතුර පිළිගන්නා විට පාත්‍රය උඩට නොඔසවත්. පාත්‍රය පහලට නොනමත්, පාත්‍රය ඉදිරියට හෝ පස්සට නොනමත්. උන්වහන්සේ පාත්‍රයට වතුර වැඩියත් නොව අඩුවත් නොව පිළිගන්නා සේක. උන්වහන්සේ “බුලු බුලු” ශබ්ද නොනගිනසේ පාත්‍රය සෝදනසේක. පෙරල පෙරලා පාත්‍රය නොසෝදන්නාහ. පාත්‍රය බිම තබා අත් නොසෝදන්නාහ. අත් සේදූ කල්හි පාත්‍රය සෝදන ලද්දේවෙයි. පාත්‍රය සේදූකල්හි අත් සෝදන ලද්දේ වෙයි. උන්වහන්සේ පාත්‍ර ජලය ඉතා දුරත් නොව ඉතා ළඟත් නොව දමනසේක. උන්වහන්සේ බත් පිළිගන්නා සේක් පාත්‍රය උඩට නොනමත්. පාත්‍රය පහලට නොනමත්. පාත්‍ර තදකොට නොතබත්. පාත්‍රය එහා මෙහා නොසොළොවත්.

§ 14. උන්වහන්සේ බත් පිලිගනිත්දී පත්‍රය නොඔසවයි. පහත් නොකරයි. පත්‍රය ඉදිරියට හෝ පස්සට නොනවයි. වැඩිත් නොව අඩුත් නොව බත පිළිගන්නා සේක. “ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ බතින් හතරෙන් කොටසක් පමණ ව්‍යඤ්ජන පිළිගන්නා සේක. බත් ආලොපය ව්‍යඤ්ජනයෙන්ම වැඩිමනත් නොකරන්නාහ. ඒ භවත් ගෞතමයන් වළඳද්දී උන්වහන්සේ මුඛයෙහි බත් පිඩු දෙතුන් වරක් පෙරළා වළඳනසේක. උන්වහන්සේගේ සියලු බත් පිඩු මනාසේ දත්වලින් විකා වළඳයි. උන්වහන්සේගේ මුඛයෙහි කිසි බත් උලක් ඉතුරු නොවෙයි. ඉක්බිති නැවතද බත් පිඩක් මුඛයට පමුණුවයි.

ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ රසය දැන ගනිමින් . ආහාර වළදනසේක. රස තෘෂ්ණාවෙන් රස විඳිමින් නොවළඳනසේක, ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වනාහි අංගඅටකින් යුක්තවූ ආහාරය වළඳනසේක. මල්ලවපොර බැදීම පිණිස, මද වැඩීම පිණිස, ශරීරයේ අඩු තැන් පිරවීම පිණිස, අලංකාරය පිණිස නොවළඳනසේක. යම්තාක් මේ ශරීරයාගේ පැවැත්ම පිණිස යැපීම පිණිස දුක් නැතිකරගැනීම පිණිස බ්‍රහ්මචර්යාවට අනුග්‍රහ පිණිස වළඳන සේක. මෙසේ පුරාණ වේදනා නසමි. අලුත් වේදනා නූපදවන්නෙමි මාගේ ජීවිත යාත්‍රාවද වන්නේය. වරද නැති බවද, පහසු විහරණයද, වන්නේය’ යන අදහසින් වළඳන සේක.

§ 15 . උන්වහන්සේ වළඳා අවසන්ව පාත්‍රයට වතුර පිළිගන්නා සේක් පාත්‍රය උඩට නොනමනසේක. පාත්‍රය පහලට නොනමනසේක. පාත්‍රය නොඔබන සේක. පාත්‍රය එහා මෙහා නොසොළොවත්. උන්වහන්සේ පාත්‍රජලය ඉතා වැඩිත් නොව අඩුත් නොව පිළිගන්නාසේක. උන්වහන්සේ “බුලු බුලු” යන ශබ්ද නගනසේ පාත්‍රය නොසෝදන සේක. පෙරළ පෙරළා පාත්‍රය නොසෝදන සේක.

§ 16 .“පාත්‍රය බිම දමා අත නොසෝදන්නාහ. අත සේදූ කල්හි පාත්‍රය සෝදනලද්දේ වෙයි. පාත්‍රය සේදූ කල්හි අත සෝදන ලද්දේ වෙයි. උන්වහන්සේ පාත්‍ර ජලය ඉතා දුරද ඉතා ළඟද නොදමන්නාහ. උන්වහන්සේ වළඳා අවසන්ව පාත්‍රය ඉතා දුරද, ඉතා ළඟද, බිම නොතබනසේක. පාත්‍රයෙහි බලාපොරොත්තුව අත්හරින්නේද නොවෙත්. සීමාව ඉක්මවා රක්නේද නොවෙත්.

§ 17. උන්වහන්සේ වළඳා අවසන්වී මොහොතක් නිශ්ශබ්දව හිඳිනසේක. අනුමෝදනාවට කාලය නොඉක්මවනසේක. උන්වහන්සේ වළඳා අවසානව අනුමෝදනා කරන සේක. ඒ බතට නින්දා නොකරනසේක, අන් බතක් බලාපොරොත්තු නොවනසේක. ධර්ම කථාවෙන්ම ඒ පිරිස උනන්දු කරවයි. ධර්මානුධම්ම ප්‍රතිපත්තියට යොමු කරවයි. කුශල ධර්මයෙහි සමාදන් කරවයි. උත්සාහවත් කරවයි, සතුටු කරවයි. උන්වහන්සේ ඒ පිරිසට ධර්ම කථාවක් දක්වා, කුසල ධර්මයන්හි සමාදන් කරවා උත්සාහවත් කරවා සතුටු කරවා, හුනස්නෙන් නැගිට වඩින සේක.

§ 18. “උන්වහන්සේ ඉතා ඉක්මනින්ද නොවඩිනසේක. ඉතා සෙමින්ද නොවඩිත්. පිරිසෙන් වෙන්ව නොවඩිත්.

§ 19 .ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ කයෙහි සිවුර හනුඇටයෙන් උඩට පොරවා උදරය පෙනෙනසේ නොවඩියි. එක් උරයක් පොරවා තනය පෙනෙනසේ නොවඩියි. කයෙහි සිවුර දහඩියෙන් ඇලෙනසේ තදකොටද නොවඩිනසේක. සිවුර කයින් වූයේද නොවේ. ඒ භවත් ගෞතමයන්ගේ කයින් සිවුර වාතයෙන් ඉවතට නොයවයි. ඒ භවත් ගෞතමයන්ගේ කයෙහි රජස්දැලි නොගැල්වෙයි.

§ 20 . උන්වහන්සේ ආරාමයට වැඩියේ පැනවූ අස්නෙහි වැඩ හිඳිනසේක. හිඳ පාදයන් සෝදන්නාහ. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ පාදයන් සැරසීමෙහි නොයෙදෙන සේක. උන්වහන්සේ පාදයන් සෝදා පර්යංක බැඳ කය කෙලින් තබා සිහිය එළවාගෙන වැඩ හිඳිනසේක.

§ 21. උන්වහන්සේ තමාහට ලාභය පිණිස අසන්නන් සතුටු කරන්නට ධර්මය නොදෙසන සේක. අසන්නන් පරිභවයට හේතුවන කාරනා ගැන නොදෙසන සේක. ශ්‍රාවකයාගේ ප්‍රමෝදය පිණිස, මතු යහපත පිණිසම ධර්මය දේශනා කරන සේක. අන් සාස්ත්රුන්ට නින්දා පරිභව කරමින් දෙසනා නොකරන සේක. අන් ධර්මයන්ට හා ඒවායේ යෙදෙන්නන්ට පරිභව නොකරන සේක. සියලු ලෝකයටම හිතවූවක් ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ දෙසනා කරන සේක.

§ 21 .උන්වහන්සේ ආරාමයට වැඩියේ පිරිසට ධර්මය දේශනා කරන සේක. ඒ පිරිස උසස් තන්හිලා කථා නොකරන සේක. ඒ පිරිස පහත් තන්හිලා කථා නොකරනසේක. ධර්ම කථාවෙන්ම ඒ පිරිස දක්වත්. කුසල් දහම් සමාදන් කරවත්. උත්සාහවත් කරවත්. සතුටුකරවත් පැහැදිලිවද, දැනීමෙහි පොහොසත් බවද, මිහිරි බවද, කනට සුව බවද, විහිදී නොයනබවද, නොවිසිරෙන බවද, ගැඹුරු බවද, බොහෝ නාද ඇති බවද යන අංග අටන් යුක්තවූ ඝොෂයක් ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ මුවින් පිටවෙයි. පිරිසේ පමණට ශබ්ද නගන ස්වරයන්වූ සේක. උන්වහන්සේගේ ඝොෂය පිරිසෙන් පිටතටද නොයයි.

§ 22. ඒ භවත් ගෞතමයන් ඇවිදින සැටි අප දැක්කෙමු. හිඳ ඉන්නා ආකාරය අපි දැක්කෙමු. සිටගෙන ඉන්නා ආකාරය අපි දැක්කෙමු. අරන්යට ඇතුළුවන සැටි, පිටවන සැටි අපි දැක්කෙමු. ඒ භවත් ගෞතමයන් ධර්මය දෙසනා කරනු අපි දැක්කෙමු. ඇතුළුගමට වඩින්නාවූ උන්වහන්සේ අපි දැක්කෙමු. ඇතුළුගෙහි තුෂ්ණිම්භූතව වැඩ උන්නාවූ උන්වහන්සේ අපි දැක්කෙමු. වළඳා අවසන්වී අනුමෝදන් කරන්නාවූ උන්වහන්සේ අපි දැක්කෙමු.. ආරාමයට වඩින්නාවූ, උන්වහන්සේ අපි දැක්කෙමු. ආරාමයට ඇතුල්ව නිශ්ශබ්දව වැඩඋන්නාවූ, උන්වහන්සේ අපි දැක්කෙමු. ආරාමයට පැමිණි පිරිසට දම්දෙසන්නාවූ උන්වහන්සේ අපි දැක්කෙමු. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ මෙබඳුය. මෙබඳුය, කියන්නට අපි අසමත් වෙමු. උන් වහන්සේගේ ගුණයන් මහා පෘතුවි තලය මෙන් විශාලය. මට කියත හැක්කේ නිය අගින් ගත් පස් බිඳක් බඳුවූ ගුණ ස්වල්පයකි.”

§ 23. “උත්තර මානවකයා මෙසේ කී කල්හි බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණතුමා හුනස්නෙන් නැගිට උතුරුසළුව එක් අංශයෙක්හි කොට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉන්නා දිශාවට ඇඳිලි බැඳ වැඳ
“ඒ භාග්‍යවත් අර්හත් සම්‍යක් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට මාගේ නමස්කාරය වේවා.
ඒ භාග්‍යවත් අර්හත් සම්‍යක් සම්බුදු රජාණන් වහන්සේට මාගේ නමස්කාර වේවා.
ඒ භාග්‍යවත් අර්හත් සම්‍යක් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට මාගේ නමස්කාර වේවා.”
යි තුන් වරක් ප්‍රීතිවාක්‍ය ප්‍රකාශ කෙළේය.

“අපි ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ ළඟදීම හමුවන්නේ නම්, ඉතා යෙහෙක. ධර්ම කථා සල්ලාපයක් කරන්නේ නම්, ඉතා යෙහෙක” කියා කීය.

§ 24 . එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වේදෙහ ජනපදයන්හි පිළිවෙලින් චාරිකාවේ වඩනා සේක් මියුලු නුවර වෙතද පැමිණියහ. එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මියුලු නුවර මඛාදෙව නම් අඹ උයනෙහි වැඩ වාසය කරණ සේක.

“ශාක්‍ය කුලයෙන් නික්ම පැවිදිවූ ශාක්‍යපුත්‍රවූ ශ්‍රමණ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වෙදෙහ ජනපදයෙහි චාරිකාවෙහි වඩින්නේ පන්සියයක් මහත් භික්ෂු සංඝයා සමග මියුලු නුවරට පැමිණ, මියුලු නුවරෙහි මඛාදෙව නම් අඹ උයනෙහි වාසය කරන සේකැයි” මියුලු නුවරෙහි මඛාදෙව නම් අඹ උයනෙහි වාසය කරන සේකැයි” මියුලු නුවරවාසී බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතියෝ ඇසුහ.

ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ පිළිබඳ මෙසේ කීර්ති පැතිර ඇතයි කීහ.
“ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ කාරණයෙනුදු අර්හත්හ, සම්‍යක් සම්බුද්ධයහ, විජ්ජාචරණ සම්පන්නයහ, සුගතයහ, ලොකවිදූහ, අනුත්තරයහ, පුරිසදම්ම සාරථියහ, දෙවි මිනිසුන්ට ශාස්තෘහ, බුද්ධයහ, භාග්‍යවත්හ, උන්වහන්සේ දෙවියන් සහිතවූ මරුන් සහිතවූ, බඹුන් සහිතවූ, මහණ බමුණන් සහිතවූ, රජුන් හා මිනිසුන් සහිතවූ, සත්ව වර්ගයා ඇතුළු සියලු ලෝකය තමන් වහන්සේම මනාව පැහැදිලිකොට දැන ප්‍රකාශ කරණ සේක. උන්වහන්සේ මුල මැද අග යන තුන් තන්හි යහපත්වූ, අර්ථ සහිතවූ, ව්‍යඤ්ජන සහිතවූ, සම්පූර්ණවූ, පිරිසිදුවූ, බ්‍රහ්මචර්යාව ප්‍රකාශ කරණ සේක. එබඳුවූ රහතුන්ගේ දැකීමක් වේ නම් එය යහපත්මැයි කියායි”.

§ 25 . ඉදින් මියුලු නුවර වැසි බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතියෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ හුන් තැනට ගොස් සමහරු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ එක්පසෙක හුන්හ. සමහරු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග . සතුටුවිය යුතුවූ, සිහිකටයුතුවූ කථාව කොට නිමවා එක් පසෙක හුන්හ. සමහරු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දෙසට ඇඳිලි බැඳ වැඳ එකත්පසෙක හුන්හ. සමහරු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි තමන්ගේ නාම ගොත්‍ර කියා එක් පසෙක උන්හ. සමහරු නිශ්ශබ්දවම එක් පසෙක උන්හ.

§ 26. ශාක්‍යකුලයෙන් නික්ම පැවිදිව ශාක්‍යපුත්‍රවූ ශ්‍රමණ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ මියුලු නුවරට පැමිණ මියුලු නුවර මඛාදෙව අඹ උයනෙහි වැඩවාසය කරතියි’ බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තෙමේ ඇසීය. එකල්හි බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තුමා බොහෝ තරුණ මානවක ශිෂ්ය‍යන් සමග මඛාදෙව අඹ වනයට පැමිණියේය. ඉක්බිති අඹ උයනට සමීපයේදී බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයාට මෙබඳු සිතක් විය.

§ 27. “ මම පළමුකොට නොදන්වා ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ දැකීමට යාම මට නුසුදුසුය”යි, සිතීය. අනතුරුව බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා එක් මානවකයෙකුට කථාකෙළේය. “දරුව , නුඹ යව. ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ වෙත යව. ගොස් මගේ වචනයෙන් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේගේ ආබාධ නැති බව, සැහැල්ලු නැති බව, ශරීර බලය, පහසු විහරණ ඇති බව විමසව්”.

භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තුමා භවත්ගෞතමයන් වහන්සේට ආබාධ නැති බව, ශරීරයේ සැහැල්ලු බව, ශරීර බලය, සැපවිහරණ ඇති බව අසයි, කියාය. තවද බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තෙමේ ජරාවට පැමිණියෙක, මහලුය වයසට පැමිණියෙක, එක්සිය විසි වයස් ඇත්තෙක, හෙතෙම භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ දැකීමට කැමැත්තේයයිද කියව”.

§ 28. “එසේය ස්වාමීනියි” ඒ මානවකයා බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයාට උත්තර දී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් තැනකද, එතැනට පැමිණියේය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග සතුටු විය. සතුටුවිය යුතුවූ සිහිකටයුතුවූ කථාව කොට නිමවා එක් පසෙක සිටියේය. එකත්පසෙක සිටි ඒ තරුණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තෙමේ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ ආබාධ නැති බව, ශරීරයේ සැහැල්ලු බව, ශරීර බලය, සැපවිහරණය අසයි”.
“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තෙමේ ජරාවට පැමිණියෙක, වෘද්ධය, මහලුය, අර්ධගතය, වයසට පැමිණියේය, උත්පත්තියෙන් අවුරුදු එක්සියවිස්සක් ආයුෂ විය. නාම නිඝණ්ඩු ක්‍රියාකල්ප විකල්ප ශික්ෂානිරුක්ති යන ප්‍රභෙදයන් ඇති, ඉතිහාසය පස්වෙනි කොට වෙදත්‍රයයේ කෙළවරට ගියේය. පද හා ව්‍යාකරණ හදාරන ලද්දේය. ලොකායත ශාස්ත්‍රයෙහිද මහාපුරිස ලක්ෂණයන්හිද සම්පූර්ණය.

§ 29. “ස්වාමීනි, මිථිලාවෙහි යම් පමණ බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතියෝ වාසය කරත්ද, ඔවුනතුරෙන් බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තෙමේ වස්තුවෙන්ද අග්‍රය, ඔවුනතුරෙන් බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තෙමේ මන්ත්‍රයෙන්ද අග්‍රය, ඔවුනතුරෙන් බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තෙමේ වයසින් හා යසසින් ද අග්‍රය, හෙතෙම භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ දැකීම කැමැත්තෙන් සිටීයයි” කීය.

“මානවකය, දැන් බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ මෙහි පැමිණීම සුදුසුයයි” වදාළේය.
එකල්හි ඒ මානවකයා බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා හුන් , තැනට ගියේය. ගොස් බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයාට ‘භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් කරණ ලද අවකාශ ඇත්තේය. දැන් පින්වතුන් වහන්සේ කල් දන්නේයයි” කීය.

§ 30. ඉක්බිති බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ හුන් තැනට ගියේය. ඒ මියුලු නුවරවාසී ශ්‍රමණ ගෘහපති පිරිස එන්නාවූ බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා දුරදීම දුටුවාහුය. දුටු කෙණෙහි ප්‍රසිද්ධවූ කීර්ති ඇති ඔහුට අවකාශ දුන්නේය. අනතුරුව බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා ඒ පිරිසට මෙසේ කීය.

“පින්වත කම් නැත. තොපි සිය අසුන්හි හිඳිව්. මම මෙහි ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ සමීපයෙහි හිඳගන්නෙමියි” කීය. ඉක්බිති බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග සතුටුවිය යුතුවූ සිහිකටයුතුවූ කථාව කොට නිමවා එක් පසෙක හිඳිමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ කායයෙහි දෙතිස්මහාපුරිස් ලකුණු පරීක්ෂා කෙළේය. බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශරීරයෙහි ලකුණු දෙකක් හැර බොහෝසෙයින් දෙතිස්මහා පුරුෂ ලක්ෂණ දුටුවේය. කොසොහිත වත්ථගුය්හතා ලක්ෂණය හා පහූතජිව්හතා ලක්ෂණය යන ලක්ෂණ දෙකෙහි සැක කරයි. සැකයෙන් නොමිදෙයි. නොපැහැදෙයි. එකල්හි බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ගාථාවන්ගෙන් මෙසේ කීය.

§ 31 . “ගෞතමයන් වහන්ස, මා විසින් පින්වතුන් වහන්සේගේ ශරීරයෙහි යම්බඳු දෙතිස්මහාපුරිස් ලකුණු අසන ලද්දේද ඔවුන් අතුරෙන් දෙකක් නොදකිමි.

“නරොත්තමයන් වහන්ස, පින්වතුන් වහන්සේගේ වස්ත්‍රයෙන් වැසිය යුතුවූ කොසොහිත ලක්ෂණය කිමෙක්ද? ස්ත්‍රීලිංග නාමයකින් කියවෙන පහූතජිව්හතා ලක්ෂණය කිමෙක්ද?

“කිමෙක්ද? පහූතජිව්හතා ලක්ෂණය ඇත්තෙහිද? එය යම් ආකාරයකින් දැනගනිමුද? ඒ ආකාරයෙන් නිකුත් කොට දක්වනු මැනවි”. ඍෂීන් වහන්ස, අපගේ මේ සැකය දුරුකළ මැනව.

“යමක් දැනගැනීමට කැමතිවන ලද්දේද, එය කරන ලද අවකාශ ඇතිව මෙලොව යහපත පිණිසද, පරලොව යහපත පිණිසද අසමු.”

§ 32 . ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ‘මේ බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තෙමේ මාගේ ලක්ෂණය දෙකක් හැර බොහෝසෙයින් දෙතිස්මහාපුරිස් ලකුණු දකියි. කොසොහිත වත්ථගුය්හ ලක්ෂණය හා පහූතජිව්හතා ලක්ෂණය යන දෙකෙහි සැකකරයි. සැකයෙන් නොමිදෙයි. නොපැහැදෙයි’ යන අදහස පහළවිය.

අනතුරුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ කොසොහිතවත්ථගුය්හ ලක්ෂණ යම්සේ දකීද, එබඳුවූ ඍද්ධියක් පෑහ. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දිව බැහැර කොට දෙකන් සිදුරු පිරිමැදිසේක. දෙ නාසා සිදුරු මැදි සේක. මුළු නලල්තලය වැසූසේක. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බ්‍රහ්මායු බමුණාට ගාථාවන් දේශනා කළ සේක.

§ 33 . “බ්‍රාහ්මණය, (තා විසින්) යම් ඒ දෙතිස්මහාපුරුෂ ලකුණු අසන ලද්දේද, ඒ සියලු ලක්ෂණ මාගේ ශරීරයෙහි ඇත්තේය. තොපි සැක නොකරව්.

“දතයුතු සියල්ල දැනගන්නා ලදී. වැඩිය යුතු සියල්ලද වඩන ලදී. මා විසින් පහකළ යුත්ත පහකරනලදී. බ්‍රාහ්මණය, එහෙයින් මම බුද්ධ නම් වෙමි.

“යමක් දැනගැනීමට කැමැත්තේ නම් එය මෙලොව යහපත පිණිසද පරලොව යහපත පිණිසද, කරනලද අවකාශ ඇත්තේ අසව.

§ 34 . ඉක්බිති බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයාට ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් කරනලද අවකාශ ඇත්තේ වෙමි. ‘මම මෙලොව අර්ථය පිණිස හෝ පරලොව අර්ථය පිණිස හෝ කුමක් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේගෙන් විචාරන්නෙම්දැයි, සිතක් පහළ විය.

ඉක්බිති බ්‍රහ්මායු බමුණාට මෙබඳු සිතක් පහළ විය. ‘මම වනාහි මෙලොව අර්ථයන්හි දක්ෂයෙක්මි. අන්‍යයෝද, මා අතින් මෙලොව අර්ථයන් අසත්. මම ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ අතින් පරලොව අර්ථයම අසන්නෙම් නම් යෙහෙකි’. කියායි

අනතුරුව බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ගාථාවන්ගෙන් මෙසේ කීයේය.

§ 35 . “ස්වාමීනි, කෙසේ නම් බ්‍රාහ්මණයෙක් වන්නේද,
කෙසේ නම් වෙදයෙහි පරතෙරට ගියෙක් වන්නේද,
ස්වාමීනි, කෙසේ නම් ත්‍රිවිද්‍යා ඇත්තෙක් වන්නේද,
පිරිසිදුවීම කුමක්යයි කියනු ලැබේද?

“ස්වාමීනි, කෙසේ නම් රහත් වූවෙක් වන්නේද,
කෙසේ නම් සම්පූර්ණවූ බ්‍රහ්මචර්යාව ඇත්තෙක් වන්නේද,
ස්වාමීනි, කෙසේ නම් මුනි නම් වූවෙක් වන්නේද,
කවරෙක් බුද්ධයයි කියනු ලැබේද?”

. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේද බ්‍රහ්මායු බමුණාට මෙසේ ගාථාවෙන් ම පිළිතුරු දුන්නේය.

“යමෙක් පෙර විසූ භව පිළිබඳ දනීද,
ස්වර්ගය හා අපාය දනීද,
ඉක්බිති ඉපදීම කෙළවර කිරීමට පැමිණියේද,
අවබෝධ කොට කෙළවරට පැමිණියේද,
අර්හත් මාර්ග ඥාන මුනි භාවයෙන් යුක්තවේද,

“සියලු ආකාරයෙන් රාගයෙන් මිදුනු පිරිසිදු සිත දනීද,
ප්‍රහීනකළ ජාති ජරා මරණ ඇති,
සම්පූර්ණ සතරමාර්ග බ්‍රහ්මචර්යා ඇති,
සියලු ධර්මයන්ගේ කෙළවරට පැමිණි
එබඳුවූ පුද්ගලයා හට බුද්ධයයි කියනු ලැබේ.

§ 36 .මෙසේ වදාළ කල්හි බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා හුනස්නෙන් නැගිට උතුරුසළුව ඒකාංශකොට භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාදයන්හි සිරසින් වැටී වැඳ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාදයන් මුවින් සිඹියි. අතින්ද පිරිමදියි. “ස්වාමීනි, ගෞතමයන් වහන්ස, මම බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා වෙමි. ස්වාමීනි, ගෞතමයන් වහන්ස, මම බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා වෙමියි. නමද කියයි”.

ඉක්බිති ඒ සිටියාවූ පිරිස
‘ශ්‍රමණයන් වහන්සේගේ මහත් ඍද්ධිභාවය, මහානුභාවය. පින්වත, ඒකාන්තයෙන් ආශ්චර්යයි පින්වත, ඒකාන්තයෙන් පුදුමයි. යම්හෙයකින් නම් මේ ප්‍රසිද්ධ කීර්ති ඇති බ්‍රාහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා මේ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේට මෙබඳුවූ ඉතා මහත් ගෞරවයක් කරන්නේයයි” ආශ්චර්යවූ සිත් ඇත්තේ විය.

අනතුරුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයාට මෙසේ වදාළහ.
“බ්‍රාහ්මණය, කම් නැත. නැගිටුව. නුඹ තම ආසනයෙහි හිඳගනුව. යම් කරුණකින් තාගේ සිත මා කෙරෙහි පැහැදුනේය”. එකල්හි බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තෙම තම ආසනයෙහි හුන්නේය.

§ 37. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බ්‍රහ්මායු බමුණාට පිළිවෙල කථාව දෙසූ සේක.
කවරේද යත්?

දාන කථාවය, සීලකථාවය, ස්වර්ගකථාවය,
කාමයන්ගේ ආදීනවය, ලාමක බවය, කිලුටුබවය, ආදීනවය
නෛෂ්ක්‍රම්‍යයෙහි ආනිසංසය ප්‍රකාශ කළ සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් කලෙක බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයාහට නිරෝගීවූ, මෘදුවූ, නීවරණ රහිතවූ, සතුටුවූ ප්‍රසන්නවූ සිත ඇතිවීයයි දත් සේක් නම්, එකල දුක්ඛය සමුදය, නිරෝධය මාර්ගය යන බුදුවරයින් තමන් විසින්ම අවබෝධ කළ වතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මය ප්‍රකාශ කළ සේක.

යම් සේ පහවූ කාලවර්ණ ඇති පිරිසිදු වස්ත්‍රයක් මනාකොට රජන් (සායම්) පිළිගන්නේද, එපරිද්දෙන්ම බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයාහට ඒ හුන් ආසනයෙහිම යම්කිසිවක් උපදනා ස්වභාව ඇත්තේද, ඒ සියල්ල වැනසීම ස්වභාවකොට ඇත්තේය, යන පහවූ කෙලෙස් රජස් ඇති පහවූ කෙලෙස් මල ඇති ධර්ම චක්ෂුස (සොතාපත්තිමාර්ග ඥානය) උපන්නේය.

ඉක්බිති බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා දක්නාලද ධර්ම ඇත්තේ, පැමිණි ධර්ම ඇතියේ, අවබෝධ කළ ධර්ම ඇතියේ, දැඩිව ගත් ධර්ම ඇතියේ, එතර කළ විචිකිච්ඡා ඇතියේ, විසාරද වූයේ, ශාසනයෙහි අන් ධර්මයක් නොඅදහන බවට පැමිණියේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා යහපති භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතායහපති,

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, යම්සේ යටිකුරු කරනලද්දක් උඩුකුරු කරන්නේද, වැසුනු දෙයක් විවෘත කරන්නේද, මුලාවූවකුට මාර්ගය කියන්නේද, ඇස් ඇත්තෝ වස්තූන් දකිත්වායි අන්ධකාරයෙහි තෙල් පහනක් දල්වන්නේද, එපරිද්දෙන් ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් ලෙසින් ධර්මය දේශනා කරණ ලදී.

භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මේ මම භවත් ගෞතමයන් වහන්සේද ධර්මය හා භික්ෂු සංඝයාද සරණකොට යමි. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ මා අද පටන් දිවිතෙක් සරණගිය උපාසකයකු කොට පිළිගන්නා සේක්වා. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ භික්ෂුසංඝයා සමග මාගේ (ගෙදර) සෙට දින බත් පිණිස ඉවසන සේක්වා”.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිශ්ශබ්ද වීමෙන් ඉවසූ සේක. එකල්හි බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඉවසීම දැන හුනස්නෙන් නැගිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ පැදකුණු කොට ගියේය.

§ 38. ඉක්බිති බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණතුමා ඒ රාත්‍රිය ඉක්මීමෙන් සිය නිවසෙහි ප්‍රනීතවූ දානයක් පිළියෙල කොට භාග්‍යවතුන් වහන්සේට, “ස්වාමිනි දානය පිණිස වඩින සේක්වා!” කාලය දැන්වීය. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, සුදුසු කාලයයි, බත් පිළියෙල කරනලදී” (කියායි) යි

එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙරවරුයෙහි හැඳ පොරවා පාත්‍ර සිවුරු ගෙන බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයාගේ ගෙදරට පැමිණි සේක. පැමිණ පැනවූ අස්නෙහි භික්ෂුසංඝයා සමග වැඩහුන් සේක. ඉක්බිති බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා බුදුන් ප්‍රධාන භික්ෂුසංඝයා සත්දවසක් ප්‍රණීතවූ කෑ යුතුවූ බුදිය යුතුවූ ආහාරපාන වර්ගවලින් සියතින් වැළඳවීය. කැමතිසේ වැළඳවීය.

§ 39 .අනතුරුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ සත්දවස ඇවෑමෙන් වේදෙහ ජනපදයෙහි චාරිකාවෙහි වැඩි සේක. ඉක්බිති බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණතුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩිය නොබෝ කලකින් කළුරිය කෙළේය.

ඉක්බිති බොහෝ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ එක්පසෙක හුන්හ. එක් පසෙක උන්නාවූ ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීහ.
“ස්වාමීනි, බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා කළුරිය කෙළේය. ඔහුගේ ගතිය කුමක්ද? ඔහුගේ පරලොව කුමක්ද?”

