සිංහල ත්‍රිපිටකය

 

අති උත්තම සිංහල මහා සංඝයා වහන්සේලා පරම්පරා 38 ක් පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට කට පාඩමෙන් රැකගෙන ආ බුද්ධ භාෂිත ත්‍රිපිටකය, මාතලේ අළුවිහාරයේදී    ග්‍රන්තාරුඩ  කරන ලද්දේය. මේ පුස්කොල ග්‍රන්ථ බොහෝ විහාර ස්ථානවලින් එකතුකොට බුරුමයේ සියමයේ සහ නොයෙක් මුලාශ්‍රවලින් එක කොට නැවත නිදොස් කොට 2500 බුද්ධ ජයන්තිය වෙනුවෙන් නිම කරන්නට විද්වත් උත්තම මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා මඩුල්ලක් පත්කළේ ලංකා ආණ්ඩුව විසිනි. බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටකය පාලි සහ සිංහල භාෂා  දෙකෙන්ම  සකස් විය.

එම ගාම්භීර පරිවර්තනය කියවා තේරුම් ගන්නට තරම් භාසා ඥානය නැති අය සඳහා ලිහිල් සිංහලෙන් මේ අන්තර් ජාල අඩවිය සකස් කරමි.  බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක පරිවර්තනය, ඒ පී ඩි සොයිසා මහත්මා ගේ පරිවර්තනය, පුජ්‍ය ඥානමොලි හිමියන්ගේ සහ පුජ්‍ය බෝධි හිමියන්ගේ ඉංග්‍රීසි පරිවර්තන, රිස් ඩේවිස් මැතිනියගේ සහ  PTS පරිවර්තන උපයෝගී කරගෙන මේ වෙබ් අඩවිය සකස් කර ඇත. මෙහි ඇති සුත්‍ර පරිවර්තනවල වැරැද්දක් ඇත්නම් කරුණාවෙන් ඒ නිවැරදි කර ඒ නිවැරදි පිටපතක් මා වෙත එවන මෙන් කරුණාවෙන් ඉල්ලමි. ධර්මය විකෘති කරන පිරිස් බිහිව ඇති මේ යුගයේ ඉතා සැලකිල්ලෙන් ධර්මය කියවිය යුතු බව ඇසිය යුතු බව සිත් දරත්වා.

අවශ්‍ය කරන සුත්‍රය අඩංගු පිටකයේ නම ක්ලික් කර ඉන් පසු යොමුවෙන් අවශ්‍ය සුත්‍රයේ නම ක්ලික්  කරන්න.

මේ වෙබ් අඩවියට දැනට ඇතුලත්කර ඇත්තේ  සුත්‍ර ස්වල්පයක් බව සලකන්න. මජ්ජිම නිකාය මුල සිටම කියවා ඔබේ ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ නම් කෘතඥ වෙමි.  පාළි සුත්‍රයේ යොමු සදහන් කර ඇති නිසා පාළි දත් පැවිදි උතුමන්ගේ ප්‍රතිචාර අගයමි. නිර්මල බුද්ධ භාෂිතය කිලිටි කරන්නට උත්සාහ කරන මිනිසුන් ඉන්නා මේ යුගයේ ඉතා පරීක්ෂාවෙන් පරිවර්තන කියවන්නට අවශ්‍යබව පෙනේ. මේ පරිවර්තන වල අඩු පාඩුවක් ඇතොත් කරුණාකර COMMENTS  හි ලියන්න

CLICK  BELOW  TO ACCESS

දීඝ නිකාය 
මජ්ජිම නිකාය
සංයුක්ත නිකාය
අංගුත්තර නිකාය
ඛුද්දක නිකාය

සුත්රාන්ත දෙසනා අසන්නට 

SN 03-01-10 . පුප්ඵ වර්ගය

SN 03-01-10-01.
නදී සූත්‍රය

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර සමීපයෙහිවූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවනලද ජේතවනාරාමයෙහි වාසයකරන සේක. එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ‘මහණෙනි’යි කියා භික්ෂූන් ඇමතූසේක. ‘ස්වාමීනියි’ කියා ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළසේක.

§ 2 “මහණෙනි, යම්සේ us පර්වතයෙක sita ගලාබස්නාවූ ගෙනයන්නාවූ, දුර යන්නාවූ, වහා බස්නා සැඩපහර ඇති ගංගාවක් වේද, ඒ ගඟේ දෙතෙර හටගත්තාවූ වැලුක්තණද වෙත්. ඒ වැලුක් ඒ ගඟට (නැමී) වැඩියක් මත්තෙහි එල්බෙත්. හටගත්තාවූ කුසතණද වෙත්. ඒ කුසතණද ඒ ගඟට එල්බී පවතිත්. හටගත්තාවූ බබුස්තණද වෙත්. ඒ බබුස්තණද ඒ ගඟට එල්බෙති. (එහි) හටගත් බෙරුතණද වෙත්. ඒ බෙරුතණද ඒ ගඟට (නැමී) එල්බෙන්නාහුය. හටගත් ගස්ද වෙත්. ඒ ගස්ද ඒ ගඟට (නැමී) එල්බෙන්නාහුය.

§3. “ඒ ගඟේ සැඩපහරින් පුරුෂයෙක් ගෙනයනු ලබන්නේ වැලුක්තණද අල්ලා ගන්නේය. ඒ වැලුක්තණද සහමුලින් මැටි සමග හිසෙහි වැටෙන්නාහුය. හෙතෙම ඒ හේතුකොට ගෙන මහා විනාශයට පැමිණෙන්නේය. කුසතණද අල්වා ගන්නේය. ඒ කුසතණයෝද සහමුලින් මැටි සමග ඉගිල වැටෙන්නාහුය. හෙතෙම ඒ හේතුකොටගෙන මහාවිනාශයට පැමිණෙන්නේය. බබුස්තණද අල්වාගන්නේය. ඒ බබුස්තණ පඳුරුද ඉදිරී වැටෙන්නාහුය. හෙතෙම ඒ හේතුකොටගෙන මහාවිනාශයට පැමිණෙන්නේය. බෙරුතණද අල්ලා ගන්නේය. ඒ බෙරුතණ පඳුරු ද ඉදිරී වැටෙන්නාහුය. හෙතෙම ඒ හේතුකොට ගෙන මහාවිනාශයට පැමිණෙන්නේය. ගස්ද අල්වාගන්නේය. ඒ ගස්ද සහමුලින් මැටි සමග ඉගිලී වැටෙන්නාහුය. හෙතෙම ඒ හේතුකොටගෙන මහාවිනාශයට පැමිණෙන්නේය.

§4. “මහණෙනි; එපරිද්දෙන්ම ආර්යයන් නොදක්නාවූ ආර්යධර්මයෙහි දක්ෂ නොවූ ආර්යධර්මයෙහි නොහික්මුණාවූ සත්පුරුෂයන් නොදක්නාවූ සත්පුරුෂ ධර්මයෙහි අදක්ෂවූ සත්පුරුෂයන්ගේ ධර්මයෙහි නොහික්මුණාවූ ඇසූ පිරූ තැන් නැත්තාවූ පෘථග්ජන රූපය ආත්මය වශයෙන් හෝ දක්නේය. තමා රූපය ඇත්තෙකුකොට හෝ දක්නේය. තමා කෙරෙහි හෝ රූපය දක්නේය. රූපයෙහි හෝ තමා දක්නේය. ඔහුගේ ඒ රූපය වැනසෙයි. හෙතෙම ඒ හේතුකොට ගෙන මහාවිනාශයට පැමිණෙන්නේය.

“වේදනාව ආත්ම වශයෙන් හෝ දක්නේය. තමා වේදනාව ඇත්තෙකුකොට හෝ දක්නේය. තමා කෙරෙහි හෝ වේදනාව දක්නේය. වේදනාවෙහි හෝ තමා දක්නේය. ඔහුගේ ඒ වේදනාව වැනසෙයි. හෙතෙම ඒ හේතුකොට ගෙන මහා විනාශයට පැමිණෙන්නේය.

“සංඥාව ආත්මය වශයෙන් හෝ දක්නේය. තමා සංඥාව ඇත්තෙකුකොට හෝ දක්නේය. තමා කෙරෙහි හෝ සංඥාව දක්නේය. සංඥාවෙහි හෝ තමා දක්නේය. ඔහුගේ ඒ සංඥා තොමෝ වැනසෙයි. හෙතෙම ඒ හේතුකොට ගෙන මහා විනාශයට පැමිණෙන්නේය.සංස්කාරයන් ආත්මය වශයෙන් හෝ දක්නේය. තමා සංස්කාරයන් ඇත්තෙකු කොට හෝ දක්නේය. තමා කෙරෙහි හෝ සංස්කාරයන් දක්නේය. සංස්කාරයන්හි හෝ තමා දක්නේය. ඔහුගේ ඒ සංස්කාරයෝ වැනසෙත්. හෙතෙම ඒ හේතුකොටගෙන මහා විනාශයට පැමිණෙන්නේය.

§ 5.“විඤ්ඤාණය ආත්මය වශයෙන් හෝ දක්නේය. තමා විඤ්ඤාණය ඇත්තෙකුකොට හෝ දක්නේය. තමා කෙරෙහි හෝ විඤ්ඤාණය දක්නේය. විඤ්ඤාණයෙහි හෝ තමා දක්නේය. ඔහුගේ ඒ විඥානය වැනසෙන්නේය. හෙතෙම ඒ හේතුකොටගෙන මහා විනාශයට පැමිණෙන්නේය.

§ 6. “මහණෙනි, ඒ කුමැයි සිතන්නෙහිද?
“රූපය නිත්‍යද? අනිත්‍යද?” –
“ස්වාමීනි, අනිත්‍යය.”
“යමක් වනාහි අනිත්‍යවේද එය දුක් හෝ සැප හෝ වේද?” –
“ස්වාමීනි, දුකෙකි.”
“යමක් වනාහි අනිත්‍යද, දුකද, වෙනස්වන ස්වභාවයෙන් යුක්තද? ‘මේ රූපය මාගේය. මේ මම වෙමි. මේ මගේ ආත්මයයි’ ඒ රූපය දක්නට සුදුසුද?-
“ස්වාමීනි, මෙය සුදුසු නොවේමය.”

“වේදනාව නිත්‍යද? අනිත්‍යද?” –
‘ස්වාමීනි අනිත්‍යය.”
“යමක් වනාහි අනිත්‍ය වේද, එය දුක් හෝ සැප හෝ වේද?” –
“ස්වාමීනි, දුකෙකි.”
“යමක් වනාහි අනිත්‍යද, දුකද, වෙනස්වන ස්වභාවයෙන් යුක්තද? ‘මේ වේදනාව මගේය. මේ මම වෙමි. මේ මගේ ආත්මයයි’ ඒ වේදනාව දක්නට සුදුසුද?” –
“ස්වාමීනි, මෙය සුදුසු නොවේමය.”

“සංඥාව නිත්‍යද? අනිත්‍යද?” –
“ස්වාමීනි, අනිත්‍යය.”
“යමක් වනාහි අනිත්‍ය වේද, එය දුක් හෝ සැප හෝ වේද?” –
“ස්වාමීනි, දුකෙකි.”“යමක් වනාහි අනිත්‍යද, දුකද, වෙනස්වන ස්වභාවයෙන් යුක්තද? ‘මේ සංඥාව මාගේය. මේ මම වෙමි. මේ මාගේ ආත්මයයි’ ඒ සංඥාව දක්නට සුදුසුද?” –
“ස්වාමිනි, මෙය සුදුසු නොවේමය.”

“සංස්කාරය නිත්‍යද? අනිත්‍යද?” –
“ස්වාමීනි, අනිත්‍යය.”
“යමක් වනාහි අනිත්‍ය වේද, එය දුක් හෝ සැප හෝ වේද?” –
“ස්වාමීනි, දුකෙකි.”
“යමක් වනාහි අනිත්‍යද, දුකද, වෙනස්වන ස්වභාවයෙන් යුක්තද? ‘මේ සංස්කාරය මාගේය. මේ මම වෙමි. මේ මාගේ ආත්මයයි’ ඒ සංස්කාරය දක්නට සුදුසුද?” –
“ස්වාමීනි, මෙය සුදුසු නොවේමය.”

“විඤ්ඤාණය නිත්‍යද? අනිත්‍යද?” –
“ස්වාමීනි, අනිත්‍යය.”
“යමක් වනාහි අනිත්‍ය වේද, එය දුක් හෝ සැප හෝ වේද?”-
“ස්වාමීනි, දුකෙකි.”“යමක් වනාහි අනිත්‍යද, දුකද, වෙනස්වන ස්වභාවයෙන් යුක්තද? ‘මේ විඤ්ඤාණය මගේය. මේ මම වෙමි. මේ මගේ ආත්මයයි’ දක්නට සුදුසුද?” –
“ස්වාමීනි, මෙය සුදුසු නොවේමය.”

§ 7 .“එහෙයින් මහණෙනි, තමා පිළිබඳවූ හෝ බාහිරවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උතුම්වූ හෝ අතීතවූද, වර්තමානවූද, යම්කිසි රූපයෙක් වේද, දුරෙහි හෝ සමීපයෙහි හෝ යම් රූපයෙක් වේද, ‘මේ රූපය මාගේ නොවේ. මේ මම නොවෙමි. මේ මාගේ ආත්මය නොවේ’ යයි මෙසේ මේ රූපය තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් දත යුතුයි.“අධ්‍යාත්මිකවූ හෝ බාහිරවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උතුම්වූ හෝ අතීතවූද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද යම්කිසි වේදනාවක් වේද, දුරෙහි හෝ සමීපයෙහි හෝ යම් වේදනාවක් වේද, ‘මේ වේදනාව මාගේ නොවේ, මේ මම නොවෙමි, මේ මාගේ ආත්මය නොවේ’යයි මෙසේ මේ වේදනාව තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් දත යුතුය.

§ 8 .“තමා පිළිබඳවූ හෝ බාහිරවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උතුම්වූ හෝ අතීතවූ ද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද, යම්කිසි සංඥාවක් වේද, දුරෙහි හෝ සමීපයෙහි හෝ යම් සංඥාවක් වේද, ‘මේ සංඥාව මාගේ නොවේ, මේ මම නොවෙමි, මේ මාගේ ආත්මය නොවේයයි මෙසේ මේ සංඥාව තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාව දතයුතුය.

§ 9 .“තමා පිළිබඳවූ හෝ බාහිරවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උතුම්වූ හෝ අතීතවූද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද යම්කිසි සංස්කාරයෝ වෙද්ද, දුරෙහි හෝ සමීපයෙහි හෝ යම් සංස්කාරයෝ වෙත්ද ‘මේ සංස්කාරය මාගේ නොවේ. මේ මම නොවෙමි. මේ මාගේ ආත්මය නොවේ’යයි මෙසේ මේ සංස්කාරය තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් දතයුතුය.

§ 10 .“තමා පිළිබඳවූ හෝ බාහිරවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උතුම්වූ හෝ අතීතවූද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද යම්කිසි විඥානයක් වේද, දුරෙහි හෝ සමීපයෙහි හෝ යම් විඥානයක් වේද, ‘මේ විඥානය මාගේ නොවේ මේ මම නොවෙමි. මේ මාගේ ආත්මය නොවේ’යයි මෙසේ මේ විඥානය තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් දත යුතුය.”

§ 11 .“මහණෙනි, මෙසේ දක්නාවූ, ඇසූ පිරූ තැන් ඇත්තාවූ, ආර්යශ්‍රාවක තෙමේ රූපයෙහිද කලකිරේ. වේදනාවෙහිද කලකිරේ. සංඥාවෙහිද කලකිරේ. සංස්කාරයන්හිද කලකිරේ. විඥානයෙහිද කලකිරේ. කලකිරුණේ නොඇලේ. නොඇලීමෙන් (කෙලෙසුන්ගෙන්) මිදේ. මිදුණු කල්හි මිදුණේයයි දැනීම වේ. ජාති තොමෝ ක්ෂයවූවාය. බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිර නිමවන ලද්දේය. සතර මාර්ගයෙන් කටයුතු කොට නිමවන ලද්දේය. මේ රහත් බව පිණිස කළයුතු අනිකක් නැතැයි විශේෂයෙන් දැනගනී.”(පළමුවෙනි නදී සූත්‍රය නිමි.)

SN 03-01-10-02.
. පුප්ඵ සූත්‍රය

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර සමීපයෙහිවූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වාසය කරනසේක. එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ‘මහණෙනි’යි කියා භික්‍ෂූන් ඇමතූසේක. ‘ස්වාමීනි’යි කියා ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. (එවිට) භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළසේක.

§ 2 .“මහණෙනි, මම ලෝකයා සමග විවාද නොකරමි. මහණෙනි, ලෝවැස්සාද මා සමග විරුද්ධවාද කෙරෙයි. මහණෙනි, දහම් කියන්නෙක් තෙම ලෝකයෙහි කිසිවකු සමග විවාද නොකෙරෙයි. මහණෙනි, ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් ‘යමක් නැතැ’යි මනාව දන්නා ලද්දේද, මමත් ‘එය නැතැ’යි කියමි. මහණෙනි, ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් ‘යමක් ඇතැ’යි මනාව දන්නා ලද්දේද, මමත් ‘එය ඇතැ’යි කියමි.“මහණෙනි, ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් කුමක් නැතැ’යි මනාව දන්නා ලද්දේද? මම යමක් නැතැයි කියම්ද, මහණෙනි, නිත්‍යවූ ස්ථිරවූ සදාකාලිකවූ නොපෙරළෙන ස්වභාව ඇත්තාවූ රූපයෙක් ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් ‘නැතැ’යි මනාව දන්නා ලද්දේය. මමද එය ‘නැතැ’යි කියමි.

§ 3 .“නිත්‍යවූ ස්ථීරවූ සියලු කල්හි පවත්නාවූ නොපෙරළෙන ස්වභාව ඇත්තාවූ වේදනාවක් ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් ‘නැතැ’යි මනාව දන්නා ලදහ. මමද එය ‘නැතැ’යි කියමි.“නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැමකල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාව ඇත්තාවූ, සංඥාවක් ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් ‘නැතැයි මනාව දන්නා ලද්දේය. මමද එය ‘නැතැ’යි කියමි.“නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැම කල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සංස්කාරයෝ ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් ‘නැතැ’යි මනාව දන්නාලද්දාහ. මම ද එය ‘නැතැ’යි කියමි.“නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, සියලුකල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාව ඇත්තාවූ, විඤ්ඤාණයෙක් ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් ‘නැතැ’යි මනාව දන්නා ලද්දේය. මමද එය ‘නැතැ’යි කියමි.මහණෙනි, ‘මම යමක් නැතැ’යි කියම්ද, මේ වනාහි ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් ‘නැතැ’යි සම්මත කරන ලද්දේය.“මහණෙනි, මම යමක් ඇතැයි කියම්ද, ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් (ඒ) කුමක් ‘ඇතැ’යි සම්මත කරන ලද්දේද? මහණෙනි, අනිත්‍යවූ, දුක්වූ, පෙරළෙන ස්වභාව ඇත්තාවූ රූපය ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් ඇතැයි සම්මත කරන ලද්දේය. මමද එය ‘ඇතැ’යි කියමි.

§ 4 .“ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් අනිත්‍යවූ, දුක්වූ, පෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, වේදනා තොමෝ ‘ඇතැයි සම්මත කරන ලද්දේය. මමද එය ‘ඇතැ’යි කියමි.“ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් අනිත්‍යවූ, දුක්වූ පෙරළෙන ස්වභාව ඇත්තාවූ සංඥාතොමෝ ‘ඇතැ’යි සම්මත කරන ලද්දේය. මමද එය ‘ඇතැ’යි කියමි.“ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් අනිත්‍යවූ, දුක්වූ පෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සංස්කාරයෝ ‘ඇතැ’යි සම්මත කරන ලද්දාහුය. මමද එය ‘ඇතැ’යි කියමි.“ලෝකයෙහි පණ්ඩිතයන් විසින් අනිත්‍යවූ, දුක්වූ, පෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ විඤ්ඤාණය ‘ඇතැ’යි සම්මත කරන ලද්දේය. මමද එය ‘ඇතැ’යි කියමි.

§ 5 “මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ යම් ලෝ දහමක් මනාව අවබෝධ කෙරෙද්ද, මනාව දැනගනිද්ද, මනාව අවබෝධකොට මනාව දැන කියද්ද, ප්‍රකාශ කෙරෙද්ද, දන්වද්ද, පිහිටුවද්ද, විවෘත කෙරෙද්ද, මනාව බෙදද්ද, ප්‍රකට කෙරෙද්ද, ලෝකයෙහි (ඒ) ස්කන්ධ පඤ්චකයයි කියන ලද ලෝකධර්මයක් ඇත.

