MN-01.03.01. කකචූපම සූත්‍රය

[244: මේ සුත්‍රයේ වැදගත්ම අවවාදය නම් සමාජයෙන් කෙනෙකුට එල්ලවන දොස්, පරොස්, නින්දා, ගර්හා ආදියේදී පමණක් නොව ශාරීරික හිරිහැර කරත්දී පවා ඒ හින්සකයන් කෙරෙහි වෛර නොකොට උන් කෙරෙහිද සිය මිතුරන් කෙරෙහි සේම මෛත්‍රිය වැඩීමට කෙරෙන උපදේශයයි. මේ සුත්‍රය දක්වා ඇති උදාහරණ අතුරින් සොරුන් පිරිසක් යමෙකුගේ ශරීරයේ අංගයන් cross cut කියතකින් ඉරන විටත් ඔවුන් කෙරෙහි අමනාපයක් නොදක්වා ඔවුනට කරුණාවෙන් මෛත්‍රී සහගතව කතාකරන්නට අසමත් නම් ඔහු බුද්ධ ශ්‍රාවකයෙකු නොවේය යන්නෙන්ම මේ සුත්‍රයේ නම ලැබුන බව පෙනේ.

Saw

කියත උදාහරණ කොට කල සුත්‍රය

අතිපුජ්‍ය මාහෝ සුමේධ මහා ස්වාමිපාදයාණන් වහන්සේ කල සුත්‍ර විවරණය

§1. මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක් කලෙක්හි භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහිවූ අනේපිඩු මහසිටුහු කල ජේතවන නම් ආරාමයෙහි වැඩ වාසය කරති.

§2 . මොලිය ඵග්ගුණ245 නම් එක්තරා භික්ෂුවක් වේලාව අවේලාව නොතකා භික්ෂුණීන් හා එක්ව කථා බහ කරන්නට භික්ෂුණින් සමග ඇසුරු කරන්නට ඉතා ප්‍රියය. ඉදින් යම් භික්ෂුවක් මොලිය ඵග්ගුණ භික්ෂුව ඉදිරියෙහි ඒ භික්ෂුණීන්ගේ අගුණයක් කියාද, මොලිය ඵග්ගුණ භික්ෂුව බොහෝ සේ කිපෙයි. එලෙසම යම්කිසි භික්ෂුවක් ඒ භික්ෂුණීන් ඉදිරියෙහි මොලිය ඵග්ගුණ භික්ෂුවගේ නුගුණයක් කියාද, ඒ භික්ෂුණීහු ද ඒ භික්ෂුව සමග කිපියාහු නොසතුටු සිත් ඇත්තාහු වෙත්. මෙසේ මොලියඵග්ගුණ භික්ෂුව මෙතරම් භික්ෂුණීන් අතර ඉතා ජනප්‍රියව වාසය කරයි. 

[245: සංයුක්ත නිකායේ සුත්‍රය මේ මෝලිය පග්ගුන භික්ෂුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් යම් ප්‍රශ්න මාලාවක් ඉදිරිපත් කල බවත්, ඒ ප්‍රශ්න වැරදි ආකාරයෙන් ගොනු කල බව පෙන්වා ඒවාට පිළිතුරු දීම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ප්‍රතික්ෂේප කල බැව් දැක්වේ. SN 12:32 හි ඔහු සිව්රු හැර ගිහි වූ බව දැක්වේ.]

§ 3 . ඉක්බිති එක්තරා භික්ෂුවක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ මේ විස්තරය භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැලකළේය.  භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එක භික්ශුවකට මෝලිය ඵග්ගුන කැටුව එන ලෙස දැන්වීය. ඔහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හමුවට ආපසු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ අසා වදාළ සේක.

“ඵග්ගුණය, නුඹ වේලාව අවේලාව නොබලා නිතර භික්ෂුණීන් හා එක්ව වාසය කරන්නෙහිය. යම් කිසි භික්ෂුවක් තොපට ඒ භික්ෂුණීන්ගේ නුගුණ කියාද එයින් කිපියේ නොසතුටු සිත් ඇත්තේ බැන වදින්නේද ඉදින් කිසි භික්ෂුවක් ඒ භික්ෂුණීන් ඉදිරියෙහි තොපගේ අගුණ කියාද, එයින් ඒ භික්ෂුණීහු කිපියාහු නොසතුටු සිත් ඇත්තාහු එම භික්ෂුවට බැන වදිත්ය කියා’ත් ඇසුවෙමි., ඵග්ගුණය, ඒ සැබෑද? තොප මෙපරිද්දෙන් භික්ෂුණීන් සමග ඉතා කුළුපගව මිශ්‍රව වාසය කෙරෙහිය යනු සැබෑද?”
“ස්වාමීනි, එසේය.”
“ඵග්ගුණය, තොප ශ්‍රද්ධාවෙන් ගිහිගෙන් නික්ම පැවිදිවූ කුලපුත්‍රයෙක් නොවෙහිද?”
“එසේය, ස්වාමීනි.”


§ 6. “ඵග්ගුණය, ශ්‍රද්ධාවෙන් ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදිවූ කුල පුත්‍රයෙකුට, භික්ෂුණීන් සමග වේලාව අවේලාව නොබලා නිතර භික්ෂුණීන් දකින්නට යාම නුසුදුසුය246 . සියලු කල්හි සතියෙන් සිටින්නේ වී නම් ඔබට ම ඒ අවබෝධ වන්නේය.