“මහණෙනි, බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණයා පණ්ඩිතයෙකි. ධර්මයට අනුව පිළිපැද්දේය. ධර්මය කරණකොටම මා නොවෙහෙසීය. මහණෙනි, බ්‍රහ්මායු බ්‍රාහ්මණ තෙමේ කාමලෝකය පිළිබඳව සඤ්ඤොජන පස නැතිකිරීමෙන් ඒ බඹලොවින් නැවත නොඑන එහිදී පිරිනිවෙන ඔපපාතික පුද්ගලයෙක්වීයයි” වදාළ සේක, සතුටුවූ සිත් ඇති ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දේශනාව සතුටින් පිළිගත්හ.

MN 02-04-10 කණ්ණකත්ථල සුත්‍රය

පුජ්‍ය ඉහලගම අමිත හිමි කල දේසනාව

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක් සමයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උජුකා නගරාසන්නයෙහිවූ කණ්ණකත්ථල නම්වූ මුවන්ට අභය දුන් මුව උයනෙහි වැඩ වෙසෙති.

§2. එකල්හි පසේනදි කොසොල් රජ කිසියම් රාජකාරි කටයුත්තක් පිණිස උජුකා නගරයට පැමිණියේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ සිටිනා තැන නුදුරු බව දත් කොසොල් රජු එක්තරා පුරුෂයෙක් කැඳවා,
“එම්බා පුරුෂය, නුඹ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ හිඳිනා තැනට යව. ගොස් මාගේ වචනයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිරිපා වඳුව. උන්වහන්සේ ගේ සැප සනීප විමසව. මෙසේද කියව. ‘ස්වාමීනි, පසෙනදි කොසොල් රජතුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිරි පා හිස් මුදුනෙන් වඳියි. ස්වාමීනි, අද පසෙනදි කොසොල්රජතුමා උදැසන ආහාරයෙන් පසුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දකිනු පිණිස පැමිණෙන්නේය. “කියා කියව. ” කියාය.

“දේවයන් වහන්ස, එසේය” කියා ඒ පුරුෂයා , භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හුන් විහාරයට ගොස් ඒ ආකාරයට රජුගේ පැමිණීම ගැන දන්වුවේය.

සොමා, සකුලා යන සොහොයුරියෝ දෙදෙන පසේ නදී කෝසල රජුගේ මෙහෙසියන් වුහ. ‘අද පසෙනදි කොසොල්රජ සවස් කාලයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දකිනු පිණිස පැමිණෙන්නේය’ කියා ඇසුවාහුය. ඒ සොහොයුරියෝ දෙදෙන ආහාර ගනිමින් හුන් රජු වෙත ගොස් මෙසේ කීහ. “එසේ නම් මහරජ, අපගේ වචනයෙන්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාදයන් මුදුනෙන් වැන්ද මැනව. ස්වාමීනි, සොමා, සකුලා යන සොහොයුරියෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාදයන් සිරසින් වඳිති. සැප දුක් විචාරත්ය කියාය.”

§ 4. ඉක්බිති පසෙනදි කොසොල්රජ උදෑසන ආහාරයෙන් පසු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ හුන් ආරාමයට ගොස්, වන්දනා කරමින් මෙසේ කීය.

“ස්වාමීනි, සොමා, සකුලා යන මාගේ බිසෝවරු ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාදයන් සිරසින් වඳිති. සැප දුක් අසත්යි” කීය.
“කිමෙක්ද? මහරජ, සොමා, සකුලා යන සොහොයුරියෝ ඔබ අතින් පන්වුද අනික් දූතයෙකු නොලැබුවාහුදැයි” වදාළහ.

“ස්වාමීනි, මගේ බිසවුන් දෙදෙනෙකුවන සෝමා සහ සකුලා යන සොහොයුරියෝ, අපගේ වචනයෙන්ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාදයන් සිරසින් වඳිනු මැනවි. ආබාධ රහිත බව, නිරෝග බව, කයේ සැහැල්ලු බව, කාය බලය, සැපවිහරණය විචාළ මැනව. යි’ කියාය.
“මහරජ, සොමා, සකුලා යන සොහොයුරියෝ සුව ඇත්තියෝ වෙත්වායි” වදාළහ.

§ 5. ඉක්බිති පසෙනදි කොසොල්රජ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීහ.
“ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, සියල්ල, දන්නාවූද, සියල්ල දක්නාවුද සර්වඥවූද, මහන බමුණන් මේ ලෝකයේ නැතැයි” ඔබ වහන්සේ දේසනා කල බව මම ඇසුවෙමි. එසේ ඔබවහන්සේ කීවාය කියන්නවුන් කියන්නේ ඈත්තක් ද, නැතිනම් ඔබ වහන්සේ කීවක් වරදවා ගෙන කියන කතාවක්ද?’ යි ඇසීය.
“මහරජ. එසේ කියන්නවුන් මා කී දෙයක් ඒ ආකාරයෙන් නොකියයි. මා කීවක් වරදවා ගෙන විකෘති ලෙස කියා ඇත.”

§ 6 . එවිට පසෙනදි කොසොල්රජ විඩුඩභ සේනාපතියාට කථාකොට
“කවරෙක් රජ මාළිගාවෙහිදී මේ කථාව කීවේදැයි” ඇසීය.
“මහරජ, ආකාශ ගෝත්‍රික සඤ්ජය නම් බ්‍රාහ්මණයා ඒ කතාව කීය”යයි කීය.
ඉක්බිති කොසොල්රජ එක් පුරුෂයෙක් යවා ඒ සඤ්ජය නම් බ්‍රාහ්මණයා මෙහි කැඳවා එව”යි යැවීය.

§ 8. එසේ මිනිසෙකු යවා ඉක්බිති රජ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීය.
“ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස ඔබ වහන්සේ විසින් කෙසේ කියන ලද්දක් මෙසේ වෙනස් ලෙස වටහාගෙන කියා ඇත්ද? ස්වාමිනි ඔබ වහන්සේ කුමක් කී සේක්දැයි කියන සේක්වා” යි කීය.

“මහරජ, මා කියන ලද වචනය මෙසේය.
සැමවිටම සියල්ල දන්නා, දක්නා, ශ්‍රමණයෙක් හෝ බ්‍රාහ්මණයෙක් හෝ නැත. එය සිදුවිය නොහැක” යනුයි. 846

[846:- මෙහි වරද වුයේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ “සැම විටම ” පදය අත් හැර ඉතිරිය කීමය. සියල්ල දන්නා දක්නා කෙනෙකුට සැමවිටම, නිරන්තරයෙන් සියල්ල නොදැනේ. සියල්ල නොදකි. මේ හැකියාව ඇති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පවා තමන්වහන්සේට , ඕනෑ කරන තැනක්, පුද්ගලයකු, ගැන මෙනෙහි කොට ඒ දකිනවා විනා, සැමවිටම ඒ තැන හෝ ඒ පුද්ගලයා නොදකියි. මිලින්ද ප්‍රශ්නයෙදී මේ ප්‍රශ්නයට නාගසේන රහතුන්වහන්සේ දුන් පිළිතුර බලන්න.]

“ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස ඔබ වහන්සේ පිළිගන්නට හේතු සහගත වෙයි.. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරුණු සහිත වූවක්ම වදාළේය.” යි කියා කොසොල් රජු මෙසේ තවත් ප්‍රශ්නයක් විචාළේය.

§ 9. “ස්වාමීනි, ක්ෂත්‍රියෝය, බ්‍රාහ්මණයෝය, වෛශ්‍යයෝය, ශුද්‍රයෝය, කියා කුල වංශ සතරක් වෙති. ස්වාමීනි, මේ සතර ජාතීන්ගේ වෙනසක් ඇත්ද , වෙනස් බවක් ඇත්ද” යි ඇසීය.

“මහරජ, ක්ෂත්‍රියය, බ්‍රාහ්මණය, වෛශ්‍යය, ශුද්‍රය කියා ඔබ දන්නා මේ සතර ජාතින් අතුරින් ක්ෂත්‍රියය, බ්‍රාහ්මණය යන දෙජාතිය උඅස්සස්ය, උතුම්ය යි ලෝක යෙහි පිළිගැනීමක් ඇත. ඒ නිසා අනිත් වංශ දෙකෙහි මිනිසුන් ක්ෂත්‍රිය , බ්‍රාහ්මණ දෙකුල වල අයට, වැඳීම, හුනස්නෙන් නැගිටීම, දොහොත් මුදුන්දී වැදීම, ගරු කිරීම ආදීයෙන් සලකන්නෝය.’

“ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් ඔවුන්ගේ මේ භවයේ ජීවිතය පිළිබඳ නොව, පරලොව පිළිබදව අසමි. ස්වාමීනි, ක්ෂත්‍රියය බ්‍රාහ්මණය, වෛශ්‍යය, ශුද්‍රය යන මේ ජාති සතර කුලවල අය මතු භවයන්හේ කෙසේ වේද?” යි ඇසීය. 847

[847:- සමාජයේ වසර දහස් ගණනක් පැවතුන මතයක් පිළිගැනීමක් වෙනස් කිරීම හැමවිටම දුෂ්කරය. මේ කුල වාදය සෑම භාරත වැසියෙක්ම පිළිගත් එකක් මෙන්ම සිතෙන් බැහැර නොවන එකකි. කොසොල් රජුගේ ප්‍රශනය වුයේ මේ සංසාර විමුක්තියක් පිනිස බුදුන් වහන්සේගේ පටිපාටිය පිළිපදින අය අතර ඉන්නා සතර කුලවලම භික්ෂුන් ඒ විමුක්තිය ලබන්නේද? යන්නයි.]

“මහරජ, වීර්ය කිරීම පිණිස පස් ආකාරයකින් හේතුවන උදව්වන කාරණ වෙයි.
කවර පසක්ද යත්.
(i) .“මහරජ, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව ශ්‍රද්ධා ඇත්තෙක් වෙයි.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ මේ කරුණු නිසා අර්හත්හ, සම්‍යක්සම්බුද්ධයහ, විජ්ජා-චරණ සම්පන්නයහ, සුගතය, ලොකවිදූහ, අනුත්තරයහ, පුරුෂදම්‍යසාරථිහ, දිව්‍යමනුෂ්‍යයන්ට ශාස්තෘහ, බුද්ධයහ, භාග්‍යවත්හ කියා තථාගතයන් වහන්සේගේ බොධිය නොහොත් බුද්ධත්වය විස්වාස කොට අදහන්නේය.

(ii). “ ශරීර ආබාධ රහිත, ලෙඩ දුක් රෝග නැතිව නිරොගවූයෙක් වෙයි. සනිපසම්පන්න ආහාර රුචියක් ඇති, පිළිවෙත් පිරීම පිණිස වෙර වැඩිමට හැකි සෞඛ්‍යයෙන් යුක්තෙක් වෙයිද,

(iii). කපටි නොවූ මායා නැති වංචා නොකරන, අවංක ශාස්තෘන් වහන්සේටද, නැණවත් සබ්‍රහ්මචාරින්ටද, භික්ෂූන්ටද තමා ලබනා දේ දක්නා දේ ඇති සැටියෙන් තමා හෙලිකරන්නෙක් වෙයිද.

(iv) “අකුසල් පහකිරීම පිණිසද, කුසල් වැඩීම පිණිසද, නිබඳ පවත්වන උත්සාහය, දැඩි වීර්ය ඇතිව කුශල ධර්මයන් කිසිකල අත් නොහරින්නේද,

(v) “ ඇතිවීම හා නැතිවීම දකිනා විදර්ශනා ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ දක්ඛ ප්‍රහාණය පිණිස පිළිවෙත් සම්ප්ර්ණ කරන්නේද,

ඒ කාරනා පහ සැමටම අවශ්‍යවන වීර්යය පිනිස අවශ්‍ය කාරනා වෙය්. පධංග වීර්ය පිණිස වූ අංග පස වෙති.

මහරජ, මහරජ, ක්ෂත්‍රිය බ්‍රාහ්මණ, වෛශ්‍ය, ශුද්‍රයයි ජාති සතරෙන් කවරෙකු වුවද , මෙම වීර්ය අංග පස ඇත්තේ නම්, එසේ යොදමින් වීර්ය වඩාද, ඒ කාරණය ඔවුන්ට බොහෝ කලක් හිත පිණිස සුව පිණිස නොහොත් විමුක්ති සාධනය පිණිස වන්නේය”යි වදාළහ.

§11. එවිට කෝසල රජු නැවත මෙසේ ඇසීය.
“ස්වාමීනි, ක්ෂත්‍රිය, බ්‍රාහ්මණය වෛශ්‍යය, ශුද්‍රය, යන සතර ජාතියට අයත් වූවෝ මේ අංග පසින් යුක්ත වූ වීර්ය කරනමුත් , ස්වාමීනි, මේ කරුණෙහිදී ඔවුන්ගේ වෙනසෙක් ඇත්තේ දැයි” ඇසීය..

“මහරජ, මෙහිදී ඔවුන්ගේ ප්‍රතිඵලය ලැබීමෙහි වෙනසක් වේ නම් ඒ ඔවුන්ගේ වීර්යය යෙදීමේ ඇතිවන වෙනසක් නිසා මිස වංශය නිසා නොවෙයි. .

§ “ “මහරජ, යම් හොඳින් හීලෑ කල අශ්වයන් දෙදෙනෙකු , හොඳින් හීලෑ කල ඇතුන් දෙදෙනෙකු, හීලෑ කල වෘෂභයන් දෙදෙනෙකු ද එසේ හීලෑ නොකල අසුන් දෙදෙනෙක්, හීලෑ නොකල නාඹු ඇතුන් දෙදෙනෙක් හෝ හීලෑ නොකල නාඹු ගවයන් දෙදෙනෙක් ඉන්නේ නම් මේ කාණ්ඩ දෙකේ සතුන්ගේ හැසිරීමේ පැවතීමේ වෙනසක් ඇතිදැයි ඔබතුමා සිතන්නේද?

එසේය ස්වාමිනි. හීලෑ කල අශ්වයන්, ඇතුන් හා ගවයන් ගේ හා හීලෑ නොකල අශ්වයන් , ඇතුන් හා ගවයන්ගේ හැසිරීමේ හා පැවතීමේ වෙනසක් ඇත.

මහරජ, නොදැමුණු නොහික්මුණු, නාඹු අසුන් දෙදෙනා නාඹු ඇතුන් දෙදෙනා හෝ නාඹු ගවයන් දෙදෙනා, කවදා හෝ හොඳින් හෝ හොඳින් හීලෑ කල පසු ඔවුන්ගේත්, කලින් සිටි හීලෑ කල අසුන්, ඇතුන්, ගවයන්ගේත් වෙනසක් දකින්නට හැකි වේද?
“නැත ස්වාමිනි, හොඳින් හීලෑ කල පසු ඒ සතුන්ගේත් කලින් සිටි හීලෑ කල සතුන්ගේත් කිසි වෙනසක් නැත.”

මහරජ, නොදැමුණු නොහික්මුණු, නාඹු අසුන් දෙදෙනා නාඹු ඇතුන් දෙදෙනා හෝ නාඹු ගවයන් දෙදෙනා, කිසිදාක හීලෑ නොකරන්නේ නම්, නොහික්මවන්නේ නම්, ඔවුන් කවදා හෝ හීලෑ, දැමුණු, සතුන් බවට පත් වේද?”
“නැත ස්වාමිනි, හීලෑ නොකල සතුන් කිසි දා හීලෑ නොකරන්නේ නම්, දැමුණු සංවර බවට පත් නොවන්නේය.”

ඒ ආකාරයෙන්ම මහරජ ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූ, අසනීපයෙන් තොරවූ, අවංකවූ, විර්ය සම්පන්න වූ භික්ෂුවක් ලබන්නාවූ ආකාර ඵලයක්, ශ්‍රද්ධාවක් නැති, අසනීප බහුල, වංචා සිත් ඇති, අලස භික්ෂුවක් ලබාවි යයි කිව නොහැක.”

§12. “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හේතු සහිත වූවක්ම කියන්නාහ. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරුණු සහිත වූවක්ම කියන්නාහ. ස්වාමිනි ! මම තවත් ප්‍රශ්නයක් අසමි.”

“ස්වාමීනි, ක්ෂත්‍රිය, බ්‍රාහ්මණ, වෛශ්‍යය, ශුද්‍රයයයි යන මේ ජාති සතරට අයත්වූවෝම වීර්යය පිණිස පවත්නා මේ අංග පසෙන් යුක්තවූවාහු වෙත්ද, සම්‍යක් ප්‍රධාන වීර්යයෙන් යුක්ත වූවාවූ වෙත්ද, ස්වාමීනි, මෙහිදී ඔවුන් ලබන ඵලයේ වෙනසක් වන්නේද?”

“මහරජ, නිවණට පැමිණියාවූ ඔවුන්ගේ නිර්වාණ ඵලයෙහි වෙනසක් නැත.

මහරජ, යම්සේ පුරුෂයෙක් වියලුන සාක ලීයක් තවත් සාක ලීයක උලමින් ගිනි උපදවන්නේය. ගිනි පහල කරන්නේය. අන් පුරුෂයෙක් වියලුන සල් ලීයක් තවත් වියලි සල් ලීයක උලා ගෙන ගිනි උපදවන්නේය. ගිනි පහල කරන්නේය. අන් යම් පුරුෂයෙක් වියලුන අඹ ලීයක් තවත් අඹ ලීයක උලා ගිනි උපදවන්නේද, ගිනි පහල කරන්නේය. අන් යම් පුරුෂයෙක් වියලුන ඉඹුල් ලීයක් ගෙන තවත් ඉඹුල් ලීයක ගටා ගිනි උපද වන්නේය. ගිනි පහල කරන්නේය.

මහරජ, ඔබ කුමක් සිතන්නේද?
වෙන වෙන ලී වලින් උපදවන ලද ඒ ගිනි අතරෙහි , ගින්නෙන් නැගෙන දල්ලෙහි වෙනසක්, ගින්න නිසා ඇතිවන එළියේ වෙනසක්, ගිනි දල්ලේ වර්ණයේ හෝ ආලෝකයෙහි කිසියම් වෙනසක් වන්නේද?”
“නැත ස්වාමීනි,”

‘මහරජ, ඒ ආකාරයෙන්ම යම් භික්ෂුවක් සිය පධාන වීර්ය නංවා අධ්‍යාත්මික ගිනි පුපුරක් ඇතිකොට ඒ දල්වා ගනිත්ද ඒ ලබාගන්නා විමුක්ති ආලෝකයේ වෙනසක් ජාති නිසා හෝ කුල නිසා හෝ වංස නිසා නොවන්නේය.”

§13. “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හේතු සහිතවම කියන්නාහ. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරුණු සහිත වූවක්ම කියන්නාහ. ස්වාමිනි තවත් ප්‍රශ්නය කට පිළිතුරු දෙන සේක්වා, ස්වාමිනි දෙවියෝ සිටින්නේද?”

“මහරජ, තොප කුමක් හෙයින් එසේ අසන්නේද?”
“ස්වාමීනි, දෙව්ලොව වසන දෙවියෝ යලි මෙලොව උපදින්නේද? , නොපැමිණෙන්නේද?”

“මහරජ, ව්‍යාපාදය (එනම් අසන්තොශය, අසන්තෘප්තිය, දෝෂය) සහිතවූ යම් දෙවිකෙනෙක් වෙද්ද, ඔවුහු මේ ලෝකයට ආපසු පැමිණෙති, ව්‍යාපාද රහිතවූ දෙවියන් මේ ලෝකයට නොපැමිණෙති”. 849

[849: යලි මෙලොව නුපදින දෙවියන් අනාගාමි බව ලබා දේව උපතක් ලත් අය බවත්, යලි මනුෂ්‍ය ලොව උපතකට එන්නෝ බොහෝ විට සකෘදාගාමි බව ලබා දේව භවයක උපන් අය සහ, අන්‍ය සෝවාන් ඵල ඇති හෝ පෘතග්ජන බව නොඉක්මවූ අය බව අටුවාව කියයි. මේ විස්තරය පහත එන §15 හි බ්‍රහ්ම ලෝ ගැනද මෙසේම වේ. මෙහි සව්‍යාපජ්ජ සහ අභ්යාබජ්ජ ලෙස දැක්වෙන්නේ ව්‍යාපාද ඇති සහ නැති බව යයි පාලි සංගමයේ (PTS) පරිවර්තනය කියයි. K.R. Norman ගේ පරිවර්තනයෙයේ මෙයට වෙනස් අදහසක් දක්වා ඇති මුත්, මෙහිදී එය සඳහන් නොකරමි.]

§14 . භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ කල්හි විඩුඩභ නම් සේනාපතියන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීය.

“ස්වාමීනි, ව්‍යාපාද සහිතවූ මේ ලෝකයට ආපසු එන්නාවූ එබඳු දෙවියන්ට , ඒ දිව්‍ය ලෝකයේ ඉන්නා ව්‍යාපාද නැති දෙවියන් ඒ දිව්‍යලෝකයෙන් නෙරපා දමන්නට නොහැකිද?” කියායි.

එවිට ආයුෂ්මත් ආනන්ද ස්ථවිරයන්ට මේසේ සිතුනි.
” මේ තරුණ විඩුඩභ සෙනාපතිතුමා, පසේනදි කොසොල් රජුගේ පුත්‍රයාය. මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පුත්‍රයාය. පුත්‍රයකු විසින් තවත් පුත්‍රයෙකුගේ ප්‍රශ්නය විසඳීම සුදුසුය.”කියායි

ඉක්බිති ආයුෂ්මත් ආනන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ විඩුඩභ සේනාපතියාට කථා කෙළේය.
“සෙනාපතිය, එසේනම් මේ කාරණය ගැන මම නුඹගෙන්ම අසන්නෙමි. තොපට සිතෙන ආකාරයට ප්‍රකාශ කරව. සේනාපතිය, ඒ කුමකැයි හඟින්නේද?

“පසේනදි කොසොල් රජුගේ රාජ්‍යය යම් තරමක් වේද, පසේනදි කොසොල් රජ යම් ප්‍රදෙශයක අධිපතිකම් කරයිද, එහි ශ්‍රමණයෙකු හෝ බ්‍රාහ්මණයෙකු හෝ පින් ඇත්තෙකු හෝ පින් නැත්තෙකු හෝ බ්‍රහ්මචාරී වූවෙකු බ්‍රහ්මචාරී නොවූවෙකු හෝ ඉන් පහකිරීමට හෝ රටින් නෙරපීමට හෝ පසේනදි කොසොල් රජ සමර්ථවේද?”
“පින්වතුන් වහන්ස, එසේය. කොසොල් රජ එයට සමර්ථ වෙයි.”

සේනාපතිය, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද?
“යම් ස්ථානයක් පසේනදි කොසොල් රජුගේ රාජ්‍යය තුල නොවේද, යම් ප්‍රදෙශයක පසේනදි කොසොල් රජතුමාගේ අධිපතිකම් බල නොපායිද, එම තැන ඉන්නා ශ්‍රමණයෙකු හෝ බ්‍රාහ්මණයෙකු ඉන් නෙරපීමට පිටුවහල් කිරීමට කොසොල් රජතුමා සමර්ථ වේද?”

“නැත, පින්වතුන් වහන්ස, තමන් අදිපති බව නොදරන ස්ථානයක ඉන්නා අය නෙරපීමට කොසොල් රජතුමා සමර්ථ නොවෙයි.”

“සේනාපතිය! තොප තව්තිසාවෙහි දෙවියන් ගැන අසා ඇත්ද,”
“එසේය, පින්වතුන් වහන්ස . තව්තිසා දෙවියන් ගැන මා අසා තිබේ. පසේනදි කොසොල් රජුද තව්තිසා දෙවියන් ගැන අසා ඇත.”

“සේනාපතිය, ඔබ කෙසේ සිතයිද?
තව්තිසාවෙහි ඉන්නා දෙවියකු ඉන් පහ කිරීමට හෝ නෙරපීමට හෝ පසේනදි කොසොල් රජතුමා සමර්ථවේද?”
“පින්වතුන් වහන්ස! තව්තිසා දෙවියන් දැකීමටවත් පසේනදි කොසොල් රජතුමා අසමර්ථය, කෙසේනම් තව්තිසාවෙහි දෙවියකු ඉන් පහකිරීමට හෝ නෙරපීමට හෝ එතුමා සමර්ථ වෙයිද?”

“සේනාපතිය, එපරිද්දෙන්ම මේ ලෝකයට පැමිණෙන්නාවූ ඒ ව්‍යාපාද සහිත දෙවිවරු, මේ ලෝකයට නොපැමිණෙන්නාවූ ව්‍යාපාද රහිත ඒ දෙවියන් නොදකිති. ඔවුන්ට දැකිය නොහැක, එසේ ඒ දෙවියන් දැකීමටද නොහැකි නම්, කෙසේ නම් ඉන් පහකරන්නේ හෝ නෙරපන්නේ හෝ වේද?”

§ 15. “එකල්හි පසෙනදි කොසොල් රජතුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් මෙසේ ඇසීය.
“ස්වාමීනි, මේ භික්ෂුව කවරෙක්ද”
“මහරජ, ඒ ආනන්දය,”
“පින්වත්නි, එකාන්තයෙන් උන්වහන්සේ ආනන්දයකි. (සතුටකි), පින්වත්නි, එකාන්තයෙන් සතුටුවීමට කරුණකි. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ආනන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ හේතු සහිත වූවක්ම කියුහ. ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ආනන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ කරුණු සහිත වූවක්ම කිහ.”

ස්වාමිනි තවත්ම ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙන සේක්වා, කිමෙක්ද ස්වාමීනි, බ්‍රහ්මයෝ සිටින්නේද?”

“මහරජ, තොප කුමක් හෙයින් එසේ අසන්නේද?”
“ස්වාමීනි, බඹ ලොව වසන බ්‍රහ්මයෝ යලි මෙලොව උපදින්නේද? , නොපැමිණෙන්නේද?”

“මහරජ, ව්‍යාපාදය (එනම් අසන්තොශය, අසන්ත්රුප්තිය, දෝෂය) සහිතවූ යම් බ්‍රහ්මයෙක් වෙද්ද, ඔවුහු මේ ලෝකයට ආපසු පැමිණෙති, ව්‍යාපාද රහිතවූ බ්‍රහ්මයන් මේ ලෝකයට නොපැමිණෙති”

§ 17. “එකල්හි එක්තරා පුරුෂයෙක් පසේනදි කොසොල් රජුට මෙසේ කීයේය.
“මහරජ ආකාශ ගොත්‍ර ඇති සඤ්ජය බ්‍රාහ්මණයන්ම කැටුව ආයෙමිය” කියායි.

කොසොල් රජ සංජය බ්‍රාහ්මණයාගෙන් මෙසේ ඇසීය.
“බ්‍රාහ්මණය, මාලිගාවේදී මේ කථාව කථා කළේ කවරෙක්ද,”
“මහරජ, විඩුඩභ සෙනාපති තුමාය.”
ඒ ඇසු විඩුඩභ සේනාපති මෙසේ කීය.
“මහරජ, ඒ කීවේ සංජය බ්‍රාහ්මණයාය.”

§ 17. ඉක්බිති එක් පුරුෂයෙක් පසෙනදි කොසොල් රජුට මෙසේ කීය.
“මහරජතුමනි, දැන් ගමනට සුදුසු කාලයයි.”

එකල්හි පසේනදි කොසොල් රජතෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීය.
“ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් සර්වඥභාවය ගැන ඇසුවෙමු. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සර්වඥභාවය විස්තර කළහ. එය අප පිළිගතිමු . ඒ අපේ කැමැත්ත පිණිස විය. එයින් අපි සතුටු වීමු.

ස්වාමීනි, සතර ජාතීන්ගේ සුද්ධිය ගැන අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් ඇසුවෙමු. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සතර ජාතීන්ගේ සුද්ධිය විස්තර කළහ. එය අප පිළිගතිමු . ඒ අපේ කැමැත්ත පිණිස විය. එයින් අපි සතුටු වීමු.

ස්වාමීනි, උසස් දෙවියන් ගැන අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් ඇසුවෙමු. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උසස් දෙවියන් ගැන විස්තර කළහ. එයද අප පිළිගතිමු . ඒ අපේ කැමැත්ත පිණිස විය. එයින් අපි සතුටු වීමු.

ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් උසස් බ්‍රහ්මයන් ගැන ඇසුවෙමු. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උසස් බ්‍රහ්මයන් ගැන විස්තර කළහ. එයද එය අප පිළිගතිමු . ඒ අපේ කැමැත්ත පිණිස විය. එයින් අපි සතුටු වීමු.

ස්වාමීනි, දැන් අපි යන්නෙමු. අපි බොහෝ වැඩ කටයුතු ඇත්තෝ වෙමු”යි කීය.

“මහරජ, තොප කැමැති ලෙස කරව”යි වදාළහ.
ඉක්බිති පසේනදි කොසොල් රජතුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනයට සතුටුව අනුමෝදන්ව උන් ආසනයෙන් නැගිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ පැදකුණු කොට පිටව ගියේය.

MN 02-04-09 ධම්මචෙතිය සූත්‍රය

ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාව මේ ධර්ම මාර්ගයේ යන්නාට උත්තේජනයකි. පහසුවකි. පසේනදී කෝසල රජතුමා තමන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි ඇති ඉමහත් ප්‍රසාදයට හේතු වශයෙන් කියා පෑ කාරනා දහයක් මේ සුත්‍රයේ සඳහන් වේ. මේ කාරනා දහය තුල සංඝයාගේ සංඝ සාමග්‍රිය, ප්‍රස්සන්න වූ කල් පැවැත්ම ආදී කාරනාද කියැවේ. කෝසල රජුගේ මේ අන්තිම හමුවීමද භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ජීවිතයේ අන්තිම වසරේදී සිදුවිය. මේ කාරනා මෙසේ නැවත භික්ෂුන්ට දේශනා කලේ එය මතු කාලයේදී පවා මහත් ප්‍රයෝජන ඇති නිසාය. මේ කියවා ප්‍රයෝජන ලබත්වා.

පුජ්‍ය අක්මීමන ධට්මපාල හිමි කුලියාපිටියේ අස්සද්දුම විහාරයේදී කල සුත්‍ර විවරණය

§ 1 .මා විසින් මෙසේ අසනලදී එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශාක්‍යජනපදයෙහි මෙකලුපනම් නියම් ගම වැඩ වෙසෙති. එකල්හි පසෙනදි කොසොල්රජ කිසියම් කටයුත්තක් සඳහා නාගරක නම් නියම් ගමට පැමිණියේය.. සිය කාර්යයෙන් පසු කොසොල් රජ, ඔහු සමග පැමිණි දීඝකාරායණ835 නම් සිය සේනාපතියාට කථාකළේය.

[835:- දීඝ කාරයන, පසේනදී කෝසල රජුගේ හමුදාපති ය. පසේ නදී කෝසල රජුගේ යටත් ප්‍රාන්තයක් වූ මල්ල දේශයේ ප්‍රාන්ත නායක වූ බන්දුල දීඝ කාරයන්ගේ මාමණ්ඩිකෙනෙකු විය. ඊර්ෂ්‍යා කාර කීලම් කියන්නවුන්ගේ බස් පිළිගෙන පසේනදී කෝසල රජු බන්දුල මහා ඇමතිද ඔහුගේ පුතුන් දෙතිසද සමුල ඝාතනය කළේය. දීඝ කාරයන මේ නිසා රජු කෙරෙහි වෛරයෙන් සිටියේ හැකි විටක පළිගන්නටය. පසේනදී කෝසල රජුගේ පුතු විදු ධබ්බ ට රජකම ලබා දෙන්නට ඔහු කුමන්ත්‍රණය කල බව අටුවාව කියයි.]