§ 6 .“මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ යම් ලෝ දහමක් මනාව අවබෝධ කෙරෙද්ද, මනාව දැනගනිද්ද, මනාව අවබෝධකොට මනාව දැන කියද්ද, දෙසද්ද, දන්වද්ද, පිහිටුවද්ද, විවරණය කෙරෙද්ද, ප්‍රකට කෙරෙද්ද, ලෝකයෙහි (ඒ) ලොකධර්මය කවරේද?“මහණෙනි, රූපය ලෝකයෙහි ලොකධර්මයෙකි, තථාගතයන් වහන්සේ ඒ ලෝදහම මනාව අවබෝධ කෙරෙති. මනාව දැනගනිති. මනාව අවබෝධකොට මනාව දැන කියත්, ප්‍රකාශ කෙරෙත්, දන්වත්, පිහිටුවත්, විවරණය කෙරෙත්, ප්‍රකට කෙරෙත්.“මහණෙනි, යමෙක් තථාගතයන් වහන්සේ විසින් මෙසේ කියනු ලබන කල්හි, දෙසනු ලබන කල්හි, දන්වනු ලබන කල්හි, පිහිටුවනු ලබන කල්හි, විවෘත කරනු ලබන කල්හි, ප්‍රකට කරනු ලබන කල්හි නොදනීද, නොදකීද, මහණෙනි, මම බාලවූ, නුවණ ඇස් නැත්තාවූද, නොදන්නාවූ, නොදක්නාවූ, ඒ අන්ධ පෘථග්ජනයා (ගැන) කෙසේ නම් කෙරෙම්ද?

§“මහණෙනි, වේදනා තොමෝ ලෝකයෙහි ලොකධර්මයෙක, තථාගතයන් වහන්සේ ඒ ලෝදහම මනාව අවබෝධ කෙරෙත්. මනාව දැනගනිත්. මනාව අවබෝධකොට මනාව දැන කියත්, දෙසත්, දන්වත්, පිහිටුවත්, විවෘත කෙරෙත්, ප්‍රකට කෙරෙත්. මහණෙනි, යමෙක් තථාගතයන් වහන්සේ විසින් මෙසේ කියනු ලබන කල්හි, දෙසනු ලබන කල්හි, දන්වනු ලබන කල්හි, පිහිටුවනු ලබන කල්හි, විවෘත කරනු ලබන කල්හි, ප්‍රකට කරනු ලබන කල්හි, නොදනීද, නොදකීද, මහණෙනි, මම අඥානවූ, නුවණැස් නැත්තාවූ, නොදන්නාවූ, නොදක්නාවූ, බොහෝ කෙලෙස් රැස්කරන්නාවූ ඒ අන්ධයා (ගැන) කෙසේ කෙරෙම්ද?

§ 7. “මහණෙනි, සංඥාතොමෝ ලෝකයෙහි ලෝ දහමෙක, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ ලෝ දහම අවබෝධ කෙරෙති. මනාව දැනගනිති. අවබෝධකොට මනාව දැන කියත්, ප්‍රකාශ කෙරෙත්, දන්වත්, පිහිටුවත්, විවෘත කෙරෙත්, ප්‍රකට කෙරෙත්. මහණෙනි, යමෙක් තථාගතයන් විසින් මෙසේ කියනු ලබන කල්හි, දෙසනු ලබන කල්හි, දන්වනු ලබන කල්හි, පිහිටුවනු ලබන කල්හි, විවෘත කරනු ලබන කල්හි, ප්‍රකට කරනු ලබන කල්හි නොදනීද, නොදකීද, මහණෙනි, මම නුවණැස් නැත්තාවූ, නොදන්නාවූ, නොදක්නාවූ, බොහෝ කෙලෙස් රැස්කරන්නාවූ ඒ අන්ධයා (ගැන) කෙසේ කෙරෙම්ද?

§ “මහණෙනි, සංස්කාරයෝ ලෝකයෙහි ලෝ දහමෙක, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ ලෝදහම අවබෝධ කෙරෙති, මනාව දැනගනිති, අවබෝධකොට මනාව දැනගෙන කියත්, ප්‍රකාශ කෙරෙත්, දන්වත්, පිහිටුවත්, විවෘත කෙරෙත්, ප්‍රකට කෙරෙත්, මහණෙනි, යමෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙසේ කියනු ලබන කල්හි, ප්‍රකාශ කරනු ලබන කල්හි, දන්වනු ලබන කල්හි, පිහිටුවනු ලබන කල්හි, විවෘත කරනු ලබන කල්හි, ප්‍රකට කරනු ලබන කල්හි නොදනීද, නොදකීද, මහණෙනි, මම නුවණැස් නැත්තාවූ, නොදන්නාවූ නොදක්නාවූ, බොහෝ කෙලෙස් රැස්කරන්නාවූ, අඥානවූ ඒ අන්ධ පෘථග්ජනයා (ගැන) කෙසේ කෙරෙම්ද?

§ “මහණෙනි විඤඤාණය ලෝකයෙහි ලෝ දහමෙක, තථාගතයන් වහන්සේ ඒ ලෝදහම අවබෝධ කෙරෙත්. මනාව දැනගනිත්. අවබෝධකොට මනාව දැන කියත්, ප්‍රකාශ කෙරෙත්, දන්වත්, පිහිටුවත්, විවෘත කෙරෙත්, ප්‍රකට කෙරෙත්. මහණෙනි, යමෙක් තථාගතයන් වහන්සේ විසින් මෙසේ කියනු ලබන කල්හි, ප්‍රකාශකරනු ලබන කල්හි, දන්වනු ලබන කල්හි, පිහිටුවනු ලබන කල්හි, විවෘත කරනු ලබන කල්හි, ප්‍රකට කරනු ලබන කල්හි නොදනීද, නොදකීද, මහණෙනි, මම නුවණැස් නැත්තාවූ, නොදන්නාවූ, නොදක්නාවූ, බොහෝ කෙලෙස් රැස් කරන්නාවූ, ඒ අන්ධයා (ගැන) කෙසේ කෙරෙම්ද?“මහණෙනි, යම්සේ වනාහි දියේ හටගත්තාවූ, දියේ වැඩුනාවූ, උපුලක් හෝ රත් පියුමක් හෝ සුදු පියුමක් හෝ දිය හා නොතැවරුණේ දියෙන් උඩට නැගී සිටීද, මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම ලෝකයෙහි උපන්නාවූ, ලෝකයෙහි මනාව වැඩුණාවූ, තථාගතයන් වහන්සේ ලෝකයා හා නොතැවරුණාහු, ලෝකයා මැඩ වාසය කෙරෙතියි” වදාළසේක.(දෙවෙනි පුප්ඵ සූත්‍රය නිමි.)

SN 03-01-10-03.
ඵෙණ සූත්‍රය

§ මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අයොධ්‍යපුර සමීපයෙහි ගංගානම් නදීතෙර වැඩ වසනසේක. එකල්හි වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මහණෙනි, කියා භික්‍ෂූන් ඇමතූසේක. ඒ භික්‍ෂූහු ‘පින්වතුන් වහන්සැ’යි කියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිතුරු දුන්හ. (එවිට) භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ සූත්‍රය වදාළසේක.

§ 2 .“මහණෙනි. යම්සේ වනාහි මේ ගංගානදී තොමෝ මහත් පෙණපිඩු ගෙන එන්නේද, ඇස් ඇති පුරුෂයෙක් තෙම ඒ පෙණපිඩු දකින්නේය, බලන්නේය, නුවණින් නැවත නැවත පරීක්‍ෂා කරන්නේය. ඒ පෙණපිඩු දක්නාවූ බලන්නාවූ, නුවණින් නැවත නැවත පරීක්‍ෂා කරන්නාවූ ඔහුට හිස්වූවක්ම වැටහෙන්නේය, ශූන්‍යවූවක්ම වැටහෙන්නේය, හර නැත්තක්වම වැටහෙන්නේය.

§ 3 .“මහණෙනි, පෙණපිඩ පිළිබඳව කිනම් හරයක් වන්නේද?
“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම තමා පිළිබඳවූ හෝ පිටත්හිවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උසස්වූ හෝ අතීතවූද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද යම් රූපයක් වේද, දුරෙහි හෝ සමීපයෙහි හෝ යම් රූපයක් වේද, මහණතෙම ඒ රූපය දකියි, බලයි. නුවණින් නැවත නැවත පරීක්‍ෂා කර බලයි. ඒ රූපය බලන්නාවූ, සිතන්නාවූ, නුවණින් නැවත නැවත පරීක්‍ෂා කරන්නාවූ ඔහුට හිස්වූවක්වම වැටහෙන්නේය, ශූන්‍යවූවක්ම වැටහෙන්නේය, හරනැති වූවක්ම වැටහෙන්නේය.“මහණෙනි, රූපයෙහි කිනම් හරයක් වන්නේද?

§ 4 .“මහණෙනි, යම්සේ වනාහි සරත් කාලයෙහි මහවැසි පොද ඇති වැසි වසින කල්හි දිය බුබුලු උපදීද, නැතිවේද, ඇස් ඇති පුරුෂයෙක් තෙම ඒ දිය බුබුලු දක්නේද, බලන්නේද, නුවණින් නැවත නැවත පරීක්ෂා කරන්නේද, ඒ දිය බුබුල දක්නාවූ බලන්නාවූ නුවණින් නැවත නැවත පරීක්ෂා කරන්නාවූ ඒ පුරුෂයාහට ඒ දිය බුබුල හිස්වූවකැයිම වැටහෙන්නේය, ශූන්‍යවූවකැයිම වැටහෙන්නේය, හර නැත්තකැයිම වැටහෙන්නේය.“මහණෙනි, දිය බුබුලේ කිනම් හරෙක් වන්නේද?

§ 5 .“මහණෙනි, එසේම වනාහි තමා පිළිබඳවූ හෝ පිටත්හිවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උතුම්වූ හෝ අතීත අනාගත-වර්තමානවූ යම් වේදනාවක් වේද, දුරවූ හෝ ලඟවූ හෝ යම් වේදනාවක් වේද, මහණතෙම ඒ වේදනාව දකියි. බලයි. නුවණින් නැවත නැවත පරීක්ෂාකර බලයි. ඒ වේදනාව දකින්නාවූ, සිතන්නාවූ, නුවණින් නැවත නැවත පරීක්ෂා කොට බලන්නාවූ, ඔහුට හිස්වූවක්ම වැටහෙන්නේය, ශූන්‍ය වූවක්වම වැටහෙන්නේය, නිස්සාරවූවක්වම වැටහෙන්නේය.

§ 6. “මහණෙනි, වේදනාවේ කිනම් හරයක් වන්නේද?“මහණෙනි, යම්සේ වනාහි ග්‍රීෂ්ම මාසයන්ගේ අන්තිම මාසයෙහි ඉරුමුදුනෙහි සිටි කල්හි මිරිඟුව සැලේද, ඇස් ඇති පුරුෂයෙක් ඒ මිරිඟුව දක්නේය, බලන්නේය, නුවණින් නැවත නැවත පරීක්ෂා කරන්නේය. දක්නාවූ බලන්නාවූ නුවණින් නැවත නැවත පරීක්ෂා කරන්නාවූ ඒ පුරුෂයාහට ඒ මිරිඟුව හිස්වූවකැයිම හිස්වූවකැයිම වැටහෙන්නේය, ශූන්‍යවූවකැයිම වැටහෙන්නේය, හර නැත්තකැයිම වැටහෙන්නේය.“මහණෙනි, මිරිඟුවෙහි කිනම් හරයක් වන්නේද?

§ 7 .“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම තමා පිළිබඳවූ හෝ පිටතවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උතුම්වූ හෝ අතීත අනාගත-වර්තමානවූ යම්කිසි සංඥාවක් වේද, දුරවූ හෝ ලඟවූ හෝ යම් සංඥාවක් වේද, මහණතෙම ඒ සංඥාව දකියි, බලයි, නුවණින් නැවත නැවත පරීක්ෂා කෙරෙයි. ඒ සංඥාව දක්නාවූ බලන්නාවූ නුවණින් නැවත නැවත පරීක්ෂා කරන්නාවූ ඒ මහණහට (ඒ සංඥාව) හිස්වූවකැයිම වැටහෙන්නේය, ශූන්‍ය වූවකැයිම වැටහෙන්නේය, හර නැත්තකැයිම වැටහෙන්නේය.මහණෙනි, සංඥාවගේ කිනම් හරෙක් වන්නේද?

§ 8. “මහණෙනි, යම්සේ වනාහි අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තාවූ අරටුව සොයන්නාවූ අරටුව සෙවීමෙහි ඇවිදින්නාවූ පුරුෂයෙක් තෙම කෙටේරියක් රැගෙන වනයකට පිවිසෙන්නේද, හෙතෙම එහි කෙළින්වූ නොපීදුණු මහ නාඹුල්කෙසෙල් ගසක් දක්නේද, හෙතෙම ඒ කෙලෙස් ගස මුලින් කපන්නේය, මුල කපා පිති කපන්නේය, පිති කපා පතුරු ගළවන්නේය, හෙතෙම ඒ කෙසෙල් ගසෙහි පතුරු ගළවනුයේ එළයද නොලබන්නේය, අරටුවක් කොයින් ලබන්නේද? ඇස් ඇති පුරුෂයෙක් ඒ කෙසෙල් පතුරු දක්නේය, බලන්නේය, නුවණින් නැවත නැවත පරීක්ෂා කරන්නේය. දක්නාවූ බලන්නාවූ නුවණින් නැවත නැවත පරීක්ෂා කරන්නාවූ ඒ පුරුෂයාහට ඒ කෙසෙල් පතුරු හිස්වූවකැයිම ශූන්‍ය වූවකැයිම හර නැත්තෙකැයිම වැටහෙන්නේය.

§ 9. “මහණෙනි, කෙසෙල් කඳේ කිනම් හරයෙක් වන්නේද?“මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම තමා පිළිබඳවූ හෝ අනුන් පිළිබඳවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උතුම්වූ හෝ අතීත -අනාගත – වර්තමානවූ යම්කිසි සංස්කාරයෝ වෙද්ද, දුරවූ හෝ ලඟවූ හෝ යම් සංස්කාරයෝ වෙද්ද, මහණ තෙම එය දකියි, බලයි. නුවණින් නැවත නැවත පරීක්ෂා කරයි. ඒ සංස්කාර ස්කන්ධය දක්නාවූ බලන්නාවූ නැවත නැවත පරීක්ෂා කරන්නාවූ ඔහුට එය හිස්වූවකැයිම ශුන්‍ය වූවකැයිම හර නැත්තෙකැයිම වැටහෙන්නේය.“මහණෙනි, සංස්කාරයන්හි කිනම් හරයෙක් වන්නේද?“

§ 10 .මහණෙනි, යම්සේ වනාහි මායාකාරයෙක් හෝ මායාකාරයෙකුගේ අතවැස්සෙක් හෝ සතරමංසන්ධියෙක ඇස් බැන්ඳුම දක්වන්නේද, ඇස් ඇති පුරුෂයෙක් ඒ ඇස් බැන්ඳුම දක්නේය, බලන්නේය. නුවණින් සලකන්නේය. ඒ මායාව දක්නාවූ බලන්නාවූ නුවණින් නැවත නැවත පරීක්ෂා කරන්නාවූ ඔහුට හිස්වූවකැයිම වැටහෙන්නේය, ශූන්‍යවූවකැයිම වැටහෙන්නේය, හර නැත්තෙකැයිම වැටහෙන්නේය.“මහණෙනි, මායාවෙහි කිනම් හරයෙක් වන්නේද?එපරිද්දෙන්ම මහණෙනි, තමා පිළිබඳවූ හෝ පිටත්හිවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උතුම්වූ හෝ අතීත අනාගත -වර්තමානවූ හෝ යම්කිසි විඤ්ඤාණයෙක් වේද, දුරවූ හෝ ලඟවූ හෝ යම් විඤ්ඤාණයෙක් වේද, මහණතෙම ඒ විඤ්ඤාණය දකියි, බලයි, නුවණින් විමසයි. ඒ විඤ්ඤාණය දක්නාවූ බලන්නාවූ නුවණින් විමසන්නාවූ ඒ මහණහට හිස් වූවක්ම වැටහෙන්නේය, ශූන්‍යවූවක්ම වැටහෙන්නේය, හරනැත්තෙක්ම වැටහෙන්නේය.“මහණෙනි, විඤ්ඤාණයෙහි කිනම් හරයෙක් වන්නේද?

§ 11 . “මහණෙනි, මෙසේ දක්නාවූ ඇසූ පිරූ තැන් ඇත්තාවූ ආර්යශ්‍රාවක තෙම රූපයෙහිද කලකිරෙයි, වේදනාවෙහිද කලකිරෙයි. සංඥාවෙහිද කලකිරෙයි, සංස්කාරයන්හිද කලකිරෙයි, විඥානයෙහිද කලකිරෙයි, කලකිරුණේ නො ඇලෙයි, නො ඇලීමෙන් (කෙලෙසුන්ගෙන්) මිදේ. මිදුණු කල්හි “මිදුණේයයි දැනීම වෙයි, ජාතිතොමෝ ක්ෂයවූවාය, බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිර නිමකරන ලද්දේය, කළයුත්ත කරන ලද්දේය, මේ ආත්මභාවය සඳහා කළයුතු අනිකක් නැතැ”යි දැනගනී. මේ සූත්‍රය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ සේක.

§ 12. ශාස්තෲවූ සුගතයන් වහන්සේ මෙය වදාරා අනතුරුව මේ ගාථා වදාළසේක.

“රූපය පෙණපිඩක් බඳුය,
වේදනාව දියබුබුලක් බඳුය,
සංඥාව මිරිඟුවක් බඳුය,
සංස්කාරයෝ කෙසෙල් ගසක් බඳුවූහ,
විඥානය මායාවක් බඳුය”

යි සූර්යවංශිකයනට නෑවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදහ.“

යමෙක් ඒ පස්කඳ නුවණින් බලාද යම් යම් අයුරකින් සිතාද, නුවණින් නැවත නැවත විමසාද, (ඔහුට එය) හිස්ව වැටහෙයි, ශූන්‍යව වැටහෙයි.“යමෙක් (ජීවිතෙන්ද්‍රිය, කර්මයෙන් උපන් තෙජොධාතුව, සිත යන) ධර්මයන් තිදෙන පහකළාවූ (එහෙයින්ම නෑයන් විසින් බැහැර) දමන ලද රූපය දක්නේද, (හෙතෙම) සියුම් ප්‍රඥාව ඇත්තාවූද, මහත් පැතුරුණු ප්‍රඥාව ඇත්තාවූද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මේ කය ගැරහිය යුතු කොට දෙසන ලදැයි දක්නේය.“යම් කලෙක්හි ජීවිතෙන්ද්‍රියයද කර්මයෙන් උපන් තේජොධාතුවද, සිතද මේ කය හරිද්ද, එකල්හි සිතිවිලි නැත්තක්ව (නානාවිධ පණු ආදීන්ට) ගොදුරුව (ඥාතීන් විසින්) ඉවත දමන ලද්දේ (පොළොව මත) හෝනේය.“

යම් මේ විඤ්ඤාණස්කන්ධයක් වේද, (එය) අඥාන මහජනයා කතාකරවන මායාවක් නම්වෙයි, ‘එබඳු ප්‍රවේණිය වෙයි, මේ පඤ්චස්කන්ධය වධකයෙක් යයි වදාරණ ලදී.පටන් ගන්නා ලද වීර්යය ඇත්තාවූ, සම්‍යක් ප්‍රඥාව ඇත්තාවූ, එළඹ සිටි සිහි ඇත්තාවූ, මහණතෙමේ ඉදින් දවල් හෝ රෑ හෝ ස්කන්ධයන් මෙසේ දක්නේද, (ඒ මහණතෙමේ) සියලු (දස) සංයෝජනය පහකරන්නේය. තමහට පිහිට ඇති කරන්නේය, නිර්වාණය පතමින් හිස ගිනිගත්තෙකුසේ හැසිරෙන්නේය.”

(තුන්වෙනි ඵෙණ සූත්‍රය නිමි.)

SN 03-01-10-01.
ගොමය සූත්‍රය

පුජ්‍ය මොරගොල්ලාගම උපරතන හිමි කල විවරණය

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක් සමයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර සමීපයෙහිවූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවනලද ජේතවනාරාමයෙහි වාසය කරන සේක. භික්ෂුවක් තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම්තැනෙකද එතැනට පැමිණියේය. පැමිණ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ එක් පැත්තෙක හුන්නේය. එක් පැත්තෙක හුන්නාවූ, ඒ භික්ෂුතෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කරුණ කීයේය.