[246: සියලු සත්වයන් ස්ත්‍රී පුරුෂ ලෙස දෙආකාර ශරීර හා සිත් ඇතිව ඉපිද ඇත්තේ ප්‍රජාව පවත්වාගන යාමේ අවශ්‍යතාවය ස්වභාව ධර්මයා විසින් සැලසුම් කල නිසා බව විද්‍යාඥයෝ කියත්. දෙආකාර සිතුම් පැවතුම් මේ සත්වයන් දෙකොටස පවත්වන්නේද එකිනෙකා කෙරෙහි ආකර්ෂණය වන්නේද මේ වෙනස් නිසාය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ නිසා නොයෙක් වර ප්‍රති පාක්ෂික ලින්ගිකයන්ගෙන් වෙන්ව ඉන්නට අවවාද කළේය. අංගුත්තර කිකායේ පළමු කාණ්ඩයේ පරියාපන වග්ගයේ මේ බව නොයෙක් ආකාරයෙන් දක්වා ඇත. භික්ෂුණි සාසනය ඇති කරන්නට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බොහෝ සේ මාලි කලේද මේ නිසා ඇති විය හැකි උවදුරු නිසා බවද, භික්ෂුණින් සඳහා බොහෝ විනය නීති පනවන්නටද හේතුව මේ බැව්ද පෙනේ.]

“එහෙයින් ඵග්ගුණය, ඉදින් කිසිවෙක් තොප ඉදිරියෙහි ඒ භික්ෂුණීන්ගේ නුගුණ කියාද ඵග්ගුණය, භික්ෂුණින් පිළිබඳව ගිහි උපාසකයෙකුගේ ආකල්පයෙන් නොබලමින් ශ්‍රමණ ධර්ම පිරිය යුතුය.

කව්රුන් කා ගැන ගුණ නුගුණ කීවත්, මම මගේ මනස අවුල් කර නොගනිමි. නැතිවෙන සිත කුණුව යන දෙතිස් කුනපයෙන් එක් කල මේ සරීරයක් ලෙස බැන අඩ ගසයි. මම ඒ ගැන කිසිදු අදහස් දෙඩවීමෙන් හො නපුරු වචන කීම ආදිය නොකරමි. මා සියල්ලන් කෙරෙහි මෛත්‍රියෙන් සිටිමි’ යි ඔබ සිත තබා ගත යුතුය.

කිසිවෙකු කෙරෙහි අහිතක් මා සිත රඳවා නොගනිමි’යි අදිටන් කල යුතුය. කිසිවෙක් ඔබට පරිභව කලත් බැන්නත් ඔහු කෙරෙහි අමනාපයක්, අසතුටක් ඇතිවීමට ඉඩ නොදිය යුතුය. ඔබ දැන් ගිහියෙක් නොව පැවිද්දෙකි යයි නිතර සිහි කල යුතුය. ඒ බනින කෙනාට මෛත්‍රී කල යුතුය. ඔහුට යහපතම වේවායි ඔහු කෙරෙහි මෛත්‍රිය පැතිරවිය යුතුය.

කිසිවෙක් ඔබට පරිභව කරත් ද, ඔබේ නුගුණ කියත් ද ඔබ ඔහු කෙරෙහි තරහවක් අමනාපයක් ඇති කර ගැනීම නොකළ යුතය. මම මගේ මනස අවුල් කර නොගනිමි. මම ඒ ගැන කිසිදු අදහස් දෙඩවීමෙන් හො නපුරු වචන කීම ආදියෙන් වෙන් වෙමි. මා සියල්ලන් කෙරෙහි මෛත්‍රියෙන් සිටිමි’ යි ඔබ සිත තබා ගත යුතුය.

කිසිවෙක් ඔබට අතින් පයින් පර දේ ද, දඬු මුගුරින් පහර දේද, පිහියකින් ආයුධයකින් පහර දේද ඔබ ඔහු කෙරෙහි තරහවක් අමනාපයක් ඇති කර ගැනීම නොකළ යුතය. මම මගේ මනස අවුල් කර නොගනිමි. මම ඒ ගැන කිසිදු අදහස් දෙඩවීමෙන් හො නපුරු වචන කීම ආදියෙන් වෙන් වෙමි. මා සියල්ලන් කෙරෙහි මෛත්‍රියෙන් සිටිමි’ යි ඔබ සිත තබා ගත යුතුය.
ඵග්ගුණය, මෙසේ තොප විසින් හික්මිය යුතුයි.

[247: මේ අවවාදය ඵග්ගුන භික්ෂුව පිලි නොගත් බව භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පෙනුන හෙයින්බ් සෙසු භික්ෂුන් අමතා මේ දේශනා කළා සේ පෙනේ.]