“මිත්‍ර කාරායණය , උයන් සිරි දකිනු පිණිස උයනට යාමට කැමැත්තෙමි. සුදුසු යානාවන් පිළියෙල කරව.

“දෙවයන් වහන්ස, එසේයයි” දීඝකාරායණතෙම පසෙනදි කොසොල් රජහට උත්තරදී, යහපත් යහපත් යානාවන් පිළියෙලකොට පසෙනදි කොසොල් රජහට “දෙවයන් වහන්ස, යහපත් යහපත් යානා පිළියෙල කරන ලදහ. ඔබ වහන්සේ යමක් අදහස් කෙරේනම් දැන් ඊට කාලයයි දැන්වීය. එවිට පසෙනදි කොසොල් රජ පිළියෙළ කල යානාවකට නැග මහත් රාජානුභාවයෙන් නගරයෙන් පිටත්ව උයන වෙත ගියේය. යානාවෙන් යා හැකි තැන දක්වා ගොස් යානාවෙන් බැස පයින්ම උයනට ඇතුල්විය.

§ 4 . උයනෙහි ඇවිද යන්නාවූ පසෙනදි කොසොල් රජ , උයනේ ඇති නිශ්ශබ්දතාව නිසා සතුටු සිත් ඇත්තේ, උයනේ සුවිසල් වෘක්ෂයන්ගේ සෙවන ලැබෙන උයන් බිම් දැක, එබඳු වන රුප්පාවල වසන්නට කැමති, බුදු රජාණන් වහන්සේ සිහි විය. එවිට පසේනදී කොසොල් රජ දීඝකාරායණට කථා කෙළේය.
“යහළු කාරායණය දැකීමට ප්‍රිය, සිත් පහදවන, ශබ්ද රහිත, ඝොෂානැති මිනිස් වාසයෙන් පහවූ, මේ උයන මට භාග්‍යවත් අර්හත් සම්‍යක් සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ සිහි ගන්වයි. යහලු කාරායණය, දැන් භාග්‍යවත් අර්හත් සම්‍යක් සම්බුදුන් කොහි වැඩ වෙසෙත්දැයි” ඇසීහ.

§ 5. “මහරජ, මෙකලුප නම් ශාක්‍යයන්ගේ නියම් ගමෙක් වෙයි. භාග්‍යවත් අර්හත් සම්‍යක් සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ දැන් එහි වැඩ වෙසෙති”යි, කීය.
“යහලු කාරායණය, මෙකලුප නියම්ගම මෙහි සිට කෙතෙක් දුරෙහි දැයි” ඇසීය.
“මහරජ, වැඩි දුරෙහි නොවෙයි. තුන්යොදුනකි. [ හැතැප්ම 20ක් ] දැන් ගියොත් රෑ වීමට පෙර එහි යා හැකියයි” කීය.
“යහළු කාරායණය, එසේනම් යානාවන් පිළියෙල කරව. බුදුන් වහන්සේ දකිණ පිණිස අපි යමු”යි කීය.

§ 6 ඉක්බිති පසෙනදි කොසොල් රජ , එසේ පිළියෙළ කල යානාවෙහි නැග ශාක්‍යයන්ගේ මෙකලුප නියම් ගමට පැමිණ ආරාමය වෙත පැමිණියේය.

§ 7. එකල්හි බොහෝ භික්ෂූහු එළිමහනෙහි සක්මන් භාවනාවේ යෙදෙති. කොසොල් රජ ඒ භික්ෂූන් වෙත ගොස් “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැන් කොහි වෙසෙත්ද, අපි බුදුරජාණන් වහන්සේ දකිනු කැමැත්තෙමුයි” කීය.

§ 8. “මහරජ, අර පෙනෙන දොර වසා ඇති ආරණ්‍යයේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ සිටී. නිශ්ශබ්දව එහි ගොස් සෙමින් පිලට ගොඩවී, ඔබ ආ බව දැන්වීමට උගුර පාදා කුඩා ශබ්දයක් කොට, අගුල අසලින් දොරට තට්ටු කරව. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔබට දොර අරිතියි” කීහ. ඉක්බිති පසෙනදි කොසොල් රජ සිය කඩුවද, නලල් පටද, එහිදීම දීඝකාරායණ හට දී “යහළු දීඝ කාරයනය, මා භගවත් බුදුන් වැඳ එනතුරු මෙහි සිටුව” යි කියා බුදු කුටිය වෙත ගියේය.

[837: බන්දුල අමාත්‍යවරයා හා ඔහුගේ පුතුන් තිස් දෙදෙනෙකු ඝාතන කරන්නට පෙර දිනද, කෝසල රජු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දකින්නට ගිය බව දැනගත් නිසා ඒ ඝාතනය පිණිස භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යමක් රජුට කීවාදැයි දීඝ කාරයනට විය. සමහරවිට මා කෝසල රජුට පක්ෂපාත නැති බව බුදුන් වහන්සේ අද කිවහොත්, ඔහු මාද මරාවිය”යි ඔහු සිතු බව අටුවාව කියයි.]

§ 9. ඉක්බිති පසෙනදි රජ වසනලද දොර වෙත ගොස් සෙමින් පිලට නැග, තමන් ආ බව දක්වන්නට උගුර පාදා ශබ්යදයක් කොට අගුල සමීපයට තට්ටු කෙළේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දොර ඇරිවිට පසෙනදි කොසොල් රජ විහාරයට ඇතුල්ව භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පා මත හිස තබා මුඛයෙන් පා සිඹීමට පටන් ගත්තේය. දෙඅතින් සිරි පා යුගල පිරිමදිමින් ‘ස්වාමීනි, මම පසෙනදි කොසොල් රජ වෙමි.” කියා සිය නමද කිවේය.

“මහරජ, නුඹ කුමක් නිසා මෙතරම් බලවත් ගෞරවයක් කෙරෙහිද, බුහුමන් කිරීමක් දක්වන්නෙහිදැයි” ඇසූහ.

§ 10 .”ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස ඔබ වහන්සේ සම්‍යක් සම්බුද්ධය,
ඔබ වහන්සේ විසින් වදාළ ධර්මය ස්වාක්ඛ්‍යාය (මනාකොට දේශනා කරන ලදී.)
ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රාවක සංඝයා සුපටිපන්නය (මනා කොට පිළිපදින ලද්දේය.) කියා
මෙසේ ඔබ වහන්සේ කෙරෙහි මා තුල පවත්නා අනු බුද්ධිය නිසාම මම එසේ කරමි’යි රජු කියා මෙසේද කීය.

“ස්වාමීනි, මම බොහෝ මහණ බමුණන් දැක ඇත්තෙමි. ඔවුහු සමහරෙක් දසවසක් පිලිවතෙහි හැසිරෙති. සමහරෙක් විසිවසක් බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිරෙති, සමහරෙක් තිස්වසක් බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිරෙති , සමහරෙක් හතළිස් වසක් බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිරෙති. ඉන් පසු ඔවුහු යලි ගිහිව හොඳින් ඇඳ පැළඳ , සුවඳ විලවුන් ඇඟ ගල්වා, කෙස් රැවුල් කපා , පස්කම් සැප විඳිමින් ඉඳුරන් පිනවන්නාහ.

ස්වාමීනි, මම මේ ශාසනයෙහි පමණක්, මුළු ජීවිත කාලය පුරාම, සිය අන්තිම හුස්ම හෙලන තෙක් , සම්පූර්ණ පිරිසිදු බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිරෙන ශ්‍රාවකයන් දකිමි. ස්වාමීනි, මම මේ ශාසනයෙන් පිට කිසිදු සාසනයක මෙසේ සම්පූර්ණවූද පිරිසිදුවුද , බ්‍රහ්මචරියාවක් නොදකිමි. ස්වාමීනි, මේද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සම්මා සම්බුද්ධය, ධර්මය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මොනවට දෙශිතය. සංඝයා සුප්‍රතිපන්නිය කියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි මාගේ කාරණානුකූල වශයෙන් දැනීමට හේතුවක් වෙයි.

§ 11. “ස්වාමීනි, . රජවරු වෙනත් රජුන් සමග කලහ කෙරෙති. ක්ෂත්‍රියෝද, අනෙක් ක්ෂත්‍රියන් සමග කලහ කෙරෙති. බමුණෝ, අනෙක් බමුණන් සමග කළහ කෙරෙති. ගෘහපතියෝ, අනෙක් ගෘහපතියන් සමග කලහ කෙරෙති. මව් සිය පුතා සමග කලහ කෙරෙති. පුතා, සිය මව් සමග කලහ කෙරෙයි. පියා සිය පුතු සමග කලහ කෙරෙයි. පුතාද සිය පියා සමග කලහ කෙරෙයි. සොහොයුරා, සොහොයුරා සමග කලහ කෙරෙයි. සොහොයුරා, සොහොයුරිය සමග කලහ කෙරෙයි. සොහොයුරී, සොහොයුරා සමග කලහ කෙරෙයි. මිත්‍රයා සිය මිත්‍රයා සමග කලහ කෙරෙයි. 838

[838:- MN 13 දුක්ඛක්ඛන්ද සුත්‍රයේ 11 වන 7 (i) චේදයේ දැක්වූ පරිදි මෙසේ එකිනෙකා කළහ කරන්නේ ..” කාමය හේතු කොට කාමය මුල් කරුණ කොට, කාමය කරණකොට, ගෙන කාමය නිසා”ය.]

එසේ නමුත් ස්වාමීනි, මේ සස්නෙහි භික්ෂූන් ඉතා සමගිව, සතුටින් යුතුව, එකිනෙකා කෙරෙහි අන්‍යොන්‍ය ගෞරවයෙන්, එකිනෙකා කෙරෙහි සුහදව, වාද විවාද දෝෂාරෝපණ, කලහ නැතිව, කිරිත් වතුරත් මෙන් එක්ව, ඔවුනොවුන් ප්‍රිය මුහුණින් දකිමින් වෙසෙති.

ස්වාමීනි, මම මේ ශාසනයෙන් පිට මෙලෙස සමගිව සතුටින් ඉන්නා පිරිසක් නොදකිමි. ස්වාමීනි, මේද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සම්‍යක් සම්බුද්ධය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්මය මනාව දේශිතය, සංඝයා සුපටිපන්නය කියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි මාගේ විශ්වාසයට එක කාරණයක් වේ, .

§ 12. ස්වාමීනි, අනිකක් කියමි. මම ආරාමයෙන් ආරාමයට උයනෙන් උයනට පිළිවෙළින් ගීයෙමි. එසේ යන එන මම දකින්නේ දැකීමට අප්‍රසන්නවූ, වැහැරුණ ගතින් යුතු, පඬු පැහැති සමින් හා නහර ඉල්පුන ශරීර ඇති, ඉතා අවලක්ෂණ වූ, දුටු කෙනෙක්හ නැවත ඔවුන්ට දෙස බලන්ගනට නොසිතන, කාලකන්නි පෙනුමක් ඇති ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ය. ඔවුන් දකිනා මට සිතුනේ, “ඇත්තෙන්ම මේ ශ්‍රමණ බමුණන් ඉතා අසන්තෝෂයෙන්, දොම්නසින් මේ පිළිවෙත් පුරන්නේය, නැතිනම් ඔවුන් කල යම් දුෂ්ඨ ක්‍රියාවක් නිසා මෙසී විඳවන්නේය.” කියාය.

මම ඔවුන්ගෙන් සමහරවිට ඒ ගැන මෙසේ ඇසීමි. “ස්වාමිනි, මිනිසුන්ට දකින්නට අප්‍රිය රුපයක් ඇතිව, ඔබ ඔය තරම් කෘෂව, අසෝභන ස්වභාවඇත්තේ මක් නිසාද?” කියා ඇසීමි.
” මහරජ! මේ අපේ පරම්පරාවෙන් එන ලෙඩක් නිසාය.” කියා ඔවුන් කීහ.

“ එනමුත් ස්වාමීනි, මම මේ ශාසනයෙහි ප්‍රතිපත්ති පුරන භික්ෂුන් සැම කෙනෙකුම ඉතා ප්‍රිය, ප්‍රසන්න පෙනුමෙන් යුක්ත වුවෝය. පිරිසිදු පැහැපත් රුපයෙන් හා සිනහ පිරුණු මුහුණින් යුතු වූ වෝය. මිනිසුන්ගේ දාන යෙන් යැපුනද කිසි දොම්නස් බවක් මේ සංඝයාගේ නොදකිමි. වනයේ නිදහසේ හැසිරෙන මුවන්සේ පහසුවෙන් හා සතුටින් ඉන්නෝය. . දකින්නන්ට සතුටු සිත් ඇති කරන්නෝය. 839

[839:- මෙය ලංකාවේ භික්ෂුන් වහන්සේලාගේ දැඩි අවධානය යොමු විය යුතු කාරනාවකි. අප දන්නා බොහෝ බටහිර භික්ෂුන් මහණවන්නට තෝරාගන්නේ තායිලන්තයය. බුරුමය හෝ ලංකාව නොවේ. ඒ මන්ද කියා ඇසු විට ඔවුන් කීවේ තායිලන්තයේ සංඝයාගේ මුහුණුවල ප්‍රීතිමත් ස්වභාවය සහිත මුහුණ ඔවුන් කොතරම් සතුටින් ඉන්නේදැයි පෙන්වන නිසාත්, ලංකාවේ භික්ෂුන් මුහුණු බේරී කරගෙන මහා බරක් ඔසවාගන යන්නාක් සේ දුක් මුහුණින් යුතු නිසා තමන් මහණ වන්නේ, දුක දුරු කර ගන්නට නිසා සතුටින් ඉන්නා භික්ෂුන් හා එක්වීමට තමන් තීරණය කල බවය. දුක්ඛ සත්‍ය මේ සාසනයේ පදනමක් වුවත්, තමන් දුකින් ඉන්නා බව පෙන්වීම පිණිස සිනහ නොවී දුක් මුහුණින් සිටීම, භික්ෂුව දුක්ඛ සත්‍ය අවබෝධ කරගත් බවට ලකුණක් නොවේ.]

§ “ස්වාමීනි, මේද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සම්‍යක් සම්බුද්ධය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්මය මනාව ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේ සංඝතෙමේ සුප්‍රතිපන්නය කියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි මාගේ කාරණානු කූල දැකීමක් වෙයි.

§ 13. “ස්වාමීනි, නැවත අනිකක්ද කියමි.
“මේ මරා දැමිය යුත්තෙක. මේ රටින් පන්න දැමිය යුතු එකෙක, මේ දඩ මුදලක් නියම කල යුත්තෙක ලෙස මේ රටේ වැසියන්ට දණ්ඩන නියම කරන්නට බල තල ඇති මම, කෝසල රාජ්‍යයේ ඔටුණු පැළඳි මහා රජ වෙමි. එනමුත් මා රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ යම් කතාවක් කරන විට මගේ යටත් මත්රිවරු ඇමතිවරු, ශබ්ද කරති, වෙන වෙන කතා කරති. මා කතා කරද්දී ගෞරවයෙන් නිශ්ශබ්දව නොඅසති. ” ශබ්ද නොකොට සිටුවා. මගේ කතාවට බාධා නොකරව!”යි කීවද ඔවුන් මට බාධා කරමින් අතුරු කතා දොඩයි.

“ස්වාමීනි. මේ සාසනයේ භික්ෂුන් සිය ගණනකට, දහස් ගණනකට ඔබ වහන්සේ ධර්මය දෙසනා කරන විට එක භික්ෂුවක් වත් අඩු තරමින් උගුර පාදන ශබ්දයක් වත් නොකොට, ඔබ වහන්සේගේ දෙසනාවට සවන් දෙයි. වරක ඔබ වහන්සේ සිය ගණනක් භික්ෂුන් වහන්සේලාට දේසනාවක් කරත්දී , එක භික්ෂුවක් උගුර පෑදීය. ඒ ළඟ සිටි අනෙක් භික්ෂුවක් කතා නොකොට දනින් ඇන ඔහුට, ” ශබ්ද නොකරව ආයුෂ්මතුනි, අපේ ශාස්තෘන් වහන්සේ අපහට ධර්මය දේශනා කරන්නාහුය, බාධා නොකරව”යි, හැඟවීය.

“ස්වාමීනි, එහිදී මට මෙසේ සිතුනි. ‘ ඒකාන්තයෙන්ම ආශ්චර්ය! ඒකාන්තයෙන්ම විශ්මිතය ! මෙතරම් විශාල සමාගමක් ආයුධයෙන් හෝ ආඥාවෙන් නොව කිසිදු බලපෑමකින් තොරව තමන්ම මෙසේ ඔබවහන්සේට ගෞරවයෙන් හික්මී සිටිනු දැකීම විශ්මිතය.

ස්වාමීනි, මේ ශාසනයෙන් පිට මෙසේ හික්මුණු අන් පිරිසක් නොදකිමි.

“භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මේද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සම්‍යක් සම්බුද්ධය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්මය මනාව දේශිතය, සංඝයා සුපටිපන්නය කියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි මාගේ විශ්වාසයට එක කාරණයක් වේ, .

§ 14. “ස්වාමීනි, නැවත අනිකක්ද කියමි.
සමහර ක්ෂත්‍රිය පණ්ඩිතයෝ , තමන් ඇති කරගත් නොයෙක් මත වාද ඇත්තෝය, අනුන් දරන මත වාද , ඈත තැබූ අශ්ව ලෝමයකට ඊයෙන් විද පලන්නට සමත් දක්ෂකම් ඇති දුනු වායන්සේ සේ නුවණ පණ්ඩිතකම් ඇති ඔවුන් ශ්‍රමණ භවත් ගෞතමයන් අසවල් ගමට හෝ නියම් ගමට හෝ පැමිණෙන්නේයයි අසන ඔවුහු අපි ශ්‍රමණ ගෞතමයන් කරා පැමිණ මේ ප්‍රශ්නය අසමු. මෙසේ අසනලද ශ්‍රමණ ගෞතමයන් මෙසේ විසඳන්නේය. එවිට අපි ඔහුගේ කීම මෙසේ නිෂ්ප්‍රභා කොට අපේ වාදය ගොඩ නගන්නෙමියි. ප්‍රශ්න පිළියෙල කරත්. එසේ පිළියෙළ වී ඔබ වහන්ශ්‍සේ හා වාදය පිණිස ඔබවහන්සේ වෙත පැමිණෙති. එසේ එන ඒ ක්ෂත්‍රිය පණ්ඩිතයන් ට ඔබ වහන්සේ ධර්මය දෙසනා කොට එහි අවබෝධ කරවත්. සමාදන් කරවයි. සිත් තියුණු කරවත්. පහදවත්. ධර්ම කථාවෙන් කරුණු දක්වනලද සමාදන් කරවනලද සිත් තියුණු කරනලද පහදවනලද ඔව්හු ඔබ වහන්සේගෙන් ප්‍රශ්න නො අසත්. වාද නැගීමක් කෙසේ කරත්ද? ඒකාන්තයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවක බවට පැමිණෙත්.

ස්වාමීනි, මේද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සම්‍යක් සම්බුද්ධය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්මය මනාව දේශිතය, සංඝයා සුපටිපන්නය කියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි මාගේ විශ්වාසයට එක කාරණයක් වේ, .

§ 15, ““ස්වාමීනි, නැවත අනිකක්ද කියමි.
සමහර බ්‍රාහ්මණ පණ්ඩිතයෝ……

§ 16 , ““ස්වාමීනි, නැවත අනිකක්ද කියමි.
සමහර ගෘහපති පණ්ඩිතයෝ……

§ 17 , ““ස්වාමීනි, නැවත අනිකක්ද කියමි.
සමහර පණ්ඩිත ශ්‍රමණ යන්…..
…ඔවුන්ට ඔබ වහන්සේ ධර්මය දෙසනා කොට එහි අවබෝධ කරවත්. සමාදන් කරවයි. සිත් තියුණු කරවත්. පහදවත්. ධර්ම කථාවෙන් කරුණු දක්වනලද සමාදන් කරවනලද සිත් තියුණු කරනලද පහදවනලද ඔව්හු ඔබ වහන්සේගෙන් ප්‍රශ්න නො අසත්. වාද නැගීමක් කෙසේ කරත්ද? ඒකාන්තයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවක බවට පැමිණෙත්. එසේ මේ සාසනයේ ශ්රාවක වන ඔවුන් ඔබ වහන්සේගේ උපදෙස් ලබා, පුහුණුව ලබා, ඒ ඒ ආරණ්‍යවලට, වන සෙනසුන්වළ ට ගොස්, හුදෙකලාව , වීර්ය වඩමින්, විමුක්තිය සාධනය කර ගන්නේය. එසේ ස්වයං අර්ථ සාධනය කරගත් ඔවුන් මෙසේ කියන්නේය.

” අපි නිෂ්කාරණයේ නැසෙන්නට ගියෙමු. වැනසෙන්නට ගියෙමු. පෙරදී බ්‍රාහ්මණයන් කවුන්දයි නොදැන අපි බ්‍රාහ්මණයෝයයි කියා ගත්තෙමු. ශ්‍රමනභාවය කුමක්දැයි නොදැන අපි ශ්‍රමණයෝයැයි කියා ගතිමු. රහතුන් කවුරුන්දැයි නොදැන අපි රහතුන් යැයි කියා ගතිමු. නමුත් අපි දැන් නියම ශ්‍රමනයන් වමු. ශ්‍රමණ ඵල ලැබුවන් වමු ” කියායි.

ස්වාමීනි, මේද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සම්‍යක් සම්බුද්ධය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්මය මනාව දේශිතය, සංඝයා සුපටිපන්නය කියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි මාගේ විශ්වාසයට එක කාරණයක් වේ, . .

§ 18. “ස්වාමීනි, අන් කරුණක්ද කියමි.

ඉසිදත්තය, පුරාණය 841 යන මගේ සෙනෙවියන් දෙදෙන මාගේ බතින් යැපෙන මාගේ යානාවෙන් ගමන් යන එන අය වෙති. ඔවුන් රැකියා කොට වැටුප් ලබන්නේ මා නිසාය. ඔවුන් ට යම් කීර්තියක් ඇති වූයේනම් ඒ මා නිසාය. ඒ නමුත් ඔවුන් මට දක්වන ගෞරවයට වඩා සිය දහස් වරක් වූ ගෞරවයක් භක්තියක් ඔබ වහන්සේට දක්වයි.

“ස්වාමීනි, මම වරක් සෙනා සන්නද්ධව මේ ඉසිදත්ත, පුරාණ දෙදෙනා ද සමග යම් මෙහෙයුමකට පිට ගමකට ගියෙමු. එක රැයෙක ඉඩ කඩ අඩු කුඩා නවාතැන් පොලක එක කාමරයක අප තිදෙනාටම ඉන්නට සිදුවිය. එදා රාත්‍රී ධර්ම සාකච්චා කරමින් බොහෝ වෙලා සිට ඔවුන් දෙදෙනා , භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ දිසාවේ ඉන්නේයැයි කියා ඔබ වහන්සේ හුන් දිසාවට හිස යොමු කොට මා නිදනා දෙසට පා යොමුකොට නින්දට ගියේය. ස්වාමීනි, ඒ කාරණය පිළිබදව මට මේ අදහස විය.

‘විශ්මිතය , ආශ්චර්යය. මේ ඉසිදත්ත පුරාණ දෙදෙන මාගේ බතින් යැපෙන මාගේ යානාවෙන් ගමන් කරන්නෝය. ඔවුන්ගේ ජීවිකා වෘත්තිය දුන්නේද, යසසට පැමිණවූයේද, මමය. එතකුදු වුවත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි මෙන් ගෞරව ආදර භක්තියෙක් මා කෙරෙහි නැත. ඒකාන්තයෙන් මේ ආයුෂ්මත්හු ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ඵල විඳින්නෝ විය යුතුය ” කියාය.

[841: පුරාන හා ඉසිදත්ත යන දෙදෙනා සකෘදාගාමි ඵල ලබා සිටි බව අංගුත්තර නිකායේ චක්ක නිපාතයේ මිගසාල සුත්‍රයේ සඳහන් වේ.]

ස්වාමීනි, මේද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සම්‍යක් සම්බුද්ධය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්මය මනාව දේශිතය, සංඝයා සුපටිපන්නය කියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි මාගේ විශ්වාසයට එක කාරණයක් වේ, . .

§ 19 “ස්වාමීනි, නැවත අනිකක් කියමි.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේද ක්ෂත්‍රිය වෙති. මමද ක්ෂත්‍රිය වෙමි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේද කොසොල් රට උපන්නෙකි. මමද කොසොල් රට උපන්නෙක් වෙමි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අසූවයස් ඇත්තේ වෙත්. මමද අසූවයස් ඇත්තේවෙමි. ස්වාමීනි යම් හෙයකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේත් ක්ෂත්‍රිය වෙත්ද, මමත් ක්ෂත්‍රිය වෙම්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේත් කොසොල් රට උපනෙක් වෙත්ද, මමත් කොසොල් රට උපන්නෙක් වෙම්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේත් අසූවස් ඇත්තේ වෙත්ද මමත් අසූවයස් ඇත්තේ වෙම්ද-

ස්වාමීනි මේ කරුණෙන්ද මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උසස්ම ගෞරවය කිරීමට, බුහුමන් දක්වන්ට සුදුසු වෙමි.

§ 20. “ස්වාමීනි, එසේනම් දැන් අපි පිටව යමු. අපි බොහෝ කටයුතු ඇත්තෝ වමු. කෘත්‍ය බහුල කොට ඇත්තෝ වෙමු”යි කීය.
“මහරජ, ඔබට රිසි ලෙස යා හැකිය ” ,යි වදාළහ.

ඉක්බිති පසෙනදී කොසොල් රජ ආසනයෙන් නැගිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ පැදකුණු කොට පිටව ගියේය. කොසොල් රජ ගිය නොබෝ වේලාවකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්ෂූන්ට කථා කළහ. 843

[843:- කෝසල රජතුමා ආරන්යයෙන් පිටව යන විට දීඝකාරන සෙනෙවියා රජුගේ කිරීටය හා කඩුවද රැගෙන ආපසු මාලිගාවට ගොස් රාජ කුමරු විදුධාභයන් රජු ලෙස පත්කරවා ගෙන සිටි බවත් රජුට නුවරට ඇතුලු විය නොහැකිව, මෙම අර්බුදය සමථයක් කරගන්නට සිය බෑණනුවන් වූ අජාසත් රජුගේ උපකාරය ගන්නන්නට එහි යන්නෙමියි, රජගහ නුවර දෙසට ආ බවත්, රජගහ නුවර දොරටුද වසා තිබුණු නිසා පිටත අම්බලමක රෑ පහන් කරත්දී මිය ගිය බවත්, අටුවාවේ සඳහන් වේ. ]

§ 21. “මහණෙනි, පසෙනදි කොසොල් රජ ධර්මයට තමන්ගේ ගෞරවය ඇත්තේ කුමන කාරනා නිසාදැයි බොහෝ ගෞරව වචනයෙන් ධර්මයට චේතියක් කළේය. මහණෙනි ධර්ම ගරුක වචනයන් උගනිව්. මහණෙනි, ධර්මගරුක වචනයන් අනුව හැසිරෙව්.. මහණෙනි, ධර්මගරුක වචනයන් සිත්හි දරව් . මහණෙනි, මේ සාසනයේ පිළිවෙත් පුරන්නාට ධර්මය සෑයක් ලෙස ගරු කිරීමෙන් මහත් ප්‍රයෝජන වෙති.” යි වදාළහ. 844

[844: බුද්ධ ධම්ම සංඝ යන තිවිධ රතනයෙන් එකකට ගරු බුහුමන් කිරීම අන් දෙකටත් ගරු බුහුමන් කිරීමක් වේ.]

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ කාරණය වදාළහ.
භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දේශනාවට සතුටුවූහ.

MN 02-04-06 අංගුලිමාල සූත්‍රය

අංගුලිමාල සුත්‍රය තරම් ප්‍රසිද්ධ සුත්‍රයක් ත්‍රිපිටකයේම නැති තරම්ය. ත්‍රාසජනක කතාවක් ලෙසද, බුදුන් වහන්සේ ගේ නිර්භිතබව දක්වන කතාවක් ලෙසද මේ කතාව බොහෝ විට යොදා ගැනේ. මේ කතාව ගෙන එන වටිනාම කාරණය නම්, දහස් ගනන් මිනිසුන් මැරූ කෘර මිනිමරුවෙකුට පවා නිර්වාන සුවය ලබන්නට සාසන මාර්ගය ඇරී ඇති බවය. බොහෝ විට තමන් අතින් වුන වැරදි අඩු පාඩු මතක් කරමින් මිනිසුන්, තමන් බුදු මග යාමට තරම් නොවන පව් කාරයෙක් යයි, ධර්මයෙන් ඉවත් වෙති. මේ කතාවේ පළමු ආදර්ශය නම්, කුමන තරමේ අකුසලයක් කලින් කලත්, ඒ ගැන ලත නොවී, නව පිළිවෙතක් පුරමි’යි විමුක්ති මාර්ගයේ යා හැකි බවය.

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි ජේතවන නම්වූ අනේපිඩු මහ සිටුහුගේ ආරාමයෙහි වැඩ වසන සේක.

§ 2. එකල්හි පසේනදි කොසොල් රජහුගේ ජනපදයෙහි , මිනිසුන් මරණ, ඉතා රෞද්‍රවූ, ලේ තැවරුණු අත් ඇත්තාවූ කිසිදු සත්ව කරුණාවක් නැත්තා වූ අඩ්ගුලිමාල නම් සොරෙක් ගැන කතා පැතිරුණි. ඔහුට බියේ මිනිසුන් ගම්, නියම් ගම් හැර ගියේල. ජනපද වැසියෝ ඒ ජනපදය හැර ගියේල. ඔහු විසින් මරණ මිනිසුන්ගේ ඇඟිලි කපා මාලාවක් සේ සිය ගෙල වටා පැළඳ ඉන්නේල. 820.