§ 2 .“ස්වාමීනි, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, සියලු කල්හි පවතින්නාවූ, නොපෙරලෙන ස්වභාව ඇත්තාවූ, සදාකාලිකයන් හා සමානව එසේම සිටින්නාවූ යම්කිසි රූපයෙක් ඇත්තේද?”
“ස්වාමීනි, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, සියලු කල්හි පවත්නාවූ නොපෙරලෙන ස්වභාව ඇත්තාවූ සදාකාලිකයන් මෙන් එසේම සිටින්නාවූ යම්කිසි වේදනාවක් ඇත්තේද?
“ස්වාමීනි, නිත්‍යවූ ස්ථිරවූ, හැමදා පවතින්නාවූ නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සදාකාලික වස්තුවක්සේ එසේම සිටින්නාවූ යම්කිසි සංඥාවක් ඇත්තේද?
“ස්වාමීනි, නිත්‍යවන්නාවූ ස්ථිරවන්නාවූ, හැම කල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සදාකාලික වස්තුවක් මෙන් එසේම සිටින්නාවූ යම්කිසි සංස්කාරයෝ ඇත්තාහුද?
“ස්වාමීනි නිත්‍යවූ ස්ථිරවූ, හැමකල්හි පවතින්නාවූ නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ හැමකල්හි පවත්නාවූ දෙයක් මෙන් එසේම තිබෙන්නාවූ යම් කිසි විඥානයෙක් ඇත්තේද?”

§ 3 .“මහණ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැම කල්හි පවත්නාවූ නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සදාකාලික වස්තුවක් සේ එසේම සිටින්නාවූ කිසි රූපයෙක් නැත්තේමය.
“මහණ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැමදා පවතින්නාවූ නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සදාකාලික වස්තුවක් මෙන් එසේම සිටින්නාවූ කිසි වේදනාවක් තොමෝ නැත්තේමය.
“මහණ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැම කල්හි පවතින්නාවූ නො පෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සදාකාලික වස්තුවක් මෙන් එපරිද්දෙන්ම සිටින්නාවූ කිසි සංඥාවක් නැත්තේමය.
“මහණ, නිත්‍යවූ ස්ථිරවූ හැමකල්හි පවත්නාවූ නො පෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සදාකාලික වස්තුවක් මෙන් එකාකාරව සිටින්නාවූ කිසි සංස්කාර කෙනෙක් නැත්තාහුමය.
“මහණ නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැමදා පවතින්නාවූ නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සදාකාලික දෙයක් මෙන් එසේම සිටින්නාවූ කිසි විඥානයෙක් නැත්තේමය.”

§ 4. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ස්වල්පවූ ගොම පිඩක් අතින් ගෙන ඒ මහණහට මෙය වදාළසේක.
“මහණ, නිත්‍යවූ ස්ථිරවූ හැමකල්හි පවත්නාවූ නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ මෙපමණවූද ඉපදීම ලැබූ ආත්මභාවයක් නැත.“මහණ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැම කල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, මෙපමණවූද ආත්මභාවය ලැබීමක් ඉදින් වන්නේ නම් මනාව දුක් ක්ෂය කරනු පිණිස මේ මාර්ගබ්‍රහ්මචර්යාව විසීම නම් නොපණවන්නේය.

§ 5. “මහණ, යම්හෙයකින් නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැමකල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූද, මේ (ගොම පිඩ) පමණවූද, ආත්මභාව ප්‍රතිලාභයෙක් නැද්ද, එහෙයින් මනා කොට දුක් ක්ෂය කරනු පිණිස මාර්ගබ්‍රහ්මචර්යාව විසීම පණවන්නේය.

§ 6 . “මහණ, මම පෙර හිසෙහි ඔටුනු පළඳවන ලද්දාවූ ක්ෂත්‍රිය රජෙක් වීමි.
“මහණ, හිසෙහි ඔටුනු පළඳවන ලද්දාවූ ක්ෂත්‍රිය රජවූ මට කුසාවතී රාජධානිය ප්‍රධානකොට ඇති අසූහාර දහසක් නුවරවල් වූහ.. ධර්මප්‍රාසාදය ප්‍රධාන කොට ඇති අසූහාරදහසක් ප්‍රාසාදයෝ වූහ. ..‘මහාබ්‍යුහ’ නම් කුළුගෙය ප්‍රධානකොට ඇති අසූ හතර දහසක් කුළුගෙවල් වූහ….. (ඇත්) දලින් කරන ලද්දාවූද, රත්හඳුන් අරටුවෙන් කරන ලද්දාවූද, රනින් කරන ලද්දාවූද, රිදියෙන් කරන ලද්දාවූද, අඟල් හතරකට වැඩි ලොම් ඇති කළුකොඳු පලස් අතුරණ ලද්දාවූද, දෙපැත්තෙහි සුදු එළු ලොම් මුවා කම්බිලි අතුරණ ලද්දාවූද, ගණවූ මල් ඇති සුදු එළු ලොම් මුවා ඇතිරිලි අතුරණ ලද්දාවූද, කෙසෙල් මුවන්ගේ සමින් කරන ලද උතුම් පසතුරුණු අතුරණ ලද්දාවූද, මත්තෙහි බඳින ලද රතුවියන් සහිතවූ දෙපැත්තෙහි තබන ලද රතු කොට්ට ඇත්තාවූ අසූහාරදහසක් පුටුවූහ… ස්වර්ණාභරණ ඇති, රනින් කරන ලද කොඩි ඇති රන්දැලින් වසන ලද්දාවූ, උපෝසථ හස්තිරාජයා ප්‍රධාන කොට ඇති සුවාසූ දහසක් ඇත්තුවූහ.“.. ස්වර්ණාලංකාර ඇත්තාවූ, රන් දද ඇත්තාවූ, රන් දැලින් වසන ලද්දාවූ, වලාහක අශ්වරාජයා ප්‍රධානකොට ඇති අසූහතර දහසක් අශ්වයෝ වූහ… ස්වර්ණාලංකාර ඇති රනින් කරන ලද කොඩි ඇති රන් දැලින් වසන ලද්දාවූ, වෛජයන්ත රථය ප්‍රධානකොට ඇති අසූහාරදහසක් රථ වූහ……… අසූහාරදහසක් මැණික් වූහ.“… ශුභද්‍රාදේවිය ප්‍රධානකොට ඇති අසූහාරදහසක් ස්ත්‍රීහු වූහ.“….අනුකූලවූ පුත්‍ර රත්නය ප්‍රධාන කොට ඇති අසූහාර දහසක් ක්ෂත්‍රියයෝ වූහ…..රෙදි අතුරන ලද්දාවූ, රිදීයෙන් කරන ලද කිරිදෝනා බඳුන් ඇති සුවාසූ දහසක් දෙන්නු වූහ.“… කොමු පිළියෙන් සියුම්වූද, කෝසෙය්‍ය වස්ත්‍රයෙන් සියුම්වූද, පලස්වලින් සියුම්වූද, කපු පිළියෙන් සියුම්වූද අසූ හතර දහසක් රෙදි මිටිවූහ.“… අසූහතර දහසක් බත් හැළි වූහ. සවසද උදෑසනද දිය යුතු ඒ බත දෙන ලදී.

§ 7. “මහණ, මම එකල්හි යම් නුවරෙක වෙසෙම්ද, ඒ සුවාසූ දහසක් නගරයන් අතුරෙන් කුසාවතී රාජධානියවූ ඒ එකම නුවර වෙයි.“මහණ ඒ අසූහතර දහසක් ප්‍රාසාදයන් අතුරෙන් යම් පහයෙක මම එකල්හිවසම්ද, ධර්මප්‍රාසාදයවූ ඒ එකම ප්‍රාසාදය වෙයි.“මහණ, මම එකල්හි යම් කුළුගෙයක වසම්ද, ඒ සුවාසූ දහසක් කුළුගෙවල් අතුරෙන් “මහාබ්‍යුහ” කුළුගෙයවූ ඒ එකම කුළුගෙය වෙයි.“
මහණ, මම එසමයෙහි යම් පුටුවක් පරිභොගකරම්ද, ඒ අසූහතර දහසක් පුටු අතුරෙන් ඇත් දතින් කරන ලද්දාවූ හෝ රත්හඳුන් හරින් කරන ලද්දාවූ හෝ රනින් කරන ලද්දාවූ හෝ රිදීයෙන් කරන ලද්දාවූ හෝ ඒ එකම පුටුවක් වෙයි.“
මහණ, මම ඒ කාලයෙහි යම් ඇත් රජෙකු පිට නගිම්ද, ඒ සුවාසූ දහසක් ඇතුන් අතුරෙන් උපොසිත හස්තිරාජයාවූ ඒ එකම ඇතෙක් වෙයි.“මහණ, මම ඒ කාලයෙහි යම් අසෙකු පිට නගිම්ද, ඒ අසූහතර දහසක් අසුන් අතුරෙන් වලාහක අශ්වරාජයාවූ ඒ එකම අශ්වයෙක් වෙයි.
“මහණ මම ඒ කාලයෙහි යම් රියකට නගිම්ද, ඒ අසූ හතර දහසක් රථයන් අතුරෙන් විජයොත් රිය නම් වූ ඒ එකම රථය වෙයි.“මහණ, මම එසමයෙහි ක්ෂත්‍රිය ස්ත්‍රියක හෝ ක්ෂත්‍රියයාට දාව බැමිණිය කුස උපන්නාවූද, බමුණාට දාව ක්ෂත්‍රිය ස්ත්‍රිය කුස උපන්නාවූද ස්ත්‍රියක් උපස්ථාන කෙරේද, ඒ සුවාසු දහසක් ස්ත්‍රීන් අතුරෙන් ඈ එකම ස්ත්‍රී (රත්නය) වෙයි.
“මහණ එසමයෙහි යම් පිළි සඟළක් හඳිම්ද, ඒ අසූහතර දහසක් වස්ත්‍ර මිටි අතුරෙන් කොමු පිළියෙන් සියුම්වූද, කොසෙය්‍ය වස්ත්‍රයෙන් සියුම්වූද කම්බිලියෙන් සියුම්වූද, කපුපිළියෙන් සියුම්වූද, ඒ එකම පිළිසඟළෙක් වෙයි.

§ 8 . “මහණ, මම එසමයෙහි යම් සහල් නැළියක පමණ බත් ද ඊට සුදුසු සූප ව්‍යඤ්ජනද අනුභව කරම්ද, ඒ අසූහතරදහසක් පිසූ බත් සැළි අතුරෙන් ඒ එකම සැළියක පිසූ බත වෙයි.“මහණ, මෙසේ වනාහි ඉක්මගියාවූ ඒ හැම සංස්කාරයෝ නිරුද්ධවූහ, පෙරළුණාහුය. මහණ, මෙසේ සංස්කාරයෝ අනිත්‍ය වන්නාහුමය. මහණ, මෙසේ සංස්කාරයෝ ස්ථිර නොවන්නාහුමය. මහණ, මෙසේ සංස්කාරයෝ සැනසිලි නැත්තාහුමය. මහණ, සියලු සංස්කාරයන්හි අතිශයින් කලකිරෙන්නට සුදුසුමය, නො ඇලෙන්නට සුදුසුමය. මිදෙන්නට සුදුසුමය.”

(හතරවෙනි ගොමය සූත්‍රය නිමි.)

SN 03-01-10-05.
නඛ සිඛ සූත්‍රය

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර සමීපයෙහිවූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවනලද ජේතවනාරාමයෙහි වාසය කරණ සේක. එකල්හි එක්තරා භික්ෂුවක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් තැනෙක්හිද එතැන්හි පැමිණියේය. පැමිණ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ, එක්පසෙක්හි හුන්නේය. එක්පසෙක්හි හුන්නාවූ ඒ භික්ෂුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කරුණ කීයේය.

“ස්වාමීනි, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, සදාකාලිකවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සදාකාලික දැයක් සමානව එපරිද්දෙන් සිටින්නාවූ, කිසිරූපයෙක් ඇත්තේද? ස්වාමීනි, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, සැමදා පවතින්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සදාකාලික වස්තුවක් සේ එපරිද්දෙන්ම සිටින්නාවූ කිසි වේදනාවක් තොමෝ ඇත්තීද? ස්වාමීනි, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, සැම කල්හි පවතින්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සදාකාලික වස්තුවක් මෙන් එපරිද්දෙන්ම සිටින්නාවූ කිසි සංඥාවක් තොමෝ ඇත්තීද? ස්වාමීනි, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ හැමකල්හි පවත්නාවූ, සදාකාලික වස්තුවක් සමානව එයාකාරයෙන්ම සිටින්නාවූ, කිසි සංස්කාර කෙනෙක් ඇත්තාහුද? ස්වාමීනි, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැම කල්හි පවතින්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සදාකාලික දැයක් සේ එපරිද්දෙන්ම සිටින්නාවූ, කිසි විඥානයෙක් ඇත්තේද?”

“මහණ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැම කල්හි පවතින්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සදාකාලික වස්තුවක් මෙන් එපරිද්දෙන්ම සිටින්නාවූ, කිසි රූපයෙක් නැත්තේමය. මහණ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැම කල්හි පවතින්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සදාකාලික දැයක් සේ එපරිද්දෙන්ම සිටින්නාවූ, කිසි වේදනාවක් තොමෝ නැත්තීමය, මහණ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, සැමදා පවතින්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සදාකාලික වස්තුවක් සේ එසේම සිටින්නාවූ, කිසි සංඥාවක් තොමෝ නැත්තීමය. මහණ, නිත්‍යවූ ස්ථිරවූ හැම කල්හි පවතින්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සදාකාලික වස්තුවක් සේ එසේම සිටින්නාවූ කිසි සංස්කාර කෙනෙක් නැත්තාහුමය. මහණ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැම කල්හි පවතින්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සදාකාලික වස්තුවක් සමානව එසේම සිටින්නාවූ, කිසි විඥානයෙක් නැත්තේමය.ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පස්ටිකක් නියපිටෙහි තබාගෙන ඒ මහණහට මෙය වදාළසේක:

“මහණ සදාකාලික ද්‍රව්‍යයක් සමව එසේම සිටින්නාවූ නිත්‍යවූ ස්ථිරවූ හැමකල්හි පවතින්නාවූ නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ මෙපමණවූද රූපයෙක් නැත්තේමය. මහණ, ඉදින් නිත්‍යවූ ස්ථිරවූ සියලු කල්හි පවත්නාවූ නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ මෙපමණවූද රූපයෙක් වීනම් මනාකොට දුක් ක්ෂය කිරීම පිණිස මාර්ගබ්‍රහ්මචර්යා වාසය නොපණවන්නේය. මහණ, යම් හේතුවකින් වනාහි නිත්‍යවූ ස්ථිරවූ හැමකල්හි පවත්නාවූ නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ මෙතෙකුදු රූපයෙක් නැත්තේද, එහෙයින් මනාකොට දුක් ක්ෂය කරනු වස් මාර්ග බ්‍රහ්මචර්යය විසීම පණවන්නේය.

“මහණ, සදාකාලික වස්තුවක් වැනිව එසේම සිටින්නාවූ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැම කල්හි පවතින්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූද, මෙපමණවූද වේදනාවක් තොමෝ නැත්තීමය. මහණ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැම කල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ මෙපමණවූද වේදනාවක් තොමෝ වී නම් මනාකොට දුක් ක්ෂයකිරීම පිණිස මාර්ග බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි විසීම නොපණවන්නේය. මහණ, යම් හෙයකින් නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැමකල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ මෙපමණවූද, වේදනාවක් තොමෝ නැත්තීද, එහෙයින් මනාකොට දුක ක්ෂය කරනු පිණිස මාර්ගබ්‍රහ්මචරියාවෙහි විසීම පණවන්නේය.

“මහණ, සදාකාලික වස්තුවක් බඳුව, එපරිද්දෙන්ම සිටින්නාවූ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැමදා පවත්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, මෙපමණවූද සංඥාවක් තොමෝ නැත්තීමය. මහණ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැමකල්හි පවත්නාවූ නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, මෙපමණවූද සංඥාවක් වීනම් මනාකොට දුක ක්ෂයකිරීමට මාර්ගබ්‍රහ්මචරියාවෙහි විසීම නොපණවන්නේය. මහණ, යම් හෙයකින් නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැම කල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, මෙපමණවූද සංඥාවක් තොමෝ නැත්තීද, එහෙයින් මනා කොට දුක ක්ෂයකිරීමට මාර්ග බ්‍රහ්මචරියාවෙහි විසීම පණවන්නේය.

“මහණ, සදාකාලික දෙයක් සමව ඒ අයුරෙන්ම සිටින්නාවූ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැම කල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, මෙපමණවූද සංස්කාර කෙනෙක් නැත්තාහුමය මහණ, නිත්‍යවූ ස්ථිරවූ හැම කල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, මෙපමණවූද සංස්කාරයෝවූ නම්, මනාකොට දුක ක්ෂයකිරීමට මාර්ගබ්‍රහ්මචරියාවෙහි විසීම නොපණවන්නේය. මහණ, යම් හෙයකින් නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැමකල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, මෙපමණවූද සංස්කාර කෙනෙක් නැත්තාහුද, එහෙයින් මනාකොට දුක ක්ෂයකිරීමට මාර්ග බ්‍රහ්මචරියාවෙහි විසීම පණවන්නේය.

“මහණ, සදාකාලික වස්තුවක් සමානව එසේම සිටින්නාවූ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැමකල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූද, මෙපමණවූද විඥානයෙක් නැත්තේමය. මහණ, නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැමකල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, මෙපමණවූද විඥානයෙක් වීනම් මනාකොට දුක ක්ෂයකිරීමට මාර්ග බ්‍රහ්මචරියාවෙහි විසීම නොපණවන්නේය. මහණ, යම් හෙයකින් නිත්‍යවූ, ස්ථිරවූ, හැමකල්හි පවත්නාවූ, නොපෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, මෙපමණවූද විඥානයෙක් නැත්තේද, එහෙයින් මනාකොට දුක ක්ෂය කිරීමට මාර්ග බ්‍රහ්මචරියාවෙහි විසීම පණවන්නේය.

“මහණ, ඒ කුමැයි සිතන්නෙහිද?
“රූපය නිත්‍ය හෝ අනිත්‍ය හෝ වේද?” –
“ස්වාමීනි, අනිත්‍යය.”
“යමක් වනාහි අනිත්‍ය නම්, එය දුක් හෝ සැප හෝ වේද?” –
“ස්වාමීනි, දුකය.”
“යමක් වනාහි අනිත්‍යය වේද, දුක් වේද, පෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තේ වේද, ‘මේ රූපය මාගේය, මේ මම වෙමි. මේ මාගේ ආත්ම’යයි ඒ රූපය (දෘෂ්ටි වශයෙන්) දක්නට සුදුසු වේද?” –
“ස්වාමීනි, මෙය නුසුදුසුමය.”

“වේදනාව නිත්‍ය හෝ අනිත්‍ය හෝ වේද?” –
“ස්වාමීනි, අනිත්‍යය.”
“වේදනාව අනිත්‍ය වේද, ඕතොමෝ දුක් හෝ සැප හෝ වේද?” –
“ස්වාමීනි, දුකය.”
“යම් වේදනාව අනිත්‍ය වන්නීද, දුක් වන්නීද, පෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තීද, ‘මේ මාගේ වේදනාවය, මේ වේදනාව විඳින්නා මම වෙමි. මේ මාගේ ආත්ම’යයි ඒ වේදනාව (දෘෂ්ටි වශයෙන්) දක්නට සුදුසුද?” –
“ස්වාමීනි, මෙය නුසුදුසුමය.”

“සංඥාව නිත්‍ය හෝ අනිත්‍ය හෝ වේද” –
“ස්වාමීනි, අනිත්‍යය.”
“යම් සංඥාවක් අනිත්‍ය වේද, ඕ දුක් හෝ සැප හෝ වේද?” –
“ස්වාමීනි, දුකය.”
“යම් සංඥාවක් අනිත්‍ය වේද, දුක් වේද, පෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තීද, ‘මේ සංඥාව මාගේය මේ මම වෙමි. මේ මාගේ ආත්ම’යයි ඒ සංඥාව (දෘෂ්ටි වශයෙන්) දක්නට සුදුසුද?” –
“ස්වාමීනි, මේ සුදුසු නොවේමය.”

“සංස්කාරයෝ නිත්‍ය හෝ අනිත්‍ය හෝ වේද?” –
“ස්වාමීනි, අනිත්‍යය.”
“යම් සංස්කාරයක් අනිත්‍ය වෙද්ද, ඒ සංස්කාරයෝ දුක් හෝ සැප හෝ වෙද්ද?” –
“ස්වාමීනි, දුක්ය”
“යම් සංස්කාර කෙනෙක් අනිත්‍ය වෙද්ද, දුක් වෙද්ද, පෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තාහු වෙද්ද, ‘මේ සංස්කාරස්කන්ධය මාගේය. මේ මම වෙමි. මේ මාගේ ආත්ම’යයි (දෘෂ්ටි වශයෙන්) දක්නට සුදුසුද?” –
“ස්වාමීනි, මෙය සුදුසු නොවේමය.”