§ 7. ඉක්බිති භාග්යවතුන් වහන්සේ භික්ෂූන් ඇමතූසේක.
“මහණෙනි, එක් කාලයකදී භික්ෂූහු මාගේ සිත සතුටු වෙන සේ හැසිරුණහ. කළාහුය. මහණෙනි, එකල්හි වරක් මා භික්ෂූන් අමතා, ‘මහණෙනි, මම එක් වේලක් පමණක් වළඳමි. මහණෙනි, එක් වේලක් වළඳන නිසා මම නිරොගි වෙමි. උවදුරු අඩුවූයේ වෙමි. සැහැල්ලු පැවතුම් ඇති වෙමි. මහණෙනි, එව්, තොපිත් එක් වේලක් පමණක් වළඳව්.
“මහණෙනි, එක් වේලේ වළඳන තෙපිද අල්පාබාධ ඇති බවද, නිරොගී බවද, ශරීරයාගේ සැහැල්ලු බවද, ශරීර බලයද, සැප විහරණයද විඳින්නාහු”යි කීවෙමි.
248

[248: MN 65: භද්දාලි සුත්‍රය සහ MN 70. කීටාගිරි සුත්‍රය ]

“මහණෙනි, එකල භික්ෂූන්හට මා විසින් යලි යලිත් අවවාද අනුශාසනා කිරීමක් අනවශ්ය විය. මා විසින් කලයුතු වුයේ ඔවුනගේ සතිය පිබිදවීම පමණක් ය.”

horse-cart
“මහණෙනි, තැනිතලා බිමක වූ සතර මංසන්ධියක ආජානීය අසුන් යෙදූ රථයක් නවතා තිබේද, රථාචාරියා එනතුරු ඒ අසුන් සිහියෙන් සිටී. රථා චාරියා වුත් අසුන් ගේ වරපොට යන්තමින් ඇල්ලු පමණින් උන් වහා ඔහු හසුරුවන දෙසට රථය ඇගෙන් ඔහු කැමති වේගයෙන් දිව යයි.
“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම මවිසින් එම භික්ෂූන්ට නැවත නැවත අනුශාසනාවන් කළ යුතු නොවීය. මහණෙනි ඒ භික්ෂූන්හට සතිය ඉපදවීමට කල එක අනුශාසනාව පමණක් ප්‍රමාණවත් විය.

§ 8. “මහණෙනි, එහෙයින් තෙපිත් අකුසලය දුරු කරව්. කුසල ධර්මයන්හි යෙදෙව්. එසේ කල කල්හි තෙපිත් මේ ශාසනයෙහි (ශීලයෙන්) අභිවෘද්ධියටද (මාර්ගයෙන්) වැඩීමටද (නිර්වාණයෙන්) විපුල බවටද පැමිණෙන්නහුය,

මහණෙනි, ගමකට හෝ නියම්ගමකට හෝ නුදුරෙහි මහත් සල් රුක් ගොන්නක් වෙයි. ඒ සල් රුක් ගොන්න පිළිලයෙන් පිරී බොහෝ සල් ගස් මැරෙමින් තිබුනේ වෙයි. ඒ ගොමුවේ යහපත කැමැත්තාවූ කිසියම් පුරුෂයෙක් පැමිණ ඒ සල් රුක් ගොමුව රැක දෙන අදහසින්, පිළිල සහිත අතු කපා ඉවත් කොට, පිළියෙන් තොරව ඇති පැල වෙන් කොට වෙනම සිටුවා, ඇතුල් සල්වනය මනාව ශුද්ධ කරන්නේද, සෘජුව හටගත්තාවූ මනාව හටගත්තාවූ යම් තරුණ සල්පැල මනාකොට වඩන්නේද, මහණෙනි, මෙසේ කල කල්හි ඒ සල්වනය වෘද්ධියටද,  වැඩීමටද විපුල බවටද පැමිණෙන්නේය.
මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම තෙපිත් අකුසලය දුරු කරව් නම්, කුසල ධර්මයන්හි යෙදෙව් නම්, එසේ කරනා කල්හි තෙපිදු මේ ශාසනයෙහි සමුර්ධියට ද, වැඩීමටද, විපුල බවටද පැමිණෙන්නාහුය.

§ 9.“මහණෙනි, පෙර වූවක් කියමි.
එක් කලෙක මේ සැවැත් නුවර වෙදෙහිකා නම්වූ ගෘහණියක් වූවාය. මහණෙනි, ‘වෙදෙහිකා ගෘහපතිනිය, කරුණාවන්තය, ප්‍රිය වචන කියන්නීය, උඩඟු නොවූවාය, සංසුන් සිත් ඇත්තීය’යි වෙදෙහිකා ගෘහපතිනිය ගැන මෙබඳුවූ ගුණ කීර්ති ශබ්දයක් නගරය පුරා පතළව ගියේය.

“මහණෙනි, වෙදෙහිකා ගෘහණියට දක්ෂවූ අලස නුවූ, හොඳින් වැඩපල කරන්නාවූ, කාලි නම් දාසියක් වූවාය. මහණෙනි එකල්හි කාලි නම් දාසියට මෙබඳු අදහසක් විය. මගේ ස්වාමි දුව ගෘහපතිනිය ප්‍රිය වචන කියන්නීය. උඩඟු නොවූවාය. සංසුන් සිත් ඇත්තීය”යි මාගේ ස්වාමි දුව පිළිබඳව කීර්ති රාවයක් පැතිර ඇත්තේය. කිමෙක්දෝ මාගේ ස්වාමි දුව තමා තුළ ඇත්තාවූම කෝපය පහළ නොකරන්නීද, කෝපය නැති නිසාම කෝපයක් පහළ නොකරන්නීද, නැතහොත් මා හොඳින් වැඩපල කරන නිසා තමා තුළ ඇති කෝපය පහළ නොකරන්නීද, අධ්‍යාත්මයෙහි කෝපයද නැති නිසා පහළ නොකරන්නීද කියා මම ස්වාමි දුව පරික්ෂා කරන්නෙමැ” ’යි සිතුවාය.