[820:- අංගුලිමාල යන නම මිනිසුන් ඔහුට කීයේ එසේ ඇඟිලි කපා මාලයක් ලෙස ගෙල පැළඳ සිටි නිසාය. ඔහු පසේනදී කෝසල රජුගේ ඇමතියෙක්වූ භග්ගව නම් බ්‍රාහ්මණයාගේ පුතකුබවත්, ඔහු ඉපදුනදා රජ මැදුරේ ආයුධ ගබඩාවෙහි සියලු ආයුධ දිලිසෙන්නට ගත් බව දුටු රජු සාස්තරකරුවන් කැඳවා ඊට හේතුව ඇසුවිට ඉතා භයානක මිනීමරුවෙකු මේ රටේ අද ඉපදුන නිසා එසේ වූ බව කීහ. එසේ වුයේ තම පුතා නිසා බව දුටු බග්ගව බමුණා ඒ බව රජුට දන්වා කුමක් කරන්නමෝදැයි ඇසීය. අනාවැකිය හරිවීම හෝ බොරුවීම තමන් විසින් දරුවා හදන ආකාරයට වන නිසා, හොඳින් රැක බලා ගෙන දරුවා හදන්නට රජු උපදෙස් දුන්නේය. දරුවාව “අහිංසක” යයි නම් කලේද ඔහුට ඒ නමින් අමතනවිට යම් හිංසක බවක් ඔහු තුල වේ නම් ඒ නැති වේ යැයි බමුණු දෙමහල්ලෝ සිතු නිසාය. තක්සලා නුවර දිසා පාමොක් ආචාර්යයන් වෙත ශිල්ප ඉගෙනුමට ඔහු තරුන වියේදී යැවුහ. ඔහුගේ යහපත් හා දක්ෂ පැවතුම් නිසා ගුරුවරයාගේ ප්‍රියතම ශිෂ්‍යයා ලෙස ඔහුට සැලකුම් ලැබිණ. එයින් ඊර්ෂ්‍යාවට පත් අනෙක් ශිෂ්‍යයන් බොරු කේලම් කියා ගුරු සිත ඔහු කෙරෙහි දුෂ්‍ය කළේය. ඔහු විනාස කරන්නට උපක්‍රමයක් ලෙස, ගුරුවරයා, ගුරු පඬුරු පිණිස දහසක් මිනිසුන් මරා එක ඇඟිල්ල බැගින් ගෙන එන ලෙස කීයේය. අහිංසක එවිට ජාලිනි නම් වනයට ගොස් ඒ පාරේ යන එන මිනිසුන් මරමින් ඇඟිල්ල බැගින් කපා මාලයක් ලෙස ගල පැළඳගත්තේය. මේ සුත්‍ය ර ආරම්භ වන්නේ ඔහුගේ මාලයේ ඇඟිලි 999ක් වූ අවස්ථාවේ බවත්, ඉතිරි ඇඟිල්ල පිණිස මනුෂ්‍යයෙක් මරන්නට ඔහු සුදානමින් සිටියේය. ඔහු අල්ලා මරන්නට රජු සේනාවක් එවන්නේයයි දැනගත් අහිංසකගේ මව ඔහුට අනතුර දන්වන්නට ඔහු සොයා ඒ වන මාර්ගයට පිවිසිණ. එදින කරුණා සමාපත්තියෙන් ලොව බල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ , රහත්වීමට පවා පාරමිතා ඇති මේ මනුෂ්‍යයා, මාතෘ ඝාතන පාපය කළහොත් ආනන්තරිය කර්මය නිසා නිරයෙන් ගැලවෙන්නේ නැතිබව දැක මව හමුවන්නට පෙර භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔහු ඉදිරියට වැඩියේය.

කතාවේ හැටියට ඉතා ඥානවන්ත ගුණ යහපත් දරුඑකු මිනි මරන්නට පටන්ගත්තේ කෙසේදැයි විමතියක් වේ. ගුරුවරයා කී නිසා මිනි මරන්නට තරම් ඔහු අඥාන යයි සිතිය නොහැක. බොහෝවිට ඔහුට අනෙක් ශිෂ්‍යයන් සිදු කල අකටයුත්ත, එනම් නිර්දෝෂී ඔහු නරක දුදනෙකු ලෙස ඔප්පු කිරීමට කේලාම් කීම, ඒ කතා, ආචාර්යවරයා පිළිගැනීම ආදී සිදුවීම් නිසා, ඔහු මහත් මනුෂ්‍ය ප්‍රජාව කෙරෙහිම ක්‍රෝධයෙන් ඉන්නට ඇත.]

§ 3. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙරවරු කාලයෙහි හැඳ පොරවා පා සිවුරු ගෙණ සැවැත් නුවරට පිඬු පිණිස හැසිර සවස් කාලයෙහි පිණ්ඩපාතයෙන් පසු අඩ්ගුලිමාල සොරා ඉන්නා වන ප්‍රදේශය දෙසට වූ දීර්ඝ මාර්ගයෙහි වැඩියහ. ඒ මග දෙපස දකින දකින මිනිසුන් එසේ අංගුලිමාල ඉන්නා දෙසට වඩිනා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැක භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීහ.

“ශ්‍රමණයන් වහන්ස, මේ මාර්ගයෙහි නොගිය මැනව. ශ්‍රමණයන් වහන්ස, මේ මාර්ගයෙහි , අඩ්ගුලිමාල නම් සොරෙක් සිටී . ඔහු පාරේ යන එන මිනිසුන් මරයි. දැනට දහස් ගණනක් මිනිසුන් ඔහු විසින් මරා ඇත. තනිව මේ මග යාමට බියේ පුරුෂයෝ දස දෙනෙක්, පුරුෂයෝ විසි දෙනෙක්, පුරුෂයෝ තිස් දෙනෙක්, පුරුෂයෝ හතලිස්, දෙනෙක්, පුරුෂයෝ පනස් දෙනෙක්, ලෙස රන්චූ රන්චූ ගැසී ගමන් කලත්. ඔව්හු සියල්ලෝ මේ අඩ්ගුලිමාල සොරුගේ අතින් විනාශයට පත් වුහ,’යි කීවාහුය. මෙසේ කිහිප තැනකදීම මිනිසුන් මෙසේ ගමන වලක්වන්නට උත්සාහ කලද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිශ්ශබ්දව වැඩියහ.

[821: ලංකාවේදී ග්‍රන්තාරුඩ කල මජ්ජිම නිකායේ සඳහන් වන ආකාරයට මේ සිද්ධිය මෙතැන් සිට දැක්වේ. ටිබෙට් හා සියමයේ ද චීන භාෂාවෙන් ඇති මජ්ජිම ආගමේද මේ සිද්ධිය දැක්වෙන්නේ සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්ය වලින් තොරවය. ඒවායේ සඳහන් වන්නේ, කාණ්ඩ වශයෙන් මිනිසු යන මේ මාර්ගයේ මා ගැන කිසි බියක් නැතිව එන ශ්‍රමණයා මරමියි ඔහු දිව ආබවත්, ඔහුට් බිය නොවී කරුණාවෙන් ඔහු ඇමතු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගේ විලාසය නිසාම ඔහු දනින් වැටී තමාට මෙසේ වුයේ මේ ආකාරයට යැයි භාග්‍යවතුන්ට විස්තර කල බවත්, ඒ සියල්ල අසා සිට ඔහු මහන වන්නට කැමති යයි කී විට ඔහු කටුව පයින්ම ජේතවනාරාමයට ආ බවත්ය. ඒ ඉංග්‍රීසි පිටපත මෙහිදී බාගත කරගන්න.]

§ 4. අඩ්ගුලිමාල දුරදීම වඩින්නාවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දුටුයේය. දැක ‘ ඒකාන්තයෙන් ආශ්චර්යයකි. පුදුමයකි. මේ මගෙහි පුරුෂයෝ දස දෙනෙක්, පුරුෂයෝ විසි දෙනෙක්, පුරුෂයෝ තිස් දෙනෙක්, පුරුෂයෝ හතළිස් දෙනෙක්, පුරුෂයෝ පනස් දෙනෙක්, ආදී ලෙස එකතුවී ගමන් කරත්. එනමුත් ඒ සියල්ලෝ මාගේ අතට අසුවුහ. නමුත්, මේ ශ්‍රමණයා තනිවම මාගේ අඩවියට එන්නේය. ඔහුව මරමියි සිතා, සිය කඩුව අමෝරා ගෙන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පසුපස ලුහු බැන්දේය.

§ 5 . එවිට ඒ බව දත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එක් ඍද්ධියක් අධිෂ්ඨාන කොට කොතරම් වේගයෙන් දිවුවත් අන්ගුලිමාලට තමන් වහන්සේ වෙත ලංවිය නොහැකි වේවා’යි ඍද්ධියක් දැක්වූහ. එකල්හි අඩ්ගුලිමාල සොරා මේ ශ්‍රමණයා අල්ලා ගනිමියි අදහසින් ඉතා වේගයෙන් දිව ආවත්, ප්‍රකෘති ගමනේ යෙදෙන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත ලන්වන්නට නොහැකිවිය. 822

[822: ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්ය සිත දියුණුකළ මහණ බමුණන්ට කල හැකි අන්‍ය මිනිසුන් විමතියට පත් කරවන දෙය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඍද්ධි පෑම ගැන තහනම් පනවා තිබුණි. එනමුත්, සිය බුද්ධකාලය තුලදී අතලොස්ස්වක් අවස්තාවලදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඍද්ධි පාවිච්චි කොට අසීරු මිනිසුන් හා නොමිනිසුන් දමනය කර ඇත.. වැඩිපුර කියවන්න ]

වේගයෙන් දුවන හස්තියෙකු, වේගයෙන් දුවන අශවයෙකුට වැඩි වේගයෙන් දිවිය හැකි මට මේ ප්‍රකෘති ගමනින් යන්නාවූ මේ ශ්‍රමණයා කරා සියලු ශක්තියෙන් දුවතත් පැමිණෙන්ට නොහැකි විය. මෙය කෙබඳු විශ්මයක්ද? අශ්චර්යයක්ද? ’යි , සිතුණේය.

ඔහු දිවීම නවතා ඉදිරියෙන් වඩිනා භාග්‍යවතුනට හඬගා , “ශ්‍රමණය සිටුව, ශ්‍රමණය සිටුව”යි කීයේය. ඒ ඇසු භාග්යවතුන් වහන්සේ “අඩ්ගුලිමාලය, මම සිටියෙමි. ඔබද සිටුවයි” වදාළේය.

§ 6 .එවිට අඩ්ගුලිමාලට මෙබඳු අදහසක් විය. ‘මේ ශ්‍රමණයෝ සත්‍ය වචන කියන්නෝය . අසත්‍යවූ දේ නොකියන්නාහ. එසේ වුවත් මේ ශ්‍රමණයා තමන් යමින්ම “අඩ්ගුලිමාලය මම සිටියෙමි. ඔබද සිටුවයි” කියන්නේය. එහි තේරුම මම මේ ශ්‍රමණයාගෙන් අසන්නෙම් යි, සිතා මෙසේ ගාථාවකින් ඇසීය..

[1] “ශ්‍රමණය! ගමනේ යෙදෙමින්ම , ‘මම සිටියෙමි’යි ඔබ කියන්නෙහිය,
නොදුවන මම දුවන්නේයැයි, නොසිටියේ’යයි කියන්නෙහිය.
ශ්‍රමණය, ‘කෙසේනම් ඔබ සිටියෙහිද, කෙසේ නම් මම නොසිටියේද’ .

[2] “අඩ්ගුලිමාලය, මම හැම කල්හි සියලු සතුන් පෙලීමෙන් වැලකුනෙමි.
ඔබ සතුනට හිංසා කිරීම්හි නොනැවතුනේය.
එහෙයින් මම සිටියේ වෙමි.
නුඹ නොසිටියේයයි” (වදාළේය.)

[3] “දෙවි බඹුන් පිදුම් ලද මහාඉර්ෂිවූ මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේ
ඒකාන්තයෙන් මට කරුණාවෙන් මේ මහ වනයට පැමිණියහ.
මම කෙසේ හෝ නුඹ වහන්සේගේ ධර්මයෙන්
යුක්තවූ ගාථාවක් අසා අකුසලය දුරු කරන්නෙමි.” 823

[823 :- මේ පළමු ගාතාව ඇසු විට, තමා ඉදිරියේ මේ ඉන්නේ, බුදුන් වහන්සේ බව අංගුලිමාල දැනගත්තේය. මේ වනයට මේ උතුමා වැඩියේ අන් කිසිවක් පිණිස නොව තමාට යහපතක් කරන්නට බවද ඔහුට අවබෝධ විය.]

[4] මෙසේ කියා අඩ්ගුලිමාල කඩුවද, ආයුධද,
ප්‍රපාතයක ගැඹුරුව සෑරී ගිය මහ වළකට දැමූයේය.
සුගතයන් වහන්සේගේ ශ්‍රීපාදයන් සිප වැන්දේය.
එසේ වඳිමින් උන්වහන්සේගෙන් ප්‍රවුජ්‍යාවද ඉල්වූයේය.

[5] දෙවියන් සහිත ලෝකයාහට ශාස්තෘවූ මහා කාරුණික සර්වඥයන් වහන්සේ
ඔහුට “ මහණ මෙහි එවයි” එකල්හි වදාළේය. 823B
ඔහු මේ වචනයෙන් අංගුලිමාල භික්ෂු භාවයට පත් වූයේය.

[823B :- ඒහි භික්ඛු භාවයෙන් පැවිදි කිරීම යනු :- භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්, කෙස් රවුළු සහිත ගිහියෙකුට, “එව භික්ෂුව! ” කියා කිවූ සැනින් ඔහුගේ කෙස් රැවුළු ගිහි ඇඳුම් අන්තර්ධාන වී ඔහු කෙස් මුඩු කොට රැවුල මුඩු කොට සිවුරු හැඳි සැට වයස් වූ මහා රහතන් කෙනෙක් ගේ රුපය ලබා , සාසන ප්‍රව්ජ්යාව ලැබීම යයි සාසනාවතරණය කියයි. මේ සාසනය විජ්ජා පෙන්නන එකක නොවන බව නිතර දෙසනා කල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ කලායයි සිතීම අන්ධ භක්තිය නිසා පොත්වල ලියවුන හැම බොරුවම විස්වාස කිරීමක් යයි සිතමි.]

§ 7. . ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පසු පසින් යන ආයුෂ්මත් අඩ්ගුලිමාල ස්ථවිරයන් සමග සැවැත් නුවර ජේතවන නම් අනේපිඬු මහසිටුහුගේ ආරාමයට වැඩියහ.

§ 8 .එකල්හි පසේනදී කොසොල් රජහුගේ මාලිගා දොරටුයෙහි මහජන සමූහයා රැස්ව “දෙවයන් වහන්ස, නුඹවහන්සේගේ රටෙහි රෞද්‍රවූ ඉතා සැඩ පරුෂ, අඩ්ගුලිමාල නම් මිනීමරුවෙක් වෙයි. හෙතෙම මිනිසුන් මර මරා ඇඟිලි මාලාවක් දරයි. දේවයන් වහන්සේ ඔහු වලක්වන සේක්වායි.” මහත්වූ ඝොෂා කළහ..

§ 9 . එකල්හි පසේනදී කොසොල් රජ පන්සියයක් පමණ අශ්වාරෝහක හමුදාවක් සමග දවල් කාලයෙහි සැවැත් නුවරින් නික්ම අංගුලිමාල අල්ලාගන්නට යන්නේ, ඊට පෙර භාග්‍යවතුන් වැඳ ආශිර්වාද ලබන්නෙමි’යි සිතා ජේතවනාරාමය වෙත පැමිණියේය.

පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ එක්පසක හුන්නේය. එක්පසක හුන්නාවූ පසේනදී කොසොල් රජුගෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ ඇසීය.
“කිමෙක්ද මහරජ? තොප මේ යුධ සේනා සමග යන්නේ, මගධ රටට අධිපතිවූ බිම්බිසාර මහරජ ඔබ හා යුදයට පැමිනෙන්නේද? නැතිනම් විසාලා මහනුවර ලිච්ඡවි රජ දරුවෝ යුදයට එන්නේද ? නැතිනම් අන් සතුරු රජ කෙනෙක් යුදයට එන්නේ දැයි ඇසූහ.”

§ 10 . “ස්වාමීනි , බිම්බිසාර රජ, ලිච්ඡවි රජදරුවෝ හෝ අන් රජ කෙනෙක් මා හා සටනට නොඑන්නොය. . ස්වාමීන්වහන්ස, මාගේ ජනපදයෙහි මිනිමරමින් විනාස කරන අඩ්ගුලිමාල නම් සොරෙක් ඇත. ඔහු විසින් බොහෝ රටවැසියන් මරණ ලද්දේය. ඔහුට බියේ මිනිසුන් මේ ප්‍රාන්තයෙන් පලා යන්නෝය. ඔහුව අල්ලා ගන්නට මම මේ සේනාවක් සමග යන්නෙමි.” කීය.

§ 11 . “යහපති මහරජ, ඒ අන්ගුලිමාල නම් සොරා යම් ලෙසකින්, හිසකේ රැවුල් කපා කසාවත් හැඳ ගිහිගෙන් නික්ම සස්නෙහි පැවිදිව, සතුන් මැරීමෙන් වැලකුනාවූ සොරකම් කිරීමෙන් වැලකුනාවූ, බොරු කීමෙන් වැලකුනාවූ, එක්වේලක් පමණක් අනුභව කරන්නාවූ, බ්‍රහ්මචාර්යාවෙහි හැසිරෙන සිල්වත්වූ යහපත් ස්වභාව ඇත්තාවූ ශ්‍රමණයෙකු ලෙස ඔබට දකින්නට ලැබුනොත්, ඔබ ඔහු කෙරේ කෙසේ පිළිපදින්නේදැයි” ඇසූහ.

“ස්වාමීන් වහන්ස, එසේ ශ්‍රමණයෙක් වේ නම් අපි ඔහුට වන්දනා කරමු .දැක හුනස්නෙන් නැගිටීම හෝ ආසන පැනවීම් හෝ කරමු . තවද උන්වහන්සේට චීවර, පිණ්ඩපාත, සයනාසනය, ගිලන්පස, බෙහෙත් පිරිකර යන මෙයින් පුජා කරම්හ. උන්වහන්සේට ධාර්මිකවූ ආරක්ෂාව හෝ පිළියෙල කරම්හ. ස්වාමීන් වහන්ස, දුස්සීලවූ ලාමක ස්වභාව ඇත්තාවූ මෙවන් චෞරයෙකු කෙසේ නම් සීල ගුණ පුරන ශ්‍රමණ යෙකු වන්නේදැයි?” ඇසීය.

§ 12. “එම වෙලාවේ ආයුෂ්මත්වූ අඩ්ගුලිමාල ස්ථවිරයන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට නුදුරින් බිම හිඳ ගෙන සිටියේය. එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දකුණුඅත අංගුලිමාල තෙරණුවන් දෙසට දිගුකොට කොසොල් රජහට පෙන්වා ‘මහරජ, මේ ඉන්නේ අඩ්ගුලිමාලයයි” වදාළේය.

එවිට පසේනදී කොසොල් රජහට බියක් ඇති වූයේය. තැති ගැන්මක් වූයේය. ලොමුඩැහැගැන්මද වූයේය. ඒ දත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ
“මහරජ, බිය නොවෙව, මහරජ බිය නොවෙව. තොපට මොහුගෙන් භයක් අනතුරක් නැතැයි” වදාළේය. මේ ඉන්නේ තමන් අල්ලාගන්නට යන මිනීමරු අංගුලිමාල යයි අවිස්වාසයෙන් ඒ සනාත කර ගන්නට පසේනදී කොසොල් රජ ආයුෂ්මත් අඩ්ගුලිමාල ස්ථවිරයන් වහන්සේ හුන් තැනට පැමිණ “ස්වාමීනි, ආර්යයන් වහන්සේ අඩ්ගුලිමාල නම් ස්ථවිරදැයි” ඇසීය.
‘මහරජ, එසේයයි,” ප්‍රකාශ කෙළේය.
“ස්වාමීනි ආර්යන් වහන්සේගේ පියා කෙබඳු ගොත්‍ර ඇත්තීදැයි මව් තොමෝ කෙබඳු ගොත්‍ර ඇත්තීදැයි” ඇසීය.
“මහරජ මාගේ පියා ගර්ග ගොත්‍රයේය ? මගේ මව් තුමිය මන්තානී නම් බැමිණියයි” ප්‍රකාශ කෙළේය.
‘ස්වාමීනි, ගර්ගමන්තානීපුත්ත ස්වාමින්වහන්ස!824 ශාසනයෙහි සිත් අලවා වාසය කෙරෙත්වා. මම ඔබ වහන්සේට චීවර, පිණ්ඩපාත, සේ නාසන, ගිලන්පස, බෙහෙත් පිරිකර ආදිය පුජා කරන්නෙමි.”යි කීයේය.

[824: අංගුලිමාල නම සොරෙකුට යෙදුවක් නිසා ඒ නමින් නොව එවකට භාරත සමාජයේ සම්මත ආකාරයට මා පියන්ගේ නම් යොදා, (සාරි බැමිනියයේ පුතු සාරිපුත්ත නමින් ඇමතු සේ,) ආමන්ත්‍රණය කල බව පෙනේ.]

§ 13 . “එසමයෙහි ආයුෂ්මත් අංගුලිමාල ස්ථවිරයන් වහන්සේ ආරණ්‍යකාංගයද, පිණ්ඩපාතිකාංගයද, පංශුකූලිකාංගයද, තෙචීචරිකාංගයද සහිත ධුතාංග සීලය රකින්නාහ. 825

[825: මහන වී ඉතාම කෙටි කලකින් නොහොත් පසු දා හෝ දින කිහිපයකින් ‘පසු මේ සිද්ධිය වනවිට අංගුලිමාල තෙරුන් ධුතංග ශීලයන් වඩනා බව කිසිසේත් ඇදහිය නොහැක. ටිබෙට් හා චීන ආගමේ මේ බවක් සඳහන් නොවේ. ලංකාවේදී ග්‍රන්තාරුඩ කරනවිට , අංගුලිමාල තෙරනුවනට වැඩි ගෞරවයක් දෙනු පිණිස මේ ලෙස අතිශයෝක්තීන් යෙදු බව පෙනේ.]

එවිට ආයුෂ්මත් අංගුලිමාල ස්ථවිරයන පසේනදී කොසොල් රජහට “මහරජ, කම්නැත. මා හට තුන්සිවුර සම්පූර්ණයයි” කීයේය.

ඉක්බිත්තෙන් පසේනදී කොසොල් රජ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ හුන් තැනට පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ එකත්පසක හිඳ මෙසේ කීය.

“ස්වාමීනි, ආශ්චර්ය, පුදුමය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දමනය කළ නොහැක්කවුන් දමනය කරන්නෙක, නොසංසුන් සත්වයන් සංසිඳුවන්නෙක, කෙලෙස් නිවීම නොකළාවූ සත්වයන්ගේ කෙලෙස් ගිනි නිවන්නෙක, ස්වාමීන් වහන්ස, අපට යමෙක් දඬුවලින්ද, ආයුධ වලින්ද දමනය කරන්ට නොහැකි වෙමුද, ඒ පුද්ගලයන් පවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දණ්ඩෙන් තොරව, ආයුධයෙන් තොරව, දමනය කරණ ලද්දේය. ස්වාමීන් වහන්ස, අපි බොහෝ කටයුතු ඇත්තම්හ. බොහෝ වැඩපල ඇත්තම්හ. එබැවින් දැන් අපි යම්හ”යි කීයේය.

මහරජ, නුඹ සුදුසු පරිදි කරවයි” අවසර දී වදාළේය.
ඉක්බිත්තෙන් පසෙනදී කොසොල් රජ හුනස්නෙන් නැගිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ පැදකුණුකොට ආපසු රජ මැදුරට ගියේය.

§ 14 . “ඉක්බිති යම් දිනෙක ආයුෂ්මත් අංගුලිමාල ස්ථවිරයන්වහන්සේ පෙරවරු වේලෙහි හැඳපොරවා පාත්‍ර සිවුරුගෙණ සැවැත්නුවරට පිඩුපිණිස වැඩියහ. ගෙපිළිවෙලින් පිඬු පිණිස යන්නේ දාරක ප්‍රසුතියට පත් මවක නිවසක් තුල සිට මහත් හඬින් විලාප දෙමින් හඬනු ඇසීය. 826 ඒ මන්දැයි දැනගත් ස්ථවිරයන් වහන්සේ දැඩි සේ සංවේගයට පත් විය. “අහෝ මේ සත්වයන් මොන තරම් දුක් සහිතව ජීවත්වන්නේදැයි සිතුවේය.

[826: ටීකාවේ සඳහන්වන ආකාරයට “මුල්හාගබ්බ” යන කුස තුල දරුවා වැරදි ලෙස හැරවී සිටීම නිසා ප්‍රසුතිය සිදුනොවී එම සිරවීම නිසා මවට දැඩි වේදනා ගෙන දෙන ස්වභාවයක් නිසා මවත් දරුවාත් දෙදෙනාම නැසෙන දරුණු සිද්ධියක් බව දැක්වේ.]

පිණ්ඩපාතයෙන් පසු ආයුෂ්මත් අංගුලිමාල ස්ථවිරයන් වහන්සේ සැවැත් නුවර පිඬු පිණිස හැසිර දහවල් ආහාරයෙන් පසු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ වැඳ එක් පසක හිඳ
“ස්වාමීන් වහන්ස, මම පෙරවරුවෙහි ගෙපිළිවෙළින් පිඬු පිණිස යන්නෙම් සරසට සිටි දරු ගැබක් ඇති උවදුරු සහිත දරු ගැබක් ඇති එක්තරා ස්ත්‍රියක් වේදනාවෙන් හඬනු ඇසීමි. ඒ අසා ‘ අහෝ , ඒකාන්තයෙන් සත්වයෝ දුකම වින්දින්නොය. සත්වයෝ කෙලෙසෙන්නාහුය,’ යන සිතක් පහළවූයේයයි” කීය.

§ 15. “අංගුලිමාලය, එසේ නම් නුඹ ආපසු සැවැත් නුවර ට ගොස් , පැමිණ ඒ ස්ත්‍රියට “නැගණිය, මම යම් විටෙක පටන් මේ ජාතියෙහි උපන්නෙම්ද, එතැන් පටන් දැන දැන සතෙකු ජීවිතයෙන් තොර නොකෙළේමි. ඒ සත්‍ය වචනය කරණ කොටගෙණ තිට සැපක් වේවා. දරු ගැබටද සැපක්වේවායි’ කියවයි” වදාළේය.

“ස්වාමීන් වහන්ස, මා විසින් දැන දැන බොහෝ මිනිසුන් මරා දමන ලද්දාහ. ස්වාමීන් වහන්ස, එහෙයින් මාගේ ඒ කීම ඒකාන්තයෙන් බොරු කීමක් වන්නේයයි, කීයේය”

“අංගුලිමාලය, එසේ වීනම් නුඹ , ” නැගණිය, මම යම් විටෙක පටන් ආර්යවූ ජාතියෙහි උපන්නේවෙම්ද, (එතැන් පටන්) දැන දැන සතෙකු ජීවිතයෙන් තොර කළ බව නොදනිමි. ඒ සත්‍ය වචනය හේතු කොට ගෙණ තිට සැපවේවා, දරු ගැබටද සැපවේවායි, ඒ ස්ත්‍රියට කියවයි” වදාළසේක.

“එසේය, පින්වතුන් වහන්සැයි” කීයා ආයුෂ්මත් අංගුලිමාල ස්ථවිරයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ අවසර ගෙන සැවත් නුවරට ගොස් ඒ ස්ත්‍රියට
“නැගණිය, මම යම් තැනක පටන් ආර්යවූ ජාතියෙහි උපන්නේ වෙම්ද, (එතැන් පටන්) දැන දැන සතෙකු ජීවිතයෙන් තොර කළ බව නොදනිමි. ඒ සත්‍ය වචනය හේතු කොට ගෙණ තිට සැපවේවා. දරු ගැබටද සැපවේවායි”, කීයා සත්‍ය ක්‍රියා කළේය. ඒ වහාම ඒ ස්ත්‍රිය නිරුපද්රිතව දරුවා ප්‍රසුත කලාය. 827

[827: දාරක ප්‍රසුතියට සුදානම් වන මව් වරුන් සඳහා අදත් භික්ෂුන් වහන්සේලා අංගුලිමාල පිරිත සජ්ජායනය කරන බව දැකිය හැක. සත්‍යක්‍රියාව කරන්නේ සජ්ජායනා කරන භික්ෂුවගේ සීලය ගැන නොව අංගුලිමාල ස්ථවිරයන් වහන්සේ මහන වූදා සිට සත්ව ඝාතනය නොකළ බව සත්‍ය නම් …..යහපත් දරු උපතක් වේවා කියාය. ඒ කෙතරම් අදාලදැයි ඔබම තීරණය කිරීම වටී.]

§ 16. “වැඩි කල් නොගොස්ම අංගුලිමාල ස්ථවිරයන් වහන්සේ හුදෙකලා විවේකව අප්‍රමාද කෙලෙස් තවන වීර්ය ඇතිව හරණලද ආත්මාලය ඇතිව ප්‍රතිපදාවේ හැසිරෙන්නේ නොබෝ කලකින්ම ඒ උතුම් රහත් බව මේ ආත්මයෙහිම තෙමේ විශේෂ ඥානයෙන් දැන ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට ඊට පැමිණ වාසය කෙළේය. ජාතිය විනාශ කරණ ලද්දීය. මාර්ග බ්‍රහ්මචර්යාව වැස නිම වන ලද්දේය. සතර මාර්ගයෙන් කටයුත්ත කරණ ලද්දේය. මෙයින් පසු කළ යුත්තක් නැත්තේයයි දැනගත්තේය. ආයුෂ්මත් අංගුලිමාල ස්ථවිරයන් වහන්සේ රහතන්ගෙන් එක්තරා කෙනෙක් වූහ.

§ 17 . “’පසු කාලයේ දිනක අංගුලිමාල ස්ථවිරයන් වහන්සේ පෙරවරු වේලෙහි හැඳ පොරවා පාසිවුරුගෙණ සැවැත්නුවරට පිඬු පිණිස පැමිණියේය. එකල්හි යම් පුරුෂයකු , අන් දිසාවකට ගසනලද ගලක් ආයුෂ්මත්වූ අංගුලිමාල ස්ථවිරයන්ගේ ශරීරයෙහි වදීන්නේය. අන් දිසාවකට ගසනලද්දාවූ පොල්ලක් අංගුලිමාල ස්ථවිරයන්ගේ ශරීරයෙහි වදින්නේය. අන්දිසාවකට ගසන ලද්දාවූ කැට කැබලිති ආයුෂ්මත්වූ අංගුලිමාල ස්ථවිරයන්ගේ ශරීරයෙහි වදින්නේය.

ඉක්බිත්තෙන් අංගුලිමාල ස්ථවිරයන් වහන්සේ ‘තුවාල වී ලේ ගලන්නාවූ හිසින් යුතුව , ඉරුණු සිව්රු ඇතිව, බිඳුනාවූ පාත්‍රයෙන් යුක්තව ජේතවනාරාමයට වඩිනු දුටු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔහු දැක ආයුෂ්මත් අංගුලිමාල ස්ථවිරයන්ට “බ්‍රාහ්මණය, ඉවසව, බ්‍රාහ්මණය, ඉවසව, තොප කළාවූ කර්මයන් සඳහා අ වුරුදු සිය දහස් ගණන් නරකයෙහි පැසෙන්නට ඉඩ තිබුනාවූ ඒ කාර්ම විපාක දැන් නුඹ මෙසේ ඉතා සුළු ව මේ ආත්මයෙහිම විඳින්නෙහියයි” වදාළහ

“ ඉක්බිත්තෙන් ආයුෂ්මත් අංගුලිමාල ස්ථවිරයන් වහන්සේ රහසිගතවූයේ සිත එකඟ කිරීමට පැමිණියේ නිවන් සුව විඳින්නේ ඒ වෙලාවෙහි මේ ප්‍රීති වාක්‍යය ප්‍රකාශ කෙළේය.

[1] “යමෙක් පළමුව ප්‍රමාද වී පසුව ද උවද ප්‍රමාද නොවේද, ඒ පුද්ගලයා වළාකුලෙන් මිදුනාවූ සඳමෙන් මේ ලෝකය බබුළුවයි.