“විඤ්ඤාණය නිත්‍ය හෝ අනිත්‍ය හෝ වේද?” –
“ස්වාමීනි, අනිත්‍යය.”
“යම් විඥානයෙක් අනිත්‍ය වේද, ඒ විඥානය දුක් හෝ සැප හෝ වේද?” –
“ස්වාමීනි, දුකය.”“යම් විඥානයෙක් අනිත්‍ය වේද, දුක් වේද, පෙරළෙන ස්වභාවය ඇත්තේ වේද, මේ විඥානය මාගේය. මේ මම වෙමි. මේ මාගේ ආත්ම’යයි ඒ විඥානය (දෘෂ්ටි වශයෙන්) දක්නට සුදුසුද” –
“ස්වාමීනි මෙය සුදුසු නොවේමය.”

“මහණ, එහෙයින් තමා පිළිබඳවූ හෝ පිටත්හිවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උසස්වූ හෝ අතීතවූද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද, යම්කිසි රූපයෙක් වේද, දුරවූ හෝ ළඟවූ හෝ යම්කිසි රූපයෙක් වේද, ‘මේ රූපය මාගේ නොවේ. මේ මම නොවෙමි. මේ මාගේ ආත්මය නොවේ’ යයි මෙසේ මේ සියලු රූපය තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් දත යුතුය.

“තමා පිළිබඳවූ හෝ අනුන් පිළිබඳවූ හෝ ගොරෝසුවූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උසස්වූ හෝ අතීතවූද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද, යම්කිසි වේදනාවක් වේද, දුරවූ හෝ ළඟවූ හෝ යම් වේදනාවක් වේද, ‘මේ වේදනාව මාගේ නොවේ. මේ මම නොවෙමි. මේ මාගේ ආත්මය නොවේ’යයි මෙසේ මේ හැම වේදනාව තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් දත යුතුය.“

තමා පිළිබඳවූ හෝ පිටත්හිවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උසස්වූ හෝ අතීතවූද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද, යම්කිසි සංඥාවක් වේද, දුරවූ හෝ ළඟවූ හෝ යම් සංඥාවක් වේද, ‘මේ සංඥාව මාගේ නොවේ. මේ මම නොවෙමි, මේ මාගේ ආත්මය නොවේ’යයි මෙසේ මේ හැම සංඥාව තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් දත යුතුය.“තමා පිළිබඳවූ හෝ පිටත්හිවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ ලාමකවූ හෝ උතුම්වූ හෝ අතීතවූද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද යම්කිසි සංස්කාර කෙනෙක් වෙද්ද, දුරවූ හෝ ළඟවූ හෝ යම් සංස්කාරයෝ වෙද්ද, ‘මේ සංස්කාර ස්කන්ධය මාගේ නොවේ. මේ මම නොවෙමි මේ මාගේ ආත්මය නොවේ’යයි මෙසේ මේ හැම සංස්කාරය තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් දත යුතුය.“

තමා පිළිබඳවූ හෝ අනුන් පිළිබඳවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උතුම්වූ හෝ අතීතවූද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද, යම්කිසි විඥානයෙක් වේද, දුරෙහි හෝ සමීපයෙහි හෝ යම් විඥානයෙක් වේද, ‘මේ විඥානය මාගේ නොවේ. මේ මම නොවෙමි, මේ මාගේ ආත්මය නොවේ’යයි මෙසේ මේ සියලු විඥානය තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් දතයුතුය.

“මහණ, මෙසේ දක්නාවූ බොහෝ ඇසූ පිරූ තැන් ඇති, ආර්යශ්‍රාවකයා රූපයෙහිද කලකිරෙයි, වේදනාවෙහිද කලකිරෙයි, සංඥාවෙහිද කලකිරෙයි, සංස්කාරයන්හිද කලකිරෙයි, විඥානයෙහිද කලකිරෙයි. කලකිරුණේ නොඇලෙයි, නොඇලීමෙන් (කෙලෙසුන් කෙරෙන්) මිදෙයි. මිදුණු කල්හි ‘මිදුණේ’යයි දැනීම වෙයි. ඉපදීම ක්ෂය වූවාය. බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිර නිමවන ලද්දේය. සතර මාර්ගයෙන් කටයුතු කොට නිමවන ලද්දේය. මේ රහත් බව පිණිස කළයුතු අනිකක් නැතැයි දැනගනීයයි” වදාළසේක.

(පස්වෙනි නඛසිඛ සූත්‍රය නිමි.)

SN 03-01-10-06.
සාමුද්දක සූත්‍රය

§ 1 .මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර සමීපයෙහිවූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවනලද ජේතවනාරාමයෙහි වාසය කරණ සේක. ඉක්බිති මහණෙක් තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් තැනෙකද, එතැනට පැමිණියේය. පැමිණ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ එක් පැත්තෙක හුන්නේය. එක් පැත්තක හුන්නාවූ ඒ මහණතෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කරුණ කීයේය.

§ 2 .“ස්වාමීනි, යම් රූපයෙක් නිත්‍යවේද, ස්ථිරවේද, හැම කල්හි තිබේද, නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තේ වේද, සදාකාලික දෙයක් මෙන් එසේම සිටින්නේද, (එබඳු) කිසි රූපයෙක් ඇත්තේද?
“ස්වාමීනි, යම් වේදනාවක් තොමෝ නිත්‍යවේද, ස්ථිරවේද, හැමකල්හි තිබේද, නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තීවේද, සදාකාලික වස්තුවක් වැනිව එසේම සිටින්නීද, (එබඳු) කිසි වේදනාවක් තොමෝ ඇත්තීද?“
ස්වාමීනි, යම් සංඥාවක් තොමෝ නිත්‍යවේද, ස්ථිරවේද, සැම කල්හි තිබේද, නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තීවේද, සදාකාලික වස්තුවක්සේ එපරිද්දෙන්ම සිටින්නීද? (එබඳු) කිසි සංඥාවක් තොමෝ ඇත්තීද?“
ස්වාමීනි, යම් සංස්කාර කෙනෙක් නිත්‍යවෙද්ද, ස්ථිර වෙද්ද, හැමදා තිබෙද්ද, නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තාහු වෙද්ද, සදාකාලික වස්තුවක් සමානව එපරිද්දෙන්ම සිටිද්ද, (එබඳු) කිසි සංස්කාර කෙනෙක් ඇත්තාහුද?“
ස්වාමීනි, යම් විඥානයෙක් නිත්‍යවේද, ස්ථිරවේද, හැම කල්හි තිබේද, නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තේවේද, සදාකාලික ද්‍රව්‍යයක් මෙන් එපරිද්දෙන්ම සිටින්නේද (එබඳු) කිසි විඥානයෙක් ඇත්තේද?

§ 3. “මහණ, යම් රූපයෙක් නිත්‍යවේද, ස්ථිරවේද, නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තේ වේද, සදාකාලික වස්තුවක් බඳුව එපරිද්දෙන්ම සිටින්නේද, (එබඳු) කිසි රූපයෙක් නැත්තේමය.
“මහණ, යම් වේදනාවක් තොමෝ නිත්‍යවන්නීද, ස්ථිර වන්නීද, හැමකල්හි තිබේද, නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තීවේද, සදාකාලික දෙයක් මෙන් එසේම සිටින්නීද, (එබඳු) කිසි වේදනාවක් තොමෝ නැත්තීමය.
“මහණ, යම් සංඥාවක් තොමෝ නිත්‍යවන්නීද, ස්ථිර වන්නීද, හැම කල්හි තිබෙන්නීද, නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තීවේද, සදාකාලික වස්තුවක්සේ එපරිද්දෙන්ම සිටින්නීද, (එබඳු) කිසි සංඥාවක් තොමෝ නැත්තීමය.
“මහණ, යම් සංස්කාර කෙනෙක් නිත්‍යවෙද්ද, ස්ථිර වෙද්ද, හැමකල්හි තිබෙන්නීද, නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තාහු වෙද්ද, සදාකාලික ද්‍රව්‍යයක් සමානව එසේම සිටින්නාහුද, (එබඳු) කිසි සංස්කාර කෙනෙක් නැත්තාහුමය.
“මහණ, යම් විඥානයෙක් නිත්‍යවේද, ස්ථිරවේද, හැම කල්හි තිබේද, නොපෙරෙලෙන ස්වභාවය ඇත්තේ වේද, සදාකාලික වස්තුවක් බඳුව එසේම සිටින්නේද, (එබඳු) කිසි විඥානයෙක් නැත්තේමයයි” (වදාළසේක.)

(හයවෙනි සාමුද්දක සූත්‍රය නිමි.)

SN 03-01-10-07
ගද්දුලබද්ධ සුත්‍රය

පුජ්‍ය සියඹලා පිටියේ බුද්ධරක්ඛිත තිස්ස හිමි කල විවරණය

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර සමීපයෙහිවූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවනලද ජේතවනාරාමයෙහි වාසය කරණ සේක. එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ‘මහණෙනි’යි කියා භික්ෂූන් ඇමතූසේක. ‘ස්වාමීනි’යි කියා ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. (එවිට) භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළසේක.

§ 2 .“මහණෙනි, අවිජ්ජාවෙන් වැසී ගියාවූ තණ්හාවෙන් බැඳුනාවූ නැවත නැවත ඇවිදින්නාවූ නැවත නැවත සැරිසරන්නාවූ සත්ත්වයන්ගේ මේ සසර නොදන්නා ලද කෙළවර ඇත්තේය, මුල් කොණ නොපෙනෙයි.

§ 3 .“මහණෙනි, යම්හෙයකින් මහමුහුද සිඳෙන්නේද, විශේෂයෙන් වියලෙන්නේද, විද්‍යමාන නොවේද, එබඳු කලක් වන්නේමය. මහණෙනි, අවිජ්ජාවෙන් වැසී ගියාවූ තණ්හාවෙන් බැඳුනාවූ නැවත නැවත දිවන්නාවූ නැවත නැවත සැරිසරන්නාවූ සත්ත්වයන්ගේ දුක් කෙළවර කිරීම මම නොකියමි.“මහණෙනි, යම් කලෙක්හි මේ මහාමේරු පර්වතරාජයා දැවේද, වැනසේද, අවිද්‍යමාන වේද, ඒ කාලය වන්නේමය. මහණෙනි, අවිජ්ජාවෙන් වැසුණු තණ්හාවෙන් බැඳුණු නැවත නැවත දිවන්නාවූ නැවත නැවත සැරිසරන්නාවූ සත්ත්වයන්ගේ දුක් කෙළවර කිරීම මම නොකියමි.

§ 4 . “මහණෙනි, යම්කලෙක මේ මහපොළොව දැවේද, වැනසේද, විද්‍යමාන නොවේද, ඒ කාලය වන්නේමය. මහණෙනි, අවිජ්ජාවෙන් වැසුණු තණ්හාවෙන් බැඳුණු ඇවිදින්නාවූ, නැවත නැවත සැරිසරන්නාවූ, සත්ත්වයන්ගේ දුක් කෙළවර කිරීම මම නොම කියමි.

§ 5. “මහණෙනි, යම්සේ වනාහි බලුදමෙන් බඳනාලද සුනඛ තෙම තදවූ මහ උලෙක හෝ කණුවක හෝ බඳනාලද්දේ එම උල හෝ කණුව හෝ වටේ නැවත නැවත දිවේද, අවට කරකැවේද, මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම ආර්යයන් නොදක්නාවූ ආර්ය ධර්මයෙහි අදක්ෂවූ ආර්ය ධර්මයෙහි නොහික්මුණාවූ සත්පුරුෂයන් නොදක්නාවූ සත්පුරුෂ ධර්මයෙහි දක්ෂ නුවූ සත්පුරුෂ ධර්මයෙහි නොහික්මුණු ඇසූ පිරූ තැන් නැත්තාවූ පෘථග්ජනතෙම රූපය ආත්ම වශයෙන් දක්නේය, තමා රූපය ඇත්තක් කොට හෝ තමා කෙරෙහි රූපය හෝ රූපයෙහි තමා හෝ දක්නේය. වේදනාව ආත්ම වශයෙන් හෝ තමා වේදනාව ඇත්තක් කොට හෝ තමා කෙරෙහි වේදනාව හෝ වේදනාවෙහි තමා හෝ දක්නේය. සංඥාව ආත්ම වශයෙන් හෝ තමා සංඥාවක් ඇත්තක් කොට හෝ තමා කෙරෙහි සංඥාව හෝ සංඥාවෙහිලා තමා හෝ දක්නේය. සංස්කාරයන් ආත්ම වශයෙන් හෝ තමා සංස්කාරයන් ඇත්තක් කොට හෝ තමා කෙරෙහි සංස්කාරයන් හෝ සංස්කාරයන්හි තමා හෝ දක්නේය. විඥානය ආත්ම වශයෙන් හෝ තමා විඥානය ඇත්තක් කොට හෝ තමා කෙරෙහි විඥානය හෝ විඥානයෙහි තමා හෝ දක්නේය.“

§ 6. හෙතෙම රූපයෙහිම බැඳී දුවයි. නැවත නැවත පෙරලෙයි, වේදනාවෙහිම බැඳී දිවෙයි. නැවත නැවත පෙරලෙමින් පවතී. සංඥාවෙහිම බැඳී දුවයි, නැවත නැවත පෙරෙලෙමින් පවතී. සංස්කාරයන්හි බැඳී දුවයි, නැවත නැවත පෙරලෙමින් පවතී. විඥානයෙහිම බැඳී දුවයි, නැවත නැවත පෙරලෙමින් පවතී.“හෙතෙම රූපය අනුව දුවන්නේ, පෙරලෙන්නේ, වේදනාව අනුව දුවන්නේ, පෙරලෙන්නේ, සංඥාව අනුව දුවන්නේ, පෙරලෙන්නේ, සංස්කාරයන් අනුව දුවන්නේ, පෙරලෙන්නේය, විඥානය අනුව දුවන්නේ, පෙරලෙන්නේ, රූපයෙන් නොමිදේ, වේදනාවෙන් නොමිදේ, සංඥාවෙන් නොමිදේ, සංස්කාරයන්ගෙන් නොමිදේ, විඥානයෙන් නොමිදේ, ඉපදීමෙන්ද ජරාවෙන්ද මරණයෙන්ද සෝකයෙන්ද, හැඬීමෙන්ද කායික දුකින්ද දොම්නසින්ද වැලපීමෙන්ද නොමිදේ, දුකින් නොමිදේ යයි මම කියමි.

§ 7. “මහණෙනි, ආර්යයන් දක්නාවූ ආර්යයන්ගේ ධර්මයෙහි දක්ෂවූ ආර්යධර්මයෙහි හික්මුණාවූ සත්පුරුෂයන් දක්නාවූ සත්පුරුෂයන්ගේ ධර්මයෙහි දක්ෂවූ සත්පුරුෂ ධර්මයෙහි හික්මුණාවූ බොහෝ ඇසූ පිරූතැන් ඇති ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම රූපය තමා යයි හෝ නොදක්නේය. තමා රූපය ඇත්තෙකැයි හෝ නොදක්නේය. තමා කෙරෙහි රූපය හෝ නොදක්නේය. රූපයෙහි තමා හෝ නොදක්නේය.

“වේදනාව ආත්මයයි හෝ නොදක්නේය, තමා වේදනාව ඇත්තෙකැයි නොදක්නේය, තමා කෙරෙහි වේදනාව හෝ නොදක්නේය, වේදනාවෙහි තමා හෝ නොදක්නේය.

“සංඥාව තමා යයි හෝ නොදක්නේය, තමා සංඥාව ඇත්තෙකැයි හෝ නොදක්නේය, තමා කෙරෙහි සංඥාව හෝ නොදක්නේය, සංඥාවෙහි තමා හෝ නොදක්නේය.

“සංස්කාරයන් තමා යයි හෝ නොදක්නේය, තමා සංස්කාරයන් ඇත්තක් කොට හෝ නොදක්නේය, තමා කෙරෙහි සංස්කාරයන් හෝ නොදක්නේය, සංස්කාරයන්හි තමා හෝ නොදක්නේය.

විඥානය තමා යයි හෝ නොදක්නේය, තමා විඥානය ඇත්තෙක් කොට හෝ නොදක්නේය. තමා කෙරෙහි විඥානය හෝ නොදක්නේය, විඥානයෙහි තමා හෝ නොදක්නේය.“

§ 8 .හෙතෙම රූපයෙහි බැඳී නොදුවයි, නැවත නැවත නොපෙරලෙයි. වේදනාවෙහි බැඳී නොදුවයි, නැවත නැවත නොපෙරලෙයි. සංඥාවෙහි බැඳී නොදුවයි, නැවත නැවත නොපෙරලෙයි. සංස්කාරයෙහි බැඳී නොදුවයි, නැවත නැවත නොපෙරලෙයි. විඥානයෙහි බැඳී නොදුවයි, නැවත නැවත නොපෙරලෙයි.“
හෙතෙම රූපයෙහි බැඳී නොදුවන්නේ, නැවත නැවත නොපෙරලෙන්නේ.
වේදනාවෙහි බැඳී නොදුවන්නේ, නැවත නැවත නොපෙරලෙන්නේ,
සංඥාවෙහි බැඳී නොදුවන්නේ, නැවත නැවත නොපෙරලෙන්නේ,
සංස්කාරයන්හි බැඳී නොදුවන්නේ, නැවත නැවත නොපෙරලෙන්නේ,
විඥානයෙහි බැඳී නොදුවන්නේ, නැවත නැවත නොපෙරලෙන්නේ.
රූපයෙන් මිදේ, වේදනාවෙන් මිදේ, සංඥාවෙන් මිදේ, සංස්කාරයන්ගෙන් මිදේ, විඥානයෙන් මිදේ, ඉපදීමෙන්ද ජරාවෙන් හා මරණයෙන්ද සෝකයෙන්ද හැඬීමෙන්ද දුකින්ද වැලපීමෙන්ද මිදේ, දුකින් මිදේයයි කියමි”යි වදාළසේක.

(හත්වෙනි ගද්දුලා සූත්‍රය නිමි)

SN 03-01-10-08.
ගද්දුලා සූත්‍රය

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවත්නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවනලද ජේතවනාරාමයෙහි වාසය කරන සේක. එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ‘මහණෙනි’යි කියා භික්ෂූන් ඇමතුසේක. ‘ස්වාමීනියි’ කියා ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. (එවිට) භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක.

§“අවිජ්ජාවෙන් වැසුණු, තණ්හාවෙන් බැඳුණු, (සසර) නැවත නැවත දුවන්නා වූ, සැරිසරන්නා වූ, සත්ත්වයන්ගේ මේ සසර නොදන්නාලද කොන් ඇත්තේය. පූර්ව කෙළවර නොපෙණෙයි. මහණෙනි, යම්සේ වනාහි බලුදමින් බඳනාලද සුනඛතෙම තද හුලෙක වේවයි මහ කණුවක වේවයි බඳනා ලද්දේ වේද, ඉදින් ඒ බල්ලා නම් එම හුලේ හෝ කණුවේ හෝ සමීපයට යයි, ඉදින් සිටී නම් එම හුලේ හෝ කණුවේ හෝ ළඟම සිටී, ඉදින් හිඳී නම් එම හුලේ හෝ කණුවේ ළඟ හිඳී, ඉදින් ලගී නම් එම හුලේ හෝ කණුවේ හෝ ළඟ ලගී.‘මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම ඇසූ පිරූ තැන් නැති පෘථජ්ජනතෙම ‘ මේ රූපය මාගේය. මේ මම වෙමි. මේ මාගේ ආත්ම’යයි රූපය ආත්මයයි දෘෂ්ටි වශයෙන් දක්නේය. ‘මේ වේදනාව මාගේය. මේ මම වෙමි. මේ මාගේ ආත්ම’යයි වේදනාව ආත්මයයි දක්නේය. ‘මේ සංඥාව මාගේය. මේ මම වෙමි. මේ මාගේ ආත්ම’යයි සංඥාව ආත්මයයි දක්නේය. මේ සංස්කාරක මාගේය. මේ මම වෙමි. මේ මාගේ ආත්ම’යයි සංස්කාරයන් ආත්මයයි දක්නේය. ‘මේ විඥානය මාගේය. මේ මම වෙමි. මේ මාගේ ආත්ම’යි විඥානය ආත්මයයි දක්නේය.