“මහණෙනි, කාලි දාසිය දිනෙක දවල්වන තුරු නින්දෙන් නොනැගිට්ටාය. මහණෙනි, එකල්හි වෙදෙහිකා ගෘහපතිනිය කාලී දාසියට මෙසේ කීවාය.
‘බොල කාලිය,’
‘ඇයි? ආර්යාවෙනි.
කුමන අසනීපයක් නිසා දවල්වන තුරු තී නිදන්නේද ?’
‘ආර්යාවෙනි මට කිසි අසනීපයක් නැත.’
‘බොල පව්කාරිය, කිසිත් නැත්නම් දවල්වන තුරු නිදන්නේ ඇයිදැ’යි කියා කෝප වූවා නොසතුටු සිත් ඇත්තී මුහුණ හකුළුවා ගත්තාය.
“මහණෙනි, ඉක්බිති කාලි නම් දාසියට මෙබඳු අදහසක් විය. ‘මාගේ ස්වාමි දුව තමා කෙරෙහි ඇත්තාවූම කෝපය පහළ නොකරන්නීය. නැත්තාවූ කෝපයක් නොවේ. මා විසින්ම වැඩපළ හොඳින් කරනලද හෙයින් මාගේ ස්වාමිදුව තොමෝ තමා කෙරෙහි ඇත්තාවූම කොපය පහළ නොකරන්නීය, නැත්තාවූ කොපයක් නොවේ. මම තවදුරටත් ආර්යාව විමසන්නෙම් නම් යෙහෙක’ කියායි.

මහණෙනි, ඉදින් කාලී දාසිය ඊළඟ දින බොහෝ දහවල්වී නැගිට්ටාය. මහණෙනි, ඉක්බිති වෙදෙහිකා ගෘහපතිනිය කාලී දාසියට මෙසේ කීවාය.
‘බොල කාලිය,’
‘කිමෙක්ද? ආර්යාවෙනි,’
බොල කුමක් නිසා ඉතා දවල්වී නැගිට්ටෙහිදැ’යි ඇසීය.
‘ආර්යාවෙනි, කිසිත් නැත.’
‘බොල කාලකන්නිය, කිසිවක් නැත්නම් වඩාත් දවල්වී අවදි වූයේ කුමටදැ’යි කෝප වූවා, නොසතුටු සිත් ඇත්තී නොසතුටු වචන කීවාය.

“මහණෙනි, ඉක්බිති කාලි දාසියට මෙබඳු සිතක් විය. ‘මාගේ ආර්යාව තමා කෙරෙහි ඇත්තාවූම කෝපය පහළ නොකරන්නීය. නැති කෝපයක් නොවේ. මා විසින් මේ වැඩපල මනාව කරනලද හෙයින් මාගේ ආර්යා තොමෝ තමා කෙරෙහි ඇත්තාවූම කොපය පහළ නොකරන්නීය. නැතිවූවක් නොවේ. මම වැඩියක්ම ආර්යාව විමසන්නෙම් නම්, යෙහෙකැ’යි කියායි.

“මහණෙනි, ඉක්බිති කාලී දාසිය තවත් වඩා දහවල්වම අවදි වූවාය. මහණෙනි, එකල්හි වෙදෙහිකා ගෘහපතිනිය, කාලි දාසියට මෙසේ කීවාය.

‘එම්බල කාලිය,
‘කිමෙක්ද ආර්යාවෙනි,’
‘කිමෙක්ද, එම්බල කාලිය, තී ඉතා දහවල්වී අවදිවූයේ කවර හෙයින්ද?
‘ආර්යාවෙනි, කිසිවක් නැතැයි’ කීය.
‘බොල, පවිටු දාසිය, කිසිවක් නැත්නම් කවර හෙයින් ඉතා දහවල්වී නැගිට්ටෙහිදැ’යි කිපී දොර පොල්ල ගෙන හිසට පහරක් දුන්නාය. හිස පැලුනේය.

මහණෙනි, කාලි දාසිය පැලුනු හිසින් ගලන්නාවූ ලෙයින් යුක්තව පිටතට වීදීය ට දිව ගොස්, අසල් වැසියන්හට මෙසේ සිය ස්වාමි දියණිය ගැන කීවාය.
‘ආර්යාවෙනි, ප්‍රිය වචන ඇති ස්ත්‍රීයගේ වැඩක හැටි බලව්,
උඩඟුනොවූ තැනැත්තියකගේ වැඩක හැටි බලව්,
සංසුන් සිත් ඇත්තියකගේ වැඩක හැටි බලව්,
එක් දාසියක් දහවල්වී නැගිටියායයි කිපී නොසතුටු සිත් ඇතිව, දොරපොල්ල ගෙන හිසට පහරදී පලන්නේදැ’යි (කීවාය.)

“මහණෙනි, ඉන් පසු කාලයෙහි වෙදෙහිකා ගෘහපතිනිය සම්බන්ධයෙන්, වෙදේහිකා ගෘහපතිනිය නපුරුය, වෙදෙහිකා ගෘහපතිනිය උඩඟුය, වෙදෙහිකා ගෘහපතිනිය දරුණුයයි අයහපත් , ලාමකවූ අපකීර්තියක් පැනනැංගේය.