[2] යමකු කරණ ලද්දාවූ අකුසල කර්මය කුසල කර්මයෙන් වැසේද, ඒ පුද්ගලයා වළාකුළෙන් මිදුනාවූ චන්ද්‍රයා මෙන් මේ ලෝකයේ බබලයි.

[3] යම් තරුණ භික්ෂුවක්, සර්වඥ ශාසනයෙහි වීර්යයෙන් යුක්තව වාසය කෙරේද, හෙතෙම වලාකුලින් මිදුනාවූ චන්ද්‍රයා මෙන් මේ ලෝකය බබලයි.

[4] මාගේ සතුරෝ වනාහි ධර්මයෙන් යුක්තව කථාව අසත්වා. මාගේ සතුරෝ වනාහි සර්වඥ ශාසනයෙහි වීර්යයෙන් යුක්ත වෙත්වා. සත්පුරුෂවූ යම් මිනිස් කෙනෙක් ධර්මය හැර ගණිත්ද, මාගේ සතුරෝ වනාහි එබඳු සත්වයන් භජනය කෙරෙත්වා.

[5] මාගේ සතුරෝ වනාහි ඉවසීම ප්‍රකාශ කරන්නාවූ මෛත්‍රියට ප්‍රශංසා කරන්නවුන්ගේ ධර්මය සුදුසු කාලයෙහි අසත්වා ඒ ධර්මයටද අනුව කටයුතු කෙරෙත්වා.

[6] හෙතෙම ඒකාන්තයෙන් මට හිංසා නොකරන්නෙක් වේවා. අන්කිසිවෙකුටත් (හිංසා නොකෙරේවා) උතුම්වූ නිවණට පැමිණ කෙලෙස් සහිත සත්වයන් හා කෙලෙස් රහිතවූ සත්වයන්ද රක්නේය.

[7] දිය ගෙනයන්නෝ වනාහි ජලය පමුණුවත්. හී වඩුවෝ ඊ දඬු නමා ඇදහරිත්. වඩුවෝ දැව දඬු සැස ඇදහරිත්, නුවණැත්තෝ තමා දමනය කරත්.

[8] සමහර කෙනෙක් දණ්ඩෙන්ද, හෙන්ඩුවෙන්ද, කස සැමිටියෙන්ද දමනය කරත්. තාදී (අෂ්ටලොක ධර්මයෙන් කම්පානොවන) ගුණයෙන් යුක්තවූ සර්වඥයන් වහන්සේ විසින් දණ්ඩක් නැතිව ආයුධයක් නැතිව මම දමනය කරණ ලද්දේවෙමි.

[9] පෙර සත්ව හිංසා කරන්නාවූ මට අහිංසකයයි නමක්වූයේය. අද මම (අහිංසකය යන) සත්‍යවූ නම ඇත්තේ වෙමි. කිසිවකුටත් හිංසාවක් නොකරමි. පෙර මම අංගුලිමාලයයි ප්‍රසිද්ධවූ සොරෙක් වූයෙමි. කාමාදී මහ වතුරෙන් ගසාගෙණ යනු ලබන්නේ බුදුන් සරණ කොට ගියෙමි.

[10] පෙර අංගුලිමාලයයි ප්‍රසිද්ධවූ ලේ තැවරුණු අත් ඇත්තෙක් වීමි. (ඔහුගේ) සරණයාම බලව (ඔහු විසින්) භව ආශාව නැති කරනලදී.

[11] දුර්ගතිවලට පමුණුවන්නාවූ බොහෝ එබඳු අකුසල කර්ම කොට මාර්ග කුසල විපාකයට පැමිණෙන ලද්දේ නය නැත්තෙක්ව ආහාර වළඳමි.

[12] අඥානවූ බාලජනයෝ ප්‍රමාදයෙහි යෙදී වාසය කරත්. නුවණැත්තේ උතුම් ධනයක් මෙන් අප්‍රමාද රක්ෂා කරයි.

[13] ප්‍රමාදයෙහි නොයෙදෙව්. පස්කම් සැපයෙහි ඇල්මට නොපැමිණෙව්. අප්‍රමාදව නුවණින් බලන තැනැත්තේ වනාහි මහත්වූ සැපයට පැමිණේ.

[14] ‘මාගේ යම් පැමිණීමක් ඇද්ද එය ලාමක පැමිණීමක් මම පැවිදි වන්නෙමි යන නොවන්නේය’. යම් වචනයක් කියන ලදද එය අයහපත් කීමක් නොවන්නේය. බුදුවරයන් වහන්සේලා විසින් බෙදා වදාළ ධර්මයන් අතුරෙහි ඒ ධර්මයට පැමිණියෙමි. යම් ධර්මයක් උත්තමද

[15] මාගේ යම් පැමිණීමක් ඇද්ද, එය ලාමකවූ පැමිණීමක් මා විසින් යම් වචනයක් කියනලදද එය නොවේ. ත්‍රිවිද්‍යාවන්ට පිළිවෙළින් පැමිණියෙමි. අයහපත් වචනයක් නොවේ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරණලදියි”. ප්‍රකාශ කෙළේය.

MN 02-01-07. කුක්කුරවතිය සූත්‍රය

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
කොලිය ජනපදයෙහි ‘හළිද්ද වසන’ නම් කොලිය ජනපද වාසීන්ගේ නියම්ගමක් වේ. එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිණ්ඩපාතය පිණිස  එම ගමට යාමට පහසු වනලෙස  ඊට ආසන්න තැනක වැඩ වෙසෙන සේක..

මතු භවය, ඊළඟ උපත කොතැනක වේද යන්න තීරණය වන්නේ කර්මය මගින්මය.

මේ සුත්‍රය කර්මය විපාක දෙන සිව් ආකාරයක් දක්වයි, චේතනාවම කර්මය වන බවට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැකෙවින් වදාළ දෙසුම මෙහිදී එක එක කර්මයන් කරත්දී ඇතිවන සිත්වල ස්වභාවය අනුව උපත සකස් කිරීම පිණිස ඉදිරිපත්වන ආකාරය විස්තර කෙරේ.

කළු- සුදු ලෙස හෝ අඳුරු0 – දීප්තිමත් ලෙස ඇති සිතේ සවභාවයන් අනුව ඉදිරි භවය නිර්ණය වන ආකාරය මෙහිදී දැක්වේ. දිලෙන සිතකින් හොඳ හිතින් කරන කුසල් ඔබගේ ඉදිරි භවය යහපත් තැනක සිදු කරවයි.

§ 2. එකල්හි ගෝ ව්‍රතය  සමාදන්වූ (ගොනෙකු මෙන් හැසිරෙන සීලයක් ඇති) “පුණ්ණ” නම් කොලිය පුත්‍රයාද , සුනඛ ව්‍රතය සමාදන්වූ (බල්ලෙකු මෙන් හැසිරෙන සීලයක් ඇති) “සෙනිය” නම් අචෙලක ගෝත්‍රිකයෙක්ද,600 භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගෙන් යමක් දැන ගන්නට ඕනෑකමක් නිසා භාග්‍යවතුන් සොයා අවුත් උන්වහන්සේ වැඩ හුන් තැනට පැමිනියාහුය.

[600:- මේ ජීවිතයේ අස්ථිර බව කටුක බව සහ අනවරාග සංසාරයේ අවසන් නොවන ගමනක් ගමන් කරන්නට වන්නේ අපේ අකුසල නිසාය. ඒ අකුසල ගෙවා දැමීම නිවනට මගය කියන කාරණය නිසා බොහෝ මිනිසුන් ශ්‍රමණ බව ට පත් වුහ. මේ සිත සැපයට අසතුටට පත් වන්නට අකැමැතිය. ඒවා පසුපසම හඹා යයි. එයින් වලකා සිතට ඕනා දේ නොදී සිත අකමැති දේ කරන්නට දීමෙන්, ඒ අසීරු දේ කිරීම තුලින් විමුක්තිය සැලසෙයැයි සිතු අය අත්තකිලමතානු යෝගය විස්වාස කරන අය වුහ. ගොනෙකු ලෙස ජීවත්වීම මිනිසෙකුට කරන්නට අසීරු දෙයකි. බල්ලෙකු ලෙස ජීවිතය පැවැත්වීමද එසේම අසීරුය. ඒ අසීරු වෘත සමාදන් වී රැකීම දැඩි සීලයක් ලෙස එකල මෙන්ම අදත් බොහෝ අය සිතති. සමහර බෞද්ධ භික්ෂුන් පවා දියුණුකළ ධුතාංග රකිමින් මිනිසුන්ද තමන්වද රවටා ගැනිම අද ද දැක්ක හැක. ]

. එසේ පැමිණ, ගොනෙකු ගේ පැවතුම් ඇත්තාවූ “පුණ්ණ” නම් කොලිය පුත්‍රයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ එක් පැත්තක හුන්නේය. බලු පැවතුම් ඇත්තාවූ “සේනිය” නම් ආවෙලකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග සතුටු විය යුතුවූ සිහිකටයුතුවූ කථා ( ආ ගිය කතා) කොට නිමවා බල්ලෙකු මෙන් බිම ලැග ගෙණ එකපැත්තක හුන්නේය.

ගව වෘතය සමාදන්ව ගවයෙක් සේ පැවතුම් පවත්වන  “පුණ්ණ”   කොලිය පුත්‍රයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීයේය.

“ස්වාමීනි, මේ මගේ මිත්‍ර සේනිය , මේ දුෂ්කර කුක්කුර වෘතය ඉතා දැඩි වීර්යයෙන් යුතුව නියම පිළිවෙලටම බොහෝ කලක් තිස්සේ කරන්නේය. ඒ දුෂ්කර සීලය සමාදන්ව එහි හැසිරෙන්නේය. ඒ සීලය රක්නා, සේනිය බිම දමන ලද්දක් පමණක් කයි. භාග්‍යවතුන් වහන්ස  ඔහුගේ මතු ඉපැදුම,  ගතිය කවරීද? පරලොව උත්පත්තිය කවරේදැ”යි ඇසුවේය. 601

[601:- අද බොහෝ ආසියාතික රටවල මිනිසුන් බෞද්ධ භික්ෂුන් හමුවන්නට යන්නේ තමන් ගේ මලගිය නෑයන් මරණින් පසු දැන් කොහි ඉපිද ඇත්දැයි දැන ගන්නට හෝ, තමන් මරණයෙන් පසු කුමන උපතක් ලබයිදැයි දැන ගන්නට හෝ, මෙවර ලොතරැයි දිනුම මොන නොම්මරය දිනයි දැයි දෑන ගන්නටය. එදාද බොහෝ මිනිසුන් බුදුන් වහන්සේ හා පිළිවෙත් පුරමින් තවුස් දම් පුරන භික්ෂුන් හමුවන්නට ආවේ මෙබඳු ලාමක දේ ගැන අසන්නටය ]

බලු පැවතුම් ඇති සේනිය නම් අචෙලක මිතුරා දුෂ්කරක්‍රියා කරන්නේ බිම දමන ලද්දක් කයි. ඔහුගේ ඒ බලු පැවතුම බොහෝ කලක් සම්පූර්ණ කරණ ලද්දක්, සමාදන් වන ලද්දක් වෙයි. ඔහුගේ ගතිය කවරීද? පරලොව උත්පත්තිය කවරේදැ”යි ඇසුවේය.

“පුණ්ණය, මගෙන් මෙය නොවිචාරවයි, කියත් දී තොප එයම තෙවරක් අසන නිසා මම පිළිතුරු දෙමි.

§ 3 .පුණ්ණය, යමෙක් කුක්කුර වෘතය යැයි කියනා සුනඛයෙකුගේ පැවතුම් සමාදාන වී සම්පූර්ණයෙන්ම, , නිරතුරුවම ඒ වෘතය වඩයිද, කුක්කුර ශීලය සම්පූර්ණකොට නිරන්තරයෙන් ඒ වඩාද, සිය සිත බල්ලෙකුගේ සිතකට පරිවර්තනය කොට නිරන්තරයෙන් ඒ සිත වඩාද, බල්ලන්ගේ ආකාරයෙන් හැසිරෙමින්, සම්පූර්ණකොට නිරන්තරෙයන් ඒ පැවතුම් පවත්වාද, ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් මරණින් මතු ඔහු බල්ලන්ගේ සමාගමයටම පැමිණෙයි. නොහොත් බල්ලෙකු සේ උපතක් ලබයි.

ඉදින් ‘මම මේ සුනඛ ශීලයෙන් හා පැවතුමෙන් හා සුනඛ තපසින් මේ බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යාවෙන්, දෙවියෙක් වන්නෙමි. අසුවල් දෙව් ලොව උපදින්නෙමි ‘ යි කියා ඔහුගේ විශ්වාසයක් වේනම් ඒ විශ්වාසය මිත්‍යා දෘෂ්ඨියකි. මෙවන් මිථ්‍යා දෘෂ්ටියක් ඇත්තෙක් අනිවාර්ය යෙන්ම නරකය හෝ තිරිසන් යෝනිය යන ගති දෙකින් එක් ගතියක් ලබයි. පුණ්ණය, මෙසේ සම්පූර්ණ කරන්නාවූ බලු පැවතුම, කුක්කුර වෘතය බල්ලෙක් ලෙස උපතක් හිමි කරයි. “යි වදාළ සේක. 602

[602: මිච්චා දිට්ඨිය නිසා නොයෙක් අඥාන වෘත සමාදන්ව වෘත පිරීම, දේ ආකාරයකින් සැලකිය යුතුය. මේ නිවැරදිය මේ 3ව්රුථය මට මතු යහපත පිණිස වන්නේය යන විශ්වාසය ඇතිව ඒ වෘතය පිරීම ලෙස ලබන ප්‍රතිඵලය බොහෝ සෙයින්ම වඩා අයහපත්ය. එනම් බොහෝ කොට අපාගත වීම එසේ කල කෙනෙකුගේ ගතිය වේ. මේ වුමිච්චා දිට්ඨියෙන් තොරව යමෙක් මෙසේ වෘතය පුරන්නේ නම්, එනම් මතු සැපයක් ලැබෙය යන දැඩි විස්වාසයක් නැතිව ඒ වෘතය රකින්නට අපාගත වීමට වඩා තිරිසන් අපායේ ඉපදීම හේතු වනු ඇත. මතු විස්වාසයක් නැතිව මෙබඳු වෘත පුරණයක් කරන්නට මිනිසෙක් එළඹෙනු අතය් සිතීම උගහටය. ඒ නිසා බොහෝ මෙවන් වෘත පුරන්නන් අපාගත වේ යයි සිතිය හැක.]

§ 4 . මෙසේ වදාළ කල්හි බලු පැවතුම් පැවැත් වූ සෙනිය නම් අචෙලකයා කඳුලු වගුරමින් හැඬුයේය.. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පුණ්ණ කොලිය පුත්‍රයාට මෙසේ කීයේය. “පුණ්ණය ඒ ප්‍රශ්නය නොවිමසන ලෙස මා කීවේ මේ නිසාය. “

“ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මම හඬන්නේ ඔබ වහන්සේ මෙසේ වදාළ නිසා නොවේ. ස්වාමීනි, එසේ වුවත් මම මේ කුක්කුර වෘතය බොහෝ කලක් පිරුවෙමි. , සමාදන් වුයෙමි.. ස්වාමීනි, මේ මා මිත්‍ර පුණ්ණ කොළිය පුත්‍රයාද ගෝ වෘතය සමාදන්ව බොහෝ කලක් බොහෝ අසීරුවෙන්ඒ ගවයෙක්සේ පැවතුම් පවත්වන ප්‍රතිපත්තිය පුරන ලද්දේය. ඔහුගේ ඒ ගෝ පැවතුම බොහෝ කලක් සම්පූර්ණ කරණ ලද්දක්, සමාදන්වන ලද්දක් වෙයි. ඔහුගේ ගතිය කවරීද? පරලොව උත්පත්තිය කවරේද?” යි ඇසීය.

§ 5.“සෙනිය, යමෙක් ගෝ වෘතය යි කියනා ගොනෙකු සේ පැවතීම නිරන්තරයෙන් වඩාද, ගොන් ශීලය නිරන්තරයෙන් වඩාද, ගොනෙකු සේ හැසිරේද, ගොනෙකු සිතන්නා සේ සිතයිද, වඩා ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් මරණින් මතු ගවයන් අතරම ඉපිදේ. ඉදින් , මම මේ ගෝ ශීලයෙන්, ගෝ ව්‍රතයෙන්, ගෝ තපසින්, ගෝ බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙන් , දෙවියෙක් වන්නෙමි.” යි, ඔහුගේ ඇදහීමක් වේද, ඒ ඇදහීම, ඔහුගේ මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය වේ. සෙනියය, මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය ඇත්තහුට, නරකය හෝ තිරිසන් යෝනිය හෝ යන දෙක අතුරෙන් එක් ගතියක් හිමි වේ.”

§ 6 . මෙසේ වදාළ කල්හි ගෝ වෘතය පිරු පුණ්ණ නම් කොලිය පුත්‍රයාද කඳුළු වගුරමින් හැඬුයේය.

. එකල්හි .“ස්වාමීනි, මම හඬන්නේ ඔබ වහන්සේ මෙසේ වදාළ නිසා නොවේ. ස්වාමීනි, එසේ වුවත් මම මේ ගෝ වෘතය බොහෝ කලක් මනාසේ පිරුවෙමි. එහි සමාදන් වුයෙමි. ස්වාමිනි භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මම ඔබ වහන්සේ ගැන මෙසේ විශ්වාස කරමි.
“මටත් මගේ මිත්‍ර සේනියටත්, අප දරනා මේ වැරදි සීලය අතහැර ගන්නට සුදුසු ධර්මයක් අපට දේශනා කරන සේක්වා!”
“එසේනම් පුන්න, හොඳින් අසව! මම දේශනා කරන්නෙමි”
“එසේය ස්වාමින් වහන්ස” යි පුන්න ප්‍රතිවදන් දුන්හ.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ දේශනාව කල සේක.

§ 7 මා විසින් ප්‍රත්‍යක්‍ෂයෙන්ම දැක අවබෝධකළ [සච්ච කරෝති] කර්මයෝ සතරක් වෙති.

කවර සතරක්දයත්, පුණ්ණය,

  • කළු විපාක ඇති කළු කර්මයෝ ඇත්තේය.
  • සුදු විපාක දෙන සුදු කර්මයෝ ඇත්තේය.
  • සුදු හා කළු දෙආකාරම විපාක ඇති මිශ්‍ර කර්මයෝ ඇත්තේය.
  • කළුත් නොවූ, සුදුත් නොවූ, කළු හෝ සුදු විපාක නැති, කර්මක්ෂය කිරීම පිණිස පවතීන කර්ම ඇත්තේය.

§ 8 . “පුණ්ණය, කළු විපාක ඇති කළු කර්මයෝ කවරේද?

පුණ්ණය, ඇතැම් පුද්ගලයෙක් දුක් සහිතවූ කාය සංස්කාරය

(කාය ද්වාරයෙහි හටගන්නා දොළොස් අකුසල්) රැස්කරයිද, දුක් සහිතවූ වාක් සංස්කාර (වචනයෙන් පවත්නා දොළොස් අකුසල්) රැස්කරයිද, දුක් සහිතවූ මනො සංස්කාර (සිතෙහි හටගන්නා අකුසල් චෙතනාවන්) රැස්කරයිද, හෙතෙම දුක් සහිතවූ කාය සංස්කාරය රැස්කොට, දුක්සහිතවූ වාක් සංස්කාරය රැස්කොට, දුක් සහිතවූ මනො සංස්කාර රැස්කොට, දුක් විපාක ලැබෙන්නාවූ වූ ලෝකයක (එනම් නිරයේ, තිරිසන් අපායේ හෝප්‍රේත භවයක) උපදියි.602

[602:- සංඛ්යාපජ්ජන් කාය සංස්කාරන්, වචී සංස්කාරන්, මනෝ සංස්කාරන් ලෙස දක්වෙන අකුසල මුල තුනට එනම් රාග දෝස මෝහ යන වර්ග තුනෙන් එකකට අඩංගු වන ක්‍රියාවක් කිරීම, බිනීම, සිතීම .MN 01-01-09 සම්මා දිට්ඨි සුත්‍රයේ දැක්වෙන පරිදි ඇවැත්නි, ප්‍රාණ ඝාතය අකුසල්ය, අන් සතු දේ ගැනීම අකුසල්ය, කාමයන්හි වරදවා හැරීම අකුසල්ය, බොරුකීම අකුසල්ය, කේලාම් කීම් අකුසල්ය, ඵරුෂවචන කීම අකුසල්ය, (තමනට හෝ අනුනට වැඩක් නොවන) නිෂ්ඵල කථාව අකුසල්ය, අභිජ්ජාව (අනුන්ගේ දේ තමනට හිමි නම් යෙහෙකැයි සිතීම) අකුසල්ය, නොමනාප වන සිත (ව්‍යාපාදය) අකුසල්ය, වැරදි දෘෂ්ටිය ( චතුරාර්ය සත්‍ය නොදැක සන්සාර විමුක්තියක් ඇතය කියන මත)  අකුසල්ය, ඇවැත්නි, මේ සියල්ල  අකුසලයයි කියනු ලැබේ.]

දුක් සහිතවූ ලෝකයෙහි උපන්නාවූ ඔහු දුක් සහිතවූ විපාකයෝ ස්පර්ශ කරත්. හෙතෙම දුක් සහිතවූ විපාක ස්පර්ශකරන ලද්දේ, එකාන්තයෙන් දුක්වූ වේදනාවන් විඳියි. නිරයෙහි උපන් සත්වයෝ මෙනි. පුණ්ණය, මෙසේවූ කර්මය හේතුවෙන් සත්වයාගේ උත්පත්තිය වේ. යමක් ඔහු කරන්නේද කරයිද, දොඩයිද, සිතයිද ඒ ඔහුගේ කර්ම සන්ස්කාරයයි. ඒ කර්මයට අනුව ඔහු යලි උපදියි. 603 උපන්මොහු ස්පර්ශයෝ ස්පර්ශ කෙරෙත්. පුණ්ණය, මෙසේද මම සත්වයෝ කර්මය දායාද කොට ඇත්තාහුයයි කියමි. පුණ්ණය, මෙය කළු වූ කළු විපාක ඇත්තාවූ කර්මය යි කියනු ලැබේ.

[603: භූත භුතස්ස උප්පත්ති හෝති | සත්වයාගේ භවය, ජාතිය තීරණය වන්නේ ඒකාන්ත වශයෙන්ම ඔහුගේ කර්මයට අනුරූපවයි. මජ්ජිම නිකායේ MN 03-04-06 චුල කම්ම විභංග සුත්රයේ මේ කාරනය වඩාත් සවිස්තරව දක්වා ඇත.]

§ 9 . “පුණ්ණය, සුදු වූ සුදු විපාක ඇත්තාවූ කර්මයෝ කවරේද?

පුණ්ණය, ඇතැම් පුද්ගලයෙක් රාග දෝස මෝහ ආදී අකුසල් වලින් තොර සිතින්, නිදුක්වූ කාය සංස්කාර (දස කුසල කර්ම සහ සතර ධ්‍යානයන් වැඩීම ආදී) රැස්කරයිද, නිදුක්වූ වාක් සංස්කාර (වචනයෙන කරන කුසල්) රැස්කරයිද, නිදුක්වූ මනො සංස්කාර (මනොද්වාරයෙන් කුසල සිතිවිලි උපදයිද) රැස්කරයිද, හෙතෙම ඒ කුසල කර්ම හේතුවෙන් දුකින් තොරවූ භවයක උපදියි.

නිදුක්වූ ලෝකයක උපන්නාවූ ඔහු නිදුක්වූ ස්පර්ශයෝ ලබත්. නිදුක්වූ ස්පර්ශ ලද්දාවූ හෙතෙම, සුභකිණ්හ නම් දෙවියෝ මෙන්, දුකින් තොර එකාන්ත සැපවූ වේදනාවන් විඳියි. පුණ්ණය, මෙසේ තමන් කළාවූ කර්මයන් නිසාම සත්වයාගේ උත්පත්තියවේ. යමක් කරයිද එයින් උපදියි. උපන්නාවූ මොහු ස්පර්ශයෝ ස්පර්ශ කරත්. පුණ්ණය, මෙසේද, මම සත්වයෝ කර්මය දායාදකොට ඇත්තාහුයයි කියමි. පුණ්ණය, මෙය, සුදු වූ, සුදු විපාක ඇත්තාවූ කර්මයයි කියනු ලැබේ.

§ 10. “පුණ්ණය, කළුවූ හා සුදු වූ, විපාක ඇති කළු හා සුදු විපාක ඇති මිශ්‍ර කර්ම කවරේද?

පුණ්ණය, ඇතැම් පුද්ගලයෙක් අකුසල් සහිතවූද, කුසල් සහිත වුද සිතින් කාය සංස්කාරය රැස් කරයි, 607

[607: සමහර කර්මයන් වලට හේතු කුසල හා අකුසල දෙකම විය හැක. දරුවන්ගේ කුස ගින්න නිවීමට පාන් රාත්තල සොරකම් කිරීම වැනි ක්‍රියාවක් ගැන සිතුවොත් මේ කාරණය පසක් වේ. මේ කර්මවල සංකීර්ණත්වය එසේ වුවත්, අකුසල සිත මුල් වූ නිසා අකුසල ඵලද, කුසල සිත් මුල්ව කල ක්‍රියා පිණිස කුසල ඵලද ලැබේ යයි ගත හැක. අභිධර්මය ලිවූ පසු කාලින භික්ෂුන් මේ විය නොහැකිය. එක්කෝ කුසලය, එක්කෝ අකුසලය දෙකේ මිශ්‍රණයක් විය නොහැකිය කියමින් මේ බුද්ධ භාෂිතය බැහැර කිරීම කනගාටු දායකය.]

අකුසල් සහිතවූද, කුසල් සහිත වුද සිතින් වාක් සංස්කාර රැස් කරයිද, අකුසල් සහිතවූද, කුසල් සහිත වුද සිතින් මනො සංස්කාර රැස් කරයිද, හෙතෙම දුක් පිණිසවූ කාය සංස්කාරය රැස් කොට, දුක් සහිතවූ වාක් සංස්කාරය රැස් කොට, දුක් සහිතවූ මනො සංස්කාරය රැස්කොට දුක් සහිත භවයක් ලබයි. කුසල් සහිතව කල කර්මය නිසා ඊට අදාළ කර්ම ඵලයකින් දුක් සහිත ජාතියේද සුඛයක් විඳියි.

මනුෂ්‍යයෝද, ඇතැම් දෙවියෝද, ඇතැම් විමාන ප්‍රෙතයෝද එමෙනි. පුණ්ණය, මෙසේ මිශ්‍රව ඇතිවූ කර්මයෙන්ද සත්වයාගේ උත්පත්තිය වේ. යමක් කරයිද, එයින් උපදියි. උපන්නාවූ මොහු ස්පර්ශයෝ ස්පර්ශ කෙරෙත්.

පුණ්ණය, මෙසේ මම සත්වයෝ කර්මය දායාද කොට ඇත්තාහු යයි කියමි. පුණ්ණය, මෙය, සුදු හා කළු වූ විපාක ඇත්තාවූ සුදු හා කළු කර්මයයි කියනු ලැබේ.

§11. “පුණ්ණය, කර්මක්ෂය පිණිස පවතින, කලු නොවූ, සුදු නොවූ, විපාකද නැති කර්මය කවරේද?

පුණ්ණය, ඒ ත්‍රිවිධ කර්මයන් අතුරෙන් කළු විපාක ඇත්තාවූ යම් කර්මයක් වේද, එය දුරු කිරීම පිණිස යම් චෙතනාවක් වේද, සුදු විපාක ඇත්තාවූ යම් කර්මයකුත් ඇද්ද එය දුරු කිරීම පිණිස චෙතනාවක් වේද, කළු සහ සුදු විපාක ඇත්තාවූ යම් කර්මයක් ඇද්ද, එය දුරුකිරීම පිණිස යම් චෙතනාවක් වේද, පුණ්ණය, මෙය කළුද නොවූ සුදුද නොවූ, කළු සුදු විපාකද නැති කර්මය කර්මක්ෂය පිණිස පවතියි,608

පුණ්ණය, මේ කර්ම සතර මා විසින් විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට ප්‍රකාශ කරන ලද්දාහුය”යි වදාළේය.

[608: අරහත් ඵලයේ මුදුන් ඵලය සේ පවත්නා මාර්ග ඵලයකට පත් වූ සේක පුද්ගලයෙක් නිතොර මේ චේතනාවෙන් යුක්තව ක්‍රියාකරයි. අවසන අරහත් ඵලය සාක්ෂාත් කරන ආර්යයන්වහන්සේ කල කාර්ම වල කිසිදු විපාකයක් නොපිහිටයි.]

§ 12 . මෙසේ වදාළ කල්හි පුණ්ණ නම් කොළිය පුත්‍රයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීයේය.

‘ස්වාමීනි, ඉතා යහපත, ස්වාමීනි, ඉතා යහපත. ස්වාමීනි, යම්සේ යටිකුරු කරන ලද්දක් උඩුකුරු කරන්නේද, වැසුමක් එලිදරවු කරන්නේද, මුළාවූවෙකුට මග කියන්නේද, ඇස් ඇත්තෝ රූප දකිත්වායි අඳුරෙහි තෙල් පහනක් දරන්නේද එලෙසින්ම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නොයෙක් ආකාරයෙන් ධර්මය දේශනා කරන ලද්දේය.

ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේද, ධර්මයද, සංඝයාද සරණ කොට ගනිමි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මා අද පටන් දිවිහිමි කොට සරණ ගියාවූ උපාසකයෙකැයි මා දරණ සේක්වා”යි කීය.

§ 13 . බලු පැවතුම් ඇත්තාවූ සෙනිය නම් අචෙලක තෙම වනාහී භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය කීයේය. “ස්වාමීනි, ඉතා යහපත. ස්වාමීනි, ඉතා යහපත. ස්වාමීනි, යම්සේ යටිකුරු කොට තබන ලද්දක් උඩුකුරු කරන්නේ හෝ වේද, වසන ලද්දක් වැසුම් හරින්නේ, හෝ වේද, මංමුළා වූවෙකුට මග කියන්නේ හෝ වේද. අන්ධකාරයෙහි ඇස් ඇත්තෝ රූප දකිත්වායි තෙල්පහනක් දරන්නේ හෝ වේද එපරිද්දෙන්ම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් ආකාරයෙන් ධර්මය දේශනා කරන ලදී.

ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සරණ කොට යමි. ධර්මයද භික්ෂු සංඝයාද සරණකොට යමි. ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි මහණ කම ලබන්නෙමි. උපසම්පදාවද ලබන්නෙමියි” කීයේය.

“සෙනියය, පෙර අන්‍ය තීර්ථකවූ යමෙක් මේ ශාසනයෙහි පැවිදි වීමට කැමති වේද, උපසම්පදාව කැමති වේද, හෙතෙම සාරමසක් පිරිවෙස් විසිය යුත්තේය . සාරමසක් ගතවීමෙන් සතුටු සිත් ඇති භික්ෂූහු භික්ෂු භාවය පිණිස පැවිදි කරත්. උපසම්පදා කරත්, එතකුදුවුවත් මට මෙහි පුද්ගලයන්ගේ වෙනස් බව ප්‍රකටය”යි වදාළේය.