§ 3. “ඉදින් ඒ පෘථග්ජනතෙම යයි නම් මේ පඤ්චඋපාදානස්කන්ධයන් කරාම යෙයි. ඉදින් සිටී නම් මේ පඤ්චඋපාදානස්කන්ධයන් කරාම සිටී. ඉදින් හොවී නම් මේ පඤ්චඋපාදානස්කන්ධයන් කරාම හොවී. ඉදින් හිඳී නම් මේ පඤ්චඋපාදානස්කන්ධයන් කරාම හිඳී එහෙයින් මහණෙනි, ‘දීර්ඝ කාලයක් මුලුල්ලෙහි මේ සිත රාගයෙන්ද, ද්වේෂයෙන්ද, මෝහයෙන්ද, අතිශයින් කිලිටියයි නිරතුරුව තමාගේ සිත ගැන නුවණින් සලකා බැලිය යුතුය.

§ 4 .“මහණෙනි, සත්ත්වයෝ සිත කිලිටුවීමෙන් කිලුටු වන්නාහුය. සත්ත්වයෝ සිත පිරිසිදුවීමෙන් විශේෂයෙන් පිරිසිදු වෙත්. මහණෙනි, තොප විසින් ‘හැසිරෙන’ සිතියමක් නම් දක්නා ලද්දේද?” – “ස්වාමීනි, එසේය”“මහණෙනි, ඒ හැසිරෙන සිතියමද සිතින්ම සිතන ලද්දේය. මහණෙනි, ඒ හැසිරෙන සිතියමටද වඩා සිතම ඉතා විසිතුරුය.“මහණෙනි, එහෙයින් ‘බොහෝ කලක් මුලුල්ලේ රාගයෙන්ද, ද්වේෂයෙන්ද, මෝහයෙන්ද, මේ සිත අතිශයින් කෙලෙසුණේ” යයි නිතර ස්වකීය වූ සිත ගැන(නුවණින්) සලකා බැලිය යුතුය.

§ 5 .“මහණෙනි, සත්ත්වයෝ සිත කෙලෙසීමෙන් කෙළෙසෙන්නාහුය. සිත පිරිසිදුවීමෙන් විශේෂයෙන් පිරිසිදු වන්නාහුය.“මහණෙනි, මේ සිත යම්සේද, මම එබඳුවූ අන් එක නිකායකුදු (සමාන වර්ගයක්) නොමදකිමි.“මහණෙනි, මේ තිරිසන්ගත සත්ත්වයෝ වෙද්ද, මහණෙනි, ඒ තිරිසන්ගත සත්ත්වයෝද කර්ම සිතින්ම විසිතුරු වූහ.“මහණෙනි, එහෙයින් ‘බොහෝ කලක් මුලුල්ලෙහි රාගයෙන්ද, ද්වේෂයෙන්ද, මෝහයෙන්ද මේ සිත අතිශයින් කෙළෙසුණේ’යයි නිතර ස්වකීය වූ සිත ගැන (නුවණින්) සලකා බැලිය යුතුය.

§ 6 .“මහණෙනි, යම්සේ වනාහි (රදවෙක්) රෙදිපාට කරන්නෙක් හෝ සිත්තරෙක් හෝ විද්‍යමාන වූ සායමකින් හෝ ලාකඩින් හෝ කහයෙන් හෝ නිලින් හෝ මදටියෙන් හෝ අතිශයින් මට්ටම්වූ පුවරුවෙක හෝ බිත්තියෙක හෝ රෙදිපටෙක හෝ සියලු අඟපසඟින් යුත් ස්ත්‍රී රූපයක් හෝ පුරුෂ රූපයක් හෝ මනාකොට මවන්නේ ද, මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම ඇසූ පිරූ තැන් නැත්තාවූ පෘථග්ජන තෙම උපදවන්නේ රූපයම උපදවයි. උපදවන්නේ වේදනාවම උපදවයි. උපදවන්නේ සංඥාවම උපදවයි. උපදවන්නේ සංස්කාරයන්ම උපදවයි. උපදවන්නේ විඥානයම උපදවයි.

§ 7 . “මහණෙනි, ඒ කුමැයි සිතන්නෙහිද? රූපය නිත්‍ය හෝ වේද, අනිත්‍ය හෝ වේද?… ‘ස්වාමීනි, අනිත්‍යය.’“යමක් වනාහි අනිත්‍ය වේද, එය දුක් හෝ සැප හෝ වේද?… ස්වාමීනි, දුකය“යමක් වනාහි අනිත්‍යද, දුක්ද, පෙරලෙන ස්වාභාවය ඇත්තේද, එය ‘මේ රූපය මාගේය, මේ මම වෙමි. මේ මාගේ ආත්ම’යයි ඒ රූපය (දෘෂ්ටි වශයෙන්) දක්නට සුදුසුද?…” “ස්වාමීනි, මේ සුදුසු නොවේමය”“මහණෙනි, වේදනා තොමෝ නිත්‍ය හෝ අනිත්‍ය හෝ වේද?…” “ස්වාමීනි, අනිත්‍යය”“යම් වේදනාවක් තොමෝ අනිත්‍ය වේද, ඒ දුක් හෝ සැප හෝ වේද?” “ස්වාමීනි දුක් වෙයි.”“යමක් වනාහි අනිත්‍ය වේද, දුක් වේද, පෙරලෙන ස්වාභාවය ඇත්තේ වේද, ‘මේ වේදනාව මාගේය. මේ මම වෙමි. මේ මගේ ආත්මය’යයි ඒ වේදනාව දක්නට සුදුසුද?”… “ ස්වාමීනි, මේ සුදුසු නොවේමය.“මහණෙනි සංඥා තොමෝ නිත්‍ය හෝ අනිත්‍ය හෝ වේද?”…“ස්වාමීනි, අනිත්‍යය.”“යමක් වනාහි අනිත්‍ය නම් එය දුක් හෝ සැප හෝ වේද?”… “ස්වාමීනි, දුක් වේ.”“යමක් වනාහි අනිත්‍ය වේද, දුක් වේද, පෙරලෙන ස්වාභාවය ඇත්තේ වේද, ‘මේ සංඥාව මාගේය, මේ මම වෙමි, මේ මාගේ ආත්මය’යි ඒ සංඥාව දක්නට සුදුසු වේද?…“ස්වාමීනි, මෙය සුදුසු නොවේමය.”“මහණෙනි සංස්කාරයෝ නිත්‍ය හෝ අනිත්‍ය වේද?”… “ස්වාමීනි, අනිත්‍යය.”“යමක් වනාහි අනිත්‍ය නම් ඒ දුක් හෝ සැප වේද?”… “ස්වාමීනි, දුක් වේ.”“යමක් වනාහි අනිත්‍ය වේද, දුක් වේද, පෙරලෙන ස්වාභාවය ඇත්තේ වේද, ‘මේ සංස්කාරයන් මාගේය, මේ මම වෙමි, මේ මාගේ ආත්මය’යි ඒ සංස්කාරයන් දක්නට සුදුසු වේද?…“ස්වාමීනි, මෙය සුදුසු නොවේමය.”“මහණෙනි විඥානය නිත්‍ය හෝ අනිත්‍ය වේද?”…“ස්වාමීනි, අනිත්‍යය.”“යමක් වනාහි අනිත්‍ය නම් ඒ දුක් හෝ සැප වේද?”… “ස්වාමීනි, දුක් වේ.”“යමක් වනාහි අනිත්‍ය වේද, දුක් වේද,පෙරලෙන ස්වාභාවය ඇත්තේ වේද,‘මේ විඥානය මාගේය, මේ මම වෙමි, මේ මාගේ ආත්මය”යි ඒ විඥානය දක්නට සුදුසු වේද?”…“ස්වාමීනි, සුදුසු නොවේමය.“

§ 8. එහෙයින් මහණෙනි, තමා පිළිබඳවූ හෝ අනුන් පිළිබඳවූ හෝ මහත් සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උස්වූ හෝ අතීතවූද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද, යම්කිසි රූපයෙක් වේද, දුරවූ හෝ ළඟවූ හෝ යම් රූපයෙක් වේද, ‘මේ රූපය මාගේ නොවේ, මේ මම නොවෙමි, මේ මාගේ ආත්මය නොවේ’යයි ඒ මේ සියලු රූපය මෙසේ තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් දතයුතුය.“තමා පිළිබඳවූ හෝ අනුන් පිළිබඳවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උසස්වූ හෝ අතීතවූද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද යම්කිසි වේදනාවක් වේද, දුරවූ හෝ ළඟවූ හෝ යම්කිසි වේදනාවක් වේද, ‘මේ වේදනා තොමෝ මාගේ නොවේ, මේ මම නොවෙමි, මේ මාගේ ආත්මය නොවේ’යයි ඒ මේ හැම වේදනාව මෙසේ තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් දත යුතුය.“තමා පිළිබඳවූ හෝ අනුන් පිළිබඳවූ හෝ මහත් වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උසස්වූ හෝ අතීතවූද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද, යම්කිසි සංඥාවක් වේද, දුරවූ හෝ ළඟවූ හෝ යම් සංඥාවක් වේද, ‘මේ සංඥා තොමෝ මාගේ නොවේ, මේ මම නොවෙමි. මේ මාගේ ආත්මය නොවේ’යයි ඒ මේ සියලු සංඥාව මෙසේ තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් දතයුතුය.“

§ 9 .තමා පිළිබඳවූ හෝ අනුන් පිළිබඳ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උසස්වූ හෝ අතීතවූද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද, යම් සංස්කාරයෝ වෙද්ද, දුරවූ හෝ ළඟවූ හෝ යම් සංස්කාරයෝ වෙද්ද, මේ ‘සංස්කාර ස්කන්ධය මාගේ නොවේ, මේ මම නොවෙමි, මේ මාගේ ආත්මය නොවේ’යයි මෙසේ ඒ සියලු සංස්කාර ස්කන්ධය තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් දතයුතුය.“තමා පිළිබඳවූ හෝ අනුන් පිළිබඳවූ හෝ මහත්වූ හෝ සියුම්වූ හෝ හීනවූ හෝ උසස්වූ හෝ අතීතවූද, අනාගතවූද, වර්තමානවූද යම්කිසි විඥානයෙක් වේද, දුරවූ හෝ ළඟවූ හෝ යම් විඥානයක් වේද, ‘මේ විඥානය මාගේ නොවේ, මේ මම නොවෙමි, මේ මාගේ ආත්මය නොවේ’යයි මෙසේ ඒ මේ හැම විඥානය තත්වූ පරිද්දෙන් සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් දතයුතුය.“මහණෙනි, මෙසේ දක්නාවූ ආර්යශ්‍රාවකතෙම රූපයෙහිද කලකිරෙයි, වේදනාවෙහිද කලකිරෙයි, සංඥාවෙහිද කලකිරෙයි, සංස්කාරයන්හිද කලකිරෙයි, විඥානයෙහිද කලකිරෙයි. කලකිරුණේ නොඇලෙයි, නොඇලීමෙන් (කෙලෙසුන්ගෙන්) මිදෙයි, මිදුනුකල්හි ‘මිදුණේ’ යයි දැනීම වෙයි. ඉපදීම ක්ෂය විය. මාර්ගබ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිර නිමවන ලද්දේය. කළයුතු දේ කොට නිමවන ලද්දේය. මේ ආත්මභාවයෙහි කළයුතු අනිකක් නැතැයි විශේෂයෙන් දැනගනී.”

(අටවෙනි ගද්දුල සූත්‍රය නිමි. )

SN 03-01-10-09.
නාවා සූත්‍රය

පුජ්‍ය එල්ලාවල විජිතානන්ද හිමි ගේ විවරණය 1 කොටස

§ 1 .මා විසින් මෙසේ අසනලදී. එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර සමීපයෙහිවූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවනලද ජේතවනාරාමයෙහි වාසය කරණ සේක. එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ‘මහණෙනි’යි කියා භික්ෂූන් ඇමතූසේක. ‘ස්වාමීනියි’ කියා ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. (එවිට) භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළසේක.

§ 2. “මහණෙනි, මම දන්නහුගේ දක්නහුගේ ආශ්‍රවයන්ගේ ක්ෂය කිරීම කියමි. නොදන්නහුගේ නොදක්නහුගේ නොකියමි. මහණෙනි, කුමක් දන්නහුගේ කුමක් දක්නහුගේ ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වේද? ,
රූපය මෙසේය,
රූපයගේ ඉපදීම මෙසේය,
රූපයගේ විනාශය මෙසේය,
වේදනාව මෙසේය,
වේදනාවගේ ඉපදීම මෙසේය,
වේදනාවගේ විනාශය මෙසේය,
සංඥාව මෙසේය,
සංඥාවගේ ඉපදීම මෙසේය,
සංඥාවගේ විනාශය මෙසේය,
සංස්කාරයෝ මෙසේය,
සංස්කාරයන්ගේ ඉපදීම මෙසේය,
සංස්කාරයන්ගේ විනාශය මෙසේය.
විඥානය මෙසේය,
විඥානයාගේ ඉපදීම මෙසේය,
විඥානයාගේ විනාශය මෙසේය.

මහණෙනි, මෙසේ දන්නහුගේ මෙසේ දක්නහුගේ ආශ්‍රවයන්ගේ ක්ෂය වෙයි.“

පුජ්‍ය එල්ලාවල විජිතානන්ද හිමි ගේ විවරණය 2 කොටස

§ 3 . මහණෙනි, භාවනා කිරීමෙහි නැවත නැවත යෙදී වසන මහණහට ඒකාන්තයෙන් මෙබඳු කැමැත්තක් උපදින්නේය. “මාගේ සිත දැඩිකොට අල්වා නොගෙන ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදෙන්නේ නම් ඉතා යෙහෙක (කියායි.)“

එතකුදුවුවත් ඔහුගේ සිත දැඩිකොට අල්වා නොගෙන ආශ්‍රවයන් කෙරෙන් නොමිදේ,
ඊට හේතු කවරේද?
ඔහුගේ (සිත) නොවැඩූ බැවිනැයි කිය යුතුය.
කුමක් නොවඩනා ලද බැවින්ද,
සතර සතිපට්ඨානයන් නොවඩනා ලද බැවින්ද, සතර සම්‍යක් ප්‍රධාන වීර්යයන් නොවඩනා ලද බැවින්ද, සතර ඍද්ධිපාදයන් නොවඩනාලද බැවින්ද, පඤ්චෙන්ද්‍රියයන් නොවඩනා ලද බැවින්ද පඤ්චබලයන් නොවඩනා ලද බැවින්ද, සප්ත බොධ්‍යංගයන් නොවඩන ලද බැවින්ද, ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය නොවඩනාලද බැවින්ද (වෙයි.)

§ 4 . “මහණෙනි, යම්සේ වනාහි කිකිළියගේ බිජු අටක් හෝ දසයක් හෝ දොළසක් හෝ වෙද්ද, ඒ බිජු කිකිළිය විසින් මනාකොට සයනය නොකරන ලද්දාහු වෙද්ද, මනාකොට හාත්පස උණුසුම් නොකරන ලද්දාහු වෙද්ද, හාත්පස මනා කොට කුකුල් ගඳ නොගන්වන ලද්දාහු වෙද්ද, (එවිට) කිසිසේත් ඒ කිකිළියට ‘මාගේ කුකුළු පැටව් පා නිය අගින් හෝ මුවතුඩින් හෝ බිත්තර කටුව පළාගෙන සුවසේ පිටවන්නාහු නම් ඉතා මැනව’යි මෙබඳු කැමැත්තක් නූපදින්නේය. එතකුදුවුවත් ඒ කුකුළු පැටව් පා අගින් හෝ මුව තුඩින් හෝ බිත්තර කටුව පළාගෙන සුවසේ පිටවන්නට නුසුදුස්සෝම වෙති.
ඊට හේතු කවරේද?
“මහණෙනි, ඒ කියන ලද ප්‍රකාරවූම කිකිළියගේ බිජු අටක් හෝ දසයක් හෝ දොළසක් හෝ වෙද්ද, ඒ බිජු කිකිළිය විසින් මත්තෙහි මනාකොට සයනය නොකරන ලද්දාහු වෙත්. මනාකොට හාත්පස උණුසුම් නොගන්වන ලද්දාහු වෙත්. මනාකොට කුකුළු ගඳ නොගන්වන ලද්දාහුවෙත්. (එහෙයිනි,)

§ 5. “මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම භාවනා කිරීමෙහි නැවත නැවත නොයෙදී වසන මහණහට ‘මාගේ සිත (උපාදානයන් විසින්) අල්වා නොගෙන ආශ්‍රවයන් කෙරෙන් මිදෙන්නේ නම් ඉතා යෙහෙකැ’යි කිසිසේත් මෙබඳු සිතෙක් උපදින්නේද, එතකුදුවුවත් ඒ මහණහුගේ සිත දැඩිව අල්වා නොගෙන ආශ්‍රවයන්ගෙන් නොමිදේ.
ඊට හේතු කවරේද?
ඔහු විසින් නොවඩනා ලද බැවිනැයි කිය යුතුය.
කුමක්හු නොවඩනා ලද බැවින්ද?
සතර සතිපට්ඨානයන් නොවඩනා ලද බැවිනුදු, සතර සම්‍යක් ප්‍රධාන වීර්යයන් නොවඩනා ලද බැවිනුදු, සතර ඍද්ධිපාදයන් නොවඩනා ලද බැවිනුද, පඤ්චෙන්ද්‍රියන් නොවඩනා ලද බැවිනුදු, පඤ්චබලයන් නොවඩනා ලද බැවිනුදු, සප්තබොධ්‍යංගයන් නොවඩනාලද බැවිනුදු, ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය නොවඩනාලද බැවිනුදු (වෙයි.)“

§ 6 .මහණෙනි, භාවනා කිරීමෙහි නැවත නැවත යෙදී වසන මහණහට “(උපාදානයන් විසින්) තදින් අල්ලා නොගෙන මාගේ සිත ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදෙන්නේ නම් ඉතා යෙහෙකැ”යි කිසිසේත් මෙබඳු සිතෙක් උපදින්නේද, ඉක්බිති දැඩිකොට අල්ලා නොගෙන ආශ්‍රවයන්ගෙන් ඔහුගේ සිත මිදේ.
ඊට හේතු කවරේද?
ඔහු විසින් වඩනලද බැවිනැයි කිය යුතුය.
කුමක් වඩනලද බැවින්ද?
සතරසතිපට්ඨානයන් වඩනලද බැවිනුදු, සතර සම්‍යක් ප්‍රධානයන් වඩනලද බැවිනුදු, සතර ඍද්ධිපාදයන් වඩනලද බැවිනුදු, පඤ්චෙන්ද්‍රියයන් වඩන ලද බැවිනුදු, පඤ්ච බලයන් වඩනලද බැවිනුදු, සප්තබොධ්‍යංගයන් වඩනලද බැවිනුදු, ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය වඩනලද බැවිනුදු (වෙයි.)

§ 7 .“මහණෙනි, යම්සේ වනාහි කිකිළියගේ බිජු අටක් හෝ දසයක් හෝ දොළසක් හෝ වෙද්ද, ඒ බිජු කිකිළිය විසින් මනාකොට මත්තෙහි සයනය කරන ලද්දාහු වෙද්ද, මනාකොට හාත්පස උණුසුම් ගන්වන ලද්දාහු වෙද්ද, මනාකොට කුකුළුගඳ ගන්වන ලද්දාහු වෙද්ද, කිසිසේත් ඒ කිකිළියට ‘මාගේ කුකුළු පැටව් පා අගින් හෝ මුවතුඩින් හෝ බිජුවට පළාගෙන සුවසේ පිටතට නික්මෙන්නාහු නම් ඉතා යෙහෙකැ’යි මෙබඳු කැමැත්තක් නො උපදින්නේද, එතකුදු වුවත් ඒ කුකුළු පැටව් පා නිය අගින් හෝ මුවතුඩින් හෝ බිජුවට පළාගෙන සුවසේ පිටතට නික්මෙන්නට සුදුස්සෝම වෙති. ඊට හේතු කවරේද?“

§ 8 .මහණෙනි, ඒ ප්‍රකාරවූම කිකිළියගේ බිජු අටක් හෝ දසයක් හෝ දොළසක් හෝ වෙද්ද? ඒ බිජු කිකිළිය විසින් මනාව මත්තෙහි හෝනා ලද්දාහු වෙති. මනාව හාත්පස උණුසුම් ගන්වන ලද්දාහු වෙති. මනාව හාත්පස කුකුළු ගඳ ගන්වන ලද්දාහු වෙති.“

§9. මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම භාවනා කිරීමෙහි නැවත නැවත යෙදී වාසය කරන්නාවූ මහණහට කිසිසේත් (උපාදාන වශයෙන්) තදින් අල්ලා නොගෙන ආශ්‍රවයන්ගෙන් මාගේ සිත මිදෙන්නේ නම් ඉතා යෙහෙකැ’යි මෙබඳු කැමැත්තක් නො උපදින්නේද, එතකුදුවුවත් (උපාදාන වශයෙන්) නොගෙන ආශ්‍රවයන්ගෙන් ඔහුගේ සිත මිදෙයි. ඊට හේතු කවරේද? වැඩුණු බැවිනැයි කියයුතු වන්නේය.
කුමක් වඩන ලද බැවින්ද?
සතර සතිපට්ඨානයන් වඩනලද බැවින්ද, සතර සම්‍යක් ප්‍රධාන වීර්යයන් වඩන ලද බැවින්ද, සතර ඍද්ධිපාදයන් වඩනලද බැවින්ද, පඤ්චෙන්ද්‍රියයන් වඩනලද බැවින්ද, පඤ්චබලයන් වඩනලද බැවින්ද, සප්තබොධ්‍යංගයන් වඩන ලද බැවින්ද, ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය වඩනලද බැවින්ද වේ.