§10. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම මේ ශාසනයෙහි ඇතැම් මහණෙක් යම්තාක් ඔහුට අමනාපවූ වචන අසන්ට නොලැබෙද්ද, ඒතාක් ඉතා යහපත් වෙයි. ඉතා යටහත් පැවතුම් ඇත්තේ වෙයි. ඉතා සංසුන් පැවතුම් ඇත්තේ වෙයි. මහණෙනි, යම් හෙයකින් භික්ෂුවහට නොකැමැති අමනාපවූ වචන අසන්ට ලැබේද එකල්හිම ඔහුගේ පැවැත්ම වෙනස් වේ නම් ඔහු යහපත් භික්ෂුවකැයි යටත් පැවතුම් ඇති භික්ෂුවකැයි ශාන්තවූ භික්ෂුවකැයි සිතීම වැරදිය. දත යුත්තේය.

“මහණෙනි, යම් භික්ෂුවක් කිසිවෙකුගෙන් දොස් නොඅසයිද, බැනුම් ගර්හා නොලබයිද, පරිභව නොලබත්ද ඒ තාක් කල් ඔහු ඉතා සුවච, ඉතා මෘදු අනතිමානි මහණෙකැ යි මම නොකියමි.

ඒ මන්ද යත් ?
මහණෙනි, ඒ මහණා දොස්, බැණුම්, නරක සැලකුම් ලබත්දී ඔහු සුවච නොවෙයි නම් , සුවච බවට නොපැමිණෙයි නම් . අනතිමානි නොවෙයි නම්, තමනට දොස් කියනවුනට තමනුත් බනී නම් ඔහු චීවර පිණ්ඩපාත, ගිලාන පස, පිණිස පමණක් සුවච බව පෙන්නන අයකු මිස සුවච භික්ෂුවක් නොවේ. .

“මහණෙනි, යම්කිසි භික්ෂුවක් සිව් පසය නොලබත්දී පවා ධර්මයම සලකමින්, ධර්මයම ගරුකරමින්, ධර්මයම රකිමින් සුවචවේද, සුවච බවට පැමිණේද, මම ඒ භික්ෂුව සුවචයයි කියමි. මහණෙනි, එහෙයින් මේ ශාසනයෙහි මෙසේ හික්මිය යුතුයි. ධර්මයම සලකමින්, ධර්මයම ගරු කරමින්, ධර්මයම පුදමින් සුවච වන්නෙමි. සුවච බවට පැමිණෙන්නෙමියි මෙසේ තොප විසින් හික්මිය යුතුයි.

§ 11. “මහණෙනි,
මිනිසුන් තොප හා කථා කරන ආකාර පසක් වෙත්. ඔවුනගේ කථාව
(i) වෙලාවට සුදුස්සක්, හො නොසුදුස්සක් විය හැක.
(ii) සත්‍යයක් හෝ අසත්‍යයක් විය හැක.
(iii) මෘදු හෝ රළු විය හැක.
(iv) අර්ථය පිණිස හෝ අනර්ථය පිණිස විය හැක.
(v) මෛත්රීි සහගත සිතින් හෝ රෞද්‍ර  සිතින් කල කතාවක් විය හැකිය.

§ එනිසා මහණෙනි තෙපි මෙලෙස හික්මිය යුතු වෙයි.

  • ‘අප සිත් කෙබඳු කතාවකින් වත් නොසැලේ. 
  • අප කිසි නපුරු වචනයක් නොදොඩමු.
  • අප ඔවුනගේ සුභ සිද්ධියම පතන මෛත්රීය සහගත අපගේ සිත් නොපෙරළේවා.
  • ලාමක වචන නොකියන්නෙමු.
  • අනුකම්පාවෙන් යුක්තව මෛත්රීග සහගත සිත් ඇතිව නොකිපි සිත් ඇතිව වාසය කරන්නෙමු.
  • ඒ පුද්ගලයා කෙරෙහි මෛත්රී සිත පතුරවා වාසය කරන්නෙමු.
  • මුළු ලෝකයම ඒ මෛත්රී චිත්තයාගේ අරමුණ කොට මහත්වූ මහත් බවට ගියාවූ ප්‍රමාණ කල නොහැක්කාවූ වෛර නැත්තාවූ ද්වේෂ නැත්තාවූ මෛත්රීූ සහගත249 සිතින් යුක්තව වාසය කරන්නෙමු”යි,

[ 249 : තදාරම්මන : මේ පාලි වචනයේ අර්ථය “ඔහුම අරමුණු කොට” ලෙස ගත යුතු වේ. ඉහත කී පස් ආකාරයෙන් ඕනෑම විධියකට භික්ෂුවට කතා කරන්න ට ඔහුවම අරමුණු කොට මෛත්‍රීය පැතිර විය යුතු බවත්, ඉන් පසු සෙසු මුළු මහත් ලෝකයේම වසනා සත්වයන් කෙරෙහි ඒ මෛත්‍රී සිත විහිදවිය යුතු බවත් අටුවාව කියයි.]

මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේ හික්මිය යුතු

§12. “මහණෙනි යම්සේ පුරුෂයෙක් උදැල්ලක් හා කූඩයක් ගෙන විත්

මම මේ මහ පොළොව පසින් හිස් කරමි”යි කියමින් ඒ ඒ තැන සාරන්නේය. ඒ ඒ තැන පස් විසුරු වන්නේය. ඒ ඒ තැන සාරා දමන්නේය. මේ පොළොවේ පස් සෝදා දමන්නෙම් යැයි ඒ ඒ තැන සාරන්නේය

මහණෙනි, කුමක් සිතන්නහුද, ඒ පුරුෂයා මේ මහපොළොව පසින් හිස් කරන්නේයයි සිතන්නහුද? පසින් තොර කරන්නෙහිද? ”

“ස්වාමීනි, එසේ නොසිතන්නෙමු. ස්වාමීනි, මේ මහා පෘථිවිය වනාහි ගැඹුරුය. අති විශාලය, ඒ මහා පෘථිවියේ පස් ඉවත් කොට හිස් කරන්නට නොහැකිය. ඒ පුරුෂයාට අවසාන හිමිවන්නේ බලාපොරොත්තු සුන් වීම සහ වෙහෙස පමණකි.”

§
13. “මහණෙනි, අනුන්ගේ කථාව පෙර කී පස් ආකාරයෙන් කුමන ආකාරයේ කතාවක් වුවත් තොප මේ විසාල වූ මහත් වූ මහා පෘතුවිය බඳුවූ තොපගේ මෛත්‍රිය හිස් කොට නොගත යුතුය.

මිනිසුන්ගේ බැණුම් ගැරහුම් මේ මිනිසා හාරන කුඩා වලවල් බඳුය. ඒ වල වල් සැරීමෙන් මේ මහා පොලොව තරම් විසල් වූ අපගේ මෛත්‍රියට කිසිදු බල පෑමක් නොවන්නේය. ඒ ලෙස සිත් තබාගෙන් නොසැලී සිටිය යුතු ය. මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේ හික්මිය යුතුයි.

” මහා පෘතුවියේ අනන්ත විශාලත්වය නිසා එය හිස් නොවන්නාසේ ම මෛත්රියෙන් විශාලත්වයට පත් අප සිත් කෙබඳු කතාවකින් වත් නොසැලේ. අප කිසි නපුරු වචනයක් නොදොඩමු. අප ඔවුනගේ සුභ සිද්ධියම පතන මෛත්රීථ සහගත අපගේ සිත් නොපෙරළේවා. ලාමක වචන නොකියන්නෙමු. අනුකම්පාවෙන් යුක්තව මෛත්රී සහගත සිත් ඇතිව නොකිපි සිත් ඇතිව වාසය කරන්නෙමු. ඒ පුද්ගලයා කෙරෙහි මෛත්රී සිත පතුරවා වාසය කරන්නෙමු. මුළු ලෝකයම ඒ මෛත්රී චිත්තයාගේ අරමුණ කොට මහත්වූ මහත් බවට ගියාවූ අප්‍රමාණවූ වෛර නැත්තාවූ ද්වේෂ නැත්තාවූ මෛත්‍රී  සහගත සිතින් යුක්තව වාසය කරන්නෙමුයි

§ 14. “මහණෙනි, යම් මිනිසෙකු චිත්‍ර අඳින උපකරණ වන තීන්ත, සායම්, පින්සල් ආදිය රැගෙනවුත් මම මේ හිස් අහසේ නොයෙක් වර්ණයෙන් චිත්‍ර අදින්නෙමි’ යි කියමින් අවකාශයේ චිත්‍ර අඳින්නේ නම් එය සිදු කල හැක්කක්ද?

“නැත, ස්වාමීනි, එසේ නොසිතන්නෙමු. ස්වාමීනි, මේ හිස් අහසේ තීන්ත රඳන්නේ නැත. එය කිසිවක් දරන ලෙස සකස් වුවක් නොවේ. හිස් අහසේ චිත්‍ර අඳින්නට නොහේ. එසේ අඳින්නට මහන්සි වන් නාට අවසාන හිමිවන්නේ බලාපොරොත්තු සුන් වීම සහ වෙහෙස පමණකි.
“මහණෙනි, අනුන්ගේ කථාව (i) ගැලපෙන්නක් හෝ නොගැලපෙන්නක් වුවත්. (ii) සත්‍යයක් හෝ අසත්‍යයක් වුවත්. (iii) මෘදු හෝ රළු වුවත්. (iv) අර්ථය පිණිස හෝ අනර්ථය පිණිස වුවත්. (v) මෛත්රී සහගත සිතින් හෝ රෞද්‍ර සිතින්  කල කතාවක් වුවත් එහිදී  තොප විසින් මෙසේ හික්මිය යුතුයි

§ 15. මහණෙනි මේ පස් ආකාරයෙන් කුමන හො ආකාරයකින් තොපට හිංසක ලෙස කතාකරන අයෙකුගේ පින්සල් වැනි ඇනුම් බැණුම් ආවත් තොපගේ මෛත්‍රිය හිස් අහස මෙන් විසාල හා අනිදස්සන කරගන්නේ නම් තොපට නොසැලී සිටීම ට එසේ සිත් වඩා ගත යුතුය. මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේ හික්මිය යුතුයි.