“ස්වාමීනි, ඉදින් පෙර අන්‍යතීර්ථකවූවෝ මේ ශාසනයෙහි පැවිදි වීම කැමැත්තාහු උපසම්පදාව කැමැත්තාහු සාර මසක් පිරිවෙස් වෙසෙත් නම්, සාර මසක් ගතවීමෙන් සතුටු සිත් ඇත්තාවූ භික්ෂූහු භික්ෂු භාවය පිණිස පැවිදි කරත් නම්, උපසම්පදා කරත් නම්, මම සතර අවුරුද්දක් පිරිවෙස් වසන්නෙමි.
සතර අවුරුද්දක් ගතවීමෙන් සතුටු සිත් ඇති භික්ෂූහු භික්ෂුභාවය පිණිස මා පැවිදි කෙරෙත්වා, උපසම්පදා කෙරෙත්වා”යි කීයේය.

§ 15 . පෙර කුක්කුර වෘතය පිරු සේනිය නම් අචෙලකයන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි මහණකම ලැබූයේය. උපසම්පදාව ලැබුයේය. උපසම්පදාවූ නොබෝ කලකින් ආයුෂ්මත් සේනිය ස්ථවිරයන් හුදකලා වූයේ, වෙන්වූ වාසය ඇත්තේ, අප්‍රමාද වූයේ, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ, හරණලද ආත්මාලය ඇත්තේ, වාසය කරමින් නොබෝ කලකින්ම යමක් සඳහා ආචාර කුලපුත්‍රයෝ මනා කොට ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙද්ද, ඒ උතුම්වූ බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යය කෙළවර කොට ඇත්තාවූ අර්හත් ඵලයට, මේ ආත්මයෙහිම තෙමේ විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන අවබෝධ කොට පැමිණ වාසය කෙළේය.

ජාතිය ක්ෂය කරණ ලදී. මාර්ග බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යය වැස නිමවන ලදී. සතර මගින් කටයුතු දෙය කරන ලදී. මෙයින්පසු අනික් කළ යුත්තක් නැතැයි මනාව දැන ගත්තේය. ආයුෂ්මත් සෙනිය ස්ථවිර යන් වහන්සේ රහතන් ගෙන් එක් කෙනෙක් වූයේය.

MN 03-05-03 පුන්නොවාද සුත්‍රය

පාළි සුත්‍ර සජ්ජායනය
පුජනීය මීතලාවේ විනීත මහා ස්වාමින්වහන්සේ ගේ සුත්‍ර විවරණ දේසනාව

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර සමීපයෙහි ජේතවන නම්වූ අනේපිඩු මහසිටුහුගේ ආරාමයෙහි වැඩ වසන සේක. එකල්හි ආයුෂ්මත්වූ පුණ්ණ ස්ථවිරයන් සවස් වේලෙහි ඵලසමවතින් නැගීසිටියේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත එළඹ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ, එකත්පස්ව හිඳ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැලකෙළේය.

§ 2. “ස්වාමීන් භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මට හුදෙකලාව සිට, අප්‍රමාදීව, වීර්ය වඩමින් ප්‍රතිපත්ති පිරීමට, සාසන බ්‍රහ්ම චරියාවේ හැසිරීම පිණිස උදව් වෙන යම් කමටහනක් කෙටියෙන් දේශනා කරන සේක්වා” යි කීහ.

“පුණ්ණ, එසේ නම් අසව, හොඳින් දරා ගෙන මෙනෙහි කරව, කියන්නෙමි”යි වදාළේය.
“එසේය, ස්වාමීන් වහන්සැ”යි පුණ්ණ ස්ථවිරයන් පිළිතුරු දුන්නේය.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළසේක.

§3. “පුණ්ණය, ඇසින් දකින්නා වූ, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප ගෙනදෙන්නාවූ ඇලුම් කරන්නාවූ රූපයෝ වෙති, ඉදින් භික්ෂුවක් එයට සතුටුවේද, එය හොඳය හොඳයයි කියාද, එයට බැසගෙන සිටීද, එයට සතුටු වන්නාවූ, එය හොඳය හොඳයයි කියන්නාවූ, එයට බැසගෙන සිටින්නාවූවිට ආශාව උපදියි. පුණ්ණය, ආශාව හටගැණීමෙන් දුක් හටගැණීම වේයයි කියමි.

“පුණ්ණය, කනින් ඇසෙන්නාවූ, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප ගෙනදෙන්නාවූ ඇලුම් කරන්නාවූ ශබ්දයෝ වෙති, ඉදින් භික්ෂුවක් එයට සතුටුවේද, එය හොඳය හොඳයයි කියාද, එයට බැසගෙන සිටීද, එයට සතුටු වන්නාවූ, එය හොඳය හොඳයයි කියන්නාවූ, එයට බැසගෙන සිටින්නාවූවිට ආශාව උපදියි. පුණ්ණය, ආශාව හටගැණීමෙන් දුක් හටගැණීම වේයයි කියමි.

“පුණ්ණය, නාසයෙන් දැනෙන්නාවූ , ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, සතුට ගෙනදෙන්නාවූ ඇලුම් කරන්නාවූ ඝන්ධයෝ වෙති, ඉදින් භික්ෂුවක් එයට සතුටුවේද, එය හොඳය හොඳයයි කියාද, එයට බැසගෙන සිටීද, එයට සතුටු වන්නාවූ, එය හොඳය හොඳයයි කියන්නාවූ, එයට බැසගෙන සිටින්නාවූවිට ආශාව උපදියි. පුණ්ණය, ආශාව හටගැණීමෙන් දුක් හටගැණීම වේයයි කියමි..

“පුණ්ණය, දිවෙන් දැනෙන්නාවූ, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප ගෙනදෙන්නාවූ බොහෝ රසවත් වූ කරන්නාවූ රස වෙති, ඉදින් භික්ෂුවක් එයට සතුටුවේද, එය හොඳය හොඳයයි කියාද, එයට බැසගෙන සිටීද, එයට සතුටු වන්නාවූ, එය හොඳය හොඳයයි කියන්නාවූ, එයට බැසගෙන සිටින්නාවූවිට ආශාව උපදියි. පුණ්ණය, ආශාව හටගැණීමෙන් දුක් හටගැණීම වේයයි කියමි..

“පුණ්ණය, කයින් දතයුතුවූ, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප ගෙනදෙන්නාවූ ඇලුම් කරන්නාවූ ස්පර්ශයෝ වෙති, ඉදින් භික්ෂුවක් එයට සතුටුවේද, එය හොඳය හොඳයයි කියාද, එයට බැසගෙන සිටීද, එයට සතුටු වන්නාවූ, එය හොඳය හොඳයයි කියන්නාවූ, එයට බැසගෙන සිටින්නාවූවිට ආශාව උපදියි. පුණ්ණය, ආශාව හටගැණීමෙන් දුක් හටගැණීම වේයයි කියමි.

“පුණ්ණය, සිතින් , විඥානයෙන් දැනෙන්නාවූ, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප ගෙනදෙන්නාවූ බොහෝ රසවත් වූ සිතුවිලි හෝ ධර්මයෝ වෙති, ඉදින් භික්ෂුවක් එයට සතුටු වේද, එය හොඳය හොඳයයි කියාද, එයට බැසගෙන සිටීද, එයට සතුටු වන්නාවූ, එයට බැසගෙන සිටින්නාවූ විට , ඔහුගේ ආශාව වැඩේ. ආශාව හටගැණීමෙන් දුක් හටගැණීම වේයයි කියමි..1316

[1316:- අභිනන්දති, අභිවඩති, අජ්ජෝසායතිට්ඨති යනුවෙන් දැක්වෙන මේ නන්දිය නොහොත් කැමැත්ත ඉතා සියුම්ව විමසා බැලිය යුතු වේ. යම් අරමුණක් ප්‍රිය වශයෙන් ගෙන එහි සතුට විඳීම , ඒ සතුටෙහි ගිලී නැවත නැවත එය පැතීම, සෙවීම, ඒ සැපය ගැන රාගය දැඩිව දරා ගැනීම ලෙස සරලව දැක්විය හැක. නන්දිය යන රාග ධර්මය චතුරාර්ය සත්යයන්හි පළමු දෙකොටස වන දුක සහ දුකට හේතුව මේ පංච ඉන්ද්‍රියයන් හරහා ඇතිවෙන සැටි මේ කෙටි කමටහනෙන් දැක්වෙන බව අටුවාව දක්වයි. ]


§ 4. “ඇසෙන් දකින්නාවූ දිවෙන් දතයුතුවූ, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප ගෙනදෙන්නාවූ, ඇලුම් කටයුතුවූ, රූපයෝ වෙත්මය. ඉදින් භික්ෂුව එයට සතුටු නොවේද, එය හොඳය හොඳයයි නොකියාද, එයට බැසගෙන නොසිටීද, එයට සතුටු නොවන්නාවූ, ඒ ගැන එය හොඳය හොඳයයි නොකියන්නාවූ, එයට බැසගෙන නොසිටින්නාවූ, ඔහුගේ ආශාව නිරුද්ධවේ. පුණ්ණ, ආශාව නිරුද්ධවීමෙන් දුක් නිරුද්ධවීම වේයයි කියමි.

“කනෙන් අසන්නාවූ , ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප ගෙනදෙන්නාවූ, ඇලුම් කටයුතුවූ, ශබ්දයෝ වෙත්මය. ඉදින් භික්ෂුව එයට සතුටු නොවේද, එය හොඳය හොඳයයි නොකියාද, එයට බැසගෙන නොසිටීද….ඔහුගේ ආශාව නිරුද්ධවේ. පුණ්ණ, ආශාව නිරුද්ධවීමෙන් දුක් නිරුද්ධවීම වේයයි කියමි.

“නාසයෙන් දැනෙන්නාවූ , ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප ගෙනදෙන්නාවූ, ඇලුම් කටයුතුවූ, ඝන්ධ වෙත්මය. ඉදින් භික්ෂුව එයට සතුටු නොවේද, එය හොඳය හොඳයයි නොකියාද, එයට බැසගෙන නොසිටීද….ඔහුගේ ආශාව නිරුද්ධවේ. පුණ්ණ, ආශාව නිරුද්ධවීමෙන් දුක් නිරුද්ධවීම වේයයි කියමි.

“කයෙන් විඳින්නාවූ , ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප ගෙනදෙන්නාවූ, ඇලුම් කටයුතුවූ, ස්පර්ශයෝ වෙත්මය. ඉදින් භික්ෂුව එයට සතුටු නොවේද, එය හොඳය හොඳයයි නොකියාද, එයට බැසගෙන නොසිටීද …..

“විඥානයෙන් විඳින්නා වූ ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප ගෙනදෙන්නාවූ, ඇලුම් කටයුතුවූ, සිතුවිලි වෙත්මය. ඉදින් භික්ෂුව එයට සතුටු නොවේද, එය හොඳය හොඳයයි නොකියාද, එයට බැසගෙන නොසිටීද….ඔහුගේ ආශාව නිරුද්ධවේ. පුණ්ණ, ආශාව නිරුද්ධවීමෙන් දුක් නිරුද්ධවීම වේයයි කියමි.

“ පුන්නය ඉදින් භික්ෂුව මෙසේ මේ අරමුණු පසිඳුරන්ගෙන් ගෙන ඒවායින්, නන්දියට පත් නොවේ නම්, ඒ අරමුණෙන් සුඛ වේදනා ලැබ ආනන්දයට පත් නොවන්නේ නම්, ඒ සැපක්ය, සුඛයක්ය, ඉතා අගනේය,යි නොසිතන්නේනම්1317 , එයට බැසගෙන නොසිටීන්නේ නම්, එයට සතුටු නොවන්නාවූ, එය හොඳය හොඳයයි නොකියන්නාවූ, එයට බැසගෙන නොසිටින්නාවූ ඔහුගේ ආශාව නිරුද්ධවේ.
පුණ්ණ ආශාව නිරුද්ධවීමෙන් දුක් නිරුද්ධවීම වේයයි කියමි. .

[1317: අනභිනන්දති, අනභිවඩති, අන්ජෝසාය තිට්ඨති ලෙස මේ පියවර තුන පාලියෙන් දැක්වේ.
පළමු පියවරේ සිත රඳවාගත් භික්ෂුව කිසිසේත්ම ඉතිරි පියවර දෙකට නොයන නිසා, “අනභිනන්දති” යන මුල් පියවරෙහි ඇති වැදගත් කම අවධාරණය කල යුතුය. හමුවන අරමුණ (පංච ඉන්ද්‍රියයන්ගෙන් ගන්න වූ රුප, ශබ්ධ, ඝන්ධ, රස, ස්පර්ශ, අරමුණු) වල රස තෘෂ්ණාව ඇතිවන ලෙස නොදැකීම, යෝනිසෝ මනසිකාරයෙන් දැකීම, ධර්මය හැදෑරීමේ පරමාර්ථය වේ. ඒ දැකීම අනභිනන්දතිය යි.]

§ 5. “පුණ්ණ, මා විසින් තොපට කල මේ කෙටි අවවාදය තොපට බ්‍රහ්මචරියාවේ හැසිරීම පිණිස තරම් වෙයි මා දනිමි. ඉදින් පුන්නය, කුමන තැනකට ගොස් , පිළිවෙත් පිරීමට තොප අදහස් කරන්නේද?”

“ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මම සුනාපරන්ත1318 , ජනපදයට ගොස් එහි වාසය කරන්නට අදහස් කරන්නෙමි.”

[1318:- පුන්න භික්ෂුන්වහන්සේ සුනාපරන්තයේ වැසියෙක් ලෙස අටුවාව දක්වයි. ඒ නිසාම ඔහු ආපසු සුනාපරන්තයට ගොස් කමටහන් වැඩීමට අදහස්කලාය සිතිය හැක. සුනාපරන්තය, සුප්පාරක නම්, වරාය සහිත වෙළඳ නුවර අගනුවර කොටගත්, අපරාන්තය නමින් දැක්වෙන දේශය ලෙස බොහෝ අය විශ්වාස කරයි. මෙහි වැසියන් රළු. සැඩ, පරුෂ ය බවද, අන්‍ය ආගමිකයන්, අන්‍ය ජාතිකයන් ගැන විරිද්ධවාදීව හැසිරෙන මිනිසුන් හුන් බවද සඳහන් වේ.]

“පුණ්ණයෙනි, සුනාපරන්ත වැසි මිනිස්සු රළුය. නපුරුය. ඉදින් තොපට ඒ මිනිස්සු එහිදී බණින්නට පටන්ගත හොත් ආක්‍රොෂ කරන්නට වුව හොත් පුණ්ණය, එහිදී නුඹ කෙසේ සිත සන්සුන්ව තබාගන්නේද? එකල්හි තොපි කුමක් කරන්නහු ද?”
එවිට පුණ්ණතෙරුන් වහන්සේ කියන්නේ :
“ස්වාමීනි, මේ මිනිස්සු යහපත් මිනිස්සු ය. මොවුහු මට බනින නමුත් අතින් පයින් නො තලති”යි සිතමි.

තථාගතයන් වහන්සේ එවිට මෙසේ ඇසු සේක,
“පුණ්ණයෙනි, ඉදින් ඒ මිනිස්සු තොපට අතින් පයින් තලන්නේ නම් එකල්හි තොපි කුමක් කරන්නාහු ද?” “ස්වාමීනි, මේ මිනිස්සු යහපත් මිනිස්සු ය, මොවුහු අතින් පයින් තලන නමුත් මට ගල් නො ගසති.”යි සිතන්නෙමි.

“පුණ්ණයෙනි, ඉදින් සුනාපරන්ත වැසියෝ තොපට ගල් ගසන්නාහු නම් එකල්හි කුමක් කරන්නාහු ද?”
“ස්වාමීනි, මොවුහු යහපත් මිනිස්සු ය, මට ගල් ගසන්නාහු නුමුත් පොලුවලින් නො ගසති”යි සිතන්නෙමි.

“පුණ්ණයෙනි, ඉදින් තොපට සුනාපරන්ත වැසියෝ පොලුවලින් ගසත් නම් එකල්හි කුමක් කරන්නහු ද?”
“ස්වාමීනි, මේ සුනාපරන්ත වැසියෝ යහපත් මිනිස්සු ය. මොවුහු පොලුවලින් ගසන්නාහු මුත් ආවුධවලින් පහර නොදෙත්ය”යි සිතන්නෙමි.

“පුණ්ණයෙනි, ඉදින් සුනාපරන්ත වැසියෝ තොපට ආවුධවලින් පහර දෙත් නම් එකල්හි කුමක් කරන්නහු ද?” “ස්වාමීනි, සුනාපරන්ත වැසියෝ යහපත් මිනිස්සු ය. මොවුහු ආවුධයෙන් පහර දෙන නුමුත් මා නො මරති”යි සිතමි.

“පුණ්ණයෙනි, ඉදින් සුනාපරන්තයෝ තොප තියුණු වූ ආවුධවලින් ඇණ කොටා තොප මරන්නහු නම් එකල්හි කුමක් කරන්නහු ද?”
“ස්වාමීනි, ඉදින් සුනාපරන්තයෝ මා මරත් නම්, එකල්හි ශරීරය කෙරෙහි හා ජීවිතය කෙරෙහි කළකිරුණා වූ ඇතැම්හු දිවි නසවා ගනු පිණිස වධකයන් සොයා යන්නාහ.1319 මම නො සොයා ම වධකයන් ලදිමි”යි සිතන්නෙමි.

[1319:- පුන්න ස්වාමින්වහන්සේ මේ සඳහන් කරන්නේ, සංයුත්ත නිකායේ සඳහන්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගේ කයේ අසුබය දක්වන කමටහන් දේසනාව අසා සිරුර ගැන කලකිරී සොරුන්ට අත්ලස් ගෙවා ඔවුන් ලවා සිය මරණය සිදුකරගත් සිද්ධිය ය.]

§ 6 “ සාදු ! සාදු!! පුණ්ණ, ඉතා යහපති.
පුණ්ණ, නුඹගේ මේ ඉන්ද්‍රිය දමනය හා සංසිඳීමෙන් යුක්ත උපේක්ඛාව ඉතා යහපති. මේ ගුණ නිසා සුනාපරන්ත දනව්වෙහි වාසය කරන්ට හැකිවන්නෙහිමය. පුණ්ණ, දැන් නුඹ ගේ අදහස් පරිදි පිටව යා හැකිය” යි වදාළේය.

§ 7. එවිට ආයුෂ්මත් පුණ්ණ ස්ථවිරයන්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙණ අනුමෝදන්ව හුනස්නෙන් නැගිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ, ප්‍රදක්ෂිණා කොට සෙනස්න තැන්පත් කොට තබා පාත්‍ර සිව්රු ගෙණ සුනාපරන්ත ජනපදය බලා පිටත්ව ගියේය..

§ 8. පිළිවෙළින් චාරිකා කරන්නේ පුන්න ස්ථවිරයන් සුනාපරන්ත ජනපදයට ගියේය. එහිදී තමාද පිළිවෙත් පුරන්නේ ආයුෂ්මත් පුණ්ණ ස්ථවිරයන් වහන්සේ ඒ වස්කාලය තුළම පන්සියයක් පමණ සුනාපරන්ත වාසි හිහි පුරුෂයන්ද ගිහි ස්ත්‍රීන්ද උපාසක උපාසිකා භාවයට පත් කළහ.

§ 9 ඒ වස්කාලය තුළම උන්වහන්සේ කාලක්‍රියා කල බව ආරන්චිවූ විට බොහෝ භික්ෂු පිරිසක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත එළඹ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ එකත් පස්ව හිද මෙසේ සැල කළාහුය. “ස්වාමිනි භාග්‍යවතුන් වහන්ස!, ඔබ වහන්සේ විසින් කෙටි කමටහන් අනුසාසනා කොට සුනාපරන්ත දේශයේ වස් වසන්නට අවසර දුන්, පුන්න කුල පුත්‍රයා, එහිදී කලුරිය කල බව දැන ගතිමු.

. “ඔහුගේ ගතිය කුමක්ද? පරලොව කුමක්ද?” යි ඇසුහ.

“මහණෙනි පුණ්ණ නම් කුලපුත්‍රයා පණ්ඩිතය. දීර්ඝ විස්තර අසා මා වෙහෙස නොකොට ධර්මානුධර්ම ප්‍රතිපත්තියට පිළිපන්නේය. මහණෙනි, පුණ්ණ නම් කුලපුත්‍රයා , පිරිනිවියේය “යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළසේක.

සතුටු සිත් ඇත්තාවූ ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගත්තාහුය.

MN 03-05-02 . ඡන්නොවාද සූත්‍රය

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රජගහ නුවර සමීපයෙහි කලන්දක නිවාප නම්වූ වෙළුවනාරාමයෙහි වැඩ වසනසේක, එකල්හි වනාහි ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේද ආයුෂ්මත් මහා චුන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේද ආයුෂ්මත් ඡන්න ස්ථවිරයන්1306 වහන්සේද ගිජ්ඣකූට පර්වතයෙහි වාසය කෙරෙත්.

[1306: මේ සුත්‍රයේ සඳහන් වන චන්න හිමියන්, සිද්ධාර්ථ කුමරු අභිනිෂ්ක්‍රමණය කල කාලයේ මාලිගාවෙන් පිටව ආ, පසුව මහන වී බ්‍රහ්ම දණ්ඩය පැනවූ ස්වාමින් වහන්සේ නොවේ.]

§ 2 .එකල්හි ආයුෂ්මත් ඡන්න ස්ථවිරයන් වහන්සේ ගිලන්ව දින ගණනක් සිය ගුහාවෙන් පිටතට පවා නොගොස් හුන්නේය. ඒ දැනගත් ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේ සවස් වේලෙහි පල සමවතින් නැගී සිටියේ, ආයුෂ්මත් මහා චුන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ වෙත එළඹ, “ඇවැත් චුන්දය, අපි ආයුෂ්මත් ඡන්න වෙත ගොස් ඔහුගේ සුව දුක් විමසනු සුදුසුයයි” කීහ.

“ඇවැත්නි, එසේයයි’ කියා ආයුෂ්මත් මහා චුන්ද ස්ථවිරයන් ද ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේ සමග ඡන්න ස්ථවිරයන් වහන්සේ හුන් තැනට ගොස් ආයුෂ්මත් ඡන්න ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් මෙසේ සුව දුක් විචාළහ.
“ඇවැත්වූ ඡන්නය, තොපට වූ ශරීරාබාධයේ අඩුවක් දැනේද? වේදනාවේ අඩු වන බවක් නොපෙනේද? තව නොබෝ දිනකින්ම ඔබට සුවය ලැබෙන බව පෙනේදැයි ” ඇසූහ.

“ ශාරීපුත්‍රයනි , මට ඇති වේදනාව ඉවසිය නොහැක. දරා ගත නොහැක. මේ වේදනා අඩුවෙනවා නොව වැඩි වෙති. ශක්තිමත් මිනිසෙකු කඩුවකින් කොටා මගේ හිස දෙපලු කරන කලට දැනෙන වේදනාව සේ මගේ හිස තුල මහා කැක්කුම් වේදනාවෝ ඇති වේ. මගේ සෞඛ්‍ය නරක පැත්තටම යයි.
බලවත් මිනිහෙක් වර පටකින් මගේ හිස වෙලා තද කරන විට යම් බඳු වේදනාවක් ඇතිවේද එලෙසින්ම මගේ පුපුරනවා බඳු කැක්කුමක් ඇත.මගේ සෞඛ්‍ය නරක පැත්තටම යයි.
මස් වෙළෙන්දෙක් මැරූ ගවයෙකුගේ බඩ තියුණු පිහියකින් කපන්නාවූ විටෙක සේ වේදනාවක් මගේ කුසෙහි දැනේ. මගේ සෞඛ්‍ය නරක පැත්තටම යයි.
ශක්තිමත් මිනිසුන් දෙදෙනෙක් මා ඇදගෙන ගොස් දැවෙන අඟුරු වලක ලුවාක් මෙන් මගේ සියොලඟෙහිම දැඩි දාහයක් දැවීමක් වේ. මගේ සෞඛ්‍ය නරක පැත්තටම යයි.

මේ වේදනාව මට දරා ගන්නට නොහැක.
සාරිපුත්තයනි! තව දුරටත් ජීවිත් වන්නට මගේ ආසාවක් නැත. මට දැන් පිහියක් පාවිච්චිකර 1307 මේ සියල්ලෙන් ඉක්ම යාමට කාලය යි, මම සිතන්නෙමි” යි කීය.

[1307: පිහියක් පාවිචිචි කිරීමට කාලයයි” යන පදය තමන් සිය දිවි හානිකර ගන්නට යන්නෙමි’යි ව්‍යංගාර්ථයෙන් කීමකි. ]

“ ඡන්නයනි, ඔබ එසේ නොකරන්න. දිවි තොර කර නොගණීවා. ආයුෂ්මත් ඡන්න බොහෝ කලක් අප හා ජීවත් වේවාය’යි අප ප්‍රාර්ථනා කරමු. ඔබ වහන්සේට සුදුසු ආහාර පාන අඩුවක් වේනම් මා පිණ්ඩපාත කොට ඒ ඔබට සපයා දෙමි. ඔබට අවශ්‍ය බෙහෙත් , ඖශධ අඩුනම් මම ඔබට ඒ කෙසේ හෝ ලබා දෙන්නෙමි. ඔබට ආවතේව කරන්නට කෙනෙකු නැතිනම් මම ඔබට රිසි පරිදි ආවතේව කරමි. ආයුෂ්මත් චන්නයන් වහන්සේ ජීවිතය නසා ගැන්මේ අදහස ඉවත දමත්වා. ඔබ වහන්සේ බොහෝ කලක් ජීවත් වේවා” යි සාරිපුත්ත ස්වාමින් වහන්සේ කීහ.

“ ශාරීපුත්‍රයන් වහන්ස, මට ආහාර පානයන්හි අඩුවක් නැත. මට අවශ්‍යවන බෙහෙත් නැත්තේද නොවෙයි. මට සුදුසුවූ උපස්ථායකයෙක් නැත්තේද නොවෙයි. ශාරීපුත්‍රයන් වහන්ස, මා විසින් ශාස්තෲන්වහන්සේ බොහෝ කලක් ගෞරවයෙන්ම සේවනය කරනලදී. කිසි කලෙක අගෞරව නොකෙලෙමි. සාරිපුත්‍රයන් වහන්ස මා පිහිය පාවිච්චි කරන්නේ , මාගේ ශාස්තෘන් වහන්සේට අගෞරය පිණිස නම් නොවන බව, ඔබ වහන්සේ දරත්වා!1308

[1308:- මේ වාක්‍ය වලින් ආයුෂ්මත් චන්න භික්ෂුන් වහන්සේ තමන් ශ්‍රමණ ඵලයේ අභිමතය සාධනය කරගත් බව, නොහොත් තමන් අර්හත් ඵල ලාභියෙකු බව දක්වයි. මේ කීම සාරිපුත්ත ස්වාමින් වහන්සේ පිළිගත් බව හෝ නොපිලිගත්බවක් අටුවාව නොකියයි. නමුත් සුත්‍ර අවසානයේදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් මෙය අසන නිසා මේ අවස්ථාවේ මෙම කීම ගැන සැක කල බව සිතිය හැක.]

§ 3 . එවිට ආයුෂ්මත් සාරිපුත්ත ස්වාමින් වහන්සේ මෙසේ කීහ.
“ඇවැත් ඡන්නය,
ඇසය,
ඇසෙහි උපදින විඤ්ඤාණයය ,
ඇසෙහි උපදින විඤ්ඤාණයෙන් දැනගන්නා ධර්මයන්ය,
යන දේ , මෙය මාගේය, මේ මම වෙමි, මාගේ ආත්මයයි දක්නෙහිද,?

ඇවැත්වූ ඡන්නය,
කණය,
කණෙහි උපදින ශ්‍රොත විඤ්ඤාණයය,
ශ්‍රෝත විඤ්ඤාණයෙන් දැනගත් ධර්මයන්ය.
යන මොවුන්) මෙය මාගේය මෙතෙම මම වෙමි. මෙතෙම මාගේ ආත්මයයි දක්නෙහිද?

ඇවැත්වූ ඡන්නය,
නාසයය ,
නාසයෙහි උපදින විඤ්ඤාණයය ,
නාසය පිළිබඳවූ විඤ්ඤාණයෙන් දැනගන්නා ධර්මයන්ය,
යන මේවා , මාගේය, මේ මම වෙමි. මේ මාගේ ආත්මයයි දක්නෙහිද,

ඇවැත්වූ ඡන්නය, දිවය,
දිවෙහි උපදින විඤ්ඤාණයය,
දිව පිළිබඳවූ විඤ්ඤාණයෙන් දැනගන්නා ධර්මයන්ය,
යන මේවා, මේ මාගේය. මේ මම විඳිමි . මේ මාගේ ආත්මයයි දක්නෙහිද,

ඇවැත්වූ ඡන්නය
කයය,
කයෙහි උපදින විඤ්ඤාණයය ,
කය පිළිබඳවූ විඤ්ඤාණයෙන් දැනගන්නා ධර්මයන්ය,
යන මේවා, මාගේය, මේ මම විඳින්නේ වෙමි. මේ මාගේ ආත්මයයි දක්නෙහිද,

ඇවැත්වූ ඡන්නය,
මනොවිඤ්ඤාණයය ,
මනො විඤ්ඤාණයෙන් දැනගන්නා ධර්මයන්ය,
යන මේවා මාගේය, මම දැනගතිමි. මේ මාගේ ආත්මයයි, දක්නෙහිදැයි?”
ඇසුවේය.

§ 4. “ආයුෂ්මත්වූ ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්ස,
ඇසය, ඇස පිළිබඳවූ විඤ්ඤාණය ඇස පිළිබඳ විඤ්ඤාණයෙන් දැනගන්නා ධර්මයන්ය,
යන මේවා මාගේ නොවෙයි. මේ දකින්නා මම නොවෙමි. මේ මාගේ ආත්මයයි නොදක්නෙමි.
ආයුෂ්මත්වූ ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්ස,
කණය, කණ පිළිබඳවූ ශ්‍රොත විඤ්ඤාණය, කණ පිළිබඳවූ ශ්‍රොත විඤ්ඤාණයෙන් දැනගත් ධර්මයන්ය පිළිබඳ විඤ්ඤාණයෙන් දැනගන්නා ධර්මයන්ය යන මේවා මාගේ නොවෙයි. මේ අසන්නා මම නොවෙමි. මේ මාගේ ආත්මයයි නොදක්නෙමි. .
ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්ස
නාසය, නාසය පිළිබඳවූ විඥානය නාසය පිළිබඳවූ විඤ්ඤාණයෙන් දතයුතු පිළිබඳ විඤ්ඤාණයෙන් දැනගන්නා ධර්මයන්ය යන මේවා මාගේ නොවෙයි. මේ විඳිනනා මම නොවෙමි. මේ මාගේ ආත්මයයි නොදක්නෙමි.
ආයුෂ්මත්වූ ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්ස,
දිවය දිව පිළිබඳවූ විඥානය දිව පිළිබඳ වූ විඤ්ඤාණයෙන් දතයුතු ධර්මයන්ය පිළිබඳ විඤ්ඤාණයෙන් දැනගන්නා ධර්මයන්ය යන මේවා මාගේ නොවෙයි. මේ විඳීන්නා මම නොවෙමි. මේ මාගේ ආත්මයයි නොදක්නෙමි.
ආයුෂ්මත්වූ ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්ස, කයය කය පිළිබඳවූ විඤ්ඤාණය කය පිළිබඳවූ විඤ්ඤාණයෙන් පිළිබඳ විඤ්ඤාණයෙන් දැනගන්නා ධර්මයන්ය යන මේවා මාගේ නොවෙයි. මේ විඳින්නා මම නොවෙමි. මේ මාගේ ආත්මයයි නොදක්නෙමි.
ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන්වහන්ස, මනසය මනස පිළිබඳවූ විඥානය මනස පිළිබඳ විඥානයෙන් දතයුතුවූ ධර්මයන්ය, පිළිබඳ විඤ්ඤාණයෙන් දැනගන්නා ධර්මයන්ය යන මේවා මාගේ නොවෙයි. මේ දකින්නා මම නොවෙමි. මේ මාගේ ආත්මයයි නොදක්නෙමි. කීයේය.