§10 .“මහණෙනි, යම්සේ වනාහි වඩුවාගේ හෝ වඩු අතවැස්සාගේ හෝ වෑමිටෙහි ඇඟිලි පාරවල් දක්නා ලැබෙද්ද, මහපට ඇඟිලි පාරවල් හෝ දකිනු ලැබෙද්ද, ‘මාගේ වෑමිට අද මෙපමණ ගෙවුණේය ඊයේ මෙපමණ ගෙවුණේය. පෙරේදා මෙපමණ ගෙවුණේ’යයි ඔහුගේ මෙසේ දැනීමෙක් නොවේමය. එතකුදුවුවත් නැතිවූ කල්හි නැතිවූයේය යන දැනීම ඇතිවෙයි.“

මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම භාවනා කිරීමෙහි නැවත නැවත යෙදී වසන මහණහට ‘අද මාගේ ආශ්‍රවයන් අතුරෙන් මෙපමණ ක්ෂයවීයයි හෝ ඊයේ මෙපමණ ක්ෂයවීයයි හෝ පෙරේදා මෙපමණ ක්ෂයවීයයි හෝ’ කිසිසේත් මෙසේ දැනීම ඇති නොවේද, එතකුදුවුවත් ක්ෂයවූ කල්හි ක්ෂයවීමයයි දැනීම වෙයි.

“මහණෙනි, යම්සේ වනාහි සමසක් මුළුල්ලෙහි දියෙහි දමා හේමන්ත කාලයෙහි ගොඩට ගන්නා ලද්දාවූ වේවැල් බැඳුමෙන් බඳින ලද්දාවූ මූදේ යන නැවකගේ බැමි අව් සුළඟින් වියලුනාහු වෙද්ද, ඒ බැමි වැසිකල වසින වැස්සෙන් තෙමෙන ලද්දාහු ලෙහෙසියෙන්ම දුබල වෙද්ද, දිරායද්ද, මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම භාවනා කිරීමෙහි නැවත නැවත යෙදී වසන මහණහුගේ සංයෝජනයෝ ලෙහෙසියෙන්ම යටපත් වෙත්. කුණුවෙත්”

(නවවෙනි නාවා සූත්‍රය නිමි.)

SN 03-01-10-10.
සඤ්ඤා සූත්‍රය

පුජ්‍ය කොත්මලේ කුමාර කස්සප හිමි හිමි කල විවරණය

§ 1 . මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් සමයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර සමීපයෙහිවූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවනලද ජේතවනාරාමයෙහි වාසය කරන සේක. එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ‘මහණෙනි’යි කියා භික්ෂූන් ඇමතූසේක. ‘ස්වාමීනියි’ කියා ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. (එවිට) භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළසේක.“

§ 2 . මහණෙනි, වඩන ලද, පුරුදු කරනලද අනිත්‍ය සංඥාව සියලු කාමරාගය ක්ෂය කරයි. සියලු රූපරාගය ක්ෂය කරයි. සියලු භවරාගය ක්ෂය කරයි. සියලු අවිද්‍යාව ක්ෂය කරයි. සියලු අස්මිමානය ක්ෂය කරයි. සහමුලින්ම විනාස කෙරෙයි.“

§ 3 .මහණෙනි, යම්සේ වනාහි සරත් කාලයෙහි ගොවියෙක් මහ නඟුලෙන් සීසාන්නේ ඇද තුබූ මුල් මනාව කඩමින් සීසාද, එපරිද්දෙන්ම මහණෙනි, වඩනලද, පුරුදුකරනලද අනිත්‍ය සංඥාව සියලු කාමරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු රූපරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු භවරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අවිද්‍යාව ක්ෂය කෙරෙයි. සියලු අස්මිමානය ක්ෂය කෙරෙයි, සහමුලින්ම විනාස කෙරෙයි.“

§ 4 .මහණෙනි, යම්සේ වනාහි බබුස් තණ කපන්නා බබුස් තණ කපා අග අල්වාගෙන සලාද, පොළාද, ගසාදමාද, මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම වඩනලද, පුරුදු කරනලද අනිත්‍ය සංඥාව සියලු කාමරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු රූපරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු භවරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අවිද්‍යාව ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අස්මිමානය ක්ෂය කෙරෙයි, සහමුලින්ම විනාස කෙරෙයි.“

§ 5 . මහණෙනි, යම්සේ වනාහි අඹවල්ලෙහි නැට්ට සිඳිනලද කල්හි එහි නැට්ටෙහි බැඳුණු යම් අඹ ගෙඩි වෙද්ද, ඒ සියලු ගෙඩි ඒ අඹ කැනැත්තට අනුගත වෙද්ද, එපරිද්දෙන්ම මහණෙනි, වඩනලද පුරුදු කරනලද අනිත්‍ය සංඥාව සියලු කාමරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු රූපරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු භව රාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අවිද්‍යාව ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අස්මිමානය ක්ෂය කෙරෙයි, සහමුලින්ම විනාස කෙරෙයි.“

§ 6 . මහණෙනි, යම්සේ වනාහි මුදුන් ගෙයක යම්කිසි පරාල වෙද්ද, ඒ සියලු පරාල මුදුනකරා යෙද්ද, මුදුනට වදින බැවින් එයට නැඹුරු වෙද්ද, මුදුනට මනාව රැස්ව සිටිද්ද, මුදුන ඒ ගොණැසි අතුරෙන් අග්‍රයයි කියනු ලැබේ. මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම වඩනාලද, පුරුදු කරනලද අනිත්‍ය සංඥාව සියලු කාමරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු රූපරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු භවරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අවිද්‍යාව ක්ෂය කෙරෙයි. සියලු අස්මිමානය ක්ෂය කෙරෙයි, සහමුලින් විනාස කෙරෙයි.“

§ 7. මහණෙනි, යම්සේ වනාහි යම්කිසි හර සුවඳ වෙද්ද, ඔවුන් අතුරෙන් රත්සඳුන් අග්‍රයයි කියනු ලැබේද, මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම වඩනාලද, පුරුදු කරනලද අනිත්‍ය සංඥාව සියලු කාමරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු රූපරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු භවරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අවිද්‍යාව ක්ෂය කෙරෙයි. සියලු අස්මිමානය ක්ෂය කෙරෙයි, සහමුලින් විනාස කෙරෙයි.“

§ 8 . මහණෙනි, යම්සේ වනාහි යම්කිසි මල් සුවඳ වෙද්ද, ඔවුන් අතුරෙන් සමන්මල් (සුවඳ) අග්‍රයයි කියනු ලැබේද, මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම වඩනලද, පුරුදු කරනලද අනිත්‍ය සංඥාව සියලු කාමරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු රූපරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු භවරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අවිද්‍යාව ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අස්මිමානය ක්ෂය කෙරෙයි, සහමුලින් විනාස කෙරෙයි.“

§ 9 . මහණෙනි, යම්සේ වනාහි යම්කිසි කුඩා රජවරු වෙද්ද, ඒ සියල්ලෝ සක්විති රජහට අනුකූල වූවාහු වෙද්ද, ඔවුන් අතුරෙන් සක්විති රජතෙම අග්‍රයයි කියනු ලැබේද, මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම වඩනලද, පුරුදු කරනලද අනිත්‍ය සංඥාව සියලු කාමරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු රූපරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු භවරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අවිද්‍යාව ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අස්මිමානය ක්ෂය කෙරෙයි, සහමුලින් විනාස කෙරෙයි.’“

§ 10, මහණෙනි, යම්සේ වනාහි තරුවල යම්කිසි එළියක්වේද, ඒ සියලු එළි සඳඑළියේ සොළොස්වන කොටසකටද නොඅගිත්, ඔවුන් අතුරෙන් සඳඑළිය අග්‍රයයි කියනු ලැබේද, මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම වඩනාලද, පුරුදු කරනලද අනිත්‍ය සංඥාව සියලු කාමරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු රූපරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු භවරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අවිද්‍යාව ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අස්මිමානය ක්ෂය කෙරෙයි, සහමුලින් විනාස කෙරෙයි.“

§ 11. මහණෙනි, යම්සේ වනාහි සරත් සමය වැඩුණු කල්හි පහවගිය වළාකුල්ද, වැසිද ඇතිකල්හි සූර්යතෙම අහසට නැංගේ ආකාසගතවූ සියලු අඳුරු නසා එළිය කෙරේද, බබලාද, විශේෂයෙන් දීප්තිමත් වේද.” .මහණෙනි, එපරිද්දෙන්ම වඩනලද, පුරුදු කරනලද අනිත්‍ය සංඥාව සියලු කාමරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු රූප රාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු භවරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අවිද්‍යාව ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අස්මිමානය ක්ෂය කෙරෙයි. සහමුලින් විනාශ කෙරෙයි.

§ 12 .“මහණෙනි, කෙසේ වඩනා ලද්දාවූ කෙසේ පුරුදුකරන ලද්දාවූ අනිත්‍ය සංඥාව තොමෝ සියලු කාමරාගය ක්ෂයකෙරේද, සියලු රූපරාගය ක්ෂය කෙරේද, සියලු භවරාගය ක්ෂය කෙරේද, සියලු අවිද්‍යාව ක්ෂය කෙරේද, සියලු අස්මිමානය ක්ෂය කෙරේද, සහමුලින්ම විනාශ කෙරේද, රූපය මෙසේය, රූපයාගේ ඉපදීම මෙසේය, රූපයාගේ විනාශය මෙසේය. වේදනාව මෙසේය, වේදනාවේ ඉපදීම මෙසේය, වේදනාවේ විනාශය මෙසේය, සංඥාව මෙසේය, සංඥාවේ ඉපදීම මෙසේය, සංඥාවේ විනාශය මෙසේය, සංස්කාරයන් මෙසේය, සංස්කාරයන්ගේ ඉපදීම මෙසේය, සංස්කාරයන්ගේ විනාශය මෙසේය, විඥානය මෙසේය, විඥානයාගේ ඉපදීම මෙසේය, විඥානයාගේ විනාශය මෙසේයයි මෙසේ වඩන ලද්දාවූ මෙසේ පුරුදු කරන ලද්දාවූ අනිත්‍ය සංඥාතොමෝ සියලු කාමරාගය ක්ෂය කෙරෙයි සියලු රූපරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු භවරාගය ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අවිද්‍යාව ක්ෂය කෙරෙයි, සියලු අස්මිමානය සහමුලින්ම විනාශ කෙරේයයි” (වදාළසේක.)

(දහවෙනි සංඥා සූත්‍රය නිමි.)

MN 02-02-05 භද්දාලි සුත්‍රය

65 බද්දාලි සුත්‍රය

[659: බොහෝ සාමාජිකයන් ඉන්නා ඕනෑම ආයතනයක, සංස්ථාවක, නීති රාමුවක්, ආයතන පටිපාටියක් ඇත. මේ ලෝකයේ පැරණිම ආයතනය බෞද්ධ සංඝ සමාජය වේ. මේ සංඝ සංස්ථාවේ පවතින ඒ රාමුව විනය පිටකය වේ. විනය නොරකින කල මේ බෞද්ධ සාසනය වැඩිකල් නොගොස් නැත්තටම නැතිව යනු ඇත. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බුද්ධත්වයෙන් විසි අවුරුද්දක් යන තුරු එකදු විනය නීතියක් පැනවුයේ නැත. ඒ වනතුරු භික්ෂුහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගේ සම්බුද්ධත්වය ගැන විචිකිච්චාවක් නොකළහ. සංසාර විමුක්තිය ලබන්නට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උගන්වන පටිපදාව හැර වෙනෙකක් නැති බව දත් උන් වහන්සේලා ශ්‍රද්ධාවෙන් පිළිවෙත් පිරුහ. පසුව වෙනත් හේතු පිණිස පැවිදි වුවන් කල ඇතැම් ක්‍රියා නිසා, වරින් වර විනය නීති පැනවූයේ සාසනයේ චිරස්තිතිය පිණිසය.

සර්වඥවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සියලු කාලයන්ට ගැලපෙනසේ සංඝ ක්‍රියා පටිපාටිය විනය නීතිවල අඩංගු කර ඇත. එදිනෙදා කල යුතු සෑම කටයුත්තක් ම කරන සැටි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මවක දරුවනට උගන්වන ලෙස උගන්වා ඇත. මේ පිළිවෙත් අනුව ජීවත්වන්නා අකුසල් බැහැර කරයි. විමුක්තියටම ලං වෙයි.

මේ භද්දාලි සුත්‍රය කියවා, ගත යුතු ආදර්ශය වන්නේ විකාල භෝජනය නොකළ යුතු බව නොවෙයි. මේ සංඝ සමාජයේ ඉන්නා සියලු දෙනා සියලු කල්හි විනය නීති සැමකල් රැකියා යුතු බවය. බුදුන් වහන්සේ ගේ සර්වඥතාව පිළිගන්නා අය උන්වහන්සේට වඩා තමන් දන්නේයැයි නොසිතා, “ඒ කාලෙට හොඳ උනාට දැන් මේ නීති හරියන්නේ නැත. සංසෝදනය කරන්න ඕනෑ යයි සිතති.” රන් රිදී කහවනු විසකුරු සර්පයන් සේ බැහැර කල යුතු බව කීවත් අද සමාජයේ ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පාවිච්චි කරන හාමුදුරුවරුන් පවා සිටිති.

හාමුදුරුවන් පමණක් නොව ගිහියන් පවා බුද්ධාගම තමන්ට ඕනෑ ලෙස පරිවර්තන කරගෙන පන්සල් යති. පෝය දාට අට සිල් දස සිල් ගෙන හවස පහට “පවාරණය” කොට රෑ බතට ගෙදර යති. ගිහි විනය රකින්නට බැරි නම් සිල් නොගෙන ගෙදර සිටීමෙන් අපායේ නොවැටී ඉන්නට හැක. සිල් ගත්තාය කියා සාසනය හෑල්ලු කිරීම , ශික්ෂාව සංශෝධනය කරගැනීම අපාගත වන අකුසලයකි.]

කුලියාපිටියේ දෙලන පන්සලේ බුදු කුටියේ වැඩ ඉන්න පිළිම වහන්සේ

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවත් නුවර අනේපිඬු මහ සිටුහුගේ ජේතවන නම්වූ ආරාමයෙහි වැඩ වාසය කළහ. එකල්හි දිනක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “මහණෙනි”යි භික්ෂූන්ට කථා කළහ “පින්වතුන් වහන්ස”යි ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිතුරු දුන්හ.

§ 2. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළහ.
“මහණෙනි, මම පෙරවරුවේ එක් වරක් පමණක් වළඳමි. එසේ එක වේලක් වළඳන හෙයින්ම ආබාධ නැති බවද, නිදුක් බවද, ශරීර සැහැල්ලු බවද, කාය බලයද, ශරීරයේ සැප විහරණයද ලබමි. මහණෙනි, ඔබලාද උදය කාලයේ ආහාර වළඳව්. මහණෙනි, තොපිද උදය කාලයේ ආහාරයම වළඳන්නාහු ආබාධ නැති බවද, නිදුක් බවද, ශරීර සැහැල්ලු බවද, කාය බලයද, ශරීර සැප විහරණයද ලබව්” යයි වදාළහ.660

[660: මේ සිදුවීම වුයේ විකාල භෝජන ශික්ෂාව විනය නීතියක් ලෙස පැනවීමට පෙර වූ බැව් පෙනේ. තමන් වහන්සේ පුරුදු කරන්නාවූ මේ යහ පිළිවෙත සිය ශ්‍රාවකයනුත් පිලි පදින්නේ නම් ඒ උන්ගේ යහපත වෙයි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ යෝජනා කල සේක.]

§ 3. මෙසේ වදාළ කළ, භද්දාලි නම් භික්ෂුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීය. “ස්වාමීනි, මට පෙරවරුවේ පමණක් ආහාර වැලදීම කල නොහැකිය. ස්වාමීනි, පෙරවරුවේ ආහාරයෙන් පමණක් මට ජීවිතය පවත්වාගෙන යා හැකිදැයි සැකය, ”

“භද්දාලිය, එසේ නම් ඔබ යම් තැනෙකට දානයට ආරාධනා ලද්දේ නම් , එහිදී කොටසක් අනුභවකොට, කොටසක් ගෙණ ගොස් පසුව වළඳව, ”661

[661:- මේ ගෙන එන ආහාරයද හිරු අස්ථානගත වීමට පෙර ගන්නට වේනම් බද්දාලි භික්ෂුවගේ අභිමතාර්ථය ඉටු නොවෙන නිසා ඔහු මෙයටද එකඟ නොවීය. එසේ භද්දාලි භික්ෂුව අකමැති වන්නට හේතුව ඔහුට රාත්‍රී ආහාරය වළදන්නට ඕනෑකමක් වීමය. මෙසේ අවවාදයෙන් පසුවද ඔහු එක භජනය නොව පෙර කළා සේ කැමති විට ආහාර ගත් බව පෙනේ. ]

“ස්වාමීනි, මම එසේ වළඳන්ටද කැමැති නොවෙමි. ස්වාමීනි, එසේ පෙරවරුවේ ආහාරයෙන් පමණක් මට ජීවිතය පවත්වාගෙන යා හැකිදැයි සැකය, ”.”

§ 4. පසුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් විකාල භොජන ශික්ෂාපදය පනවනු ලැබූ කල්හි, භික්ෂු සංඝයා ශික්ෂාපදය සමාදන්වනු ලබන කල්හිද ආයුෂ්මත් භද්දාලි භික්ෂුව තමන්ට එය රැකීමට නොහැකි බව ප්‍රසිද්ධියේ පළ කළේය. 662 ඉක්බිති ශාස්තෘ ශාසනයෙහි ශික්ෂාව නොපුරන්නෙක් සේ ආයුෂ්මත් භද්දාලි භික්ෂුව තෙමසක් මුළුල්ලෙහි වූ වස් කාලයෙහි කිසි විටෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හමුවීමට නොපැමිණියේය. ඒ ඔහු ප්‍රාතිමොක්ඛ ශීලය කඩ කල හෙයිනි.

[662: භද්දාලි මෙසේ විප්ලවීය ආකාරයකින් අනෙක් සංඝයා ඉදිරියේ තමන් අනෙක් සංඝයාමෙන් සෑම ශික්ෂා පදයක් ම පිලි නොගන්න බව කීමෙන් වන හානිය ඔහු පසුව අවබෝධ කරගත්තේය.]

§ 5. තෙමසකින් වස් කාලය ගෙවුන පසු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ චාරිකාවෙහි වඩිතියි අපේක්ෂාවෙන් උන් වහන්සේ උදෙසා සිවුරක් මැසීමට බොහෝ භික්ෂූහු එක්ව සිවුර මසමින් සිටියෝය. මේ භද්දාලි භික්ෂුව එහි ගිය විට අනෙක් භික්ෂුහු ඔහුට මෙසේ කීහ.

§ 6. “තුන් මාසයකින් පසු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ චාරිකාවෙහි වඩින හෙයින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පරිභෝජනය පිණිස අප මේ සිවුර මසනු ලැබේ.

“ආයුෂ්මත් භද්දාලිය, එබැවින් ශික්ෂා පදයක් පිලි නොගන්නෙමැයි ඔබ කරගත් ඒ දෝෂය හොඳින් සිහිකරව! ඔබට ඒ දුෂ්ක්‍රියාව නිසා පසුව නරකයක් සිදු නොවන ලෙස වහා ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගෙන් සමාව අයදිව.”යි කීහ.

§ 7 . ආයුෂ්මත් භද්දාලි භික්ෂුව, “එසේය ඇවැත්නි”යි ඒ භික්ෂූන්ට පිළිතුරු දී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් තැනෙක්හිද, එතැනට පැමිණියේය. එහි පැමිණ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පසඟ පිහිටුවා වඳිමින් මෙසේ කීය.