‘හිස් අහස කිසිවකුට රුප අඳින්නට ඉඩ නොදෙන්නා සේම මෛත්රියෙන් පිරුණු අප සිත් කෙබඳු කතාවකින් වත් නොසැලේ. අප කිසි නපුරු වචනයක් නොදොඩමු. අප ඔවුනගේ සුභ සිද්ධියම පතන මෛත්රීි සහගත අපගේ සිත් නොපෙරළේවා. ලාමක වචන නොකියන්නෙමු. අනුකම්පාවෙන් යුක්තව මෛත්රීු සහගත සිත් ඇතිව නොකිපි සිත් ඇතිව වාසය කරන්නෙමු. ඒ පුද්ගලයා කෙරෙහි මෛත්රී සිත පතුරවා වාසය කරන්නෙමු. මුළු ලෝකයම ඒ මෛත්රී චිත්තයාගේ අරමුණ කොට මහත්වූ මහත් බවට ගියාවූ අප්රනමාණවූ වෛර නැත්තාවූ ද්වේෂ නැත්තාවූ මෛත්රී සහගත සිතින් යුක්තව වාසය කරන්නෙමු”යි, මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේ හික්මිය යුතුයි.

§ 16. “මහණෙනි,
පුරුෂයෙක් ඇවිලෙන්නාවූ තණසුලක් (ගිනි පන්දමක්) ගෙන එන්නේය. හෙතෙම මම මේ ඇවිලෙන්නාවූ තණ සුලෙන් ගංගා නම් නදිය උණුකරන්නෙමි, සියලු ජලය කකාරවන්නෙමි , වාෂ්ප කොට හරින්නෙමි යි කියන්නේය. මහණෙනි, ඒ පුරුෂයා ඇවිලගත්තාවු තණ සුලෙන් ගංගානම් නදිය උණුකරන්නේය කකාරවන්නේය, ඒ ජල කඳ වාෂ්ප බවට පත් කරන්නේ යයි සිතන්නහුද?”

“ස්වාමීනි, එසේ නොසිතන්නෙමු. ඊට හේතු කවරේද, ස්වාමීනි, ගංගා නදිය ගැඹුරුය, අප්‍රමාණය, ගංගා නදිය ඇවිල ගත්තාවූ තණ සුලෙන් උණු කරන්නට කකාරවන්නට පහසු නොවේ. ඒ පුරුෂයා නම් වෙහෙසට දුකට කොටස්කාරයෙක් වන්නේය.”

“මහණෙනි, අනුන්ගේ කථාව (i) ගැලපෙන්නක් හෝ නොගැලපෙන්නක් වුවත්. (ii) සත්‍යයක් හෝ අසත්‍යයක් වුවත්. (iii) මෘදු හෝ රළු වුවත්. (iv) අර්ථය පිණිස හෝ අනර්ථය පිණිස වුවත්. (v) මෛත්රී සහගත සිතින් හෝ රෞද්‍ර සිතින්  කල කතාවක් වුවත් එහිදී  තොප විසින් මෙසේ හික්මිය යුතුයි. ‘.

§ 16 ‘මෙම ගංගා නදිය සිය අප්‍රමාන  දිය කඳ නිසා නොසැලේද එමෙන් ම අපගේ මහා මෛත්‍රියෙන් යුතු සිත් කෙබඳු කතාවකින් වත් නොසැලේ. අප කිසි නපුරු වචනයක් නොදොඩමු. අප ඔවුනගේ සුභ සිද්ධියම පතන මෛත්රී සහගත අපගේ සිත් නොපෙරළේවා. ලාමක වචන නොකියන්නෙමු. අනුකම්පාවෙන් යුක්තව මෛත්‍රී සහගත සිත් ඇතිව නොකිපි සිත් ඇතිව වාසය කරන්නෙමු. ඒ පුද්ගලයා කෙරෙහි මෛත්‍රී සිත පතුරවා වාසය කරන්නෙමු. මුළු ලෝකයම ඒ මෛත්‍රී චිත්තයාගේ අරමුණ කොට මහත්වූ මහත් බවට ගියාවූ අප්‍රමාණවූ වෛර නැත්තාවූ ද්වේෂ නැත්තාවූ මෛත්‍රී සහගත සිතින් යුක්තව වාසය කරන්නෙමු’යි, මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේ හික්මිය යුතුයි.

§17 . “මහණෙනි, මදින ලද්දාවූ, මනාව මදින ලද්දාවූ, මෘදුවූ, පුළුනක් වැනිවූ, සර සර යන ශබ්ද නැති, බර බර යන ශබ්ද නැති, බළල් සමින් කළ පසුම්බියක් වෙයි. යම් මිනිසෙක් දණ්ඩක් හෝ ගල් පතුරක් හෝ ගෙන මෙසේ කියන්නේය, ‘මම මේ මදිනලද මොනවට මදිනලද, හාත්පස මදිනලද මෘදුවූ පුළුන් වැනිවූ, සර සර යන ශබ්ද නැති, බර බර යන ශබ්ද නැති, බළල් සමින් කළ පසුම්බිය මේ දණ්ඩෙන් හෝ ගල්කැටයෙන් හෝ අතුල්ලා සරසර යන ශබ්ද ගන්නෙමි. බර බර යන ශබ්ද ගන්නෙමි’යි (කියායි)

මහණෙනි, ඒ පුරුෂයා මදිනලද මනාව මදිනලද හාත්පස මදිනලද මෘදුවූ ශබ්ද නැති පුළුන් වැනිවූ සර සර බර බර යන ශබ්ද නැති මේ බළල් සමින් කළ පසුම්බිය දණ්ඩකින් හෝ කැටකින් හෝ සර සර යන ශබ්ද ඇත්තක් කරන්නේද? බර බර යන ශබ්ද ඇත්තක් කරන්නේද?”
“ස්වාමීනි, මෙය එසේ නොකළ හැකිය. ඊට හේතු කවරේද?