§5 . “ආයුෂ්මත්වූ ඡන්නයෙනි, ඇසෙහි ඇස පිළිබඳවූ විඥානයෙහි, ඇස පිළිබඳවූ විඥානයෙන් දතයුතු ධර්මයන් කෙරෙහි ඇති කුමක් දැක, කුමක් දැන, ඇසය, ඇස පිළිබඳවූ විඥානය, ඇස පිළිබඳවූ විඥානයෙන් දැනගත් ධර්මයන්ය යන මේවා මාගේ නොවෙයි. මේ දකින්නා මම නොවෙමි. මේ මාගේ ආත්මය නොවේයයි ඔබ දක්නෙහිද,

ආයුෂ්මත්වූ ඡන්න ස්ථවිරයෙනි, කණෙහිද කණ පිළිබඳවූ විඥානයෙහිද, …..
නාසයෙහිද, නාසය පිළිබඳවූ විඥානයෙහිද, ඝාන විඤ්ඤාණයෙන් දත් ධර්මයන්හිද ,
දිවෙහිද, දිව පිළිබඳවූ විඥානයෙහිද, දිව පිළිබඳවූ, විඤ්ඤාණයෙන් දත්..
කයෙහිද කය පිළිබඳවූ විඥානයෙහිද, කය පිළිබඳවූ විඤ්ඤාණයෙන් දත් ..
මනසෙහිද, මනස පිළිබඳවූ විඥානයෙහිද, මනස පිළිබඳ විඥානයෙන් දත්. ධර්මයන්හි , කුමක් දැක, කුමක් දැන මනසය, මනස පිළිබඳවූ විඥානය, මනස පිළිබඳවූ විඥානයෙන් දතයුතු ධර්මයන්ය, යන මෙය මාගේ නොවෙයි. මෙතෙම මම නොවෙමි. මෙතෙම මාගේ ආත්මය නොවේයයි දක්නෙහිදැයි,” ඇසීය.

§ 6. ශාරීපුත්‍රයන් වහන්ස,
ඇසෙහි නිරෝධයද,
ඇස පිළිබඳවූ චක්කු විඥානයෙහි නිරෝධයද,
ඇස පිළිබඳවූ විඥානයෙන් දැනගන්නා ධර්මයන්හි නිරෝධය, නිරුද්ධවීම දැක, නිරුද්ධවීම දැන ඇසය ඇස පිළිබඳවූ විඥානය ඇස පිළිබඳවූ විඥානයෙන් දතයුතුවූ ධර්මයන්ය යන මෙය මාගේ නොවෙයි, මෙතෙම මම නොවෙමි. මෙතෙම මාගේ ආත්මය නොවේයයි දකිමි.

ශාරීපුත්‍රයන්වහන්ස, කණෙහිද, කණ පිළිබඳවූ විඥානයෙහිද……….
නාසයෙහිද, නාසය පිළිබඳවූ විඥානයෙහිද,…………
දිවෙහිද දිව පිළිබඳවූ විඥානයෙහිද………
කයෙහිද, කය පිළිබඳවූ විඥානයෙහිද,……
මනසෙහිද, මනස පිළිබඳවූ විඥානයෙහිද මනස පිළිබඳවූ විඥානයෙන් දතයුතු ධර්මයන් කෙරෙහිද නිරුද්ධවීම දැක, නිරුද්ධවීම දැන මනසය මනස පිළිබඳවූ විඥානය මනස පිළිබඳවූ විඥානයෙන් දතයුතු වූ ධර්මයන් යන මෙය මාගේ නොවෙයි. මෙතෙම මම නොවෙමි. මෙතෙම මාගේ ආත්මය නොවේයයි දකිමියි” කීයේය.

§ 7. මෙසේ කීකල්හි ආයුෂ්මත් මහා චුන්ද ස්ථවිරයන්, ඡන්න ස්ථවිරයන්ට මෙසේ කීයේය.
“ආයුෂ්මත් ඡන්න ස්ථවිරයෙනි, ඒ එසේ හෙයින් භාග්‍යවතුන්වහන්සේගේ අපට කල මේ දේශනය නිතර මෙනෙහි කටයුතුයි.

තෘෂ්ණාව හා අත්ත දෘෂ්ටීන් නිසා. කම්පාවීම (නිස්සිතස්සය) ඇත්තේය.
තෘෂ්ණාව හා ඒ දෘෂ්ටීය හල විට කම්පාවීමක් නැත.
කම්පාවීමක් නැතිවිට කෙලෙසුන්ගේ සංසිඳීමවෙයි.
සංසිඳීම වූ කල්හි ඇලීම නැතිවෙයි,
ඇලීම නැතිකල්හි ප්‍රතිසන්ධි වශයෙන් ඊමද චුතවීම් වශයෙන් යාමද නොවේ.
යාම්ඊම් නැති කල්හි චුතවීම හා උත්පත්තිය නොවේ,
චුතවීම හා උත්පත්තිය නැතිවිට විමුක්තිය වේ.
මෙය දුක්ඛයාගේ කෙළවර වීමය” කියායි.

[1310: මේ චේදය අටුවාව ආශ්‍රයෙන් පැහැදිලි කළහොත්, ආසාව කැමැත්ත, කාමය නිසාත්, තමා ඇතිකරගන්නා තමා ඉන්නවාය, මම මෙහිය යන දිට්ඨිය නිසාත් සත්වයා යලි යලිත් උපදියි. සසරේ ගමන් කරයි. නොනවතියි. ආසාව , රාගය සහ මමායනය ඇති දිට්ඨිය දුරු කලවිට යලි භවයක්, ඉපදීමක් නොවේ. එසේ දුක්ඛ ප්‍රහාණය වේ. ]

§ ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන්වහන්සේද ආයුෂ්මත් මහා චුන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේද ආයුෂ්මත් ඡන්න ස්ථවිරයන්වහන්සේට මෙසේ අවවාදකොට, හුනස්නෙන් නැගිට ආපසු වැඩියාහ. උන්වහන්සේ ලා ඉක්ම ගොසෝ නොබෝ වෙලාවකින් , චන්න ස්වාමින්වහන්සේ පිහියක් ගෙන සිය ගෙල සිඳ ගත්තේය. 1311

[1311:- අටුවාව කියන්නේ , සිය ගෙල සිඳ ගත් මොහොතේ, ඔහු තුල මරණ බිය ඇතිවූ බවත්, එවිට තමා තවම අරහත් බව පසක් නොකළ බවත් දැනගත් චන්න ස්වාමින් වහන්සේ යලි විදර්ශනා වඩා අවසන් හුස්ම හෙලන්නට පෙර අරහත් බව සාක්ෂාත් කල බැව්ය. සුත්‍රයේ නොවන මේ කාරණය මෙසේ අටුවාවේ ලියා ඇත්තේ , අනාගතයේදී සංඝයා සිය දිවි තොර කර ගැනීම වලකන අටියෙන් බව මම සිතමි.]

§ ඉක්බිති ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන්වහන්සේ වෙත එළඹ භාග්‍යවතුන්වහන්සේට වැඳ එකත්පස්ව හිඳ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැලකෙළේය.
“ස්වාමීනි, ආයුෂ්මත් ඡන්නයන් විසින් ආයුධයකින් ගෙල සිඳ ගෙන දිවි තොරකරගන්නා ලදී. උන්වහන්සේගේ ගතිය කවරීද? පරලොව කවරේදැයි” ඇසූහ.

“ශාරීපුත්‍රය, ඡන්න භික්ෂුව විසින් තොප ඉදිරියෙහිදීම නැවත උත්පත්තියක් නැතියි ප්‍රකාශ කරනලද්දේ නොවේද?”1312

[1312:- අටුවාවේ දැක්වෙන පරිදි සිය අරහත් භාවය සැරියුත් හිමියනට ප්‍රකාශ කරත්දී චන්ද හිමියන් පෘතග්ජන යෙකැයි කීම, අසත්‍යයක් බව මෙයින් ඔප්පු වේ. පසුකාලීනව ලියා ඇතුල් කල මෙබඳු මත, සුත්‍රවල වැරදි ඇති බවත් ඒ වැරදි නිවරැදි කරන්නට තමන් මෙසේ ලිවිය යුතු බවටත් අටුවාචාරීන් වහන්සේලාතුල වූ විස්වාසය බව පෙනේ. රහත්බව ලැබූ උතුමෙක් දිවි හානි කරගන්නේ අමනාපයෙන්, පටිඝයෙන් නොව , තමනට විඳින්නට වන මහා ශාරික දුක් වේදනාව කෙලවර කර ගැනීමේ අදහසින් බව පෙනේ.]

“ස්වාමීනි, පුබ්බජ්ජිර නම් වජ්ජිග්‍රාමයක් ඇත්තේය. එහි ආයුෂ්මත් ඡන්නයන්ට මිත්‍රවූ කුලගෙවල්, ඉතා කුළුපඟ දායකයන් ඉන්නා කුලගෙවල්, තමනට රිසි පිරිකර සඳහා එළඹිය හැකි කුල ගෙවල් ඇත්තේයයි” මම දැන සිටියෙමි ‘යි ආයුෂ්මත් සැරියුත් ස්වාමින් වහන්සේ කීයේය.

“ සැබව ශාරීපුත්‍රය, ඡන්න භික්ෂුහුගේ මිත්‍රවූ කුලයෝ, යහළු කුළුපඟ කුලයෝ, පිරිකර පිණිස එළඹිය හැකි කුලයෝ වෙත්මය. ශාරීපුත්‍රය, සිය ජීවිතය රිසි කෙනෙක්, ඒ පිණිස එසේ එළඹීම සුදුසුය. යමෙක් මේ කය හැර ලා අන්‍යවූ කයක් ගනීද, ඔහු එසේ එළඹිය යුත්තෙකැයි මම කියමි. ඡන්න භික්ෂුවට එසේ අලුත් කයකට ඕනෑකමක් නොවීය. ඡන්න භික්ෂුව යලි උපත නැති කල කෙනෙක. ඔහු නැවත උත්පත්තියක් නොගෙනම ආයුධයෙන් දිවි නැති කෙළේය.” භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළේය.

සතුටුසිත් ඇත්තාවූ ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන්වහන්සේ භාග්‍යවතුන්වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගත්තේ ය.

AN 01-16 ඒක ධම්ම පාළිය

AN 01-16 -01 ප්‍රථම වග්ගය

AN 01-16–01 බුද්ධානුස්සති සූත්‍රය

§ 1. “මහණෙනි, එක් ධර්මයක් වඩන ලද්දේද, නැවත නැවත පුරුදුකරන ලද්දේද ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලේශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස විශිෂ්ට ඥානය පිණිස, චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී.

§2. “කවර නම් එකම ධර්මයක්ද?
බුද්ධානුස්මෘතිය (බුදුගුණ සිහිකිරීම) යි.

§3. “මහණෙනි, මේ එකම ධර්මය වඩනලද්දේ නම් , බහුල වශයෙන් (පුරුදු) කරන ලද්දේ නම් , ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස, සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලෙශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස, විශිෂ්ට ඥානය පිණිස නොහොත් චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍ය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී”

වැඩිදුර කියවන්න CLICK

AN 01-16-01-02 ධම්මානුස්සති සූත්‍රය

§1, “මහණෙනි, එක් ධර්මයක් වඩන ලද්දේ, නැවත නැවත පුරුදුකරන ලද්දේද ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස සසර නොඇලීම පිණිසද, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලේශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස විශිෂ්ට ඥානය පිණිස, චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී.

§ 2. කවරනම් එකම ධර්මයක්ද?
ධර්මානුස්මෘතියයි

§3. “මහණෙනි, මේ එකම ධර්මය වඩනලද්දේ, බහුල වශයෙන් (පුරුදු) කරන ලද්දේ, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස, සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලෙශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස, විශිෂ්ට ඥානය පිණිස චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍ය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී”

වැඩිදුර කියවන්න CLICK

AN 01-16-01-03 සංඝානුස්සති සූත්‍රය

§1. “මහණෙනි, එක් ධර්මයක් වඩන ලද්දේ, නැවත නැවත පුරුදුකරන ලද්දේ ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලේශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස විශිෂ්ට ඥානය පිණිස, චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී.

§ 2. කවරනම් එකම ධර්මයක්ද?
සංඝානුස්මෘතියයි.

§3. “මහණෙනි, මේ එකම ධර්මය වඩනලද්දේ, බහුල වශයෙන් (පුරුදු) කරන ලද්දේ, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස, සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලෙශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස, විශිෂ්ට ඥානය පිණිස චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍ය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී”

වැඩිදුර කියවන්න CLICK

AN 01-16-01-04 සීලානුස්සති සූත්‍රය

§ 1. “මහණෙනි, මේ එකම ධර්මය වඩනලද්දේ නම් , නිතර නිතර බහුල වශයෙන් පුරුදු කරන ලද්දේ නම් , ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස, සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලෙශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස, විශිෂ්ට ඥානය පිණිස චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍ය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී”

§ 2. කවරනම් එකම ධර්මයක්ද?
සීලානුස්මෘතියයි (ශීලයෙහි ගුණ සිහිකිරීමයි)

§3. “මහණෙනි, මේ එකම ධර්මය වඩනලද්දේ, බහුල වශයෙන් (පුරුදු) කරන ලද්දේ, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස, සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලෙශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස, විශිෂ්ට ඥානය පිණිස චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍ය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී”

වැඩිදුර කියවන්න CLICK

AN 01-16-01-05 චාගානුස්සති සූත්‍රය

§ 1. “මහණෙනි, එක් ධර්මයක් වඩන ලද්දේ නම්, නැවත නැවත පුරුදුකරන ලද්දේ නම්, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලේශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස විශිෂ්ට ඥානය පිණිස, චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය අත්පත් සාක්ෂාත් පිණිස පවතී.

§ 2. කවරනම් එකම ධර්මයක්ද?
දීමෙහි ගුණ සිහිකිරීමයි. ( අත් හැරීමෙහි අනුසස් )

§3. “මහණෙනි, මේ එකම ධර්මය වඩනලද්දේ නම්, බහුල වශයෙන් පුරුදු කරන ලද්දේ නම්, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස, සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලෙශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස, විශිෂ්ට ඥානය පිණිස චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍ය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී”

වැඩිදුර කියවන්න CLICK

AN 01-16-01-06 දෙවතානුස්සති සූත්‍රය

§ 1. “මහණෙනි, එක් ධර්මයක් වඩන ලද්දේ නම්, නැවත නැවත පුරුදුකරන ලද්දේ නම්, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලේශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස විශිෂ්ට ඥානය පිණිස, චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී.

§ 2. කවරනම් එකම ධර්මයක්ද?
දෙවියන් සාක්ෂිකොට ගුණධර්ම සිහිකිරීමයි

§3. “මහණෙනි, මේ එකම ධර්මය වඩනලද්දේ නම්, බහුල වශයෙන් පුරුදු කරන ලද්දේ නම්, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස, සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලෙශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස, විශිෂ්ට ඥානය පිණිස චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍ය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී”

වැඩිදුර කියවන්න CLICK

AN 01-16-01-07 ආනාපානසති සූත්‍රය

§ 1. “මහණෙනි, එක් ධර්මයක් වඩන ලද්දේ නම්, නැවත නැවත පුරුදුකරන ලද්දේ නම්, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලේශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස විශිෂ්ට ඥානය පිණිස, චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී.

§2. කවරනම් එකම ධර්මයක්ද?
ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස නිමිතිකොට ඇති සිහියයි.

§3. “මහණෙනි, මේ එකම ආනාපානසති ධර්මය වඩනලද්දේ, බහුල වශයෙන් (පුරුදු) කරන ලද්දේ, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස, සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලෙශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස, විශිෂ්ට ඥානය පිණිස චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍ය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී”

වැඩිදුර කියවන්න CLICK

AN 01-16-01-08 මරණසති සූත්‍රය

§ 1 “මහණෙනි, එක් ධර්මයක් වඩන ලද්දේ නම්, නැවත නැවත පුරුදුකරන ලද්දේ නම්, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලේශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස විශිෂ්ට ඥානය පිණිස, චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී.

§ 2. කවරනම් එකම ධර්මයක්ද?
මරණය ගැන සිහිකිරීමයි.

§3. “මහණෙනි, මේ එකම මරණසති ධර්මය වඩනලද්දේ නම්, බහුල වශයෙන් (පුරුදු) කරන ලද්දේ නම්, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස, සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලෙශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස, විශිෂ්ට ඥානය පිණිස චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍ය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී”

වැඩිදුර කියවන්න CLICK

AN 01-16-01-09 කායගතාසති සූත්‍රය

§1] “මහණෙනි, එක් ධර්මයක් වඩන ලද්දේ නම්, නැවත නැවත පුරුදුකරන ලද්දේ නම්, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලේශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස විශිෂ්ට ඥානය පිණිස, චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය අත්පත් කිරීම පිණිස පවතී.

§2 . කවරනම් එකම ධර්මයක්ද?
ශරීරයේ පිළිකුල් බව ගැන සිහිකිරීමයි.

§3. “මහණෙනි, මේ එකම කායගතාසති ධර්මය වඩනලද්දේ නම්, බහුල වශයෙන් (පුරුදු) කරන ලද්දේ නම්, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස, සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලෙශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස, විශිෂ්ට ඥානය පිණිස චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍ය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී”

වැඩිදුර කියවන්න CLICK

AN 01-16-01-10 උපසමානුස්සති සූත්‍රය

§1. “මහණෙනි, එක් ධර්මයක් වඩන ලද්දේ නම්, නැවත නැවත පුරුදුකරන ලද්දේ නම්, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලේශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස විශිෂ්ට ඥානය පිණිස, චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී.

§ 2. කවරනම් එකම ධර්මයක්ද?
දුක් සංසිඳීම අරමුණුකොට ඇති සිහියයි.

§3. “මහණෙනි, මේ එකම උපසමානුස්සති ධර්මය වඩනලද්දේ නම්, බහුල වශයෙන් (පුරුදු) කරන ලද්දේ නම්, ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම පිණිස, සසර නොඇලීම පිණිස, රාගාදීන්ගේ නැතිවීම පිණිස, ක්ලෙශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස, විශිෂ්ට ඥානය පිණිස චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍ය අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම පිණිස පවතී”

වැඩිදුර කියවන්න CLICK

AN 01-16 -02 බීජ වග්ගය

AN 01-16-02-01 පඨම මිච්ඡාදිට්ඨි සූත්‍රය

§1. “මහණෙනි, මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය (වැරදි දැකීම) කරණකොටගෙන නූපන්නාවූ අකුශල ධර්මයෝත් උපදිද්. උපන්නාවූ අකුශල ධර්මයන්ගේත් වැඩීම හා විශාලවීම ඇතිවේ,

§2. “මහණෙනි, මිත්‍යා දිට්ඨිය තරම් අකුශල ධර්මයන්ගේ ඉපදීම හා වැඩීම පිණිස හේතුවන, අන්‍ය එක ස්වභාවයකුදු මම නොදකිමි.

§3. “මහණෙනි, මිථ්‍යාදෘෂ්ටියෙන් යුක්ත පුද්ගලයාහට පෙර නූපන්නාවූ අකුශල ධර්මයෝත් උපදිත්. උපන්නාවූ අකුශල ධර්මයෝත් වැඩීමට හා විශාලත්වයට පැමිණෙත්.”

AN 01-16-02- 02 පඨම සම්මාදිට්ඨි සූත්‍රය

§1. “මහණෙනි, සම්‍යක් දෘෂ්ටිය (නිවැරදිසේ දැනීම), කරනකොටගෙන නූපන්නාවූ කුශලධර්මයෝ උපදිත්. උපන්නාවූ කුශලධර්මයෝ වැඩීමට හා විශාලත්වයට පැමිණෙත්,

§2. “මහණෙනි, කුශලධර්මයෝ ඉපිදවීමට හා වැඩීමට, සමයක් දිට්ඨිය තරම් හේතුවන, අන්‍ය එක ස්වභාවයකුදු මම නොදකිමි.

§3. “මහණෙනි, සම්‍යක්දෘෂ්ටියෙන් යුක්ත පුද්ගලයාහට පෙර නූපන්නාවූ කුශලධර්මයෝ උපදිත්. උපන්නාවූ කුශල ධර්මයෝ වැඩීමට හා විශාලත්වයට පැමිණෙත්.”

AN 01-16-02- 03 දුතිය මිච්ඡාදිට්ඨි සූත්‍රය

§1. “මහණෙනි, මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය කරණකොටගෙන පෙර නූපන් කුශලධර්මයෝත් නූපදිද්ද, උපන් කුශලධර්මයෝත් පිරිහෙත්ද?

§2. “මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අන්‍ය එක ස්වභාවයකුදු මම නොදකිමි.

§3. “මහණෙනි, මිථ්‍යාදෘෂ්ටියෙන් යුක්ත පුද්ගලයාහට පෙර නූපන් කුශලධර්මයෝත් නූපදිත්. උපන් අකුශල ධර්මයෝත් පිරිහෙත්.”

AN 01-16-02 -04 දුතිය සම්මාදිට්ඨි සූත්‍රය

§1. “මහණෙනි, සම්‍යක් දෘෂ්ටිය, කරණකොටගෙන පෙර නූපන් අකුශලධර්මයෝත් නූපදිත්, උපන්නාවූ අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්,

§2. “මහණෙනි, අකුශල ධර්මයෝ නොඋපදවීමට , උපන් අකුසල නැති කරන්නට, සම්‍යක් දෘෂ්ටිය තරම් හේතුවන අන්‍ය එක ස්වභාවයකුදු මම නොදකිමි.

§3. “මහණෙනි, සම්‍යක්දෘෂ්ටියෙන් යුක්ත පුද්ගලයාහට පෙර නූපන් අකුශල ධර්මයෝ නූපදිත්. උපන් අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්.

AN 01-16-02-05 අයොනිසො මනසිකාර සූත්‍රය

§1. “මහණෙනි, වැරදිසේ මෙනෙහි කිරීම (අයෝනිසෝ මනසිකාරය) කරණකොටගෙන පෙර නූපන් වැරදි දැකීම උපදී, උපන් මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය මහත්සේ වැඩේ,

§2. “මහණෙනි, වැරදි දැක්ම ඇතිකිරීමට, යෝනිසෝ මනසිකාරය තරම් හේතුවන අන්‍වූ ය එක ස්වභාවයකුදු මම නොදකිමි.

§3. “මහණෙනි, වැරදිසේ මෙනෙහි කරන්නාහට පෙර නූපන්නාවූ මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය උපදී, උපන්නාවූ මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය මහත්සේ වැඩේ.

AN 01-16-02-06 යොනිසො මනසිකාර සූත්‍රය

§1. “මහණෙනි, යම් නුවණින් මෙනෙහි කිරීම නොහොත් යෝනිසෝ මනසිකාරය කරණකොටගෙන පෙර නූපන් සම්‍යක්දෘෂ්ටිය උපදී, උපන් සම්‍යක්දෘෂ්ටිය වැඩේ,

§2. “මහණෙනි, යෝනිසෝ මනසිකාරය තරම්, සම්මා ට්ඨියට හේතුවන අන්‍ය එක ස්වභාවයකුදු මම නොදකිමි.

§3. “මහණෙනි, නුවණින් මෙනෙහි කරන්නාහට පෙර නූපන් සම්‍යග්දෘෂ්ටියත් උපදී, උපන් සම්‍යග්දෘෂ්ටියත් මහත් සේ වැඩේ.”

වැඩිදුර කියවන්න CLICK HERE

AN 01-16-02-07 නිරයුප්පත්ති සූත්‍රය

§1. “මහණෙනි, යම් මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය (වැරදි දැකීමක්) නිසා සත්වයෝ ශරීරය බිඳීයාමෙන් පසු මරණින් මත්තෙහි සැපයෙන් තොරවූ, නපුරු ගති ඇති විකාරව වැටෙන්නාවූ නරකයෙහි උපදිත්,

§2. “මහණෙනි, මිත්‍යා දිට්ඨිය හැර සත්වයා අපාගත කරන්නට සමත් අන්‍ය එක ස්වභාවයකුදු මම නොදකිමි.

§3. “මහණෙනි, මිථ්‍යාදෘෂ්ටියෙන් යුක්තවූ සත්වයෝ ශරීරය බිඳීමෙන් පසු මරණින් මත්තෙහි අපාය නම්වූ, දුගති නම් වූ විකාරව වැටෙන විනිපාත නම් වූ නරකයෙහි උපදිත්.

AN 01-16-02-08 සග්ගුප්පත්ති සූත්‍රය

§1. “මහණෙනි, යම් සම්‍යක් දෘෂ්ටිය (යහපත් දැකීම) නිසා සත්වයෝ ශරීරය බිඳීමෙන් පසු මරණින් මත්තෙහි සුගති නම්වූ, ස්වර්ග ලෝකයෙහි උපදිත්,

§2. “මහණෙනි, සමයක් දිට්ඨිය තරම් , සත්වයා දෙව් ලෝ ඉපිදවන්නට සමත් අන්‍ය එක ස්වභාවයකුදු මම නොදකිමි.

§3, “මහණෙනි, සම්‍යග්දෘෂ්ටියෙන් යුක්තවූ සත්ත්වයෝ ශරීරය බිඳීමෙන් පසු මරණින් මත්තෙහි සුගති නම් වූ ස්වර්ග ලෝකයෙහි උපදිත්.”

AN 01-16-02 -09 පාපකබීජ සූත්‍රය

§1. “මහණෙනි, මිථ්‍යා දෘෂ්ටියෙන් යුක්ත වූ පුද්ගලයා විසින්
යම් කායකර්මයක් තමාගේ දෘෂ්ටියට එකඟවනසේ කරණු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් වාග්කර්මයක් තමාගේ දෘෂ්ටියට එකඟවනසේ කියනු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් මනඃකර්මයක් තම දෘෂ්ටිය වූ පරිද්දෙන්ම සම්පූර්ණ කරණු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් චෙතනාවක් තමාගේ දෘෂ්ටිය එකඟ වනසේ කරණු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් ප්‍රාර්ථනාවක් තමාගේ දෘෂ්ටියට එකඟ වනසේ කරණු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද ,
යම් අධිෂ්ඨානයක් තමාගේදෘෂ්ටියට එකඟවන සේ කරණු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් (ඵස්සාදි) සංස්කාරයක් දෘෂ්ටියවූ පරිදි සම්පූර්ණ කරණු ලැබේද, සමාදන්වනු ලැබේද,
ඒ සියලු ධර්මයෝ අයහපත පිණිස, නොකැමැති ඵල පිණිස, අසතුට පිණිස, අවැඩ පිණීස දුක් පිණීස පවතිත්.

ඊට හේතු කවරේද?
මහණෙනි දෘෂ්ටිය ලාමක වූ එහෙයිනි.

§2. “මහණෙනි, කොසඹ ඇටයක් හෝ තිත්ත වැටකොලු ඇටයක් හෝ තිත්ත ලබු ඇටයක් හෝ තෙත් වූ පොළවෙහි සිටවන ලද්දේ, යම් පෘථිවි රසයකුත් ඇදගණීද, යම් ආපෝ රසයකුත් ඇදගණීද, ඒ සියලු රසය තිත්තභාවය පිණිස, කටුකභාවය පිණීස, අමධුර භාවය පිණිස පවතී.
ඊට හේතු කවරේද?
මහණෙනි, බීජය (ඇටය) ලාමක හෙයිනි.

§3. මහණෙනි, මිථ්‍යාදෘෂ්ටියෙන් යුක්ත වූ පුද්ගලයා විසින්
යම් කායකර්මයක් තමාගේ දෘෂ්ටියට එකඟවනසේ කරණු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් වාග්කර්මයක් තමාගේ දෘෂ්ටියට එකඟවනසේ කියනු ලැබේද, හරි යයි ගන්නාලැබේද,
යම් මනඃකර්මයක් ස්වකීය දෘෂ්ටිය වූ පරිද්දෙන්ම සිතනු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් චෙතනාවක් තමාගේ දෘෂ්ටිය එකඟ වනසේ තීරණය කරණු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් ප්‍රාර්ථනාවක් තමාගේ දෘෂ්ටියට එකඟ වනසේ කරණු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද, යම්අධිෂ්ඨානයක් තමාගේදෘෂ්ටියට එකඟවන සේ කරණු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් (ඵස්සාදි) සංස්කාරයක් දෘෂ්ටියවූ පරිදි සම්පූර්ණ කරණු ලැබේද, සමාදන්වනු ලැබේද,
ඒ සියලු ධර්මයෝ ඔහුගේ අයහපත පිණිස, නොකැමැති ඵල පිණිස, අසහනය පිණිස අවැඩ පිණීස දුක් පිණීස පවතිත්.
ඊට හේතු කවරේද?
මහණෙනි ඔහුගේ දෘෂ්ටිය ලාමක වූ හෙයිනි.

AN 01-16-02 -10 හද්දකබීජ සූත්‍රය

§1. “මහණෙනි, සම්‍යක්දෘෂ්ටියෙන් යුක්තවූ පුද්ගලයා විසින්
යම් කායකර්මයක් දෘෂ්ටියට එකඟවන පරිද්දෙන් කරනු ලැබේද, මනාකොට ගන්නා ලැබේද,
යම් වාක්කර්මයක් දෘෂ්ටියට එකඟවන පරිද්දෙන් කියනු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් මනඃකර්මයක් දෘෂ්ටියවූ පරිද්දෙන් සිතණු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් චේතනාවක් දෘෂ්ටියට එකඟවන පරිද්දෙන් සම්පූර්ණ කරනු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් ප්‍රාර්ථනාවක් දෘෂ්ටියට එකඟවන පරිද්දෙන් කරණු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් අධිෂ්ඨානයක් දෘෂ්ටියට එකඟවන පරිද්දෙන් කරනු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් සංස්කාරයක් දෘෂ්ටියවූ පරිද්දෙන් කරණු ලැබේද, සමාදන්වනු ලැබේද,
ඒ සියලු ධර්මයෝ යහපත පිණිස, කැමැති ඵල පිණිස, මනාපය පිණිස හිත පිණිස, සැප පිණිස පවතිත්.
ඊට හේතු කවරේද?
මහණෙනි ඔහුගේ දෘෂ්ටිය යහපත් වූ හෙයිනි.