“ස්වාමිනි , භාග්‍යවතුන් වහන්ස’ ඔබ වහන්සේ විසින් ශික්ෂාපදයක් පණවනු ලැබූ කල්හි, සෙසු භික්ෂු සංඝයා ශික්ෂාපදය සමාදන් වන කල්හි මම ඒ සමාදන් නොවීමෙන් ඇවැතක් කලෙමි. බාලයකුසේ, මුළාවූවකුසේ, අව්‍යක්තයකුසේ, මම වරදක්ම කර ගත්තේ වෙමි. මම ඒ වරද අවබෝධකරගෙන නැවත එවැනි අනුවන කමක් නොකරන්නට පොරොන්දු වෙමි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මගෙන් වූ ඒ දෝෂයට මට කමා කරන සේක්වා”යි කීය.

§ 8. “භද්දාලිය, මා විසින් ශික්ෂාපදයක් පණවනු ලබන කල්හි, සෙසු භික්ෂු සංඝයා ශික්ෂාපදය සමාදන් වන කල්හි ඔබ ඒ සමාදන් නොවීමෙන් ඔබ බාලයකුසේ, මුළාවූවකුසේ, අව්‍යක්තයකුසේ, විනය කඩකරන ලද්දේය. ඒ බව ප්‍රසිද්ධියේ කීමෙන් ඔබ තවත් වරදක්ම කර ගත්තේ වෙයි.

§ 9. භද්දාලිය, ඔබ විසින් මේ කරුණු අවබෝධ කර නොගත්තේය. දැන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේද සැවැත්නුවර වසති, මේ ප්‍රවුර්තිය අසා, “භද්දාලි භික්ෂුව ශාස්තෘ ශාසනයෙහි ශික්ෂාවන් නොපුරන්නෙකැ’යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේද මාගේ අවක්‍රියා ගැන දැනගන්නේ යි යන කාරණය ඔබ නොසිතන ලද්දේය. එහි බැරෑරුම් බව අවබෝධ කර නොගත්තේය.

.“භද්දාලිය, මේ දිනවල වස් සමාදන්වීමට බොහෝ භික්ෂුන් පැමිණ සැවැත්නුවර වස් වැසුවාහුය, භද්දාලි නම් භික්ෂුව ශාස්තෘ ශාසනයෙහි ශික්ෂාවන් නොපුරන්නෙකැයි ඒ භික්ෂූහුද ඔබ ගැණ දැනගන්නේය යි යන කාරණය ඔබ නොසිතන ලද්දේය. එහි බැරෑරුම් බව අවබෝධ කර නොගත්තේය.

“භද්දාලිය, බොහෝ භික්ෂුණීහුද සැවැත්නුවර වස් සමාදන් ව ඉන්නෝය.. , භද්දාලි නම් භික්ෂුව ශාස්තෘ ශාසනයෙහි ශික්ෂාව නොපුරන්නෙකැ’යි ඒ භික්ෂුණීහුද ඔබ ගැණ දැනගන්නේය යි යන කාරණය ඔබ නොසිතන ලද්දේය. එහි බැරෑරුම් බව අවබෝධ කර නොගත්තේය.

.“භද්දාලිය, බොහෝ සැදැහැති උපාසකයෝ සැවැත්නුවර වෙසෙත්. භද්දාලි භික්ෂුව ශාස්තෘ ශාසනයෙහි ශික්ෂාවන් නොපුරන්නෙකැ’යි ඔව්හුද ඔබ ගැණ දැනගන්නේය යි යන කාරණය ඔබ නොසිතන ලද්දේය. එහි බැරෑරුම් බව අවබෝධ කර නොගත්තේය.

“භද්දාලිය, බොහෝ උපාසිකාවෝ සැවැත්නුවර වෙසෙත්. භද්දාලි නම් භික්ෂුව ශාස්තෘ ශාසනයෙහි ශික්ෂාවන් නොපුරන්නෙකැ’යි ඒ උපාසිකාවෝද ඔබ ගැණ දැනගන්නේය යි යන කාරණය ඔබ නොසිතන ලද්දේය. එහි බැරෑරුම් බව අවබෝධ කර නොගත්තේය.

“භද්දාලිය, නොයෙක් අන්‍ය තීර්ථක මහණ බමුණෝ සැවැත්නුවර වස් එළඹියාහුය. භද්දාලි නම් භික්ෂුව ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ගේ ශ්‍රාවක තෙරුන් අතරෙන් කෙනෙක්වද ශාස්තෲන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ශික්ෂාවන් නොපුරන්නෙකැ’යි ඔවුහුද ඔබ ගැණ දැනගන්නේය යි යන කාරණය ඔබ නොසිතන ලද්දේය. එහි බැරෑරුම් බව අවබෝධ කර නොගත්තේය. .”

§ 10. “ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ශික්ෂාපදය පනවන කල්හි, භික්ෂු සංඝයා ශික්ෂාපදය සමාදන් වන කල්හි අනුත්සාහය පළ කෙළෙම්ද ඒ වරද බාලයකුසේ, මුළාවූවකුසේ, අව්‍යක්තයකුසේ, මා අතින් සිදු විය. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, ඒ බඳු වරදක් නැවත මා විසින් නොකරණු පිණිස මාගේ වරද වරද වශයෙන් මා පිළිගන්නා නිසා මට සමා කරන සේක්වා.” යි භද්දාලි නැවත ආයාචනා කළේය.

“භද්දාලිය, මා විසින් ශික්ෂාපදය පනවනු ලබන කල්හි භික්ෂු සංඝයා ශික්ෂාපදය සමාදන් වන කල්හි ඔබ ඒ නොපිළිගන්නා බවත්, ඒ ශික්ෂාව පිළිනොපදින බවත් අනෙක් භික්ශුනට කීමෙන් බාලයකුසේ මුළාවූවකු සේ, අව්‍යක්තයකුසේ ඔබ ඔබ වරද වඩා ගත්තෙහිය.

§ 11 “භද්දාලිය, ඒ කුමකැයි සිතන්නෙහිද?
මේ ශාසනයෙහි උභතොභාග විමුත්තවූ භික්ෂුවක්663 වේද, මම ඒ භික්ෂුව අමතා ‘භික්ෂුව, මට මේ මඩ ගොඩින් එගොඩවීමට මඩෙහි මත වැතිරෙව” යි කීවොත් ඔහු මාගේ අභිමතාර්ථය පරිදි මට මඩෙන් ගොදීමට සිය සිරුර ඒ දණ්ඩක් සේ මඩෙහි එලාවී ද? එසේ නොකොට අන් දෙසකට හැරී යන්නේද, නොහැකියයි කියන්නේද?”
“ස්වාමීනි, එසේ නොවන්නේය.”

[663: චිත්ත, පඤ්ඤා යන දෙපසින් මිදුනු හෙයින් උභය විමුක්ත ලෙස හැඳින්වෙන භ්ක්ෂුව අරහත් බව ප්‍රත්‍යක්ෂ කල භික්ෂුවකි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තව දුරටත් සත් ආකාර වූ වුමුක්ති ප්‍රාප්ත රහතුන් වහන්සේලාගෙන් කෙනෙකු මේ බුද්ධ විධානය අනුව ක්‍රියා කරත් දැයි නොකරත් දැයි ආයුෂ්මත් භද්දාලි භික්සුන්වහන්සේ ගෙන් විචාරයි.]

“භද්දාලිය, ඒ කුමකැයි සිතන්නේද?
මේ ශාසනයෙහි දිට්ඨප්පත්තව රහත් වූ භික්ෂුවක් වන්නේද, මම ඒ භික්ෂුව අමතා ….”
“ස්වාමීනි, එසේ නොවන්නේය.”

“භද්දාලිය, ඒ කුමකැයි සිතන්නේද?
මේ ශාසනයෙහි සද්ධාවිමුත්තව රහත් වූ භික්ෂුවක් වන්නේද,…….”
“ස්වාමීනි, එසේ නොවන්නේය.”
“භද්දාලිය, ඒ කුමකැයි සිතන්නේද?
මේ ශාසනයෙහි ධම්මානුසාරීව රහත් වූ භික්ෂුවක් වන්නේද, …..?”
“ස්වාමීනි, එසේ නොවන්නේය.”
“භද්දාලිය, ඒ කුමකැයි සිතන්නේද?
මේ ශාසනයෙහි සද්ධානුසාරීව රහත් වූ භික්ෂුවක් වන්නේද, ……?”
“ස්වාමීනි, එසේ නොවන්නේය.” 664

[664: මේ චේදයේ දක්වා ඇති පද හත අරහත් ඵල ලැබූ උතුමෙකු ඵල ලබා ගන්නා ආකාරය අනුව කල වර්ගීකරණයක් වේ. මේ පිලිබඳ සම්පුර්ණ විස්තරය කීටාගිරි සුත්‍රයෙ සඳහන් වන අක්කරයටම මේ සුත්‍රයේ අග කෙළවරෙහි දක්වා ඇත. ඒ දැන නොගැනීමෙන් මේ සුත්‍රය කියවීමට කිසිදු අපහසුවක් නොවන මුත් සම්පුර්ණ කම සඳහා උපුටා ගත උද්ධෘතය මේ පරිවර්තනයේ අගට එක් කළෙමු. ]

§ 12 “භද්දාලිය, ඒ කුමකැයි සිතන්නෙහිද?
භද්දාලිය, ඉදින් ඔබ මේ ඇවත සිදුකරද්දී ඔබ උභතොභාග විමුත්තයෙක් හෝ, පඤ්ඤා විමුත්තයෙක් හෝ, කායසක්ඛී වූවෙක් හෝ, දිට්ඨප්පත්තයෙක් හෝ, සද්ධාවිමුත්තයෙක් හෝ, ධම්මානුසාරී වූවෙක් හෝ, සද්ධානුසාරී වූවෙක් හෝ වූයෙහිද, ?”
“නැත ස්වාමිනි මම අසෙක තත්වයේ නොවීමි.

“භද්දාලිය, රහත් වූ ශ්‍රාවකයන් පවා මගේ කීම බැහැර නොකරන විට ඔබ එසේ නොවීදු ප්‍රතිමොක්ක විනය අභිභවායාමේන් නුඹගේ හිස් බව අසමත් බව නොවැටහෙද? ”

§ 13 . “එසේය, ස්වාමීනි. ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශික්ෂාපදය පනවන කල්හි, භික්ෂු සංඝයා ශික්ෂාපදය සමාදන් වන කල්හි අනුත්සාහය පළ කෙළෙම්ද, බාලයකුසේ මුළාවූවකුසේ, අදක්ෂයකුසේ වරද මා ඉක්ම පැවැත්තේය. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ මාගේ වරද වරද වශයෙන් නැවත සංවරය පිණිස පිළිගන්නාසේක්වා.”

“මා විසින් ශික්ෂාපදය පනවනු ලබන කල්හි භික්ෂු සංඝයා ශික්ෂාපදය සමාදන් වන කල්හි ඔබ ඒ නොපිළිගන්නා බවත්, ඒ ශික්ෂාව පිළිනොපදින බවත් අනෙක් භික්ශුනට කීමෙන් බාලයකුසේ මුළාවූවකු සේ, අව්‍යක්තයකුසේ ඔබ ඔබ වරද වඩා ගත්තෙහිය.. භද්දාලිය, ඔබ වරද වරද වශයෙන් දැන ධර්මයවූ පරිදි පිළියම් කෙරෙහිද, ඔබගේ ඒ වරදට අපි සමාව දෙමු. භද්දාලිය, යමෙක් වරද වරද වශයෙන් දැක ධර්මයවූ පරිදි පිළියම් කරයිද, නැවත සංවරයට පැමිණේද, එය ආර්‍ය්‍යවිනයයි කියනලද මේ ශාසනයෙහි දියුණුව වේ.

§ 14 . “භද්දාලිය, මේ ශාසනයෙහි ඇතැම් භික්ෂුවක් ශික්ෂාපදයන් නොරකිමින් මෙසේ සිතයි. ‘මම අරහත් ඵලය මගේ අරමුණ වූ නිර්වාන අවබෝධය පිණිස වනයට , වන ආරණ්‍යයකට , රුක්මූලයකට , කඳුරැලියකට , පර්වතයක් මුලට , ගුහාවකට , සොහොන් පිටියකට , පිදුරුබිස්ස කට යන විවේක ඇති සෙනසුනකට ගොස් භාවනා කරන්නේ නම් යෙහෙකි’ (කියායි.)“

ඉදින් ඒ භික්ෂුව ආරණ්‍යය, රුක් මූලය, පර්වතමූලය කඳු රැලිය, පර්වත ගුහාය, සොහොනය, වනයෙහි ඉතා දුර සෙනසුනය, අභ්‍යවකාසය, පිදුරුබිස්සය යන විවේක ඇති සෙනසුන් භාවිත කරයි. එසේ විවේකව වසන ඔහුට ඔහුගේ අසිල්වත් බව නිසා ගුරුවරයා දොස් කියයි. සබ්‍රහ්මචාරින්ද දොස් කියයි, දේවතාවෝද දොස් කියත්. තමාම තමාටම දොස් කියයි. ඒ භික්ෂුව, මනුෂ්‍ය ධර්මයට වඩා උසස් ආර්‍ය්‍ය භාවය කිරීමට සමර්ථ විශේෂ ඥානයක් ප්‍රත්‍යක්ෂ නොකරයි.

ඊට හේතු කවරේද?
භද්දාලිය, ශාස්තෘ ශාසනයෙහි ශික්ෂාව සම්පූර්ණ නොකරන්නාහට කිසිදා ආර්‍ය්‍ය භාවය කිරීමට සමර්ථ විශේෂ ඥානයක් ප්‍රත්‍යක්ෂ නොකරයි.

§ 15. “භද්දාලිය, මේ ශාසනයෙහි, භික්ෂුවක් ශික්ෂාපද රකින්නෙක් වේද, ඔහු සික්ඛා පද සියල්ල ආරක්ෂා කරමින් හැසිරෙන නිසා ගුරුවරයා දොස් නොකියයි. සබ්‍රහ්මචාරින්ද දොස් නොකියයි, දේවතාවෝද දොස් නොකියත්. තමා තමාටම දොස් නොකියයි.  මනුෂ්‍ය ධර්මයට වඩා උසස්වූ ආර්‍ය්‍යභාවය කිරීමට සමර්ථ විශේෂ ඥානයක් ප්‍රත්‍යක්ෂ කරයි. ඒ භික්ෂුව කාමයන්ගෙන් වෙන්ව විතර්ක සහිත විචාර සහිත ප්‍රීතිය හා සැපය ඇති ප්‍රථම ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරයි.

එයට හේතු කවරේද, භද්දාලිය, ශාස්තෘ ශාසනයෙහි ශික්ෂාව සම්පූර්ණ කරන්නාහට එය එසේම වෙයි. ඒ භික්ෂුව, මනුෂ්‍ය ධර්මයට වඩා උසස් ආර්‍ය්‍ය භාවය කිරීමට සමර්ථ විශේෂ ඥානයන් ප්‍රත්‍යක්ෂ කරයි.

§ 16. “නැවතද භද්දාලිය, ඒ භික්ෂුව විතර්ක විචාරයන් සංසිඳවීමෙන් සිත තුළ පැහැදීම ඇති, සිතේ එකඟ බැව් ඇති අවිතර්ක අවිචාර සමාධියෙන් හටගත් ප්‍රීතිය හා සැපය ඇති ද්විතීය ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරයි. ඊට හේතු කවරේද, භද්දාලිය, ශාස්තෘ ශාසනයෙහි ශික්ෂාව සම්පූර්ණ කරන්නාහට එය එසේම වෙයි.

භික්ෂුව , ප්‍රීතියේ නො ඇලී උපෙක්ෂා ඇත්තෙක්ව වාසය කරයි. සිහියෙන් යුත්ත වූයේ යහපත් නුවණ ඇතිව කයින් සැපවිඳී, ආර්‍ය්‍යයෝ යම් ධ්‍යානයක් උපෙක්ෂාව ඇත්තෙක්ව සිහි ඇත්තෙක්ව සැප විහරණය ඇත්තෙකැයි කියත්ද, ඒ තෘතීය ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරයි. ඊට හේතු කවරේද, භද්දාලිය, ශාස්තෘ ශාසනයෙහි ශික්ෂාව සම්පූර්ණ කරන්නාහට එය එසේම වෙයි.

භද්දාලිය, භික්ෂුව සැපදුක් හැර පළමුවම සොම්නස් දොම්නස් දුරුකොට දුක්ද නොවූ සැපද නොවූ උපෙක්ෂා සිහියෙන් පිරිසුදු බව ඇති චතුර්ථ ධ්‍යානයට එළඹ වාසය කරයි. ඊට හේතු කවරේද? භද්දාලිය, ශාස්තෘ ශාසනයෙහි ශික්ෂාව සම්පූර්ණ කරන්නාහට එය එසේම වෙයි.

§ 17. “ඒ භික්ෂුව මෙසේ සිත එකඟවූ කල්හි, පිරිසුදුවූ කල්හි, කෙළෙස් නැති කල්හි, කෙලෙස් රහිත කල්හි, මොලොක්වූ කල්හි, කටයුත්තට සුදුසුව පැවති කල්හි, ස්ථිරව සිටි කල්හි, නොසැලෙන කල්හි, පෙරවිසූ කඳපිළිවෙළ දැන ගැනීමට සිත මෙහෙයවයි. ඒ භික්ෂුව නොයෙක් ආකාර පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ සිහි කරයි.

කෙසේද යත් ? එක් ජාතියක්ද, ජාති දෙකක්ද, ජාති තුනක්ද, ජාති සතරක්ද, ජාති පසක්ද, ජාති දසයක්ද, ජාති විස්සක්ද, ජාති තිසක්ද, ජාති සතලිසක්ද, ජාති පණහක්ද, ජාති සියයක්ද, ජාති දහසක්ද, ජාති සියක් දහසක්ද නොයෙක් විනාස වෙමින් පවතින කල්පයන්ද නොයෙක් හැදෙමින් පවතින කල්පයන්ද නොයෙක් විනාශවන හෝ හැදෙන කල්පයන්ද, අසුවල් තැන වීම් මෙනම් ඇත්තෙම් මේ ගොත්‍ර ඇත්තෙම් මේ පාට ඇත්තෙම් මේ කෑම ඇත්තෙම් මේ සැප දුක් වින්දෙම් මේ ආයුෂ කෙළවර කොට මම එයින් චුත වූයෙම් අසුවල් තැන උපන්නෙමි. එහිදු මෙනම් ඇත්තෙම් මේ ගොත්‍ර ඇත්තෙම් මේ පාට ඇත්තෙම් මේ කෑම ඇත්තෙම් මේ සැප දුක් වින්දෙම් මේ ආයුෂ කෙළවර කොට ඇත්තෙම් වීමි. ඒ මම එයින් චුතවූයෙම් මෙහි උපන්නෙමියි. මෙසේ ආකාර උද්දෙස සහිත නොයෙක් ආකාර පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ සිහිකරයි.

ඊට හේතු කවරේද? භද්දාලිය, ශාස්තෘශාසනයෙහි ශික්ෂාව සම්පූර්ණ කරන්නාහට එය එසේම වෙයි.“

§ 18 . ඒ භික්ෂුව මෙසේ සිත එකඟවූ කල්හි, පිරිසිදුවූ කල්හි, හාත්පසින් පිරිසිදුවූ කල්හි, කෙලෙස් රහිත කල්හි, කෙලෙස් උවදුරු නැති කල්හි, මොලොක්වූ කල්හි, කටයුත්තට සුදුසුව පැවති කල්හි, ස්ථිරව සිටි කල්හි, නොසැලෙන කල්හි. ඒ භික්ෂුව පිරිසුදු මිනිස්බව ඉක්මවූ දිවැසින් චුතවන උපදින හීන, ප්‍රණීත, සුවර්ණ , දුර්වර්ණ යහපත් උපතට පත් වූවාවු, අයහපත් ගතිවලට ගියාවූ, කර්මයට අනුව උපදින සත්වයන් දකී. මේ පින්වත් සත්වයෝ කාය දුශ්චරිතයෙන් යුක්තවූහ. වාග්දුශ්චරිතයෙන් යුක්තවූහ. මනො දුශ්චරිතයෙන් යුක්ත වූහ. ආර්‍ය්‍යයන්ට ගරහන්නෝ වූහ. මිථ්‍යාදෘෂ්ටිකයෝ වූහ. මිථ්‍යාදෘෂ්ටි කර්ම සමාදන්වූවෝ වූහ. ඔවුහු මරණින් මතු සැපයෙන් පහවූ නපුරුවූ දුක්වූ නිරයට පැමිණෙත්. නැතහොත් මේ පින්වත් සත්වයෝ කාය සුචරිතයෙන් යුක්ත වූහ. වාග් සුචරිතයෙන් යුක්ත වූහ. මනො සුචරිතයෙන් යුක්ත වූහ. ආර්‍ය්‍යයන්ට නොගරහන්නෝ වූහ. සත්‍යය අදහන්නෝ වූහ. සත්‍ය ඇදහීම් සමාදන් වූවෝ වූහ. ඔවුහු මරණින් මතු යහපත් ගති ඇති ස්වර්ගලෝකයට පැමිණියෝ”යි, මෙසේ පිරිසිදුවූ මිනිස් ඇස ඉක්මවූ දිව ඇසින් චුතවන උපදින සත්වයන් දකී.