ස්වාමීනි, ඒ බළල් සමින් කළ පසුම්බිය මදිනලද මනාව මදිනලද හාත්පස මදිනලද, මෘදුවූ පුළුනක් වැනිවූ සර සර යන ශබ්ද නැති බර බර යන ශබ්ද නැති දෙයක් වන්නේය. එය කැටකින් හෝ දණ්ඩකින් හෝ සර සර යන ශබ්ද ඇත්තක් කරන්නට බර බර යන ශබ්ද ඇත්තක් කරන්නට පහසු නොවන්නේය. ඒ පුරුෂයා නම් වෙහෙසට දුකට පත් වන්නේය.”

§ 18 . “මහණෙනි, අනුන්ගේ කථාව

This image has an empty alt attribute; its file name is english-version-icon.jpg


(i) ගැලපෙන්නක් හෝ නොගැලපෙන්නක් වුවත්.
(ii) සත්‍යයක් හෝ අසත්‍යයක් වුවත්.
(iii) මෘදු හෝ රළු වුවත්.
(iv) අර්ථය පිණිස හෝ අනර්ථය පිණිස වුවත්.
(v) මෛත්රී සහගත සිතින් හෝ රෞද්‍ර සිතින් කල කතාවක් වුවත් එහි තොප විසින් මෙසේ හික්මිය යුතුයි. ‘.

‘මෙම සුමුදු පසුම්බිය කෙතරම් අතුල්ලා වත් රළු කරන්නට නොහැක්කා සේම මෛත්රි යෙන් තෙමු සංවර කල අප සිත් කෙබඳු කතාවකින් වත් නොසැලේ. අප කිසි නපුරු වචනයක් නොදොඩමු. අප ඔවුනගේ සුභ සිද්ධියම පතන මෛත්රීෙ සහගත අපගේ සිත් නොපෙරළේවා. ලාමක වචන නොකියන්නෙමු. අනුකම්පාවෙන් යුක්තව මෛත්රීඩ සහගත සිත් ඇතිව නොකිපි සිත් ඇතිව වාසය කරන්නෙමු. ඒ පුද්ගලයා කෙරෙහි මෛත්රී සිත පතුරවා වාසය කරන්නෙමු. මුළු ලෝකයම ඒ මෛත්රීල චිත්තයාගේ අරමුණ කොට මහත්වූ මහත් බවට ගියාවූ අප්රාමාණවූ වෛර නැත්තාවූ ද්වේෂ නැත්තාවූ මෛත්රී සහගත සිතින් යුක්තව වාසය කරන්නෙමුයි, මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේ හික්මිය යුතුයි.

§ 19. “මහණෙනි, මං පහරන සොරුන් ඔබ අල්ලා ගෙන දෙපැත්තට අදින බන්ඩි කියතකින් ඔබගේ අත් පා සහ ශරීරය කොටස් කරමින් කපන්නාහුද ඔබ ඒ ඔබ සිරුර කපන සොරුන් කෙරෙහි නපුරු සිතක් ඇති කොට ගෙන හිත දූෂ්යර කරගනී නම් තොප මාගේ අවවාදයට අනුව පිළිපදින්නෙක් නොවෙයි.

මහණෙනි, එහිදු තොප මෙසේ හික්මිය යුතුයි.
‘අපගේ සිත නොපෙරළේවා, ලාමකවූ වචනද නොකියන්නෙමු, හිතානුකම්පා ඇතිව මෛත්රී සිත් ඇතිව සිත ඇතුළත තරහක් නැතිව වාසය කරන්නෙමු. ඒ පුද්ගලයා කෙරෙහිද මෛත්රී සහගත සිත පතුරුවා වාසය කරන්නෙමු. මුළුලොකයද ඒ මෛත්රී සහගත සිතේ අරමුණ කොට විපුලවූ මහද්ගතවූ අප්‍රමාණවූ අවෛරවූ නිදුක්වූ මෛත්‍රී සහගත සිතින් පතුරුවා වාසය කරන්නෙමු’යි (හික්මිය යුතුයි.) මහණෙනි, මෙසේ තොප විසින් හික්මිය යුතුයි.

§ 20 . “මහණෙනි, තොප මේ කකචූපමොවාද ධර්මය නිතර මෙනෙහි කරව්.
මහණෙනි, තෙපි යම් හෙයකින් නොඉවසන්නාවූ අල්ප සාවද්‍ය වූ  මහා සාවද්‍යවූ හෝ යම් වචනයක් දක්නහුද?” “නැත, ස්වාමිනී”.
“මහණෙනි, එහෙයින් තෙපි මේ කකචූපමොවාද ධර්මය නිතර මෙනෙහි කරව්. ඒ මෙනෙහි කිරීම තොපට බොහෝ කාලයක් මුළුල්ලෙහි වැඩ පිණිසද සැප පිණිසද වන්නේය’යි මේ සුත්‍ර ධර්මය
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළහ. ඒ භික්ෂූහු භාග්යයවතුන් වහන්සේගේ දෙශනාව සතුටින් පිළිගත්තාහුය.

පළමුවෙනිවූ කකචූපම සූත්රයය නිමි.

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ WordPress.com ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Google photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Google ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Twitter picture

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Twitter ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Facebook photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Facebook ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.