§2. මහණෙනි උක් (බීජයක්) කරටියක් හෝ ඇල්වී බීජයක් හෝ මිදි බීජයක් හෝ තෙත්වූ පොළොවෙහි සිටවන ලදුව , ඒ බීජය යම් පෘථුවි රසයකුත් ඇදගණීද, යම් ආපෝ රසයකුත් ඇදගණීද, ඒ සියල්ල මිහිරි බැව් පිණිස, රස බැව් පිණිස හාත්පසින් රස වැගිරීම පිණිස පවතී.
ඊට හේතු කවරේද?
මහණෙනි බීජය යහපත් හෙයිනි.

§3. “මහණෙනි, සම්‍යක්දෘෂ්ටියෙන් යුක්තවූ පුද්ගලයා විසින්
යම් කායකර්මයක් දෘෂ්ටියට එකඟවන පරිද්දෙන් කරනු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් වාක්කර්මයක් දෘෂ්ටියට එකඟවන පරිද්දෙන් කියනු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් මනඃකර්මයක් දෘෂ්ටියවූ පරිද්දෙන් සිතනු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් චේතනාවක් දෘෂ්ටියට එකඟවන පරිද්දෙන් සම්පූර්ණ කරනු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් ප්‍රාර්ථනාවක් දෘෂ්ටියට එකඟවන පරිද්දෙන් කරණු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් අධිෂ්ඨානයක් දෘෂ්ටියට එකඟවන පරිද්දෙන් කරනු ලැබේද, මේ නිවැරදි යයි තම සිතෙන් අදහා ගනීද,
යම් සංස්කාරයක් දෘෂ්ටියවූ පරිද්දෙන් කරණු ලැබේද, සමාදන්වනු ලැබේද,
ඒ සියලු ධර්මයෝ යහපත පිණිස, කැමැති ඵල පිණිස මනාපය පිණිස, හිත පිණිස සැප පිණිස පවතිත්.
ඊට හේතු කවරේද?
මහණෙනි ඔහුගේ දෘෂ්ටිය යහපත් වූ හෙයිනි.

AN 01-16 -03. මක්ඛලී වර්ගය

AN 01-16-03-01 මිච්ඡාදිට්ඨි සූත්‍රය

§1. “මහණෙනි, ලෝකයෙහි යමෙක් බොහෝ දෙනාට අයහපත පිණිස, බොහෝ දෙනාට නොසැප පිණිස, බොහෝ ජනයාට අනර්ථය පිණිස, දෙවි මිනිසුන්ට අහිත පිණිස, දුක් පිණිස උපදී.
“කවර නම් එකම පුද්ගලයෙක්ද?

§2. “විපරීත දර්ශන ඇති මිථ්‍යාදෘෂ්ටික තැනැත්තේය.
හෙතෙම මහාජනයා දශ කුශලකර්මපථ නම් සද්ධර්මයෙන් ඉවත් කොට, දශ අකුශලකර්ම පථ නම් අසද්ධර්මයෙහි පිහිටුවයි.

§3. “මහණෙනි, මේ එකම පුද්ගලයා ලොව උපදින්නේ බොහෝ දෙනාට අහිත පිණිස, බොහෝ දෙනාට නොසැප පිණිස, බොහෝ දෙනාට අනර්ථය පිණිස, දෙවි මිනිසුන්ට අහිත පිණිස, දුක් පිණිස උපදී.

AN 01-16-03-02 සම්මාදිට්ඨි සූත්‍රය.

§1. “මහණෙනි, යම් පුද්ගලයෙක් බොහෝ දෙනාට හිත පිණිස, බොහෝ දෙනාට සැප පිණිස බොහෝ ජනයාට අර්ථය පිණිස, දෙව් මිනිසුන්ට හිත පිණිස, සැප පිණිස උපදී. “
කවර නම් එකම පුද්ගලයෙක්ද?

§2. “විපරීත දර්ශන නැති සම්‍යග්දෘෂ්ටික තැනැත්තේය.
හෙතෙම ජනයා දශ අකුශලකර්මපථ නම් අසද්ධර්මයෙන් ඉවත් කරවා , දශකුශලකර්මපථ නම් සද්ධර්මයෙහි පිහිටුවයි.

§3. “මහණෙනි, මේ එකම පුද්ගලයා ලොව උපදින්නේ බොහෝ දෙනාට හිත පිණිස, බොහෝ දෙනාට සැප පිණිස බොහෝ ජනයාට අර්ථය පිණිස, දෙව්මිනිසුන්ට හිත පිණිස, සැප පිණිස උපදී.

AN 01-16-03-03 මහාසාවජ්ජ සූත්‍රය.

§1. “මහණෙනි, යම්සේ මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය මහත් වරද සහිත වේද,

§2. “මහණෙනි, මේ බඳුවූ අනික් එක ස්වභාවයකුදු මම නොම දකිමි.

§3. “මහණෙනි, මහත් දොෂයන් අතරෙන් මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය ඉතා මහත් දොෂ ඇත්තීය.”

AN 01-16-03-04 මක්ඛලී සූත්‍රය

“මහණෙනි, යම්සේ මක්ඛලී නම් තුච්ඡ පුරුෂයා බොහෝ දෙනාට අහිත පිණිස, බොහෝ දෙනාට නොසැප පිණිස, බොහෝ ජනයාට අනර්ථය පිණිස, දෙවිමිනිසුන්ට අහිත පිණිස, දුක් පිණිස පිළිපන්නේ වේද, මහණෙනි, ඒ මේ බඳුවූ අනික් එක පුද්ගලයෙකුදු මම නොම දකිමි.

“මහණෙනි, යම්සේ ගංමුවදොරෙක්හි වූ කෙමනක් බොහෝ මත්ස්‍යයන්ට අහිත පිණිස දුක් පිණිස, අනර්ථය පිණිස, විනාශය පිණිස, අටවනු ලබන්නේ වේද,

“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම මක්ඛලී නම් තුච්ඡ පුරුෂයා බොහෝ සත්වයන්ට අහිත පිණිස, දුක් පිණිස, අනර්ථය පිණිස, විනාශය පිණිස මිනිස් කෙමනකැයි සිතමි.”

AN 01-16-03-05 දුරක්ඛාත සූත්‍රය

“මහණෙනි, නපුරුකොට ප්‍රකාශ කරණ ලද්දාවූ ධර්මවිනය ඇති ශාසනයෙක්හි යම් පුද්ගලයෙක් (යම් ප්‍රතිපත්තියක්) සමාදන් කරවයිද, යම් අතවැසියකු ලවාත් සමාදන් කරවයිද, යම් ඒ අතවැසි තෙමේද සමාදන් කරවන ලද්දේ ඔහුගේ වචනය පිළිගෙන ඒ වචනය පිණිස පිළිපදීද, ඒ සියල්ලෝ බොහෝ අකුසල් රැස් කෙරෙත්. ඊට හේතු කවරේද? මහණෙනි, ඒ ධර්මය නපුරුකොට ප්‍රකාශ කරණ ලද හෙයිනි.”

AN 01-16-03-06 ස්වක්ඛාත සූත්‍රය

“මහණෙනි, මනාකොට ප්‍රකාශ කරණලද ධර්මවිනය ඇති ශාසනයෙක්හි යම් පුද්ගලයෙක් (යම් ප්‍රතිපත්තියක්) සමාදන් කරවයිද, යම් අතවැසියකු ලවාත් සමාදන් කරවයිද, යම් ඒ අතවැසි තෙමේද සමාදන් කරවන ලද්දේ ඔහුගේ වචනය පිළිගෙන ඒ පිණිස පිළිපදීද, ඒ සියල්ලෝ බොහෝ කුසල් රැස් කෙරෙත්. ඊට හේතු කවරේද? මහණෙනි, ධර්මය මනාකොට ප්‍රකාශ කරණ ලද හෙයිනි.”

AN 01-16-03-07 දායකෙනමත්තාජානිතබ්බ සූත්‍රය

“මහණෙනි, වරදවා ප්‍රකාශ කරණ ලද්දාවූ ධර්මවිනය ඇති ශාසනයෙහි දායකයා විසින් (දෙන දෙයෙහි) පමණ දතයුතුයි (පිළිගන්නහු) විසින් දතයුතු නොවෙයි. ඊට හේතු කවරේද?

මහණෙනි, ධර්මය (වරදවා) ප්‍රකාශ කරණලද හෙයිනි.”

AN 01-16-03-08 පටිග්ගාහකෙන මත්තාජානිතබ්බ සූත්‍රය.

“මහණෙනි, මනාකොට ප්‍රකාශකරණලද ධර්මවිනයඇති ශාසනයෙහි ප්‍රතිග්‍රාහකයා විසින් පමණ දතයුතුයි දායකයා විසින් දතයුතු නොවෙයි. ඊට හේතු කවරේද?

මහණෙනි, ධර්මය මනාකොට ප්‍රකාශ කරණ ලද හෙයිනි.”

AN 01-16-03-09 දුක්ඛ විහාරි සූත්‍රය

“මහණෙනි, වරදවා ප්‍රකාශ කරණලද ධර්මවිනය ඇති ශාසනයෙහි යම් පුද්ගලයෙක් පටන්ගන්නාලද වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ වේද, හෙතෙම දුකින් වෙසෙයි. ඊට හේතු කවරේද?

මහණෙනි, ධර්මය වරදවා ප්‍රකාශ කරණ ලද හෙයිනි.”

AN 01-16-03-10 කුසීත දුක්ඛ විහරණ සූත්‍රය.

“මහණෙනි, මනාකොට ප්‍රකාශ කරණලද ධර්මවිනය ඇති ශාසනයෙක්හි යම් පුද්ගලයෙක් කුසීත වේද, හෙතෙම දුකින් වෙසෙයි. ඊට හේතු කවරේද? මහණෙනි, ධර්මය මනා කොට ප්‍රකාශ කරණ ලද හෙයිනි.”

AN 01-16-03-11 කුසීත සුඛ විහරණ සූත්‍රය

“මහණෙනි, වරදවා ප්‍රකාශ කරණලද ධර්මවිනය ඇති ශාසනයෙක්හි යම් පුද්ගලයෙක් කුසීත වේද, හෙතෙම සැපසේ වාසය කරයි. ඊට හේතු කවරේද?

මහණෙනි, ධර්මය වරදවා ප්‍රකාශ කරණ ලද හෙයිනි.”

AN 01-16-03-12 ආරද්ධවිරිය සූත්‍රය

“මහණෙනි, මනාකොට ප්‍රකාශ කරණලද ධර්මවිනය ඇති ශාසනයෙක්හි යම් පුද්ගලයෙක් පටන්ගන්නාලද වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ වේද, හෙතෙම සැපසේ වාසය කරයි. ඊට හේතු කවරේද? මහණෙනි, ධර්මය මනාකොට ප්‍රකාශ කරණලද හෙයිනි.”

AN 01-16-03-13 ගූථොපම සූත්‍රය

[1] “මහණෙනි, යම්සේ ස්වල්ප මාත්‍රවූ අසුචිය වුවද දුගඳ වේද,

[2] “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම ස්වල්පමාත්‍රයකුදු භවයෙහි ඉපදීම වර්ණනා නොකරමි.”

(පහත සූත්‍රවල 2 ඡේදය මේ සූත්‍රයේ 2 ඡේදය මෙනි.)

AN 01-16-03-14 මුත්තොපම සූත්‍රය

“මහණෙනි, යම්සේ ස්වල්ප මාත්‍ර මූත්‍රය වුවද දුගඳ වේද,
“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම ස්වල්පමාත්‍රයකුදු භවයෙහි ඉපදීම වර්ණනා නොකරමි.”

AN 01-16-03-15 ඛෙලොපම සූත්‍රය

“මහණෙනි, යම්සේ ස්වල්පමාත්‍ර කෙල වුවද දුගඳ වේද,
“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම ස්වල්පමාත්‍රයකුදු භවයෙහි ඉපදීම වර්ණනා නොකරමි.”

AN 01-16-03-16 පුබ්බොපම සූත්‍රය

“මහණෙනි, යම්සේ ස්වල්පමාත්‍ර සැරව වුවද දුගඳ වේද,
“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම ස්වල්පමාත්‍රයකුදු භවයෙහි ඉපදීම වර්ණනා නොකරමි.”

AN 01-16-03-17 ලොහිතොපම සූත්‍රය

“මහණෙනි, යම්සේ ස්වල්පමාත්‍ර ලේ වුවද දුගඳ වේද,
“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම ස්වල්පමාත්‍රයකුදු භවයෙහි ඉපදීම වර්ණනා නොකරමි.”

AN 01-16 -04  අප්පමත්තක වර්ගය

AN 01-16-04-01 ථලජාප්පක සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද; පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්ප වේ, එසේ වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝ ඉතා බොහෝ වෙත්?

§2. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් ගොඩ උපන්නෝ වෙත්ද, ඒ සත්වයෝ ස්වල්පවෙත්. වැලිදු යම් සත්ව කෙනෙක් දියෙහි උපන්නෝ වෙත්ද, මේ සත්වයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්.

§ 3. “මහණෙනි, එහෙයින් මේ පිළිබඳව මෙසේ හික්මිය යුතුයි.
(කෙසේද?) අර්ථරසය (චතුර්විධ ශ්‍රාමණ්‍ය ඵලය) ද ධර්මරසය (චතුර්විධ මාර්ගය) ද, විමුක්තිරසය (නිර්වාණය) ද ලබන්නෝ වන්නෙමුයි’ කියායි.

මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේම හික්මිය යුතුයි. (පහත සූත්‍ර දහ හතරේ 1, 3 ඡේද මේ සූත්‍රයේ ඡේද මෙන් වෙති.)

AN 01-16-04-02 අඤ්ඤත්‍ර මනුස්ස සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, යම්සේ මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්පමාත්‍ර වේද, එතකුදු වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්ද?

§2. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් මනුෂ්‍යයන් විෂයෙහි උපදිත්ද, ඒ සත්වයෝ ස්වල්ප වෙත්. යලිදු යම් සත්වකෙනෙක් මනුෂ්‍යයන් ගෙන් වෙන්ව උපදිත්ද, ඒ සත්වයෝම අතිශයින් බොහෝ වෙත්.

§ 3. “මහණෙනි, එහෙයින් මේ පිළිබඳව මෙසේ හික්මිය යුතුයි.
(කෙසේද?) අර්ථරසය (චතුර්විධ ශ්‍රාමණ්‍ය ඵලය) ද ධර්මරසය (චතුර්විධ මාර්ගය) ද, විමුක්තිරසය (නිර්වාණය) ද ලබන්නෝ වන්නෙමුයි’ කියායි.

මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේම හික්මිය යුතුයි

AN 01-16-04-03 පච්චන්තිමජාත සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, යම්සේ මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්පමාත්‍ර වේද, එතකුදු වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්ද?

§ 2. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් මධ්‍යජනපදයන්හි (දඹදිව මධ්‍ය දෙශයෙහි) උපදිත්ද, ඒ සත්වයෝ ස්වල්ප වෙත්. එසේද වුවත් යම් සත්වකෙනෙක් අප්‍රකටවූ ම්ලෙච්ඡයන් අතර ප්‍රත්‍යන්ත ජනපදයන්හි උපදිත්ද, මේ සත්වයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්.

§ 3. “මහණෙනි, එහෙයින් මේ පිළිබඳව මෙසේ හික්මිය යුතුයි.
(කෙසේද?) අර්ථරසය (චතුර්විධ ශ්‍රාමණ්‍ය ඵලය) ද ධර්මරසය (චතුර්විධ මාර්ගය) ද, විමුක්තිරසය (නිර්වාණය) ද ලබන්නෝ වන්නෙමුයි’ කියායි.

මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේම හික්මිය යුතුයි

AN 01-16-04-04 දුප්පඤ්ඤ සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, යම්සේ මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්පමාත්‍ර වේද, එතකුදු වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්ද?

§2. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් ප්‍රඥාව ඇත්තාහු වෙත්ද, මුළානොවූවාහු වෙත්ද, කෙළතොළු නොවූවාහු වෙත්ද, යහපත් අයහපත් ප්‍රකාශයන්හි අර්ථයන් දැනගැනීමට සමර්ථවූවාහු වෙත්ද ඒ සත්වයෝ ස්වල්ප වෙත්. වැලිදු යම් සත්වකෙනෙක් ප්‍රඥා නැත්තාහු වෙත්ද, (මෝහයෙන් මුළාවූයේ වෙත්ද, කෙලතොල්ලෝවෙත්ද, සුභාෂිත දුර්භාෂිතයන්හි අර්ථයන් දැනගැනීමට අසමර්ථ වූවාහු වෙත්ද, මේ සත්වයෝම අතිශයින් බොහෝ වෙත්.

§ 3. “මහණෙනි, එහෙයින් මේ පිළිබඳව මෙසේ හික්මිය යුතුයි.
(කෙසේද?) අර්ථරසය (චතුර්විධ ශ්‍රාමණ්‍ය ඵලය) ද ධර්මරසය (චතුර්විධ මාර්ගය) ද, විමුක්තිරසය (නිර්වාණය) ද ලබන්නෝ වන්නෙමුයි’ කියායි.

මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේම හික්මිය යුතුයි

AN 01-16 -04-05 අවිජ්ජාගත සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, යම්සේ මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්පමාත්‍ර වේද, එතකුදු වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්ද?

§ 2. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් ආර්‍ය්‍යයන්ට ඇති ප්‍රඥා චක්ෂුසින් යුක්ත වූවාහු වෙත්ද, ඒ සත්වයෝ ස්වල්ප වෙත්. එසේ නමුත් යම් සත්වකෙනෙක් අවිද්‍යාන්ධකාරයෙන් යුක්තවූවාහු අතිශයින් මුළා වූවාහු වෙත්ද, මේ සත්වයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්.

§ 3. “මහණෙනි, එහෙයින් මේ පිළිබඳව මෙසේ හික්මිය යුතුයි.
(කෙසේද?) අර්ථරසය (චතුර්විධ ශ්‍රාමණ්‍ය ඵලය) ද ධර්මරසය (චතුර්විධ මාර්ගය) ද, විමුක්තිරසය (නිර්වාණය) ද ලබන්නෝ වන්නෙමුයි’ කියායි.

මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේම හික්මිය යුතුයි

AN 01-16 -04-06 තථාගත දස්සන සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, යම්සේ මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්පමාත්‍ර වේද, එතකුදු වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්ද?

§2. “මහණෙනි, එසේම යම් සත්වකෙනෙක් තථාගතයන් වහන්සේ දක්නට ලබත්ද ඒ සත්වයෝ ස්වල්ප වෙත්. එසේ නමුදු යම් සත්වකෙනෙක් තථාගතයන් වහන්සේ දක්නට නොලබත්ද මේ සත්වයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්.

AN 01-16-04-07 ධම්මසවණ සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, යම්සේ මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්පමාත්‍ර වේද, එතකුදු වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්ද?

§2. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම සම් සත්වකෙනෙක් තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දෙසනලද ධර්මවිනය ශ්‍රවණය කරන්ට ලබත්ද ඒ සත්වයෝ ස්වල්පවෙත් වැලිදු යම් සත්වකෙනෙක් තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දෙසන ලද ධර්මවිනය ශ්‍රවණයට නොලබත්ද, මේ සත්වයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්.

AN 01-16 -04-08 ධම්මධාරණ සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, යම්සේ මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්පමාත්‍ර වේද, එතකුදු වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්ද?

§2. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් ධර්මය අසා (සිතෙහි) දරත්ද ඒ සත්වයෝ ස්වල්ප වෙත්. එසේ නමුදු යම් සත්වකෙනෙක් ධර්මය අසා සිතෙහි නොරදත්ද මේ සත්වයෝම අතිශයින් බොහෝ වෙත්.

AN 01-16 -04-09 අත්ථුපපරික්ඛා සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, යම්සේ මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්පමාත්‍ර වේද, එතකුදු වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්ද?

§2. මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් ධාරණය කරණලද්දාවූ ධර්මයන්ගේ අර්ථය පරීක්ෂා කෙරෙත්ද, ඒ සත්වයෝ ස්වල්ප වෙත්. එසේ නමුදු යම් සත්ව කෙනෙක් ධාරණය කරනලද්දාවූ ධර්මයන්ගේ අර්ථය පරීක්ෂා නොකෙරෙත්ද, ඒ සත්වයෝම අතිශයින් බොහෝ වෙත්.

AN 01-16 -04-10 ධම්මානුධම්ම සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, යම්සේ මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්පමාත්‍ර වේද, එතකුදු වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්ද?

§2. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් අර්ථය දැන, ධර්මය දැන, ධර්මානුධර්ම ප්‍රතිපත්තියෙහි පිළිපදිත්ද, ඒ සත්වයෝ ස්වල්ප වෙත්. එසේ නමුදු යම් සත්වකෙනෙක් අර්ථයනොදැන, ධර්මයනොදැන ධර්මානුධර්ම ප්‍රතිපත්තියෙහි පිළිනොපදිත්ද, මේ සත්වයෝම අතිශයින් බොහෝ වෙත්.

AN 01-16-04-11 සංවෙජනීයට්ඨාන සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, යම්සේ මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්පමාත්‍ර වේද, එතකුදු වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්ද?

§2. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් කලකිරියයුතු කාරණයන්හි කලකිරෙත්ද, ඒ සත්වයෝ ඉතා ස්වල්ප වෙත්. එසේ නමුත් යම් සත්වකෙනෙක් සංවෙග කටයුතු කාරණයන්හි සංවෙග නූපදවත්ද, මේ සත්වයෝම අතිශයින් බොහෝ වෙත්.

AN 01-16 -04-12 සංවිග්ගප්පදහන සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, යම්සේ මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්පමාත්‍ර වේද, එතකුදු වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්ද?

§2. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්ව කෙනෙක් සංවේගයට පැමිණියාහු නුවණීන් (සම්‍යක් ප්‍රධාන) වීර්‍ය්‍යය කෙරෙත්ද, ඒ සත්වයෝ ස්වල්පවෙත්. එසේ නමුත් යම් සත්වකෙනෙක් සංවේගයට පැමිණියාහු (කළකිරුණාහු) නුවණින් (සම්‍යක්ප්‍රධාන) වීර්‍ය්‍යය නොකෙරෙත්ද, මේ සත්වයෝම අතිශයින් බොහෝ වෙත්.

AN 01-16 -04-13 වවස්සග්ගාරම්මණ සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, යම්සේ මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්පමාත්‍ර වේද, එතකුදු වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්ද?

§2. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් නිර්වාණය අරමුණුකොට චිත්තය සම්බන්ධවූ සමාධිය ලබත්ද, චිත්තය සම්බන්ධවූ එකඟ බව ලබත්ද, ඒ සත්වයෝ ස්වල්ප වෙත්. එසේ නමුත් යම් සත්ව කෙනෙක් නිර්වානය අරමුණුකොට සිතේ සමාධිය නොලබත්ද, සිතේ එකඟබව නොලබත්ද, මේ සත්වයෝම අතිශයින් බොහෝ වෙත්.

AN 01-16-04-14 අන්නග්ගරසග්ගලාභී සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, යම්සේ මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්පමාත්‍ර වේද, එතකුදු වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්ද?

§2. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් උතුම් ආහාර හා උතුම් රසයන් ලැබීම් ඇත්තෝ වෙත්ද, ඒ සත්වයෝ ස්වල්පවෙත්. එසේ නමුත් යම් සත්වකෙනෙක් උතුම් ආහාර හා උතුම් රසයන් නොලබන්නාහු උඤ්ජාචරිය යයි කියනලද වන මුල ඵලයෙන් හෝ කබලක් ගෙන සිඟා ලත් දෙයින් හෝ යැපෙත්ද, මේ සත්වයෝම අතිශයින් බොහෝ වෙත්.

AN 01-16-04-15 රසස්සලාභී සූත්‍රය

§ 1, “මහණෙනි, යම්සේ මේ ජම්බුද්වීපයෙහි ආරාමයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, වනයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද, භූමිප්‍රදෙශයන්ගෙන් සිත්කළු තැන්ද පොකුණුවලින් යුත් සිත්කළු තැන්ද, ස්වල්පමාත්‍ර වේද, එතකුදු වුවත් යම් ඒ උස්මිටි තැන්ද, ගංගා නිසා පහසුවෙන් නොපැමිණියහැකි තැන්ද, කණු කටු පිහිටි තැන්ද, පර්වතයන් ගෙන් විෂමවූ ස්ථානද යන මේ ස්ථානයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්ද?

§2. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් අර්ථරසය (හෙවත් සෝවාන්ඵලය ආදී චතුර්විධ ශ්‍රාමණ්‍යඵලය) ද, ධර්ම රසය (හෙවත් සතරමග) ද, විමුක්ති රසය (හෙවත් නිර්වාණය) ද ලබන්නහු වෙත්ද, ඒ සත්වයෝ ස්වල්ප වෙත්. එසේ නමුත් අර්ථරසයද, ධර්ම රසයද, විමුක්ති රසයද නොලබන්නාහු වෙත්ද, මේ සත්වයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්.

§3. “මහණෙනි, එහෙයින් මේ පිළිබඳව මෙසේ හික්මිය යුතුයි. (කෙසේද?) අර්ථරසය (චතුර්විධ ශ්‍රාමණ්‍යඵලය) ද, ධර්මරසය (චතුර්විධ මාර්ගය) ද, විමුක්ති රසය (නිර්වාණය) ද, ලබන්නෝ වන්නෙමුයි’ කියායි. මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේම හික්මිය යුතුයි.

AN 01-16-04-16 මනුස්ස මනුස්සුප්පත්ති සූත්‍රය

“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් මනුෂ්‍ය යොනියෙන් චුත වූවාහු මනුෂ්‍යයන් අතුරෙහි නැවත උපදිත්ද, ඒ සත්වයෝ ස්වල්ප වෙත්. එසේ නමුත් යම් සත්වකෙනෙක් මනුෂ්‍යයෝනියෙන් චුතවූවාහු නරකයෙහි උපදිත්ද, ඒ සත්වයෝම බොහෝ වෙත්.”

AN 01-16-04-17 මනුස්ස දෙවුප්පත්ති සූත්‍රය

“යම් සත්ව කෙනෙක් මනුෂ්‍ය යෝනියෙන් චුතවූවාහු දෙවියන් විෂයෙහි උපදිද්ද ඒ සත්වයෝ ස්වල්ප වෙත්. එසේ නමුත් යම් සත්ව කෙනෙක් තිරිසන්යෝනියෙහි උපදිත්ද, ප්‍රෙත නිකායෙහි උපදිත්ද, ඒ සත්වයෝම බොහෝ වෙත්”

AN 01-16-04-18 දෙව දෙවුප්පත්ති සූත්‍රය

“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් මනුෂ්‍ය යෝනියෙන් චුතවූවාහු දෙවියන් විෂයෙහි උපදිත්ද, ඒ සත්වයෝ ස්වල්පවෙත්. එසේ නමුත් යම් සත්ව කෙනෙක් මනුෂ්‍යයෝනියෙන් චුත වූවාහු නරකයෙහි උපදිත්ද මේ සත්වයෝම ඉතා බොහෝ වෙත්. තිරිසන් යෝනියෙහි උපදිත්ද, ප්‍රෙත විෂය (ලොක) යෙහි උපදිත්ද, ඒ සත්වයෝම බොහෝ වෙත්.”

AN 01-16-04-19 දෙව මනුස්සුප්පති සූත්‍රය

“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම්සත්වකෙනෙක් දෙවලෝකයෙන් චුතවූවාහු මනුෂ්‍ය විෂයෙහි උපදිත්ද ඒ සත්වයෝ ස්වල්පවෙත්. එසේ නමුත් යම් සත්වකෙනෙක් දෙව ලෝකයෙන් චුතවූවාහු නරකයෙහි උපදිත්ද ඒ සත්වයෝ ඉතා බොහෝවෙත්. තිරිසන් යෝනියෙහි උපදිත්ද, ප්‍රෙතවිෂයෙහි උපදිත්ද ඒ සත්වයෝම බොහෝ වෙත්.”

AN 01-16-04-20 නිරය මනුස්සුප්පති සූත්‍රය

“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් නරකයෙන් චුතවූවාහු මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි උපදිත්ද, ඒ සත්වයෝ ස්වල්පවෙත්. එසේ නමුත් යම් සත්වකෙනෙක් නරකයෙන් චුතවූවාහු නරකයෙහිම උපදිත්ද, ඒ සත්වයෝ බොහෝවෙත්. තිරිසන්යොනියෙහි උපදිත්ද ප්‍රෙත විෂයෙහි උපදිත්ද ඒ සත්වයෝම බොහෝ වෙත්.”

AN 01-16-04-21 නිරයදෙවුප්පත්ති සූත්‍රය

“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් නරකයෙන් චුතවූවාහු දෙවලෝකයෙහි උපදිත්ද ඒ සත්වයෝ ස්වල්පවෙත්. එසේ නමුත් යම් සත්වකෙනෙක් නරකයෙන් චුතවූවාහු නරකයෙහිම උපදිත්ද ඒ සත්වයෝ ඉතා බොහෝවෙත්. තිරිසන් යොනියෙහි උපදිත්ද ප්‍රෙත විෂයෙහි උපදිත්ද, ඒ සත්වයෝම බොහෝ වෙත්.”

AN 01-16-04-22 තිරච්ඡාන මනුස්සුප්පත්ති සූත්‍රය

“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් තිරිසන් යොනියෙන් චුතවූවාහු මනුෂ්‍යලෝකයෙහි උපදිත්ද, ඒ සත්වයෝ ස්වල්පවූවාහු වෙත්. එසේ නමුත් යම් සත්වකෙනෙක් තිරිසන් යොනියෙන් චුතවූවාහු නරකයෙහිම උපදිත්ද ඒ සත්වයෝ බොහෝවෙත්. තිරිසන් යෝනියෙහි උපදිත්ද ප්‍රෙත විෂයෙහි උපදිත්ද ඒ සත්වයෝම බොහෝ වෙත්.”

AN 01-16-04-23 තිරච්ඡාන දෙවුප්පත්ති සූත්‍රය

“මහණෙනි, එසේම යම් සත්වකෙනෙක් තිරිසන් යෝනියෙන් චුතවූවාහු දෙවලෝකයෙහි උපදිත්ද ඒ සත්වයෝ ස්වල්ප වෙත්. එහෙත් තිරිසන් යෝනියෙන් සැව නිරයෙහි යම් සත්වකෙනෙක් උපදිත්ද තිරිසන් යෝනියෙහි උපදිත්ද ප්‍රෙත ලෝකයෙහි උපදිත්ද ඔවුහුම බොහෝ වෙත්.”

AN 01-16-04-24 පෙතමනුස්සුප්පත්ති සූත්‍රය

“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම යම් සත්වකෙනෙක් ප්‍රෙත විෂයෙන් චුතවූවාහු මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි උපදිත්ද’ ඒ සත්වයෝ ස්වල්පවූවාහු වෙත්. එසේ නමුත් යම් සත්වකෙනෙක් ප්‍රෙතවිෂයෙන් චුතවූවාහු නරකයෙහි උපදිත්ද, තිරිසන් යොනියෙහි උපදිත්ද, ප්‍රෙත විෂයෙහි උපදිත්ද, ඒ සත්වයෝම බොහෝ වෙත්.”