මෙසේ පිරිසිදුවූ මනුෂ්‍යත්වය ඉක්ම සිටියාවූ දිව ඇසින් චුත වන්නාවූද උපදින්නාවූද පහත්වූද උසස්වූද ලක්ෂණවූද අවලක්ෂණවූද හොඳ ලොවකට ගියාවූ, නොහොත් නරක ලොවකට ගියාවූද කම්වූ පරිදි මිය පරලොව ගිය සත්වයන් දනී,

ඊට හේතු කවරේද? භද්දාලිය, ශාස්තෘශාසනයෙහි ශික්ෂාව සම්පූර්ණ කරන්නාහට එය එසේම වෙයි.“

§ 19 . ඒ භික්ෂුව මෙසේ සිත එකඟවූ කල්හි, පිරිසිදුවූ කල්හි කෙලෙස් රහිත කල්හි, කෙලෙස් උවදුරු නැති කල්හි, මොලොක්වූ කල්හි, කටයුත්තට සුදුසුව පැවති කල්හි, ස්ථිරව සිටි කල්හි නොසැලෙන කල්හි, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කරන නුවණ පිණිස සිත යොමුකරයි.

ඒ භික්ෂුව මේ දුකයයි ඇති සැටියෙන් දනී. මේ දුක් ඉපදීමේ හේතුවයයි ඇති සැටියෙන් දනී. මේ දුක් නැතිකිරීමයයි ඇති සැටියෙන් දනී. මේ දුක් නැති කිරීමේ මාර්ගයයි ඇති සැටියෙන් දනී. මේ ආශ්‍රවයයි තතුලෙස දනී. මේ ආශ්‍රවයන්ගේ හේතුවයයි තතු ලෙස දනී. මේ ඒ ආශ්‍රවයන් නැති කිරීමයයි තතු ලෙස දැනගනී. මේ ආශ්‍රවයන් නැති කිරීමට පමුණුවන පිළිවෙතයයි තතුලෙස දනී.

§ 20. මෙසේ දන්නාවූ ඒ භික්ෂුවගේ සිත කාමාසාවයෙන් (කාමයේ ඇල්මෙන්) වෙන් වෙයි. භව (භවයේ ඇල්මෙන්) ආසාවයෙන්ද වෙන්වෙයි අවිජ්ජාසවයෙන් (මෝහයෙන්) ද වෙන්වෙයි.

සිත ඒවායෙන් වෙන්ව ගිය කල සියළු ආශ්‍රවයන් ගෙන් වෙන් වූ බව දක්නා ඒවායෙන් වෙනස්විය යන දැනීම ඇති වෙයි. එවිට ඉපදීම නැතිකරණ ලද්දීවෙයි. බඹසර (ශ්‍රේෂ්ඨ හැසිරීමෙහි) වාසය කිරීම අවසන් කරණ ලද්දී වෙයි. කටයුත්ත කරණ ලද්දේ වෙයි. මේ ආත්ම භාවයෙන් පසු නැවත ඉපදීමක් නැතැයි දැන ගණී.

ඊට හේතු කවරේද? භද්දාලිය, ශාස්තෘශාසනයෙහි ශික්ෂාව සම්පූර්ණ කරන්නාහට එය එසේම වෙයි.

.§ 21. “මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දෙසනා කල කල්හි ආයුෂ්මත් භද්දාලි භික්ෂුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කරුණ කීය.

“ස්වාමීනි, මේ ශාසනයෙහි ඇතැම් භික්ෂුවක් කල සුළු වරදක් නිසා නැවත නැවත ඔහුට නිග්‍රහ කරමින් උපවාද කරමින් ඔහු හික්මවීමට හේතුව කුමක්ද? එයට ප්‍රත්‍යයවන කරුණු මොනවාද?
ස්වාමීනි, ඇතැම් භික්ෂුවකට නැවත නැවත අවවාද කොට නොහික්ම වත්. ඊට හේතු කවරහුද? එයට ප්‍රත්‍යය කරුණු මොනවාද?’

§ 22 “භද්දාලිය, ශාසනයෙහි ඇතැම් භික්ෂුවක් නිතර ඇවැත්වලට පැමිණෙන්නෙක් වෙයි. ඇවැත් බහුල වූවෙක් වෙයි. භික්ෂූන් විසින් අවවාද කරන ලද්දාවූ ඒ භික්ෂුව අන් කරුණකින් ඒ කාරණය වසාදමයි. කථාව අන් අතකට හරවයි. කෝපය, ද්වේෂය, නොසතුට ඇති කරයි. මනාකොට පිළිවෙත් නො පවත්වයි. මනා පැවැත්මට අනුව නො පවතී. ඉක්මණින් ඇවතෙන් මිදීමට කැමති ඇත්තෙක් නොවෙයි. සබ්‍රහ්මචාරින් වහන්සේලා සතුටු වෙන ලෙස පැවතුම් සකස් කර ගන්නට වෙර නොදරයි,

§ 23 භද්දාලිය, එකල්හි භික්ෂූන්ට මෙසේ අදහස් වෙයි.
‘ඇවැත්නි, මේ භික්ෂුව නිතර ඇවැත්වලට පැමිණෙන්නෙක, ඇවැත් බහුල වූවෙක, භික්ෂූන් විසින් අවවාද කරන ලද්දාවූ ඒ භික්ෂුව අන් කරුණකින් ඒ කාරණය වසාදමයි. කථාව අන් අතකට හරවයි. කෝපයද, ද්වේෂයද, නොසතුටද, ඇතිකරයි. මනාකොට නොපවතී. මනාපැවැත්මට අනුව නොපවතී. ඉක්මණින් ඇවතින් නැඟී සිටීමට කැමති ඇත්තෙක් නොවෙයි. යමකින් සංඝයා සතුටු වෙයිද, එය කරමියි නොකියයි. ඇවැත්නි, මේ භික්ෂුවගේ මේ අධිකරණය (නඩුව) යමසේ වහා නොසංසිඳේද එසේ ඒ ඒ ආකාරයෙන් කල් දම දමා විනිශ්චය කිරීම යෙහෙකැයි සිතා, භද්දාලිය, භික්ෂූහු යම්සේ ඒ භික්ෂුවගේ මේ අධිකරණය වහා නොසංසිඳේද ඒ ඒ ආකාරයෙන් කල් දම දමා විනිශ්චය කරත්.

§ 24. “භද්දාලිය, ඇතැම් භික්ෂුවක් නිතර ඇවැත්වලට පැමිණෙන්නේ වෙයිද, ඇවැත් බහුල වූවෙක් වෙයිද, ඒ භික්ෂුව අනෙක් භික්ෂූන් විසින් අවවාද කරන ලද්දේ අන් කරුණකින් කරුණ වසා නොදමයිද, කථාව අන් අතකට නොහරවයිද, කෝපය, ද්වේෂය, නොසතුට ඇති නොකරයිද මනාකොට පවතීද, මනා පැවතුමට අනුව පවතියිද, ඉක්මණින් ඇවතින් නැඟී සිටීමට කැමති වෙයිද, යමකින් සංඝයා සතුටු වෙයිද එයකරමියි කියයිද, භද්දාලිය, එකල්හි භික්ෂූන්ට මෙසේ අදහස් වෙයි.

‘ඇවැත්නි, මේ භික්ෂුව නිතර ඇවැත්වලට පැමිණෙන්නෙක, ඇවැත් බහුල වූවෙක, ඒ භික්ෂුව භික්ෂූන් විසින් අවවාද කරන ලද්දේ අන් කරුණකින් කරුණ වසා නොදමයි. කථාව අන් අතකට නොහරවයි. කෝපයද, ද්වේෂයද, නොසතුටද, ඇති නොකරයි. මනාකොට පවතී. මනා පැවතුමට අනුව පවතී. ඉක්මණින් ඇවැතින් නැඟී සිටීමට කැමති වෙයි. යමකින් සංඝයා සතුටු වෙයිද, එය කරමියි කියයි. ඇවැත්නි, මේ භික්ෂුවගේ මේ අධිකරණය (නඩුව) යම් සේ වහා සංසිඳේද ඒ ඒ ආකාරයෙන් විනිශ්චය කිරීම යහපත්යයි සිතා, (ඉක්බිති) භද්දාලිය, භික්ෂූහු යම් සේ ඒ භික්ෂුවගේ මේ අධිකරණය වහා සංසිඳේද ඒ ඒ ආකාරයෙන් විනිශ්චය කරත්.

§ 25. “භද්දාලිය, මේ ශාසනයෙහි ඇතැම් භික්ෂුවක් කලාතුරකින් ඇවැත්වලට පැමිණෙන්නේ වෙයිද, ඇවැත් බහුලකොට නොවෙයිද, ඒ භික්ෂුව භික්ෂූන් විසින් අවවාද කරන ලද්දේ අන් කරුණකින් කරුණ වසා දමයිද. කථාව අන් අතකට හරවයිද කෝපය, ද්වේෂය, නොසතුට ඇති කරයිද, මනාකොට නොපවතීද, මනා පැවැත්මට අනුව නොපවතීද, ඉක්මණින් ඇවැතින් නැගී සිටීමට කැමති නොවෙයිද. යමකින් සංඝයා සතුටු වෙයිද, එය කරමියි නොකියයිද, භද්දාලිය, එහි භික්ෂූන්ට මෙබඳු සිතක් වෙයි.

‘ඇවැත්නි, මේ භික්ෂුව වරින්වර ඇවැත්වලට පැමිණෙන්නෙක, ඇවැත් බහුල නොවූවෙක, ඒ භික්ෂුව භික්ෂූන් විසින් අවවාද කරන ලද්දේ අන් කරුණකින් කරුණ වසාදමයි, කථාව අන් අතකට හරවයි. කෝපයද, ද්වේෂයද, නොසතුටද ඇතිකරයි. මනාකොට නොපවතියි. මනාපැවැත්මට අනුව නොපවතියි. ඉක්මණින් ඇවැතින් නැගී සිටීමට කැමැති නොවෙයි. යමකින් සංඝයා සතුටු වෙයිද, එය කරමියි නොකියයි. ඇවැත්නි, මේ භික්ෂුවගේ මේ අධිකරණය යම් සේ වහා නොසංසිඳේද, ඒ ඒ ආකාරයෙන් විනිශ්චය කිරීම යෙහෙක කියායි. භද්දාලිය, භික්ෂූහු යම් සේ ඒ භික්ෂුවගේ මේ අධිකරණය වහා නොසංසිඳේද, ඒ ඒ ආකාරයෙන් විනිශ්චය කරත්.

§ 26. “භද්දාලිය, මේ ශාසනයෙහි ඇතැම් භික්ෂුවක් කලාතුරකින් ඇවැත්වලට පැමිණෙන්නේ වෙයිද, ඇවැත් බහුලකොට ඇත්තේ නොවෙයිද, ඒ භික්ෂුව භික්ෂූන් විසින් අවවාද කරන ලද්දේ අන් කරුණකින් කරුණ වසා නොදමයිද, කථාව අන් අතකට නොහරවයිද, කෝපය, ද්වේෂය, නොසතුට ඇති නොකරයිද මනාකොට පවතීද, මනා පැවතුමට අනුව පවතීද, ඉක්මණින් ඇවතින් නැඟී සිටීමට කැමති වෙයිද, යමකින් සංඝයා සතුටු වෙයිද, එය කරමියි කියයිද, භද්දාලිය, එහි භික්ෂූන්ට මෙබඳු සිතක් වෙයි. ඇවැත්නි, මේ භික්ෂුව වරින් වර ඇවැත්වලට පැමිණෙන්නෙක. ඇවැත් බහුල නොවූවෙක, ඒ භික්ෂුව භික්ෂූන් විසින් අවවාද කරනලද්දේ අන් කරුණකින් වසා නොදමයි. පිටතින් කථාවක් ඉදිරිපත් නොකරයි. කෝපයද, ද්වේෂයද, නොසතුටද ඇතිනොකරයි. මනාකොට පවතියි. මනා පැවතුමට අනුව පවතියි. ඉක්මණින් ඇවතින් නැඟීසිටීම කැමති වෙයි. යමකින් සංඝයා සතුටු වෙයිද එය කරමියි කියයි. ඇවැත්නි, මේ භික්ෂුවගේ මේ අධිකරණය යම්සේ වහා සංසිඳේද, ඒ ඒ ආකාරයෙන් විනිශ්චය කිරීම යෙහෙක කියායි,

ඉක්බිති භද්දාලිය, භික්ෂූහු යම්සේ ඒ භික්ෂුවගේ මේ අධිකරණය වහා සංසිඳේද ඒ ඒ ආකාරයෙන් විනිශ්චය කරත්.

§ 27 “භද්දාලිය, මේ ශාසනයෙහි ඇතැම් භික්ෂුවක් ආචාර්‍ය්‍ය උපාධ්‍යායයන් කෙරෙහි ඇති භක්තිය සුළු ය. සබ්‍රහ්මචාරින් කෙරෙහි ඇති ලැදියාව අල්පය. එනමුත් ඔහු සාසනයේ රැදී මහණ කම් කරයි, භද්දාලිය, එහිදී භික්ෂූන්ට මෙබඳු සිතක් වෙයි.

“ඇවැත්නි, මේ භික්ෂුව ආචාර්‍ය්‍ය උපාධ්‍යායයන් කෙරෙහි ඇති සුලු භක්තියකින් සුලු ආදරයකින් මහණකම කරයි. භක්ති මාත්‍රයෙන් ප්‍රෙම මාත්‍රයෙන් මහණකම කරයි කියායි.“

භද්දාලිය, යම්සේ පුරුෂයෙකුගේ දෑසෙන් එක් ඇසක් කණව ගොස් එක ඇසක් පමණක් වේද, ඔහුගේ මිත්‍රයන් හා නෑයෝ ඔහුගේ ඒ එකම ඇස ආරක්ෂා කර ගන්නට වෙහෙසෙයි. ඒ එකම ඇසට හිංසා වෙන ලෙස ඔහු ඇසල දී පහන් නොදල්වයි. නං නෑ විදියෙන් පරෙස්සම් කරයි.

භද්දාලිය, එමෙන්ම මේ ශාසනයෙහි යම් භික්ෂූවක් සුළු භක්ති මාත්‍රයකින් හා ප්‍රේම මාත්‍රයකින් මහණකම් කරයි ද . භද්දාලිය, භික්ෂූන්ට මෙබඳු සිතක් වෙයි. ඇවැත්නි, මේ භික්ෂුව භක්ති මාත්‍රයකින් හා ප්‍රේමමාත්‍රයකින් මහණකම් කරයි. ඒ භික්ෂුවගේ යම් භක්තිමාත්‍රයක් ප්‍රේම මාත්‍රයක් වී ද, නැවත නැවත ඔහුට උද්දේස කිරීමෙන් අවවාද කිරීමෙන් ඒ අල්ප වූ භක්තිය ද ඇල්මද පිහෙයි. ඒ නිසා ඔහු ගේ අල්ප භක්තිය, ප්‍රේමය නොපිරිහෙවයි. නැවත නැවත ඔහුට උද්දේස නොකරන්නෙමු. අවවාද නොකරන්නෙමු ” කියායි.

§ 28.. භද්දාලිය, යම් හෙයකින් මේ ශාසනයෙහි ඇතැම් භික්ෂුවකට නැවත නැවත අවවාද කරයි නම් මේ ඊට හේතුවවේ. මේ ප්‍රත්‍යයවේ. භද්දාලිය, යම් හෙයකින් මේ ශාසනයෙහි ඇතැම් භික්ෂුවකට එසේ නැවත නැවත අවවාද නොකරත් නම් මේ ඊට හේතුවයි. මේ ප්‍රත්‍යයයි.“

§ 29. ස්වාමීනි, පෙර දී ශික්ෂාපද ස්වල්පයක් පමණක් වූහ. ඒ ස්වල්ප වූ ශික්ඛා බොහෝ භික්ෂූහු රහත්වූහ. ඊට හේතු කවරේද? ප්‍රත්‍යය කවරේද? දැන් ශික්ෂාපද බොහෝ වෙත්. භික්ෂූන් ගෙන් සුළු පිරිසක් පමණක් රහත් වෙත්. ඊට හේතු කවරේද? ප්‍රත්‍යය කවරේද?”

§ 30 .“භද්දාලිය, එය සැබෑවකි . සත්වයන් ධර්මයෙන් පිරිහෙන කල්හි, ප්‍රතිපත්තියෙන් පිරිහෙන කල්හි, ශික්ෂාපද බොහෝ වෙත්. භික්ෂූහු ස්වල්ප දෙනෙක් පමණක් රහත් වෙත්.

භද්දාලිය, මේ ශාසනයෙහි සංඝයා කෙරෙහි ආශ්‍රවයන්ට හේතුවූ කරුණු පහළ වී නොමැති නම්, ඒතාක් ශාස්තෲන් වහන්සේ ශ්‍රවකයන්ට ශික්ෂාපද නොපනවත්, භද්දාලිය, යම් දිනක පටන් සංඝයා කෙරෙහි ආශ්‍රවයන්ට හේතුවූ කරුණු ඇති වෙත්ද, ශාස්තෲන් වහන්සේ ඒ වැරදි නැති කරණු පිණිස ශ්‍රාවකයන්ට ශික්ෂාපද පනවත්.

§ 31 . “භද්දාලිය, මේ ශාසනයෙහි සංඝයා බොහෝ නොවුයේද , ඒකල සංඝයා අතර වැරදි පහළ නොවීය. භද්දාලිය, යම් දිනෙක පටන් සංඝයා අතර ක්ලේශ ධර්ම මතු වීද එකල්හි භික්ෂුන්
ලාභ සත්කාර පිණිස ලෝභයෙන් වැඩී ගියේද,
බොහෝ ධර්ම කාරනා දැන ගන්නට ආසාවෙන් වැඩී ගියේද,
තමනට ප්‍රසිද්ධ වන්නට ඇති ආසාවෙන් වැඩී ගියේද,
එකල්හි මේ ආශ්‍රව ස්ථානීය ධර්මයන් නැති කිරීම පිණිස තථාගතයන් සික්ඛාවන් පණවති. ඒ සික්ඛා පදයන් භික්ෂුවට ක්ලේශයන් මතුවීම වැලැක්වීම පිණිස ආරක්ශාවක්ම වේ.

§ 32. .“භද්දාලිය, මේ ශාසනයෙහි සංඝයා යම්තාක් කල් ගිය බවට නොපැමිණේද එතාක් සංඝයා අතර වැරදි පහළ නොවෙත්.“භද්දාලිය, යම් දිනෙක පටන් සංඝයා කල්ගිය බවට පැමිණේද, එකල්හි මේ ශාසනයෙහි සංඝයා අතර ඇතැම් වැරදි ඇතිවෙත්. ඉක්බිති ශාස්තෲන් වහන්සේ ඒ වැරදි නැති කරුණු පිණිස ශ්‍රාවකයන්ට ශික්ෂාපද පනවත්.

§ 33 . “භද්දාලිය, තොපි ස්වල්පදෙනෙක් අමතා යම් දිනෙක මම තොපට අජානීය අශ්වයාගේ උපමාව දේශනා කෙළෙමි. එය ඔබට මතක ඇත්තෙහිද?”
“නැත. ස්වාමීනි”

“භද්දාලිය, එය කුමක් නිසා මතක නැති දැයි සිතන්නෙහිද?”
“ස්වාමීනි, ඒ මම ශාස්තෘ ශාසනයෙහි බොහෝ කාලයක් ශික්ෂාපද නොපුරන්නෙක් වීම් නිසායයි සිතමි.
“භද්දාලිය, හේතුව එයම නොවේ. ඔබගේ සිත පිරිසිඳ බලන මම මෙසේ දකිමි. මා ධර්මය දේශනා කරත් දී මේ මහනා ඒ ධර්මය සතිඑන් අසන්නට, අවබෝධයට සිත යොමු නොකරයි. ඇසෙන ධර්මය ග්‍රහණය කර නොගනිත්. ඕනෑකමින් ධර්මය අසන්නට යොමු නොවෙත්” ඔබට මේ සුළු දේශනාව මතක නොසිටීමේ හේතුව එයයි. කෙසේ වුවද නුඹගේ යහපත පිණිස ඒ අශ්ව පෝතකයාගේ උදාහරණ දෙසනා කරමි. සිත් එලවා එය අසව, එය දරව. “එසේය ස්වාමින් වහන්ස”යි භද්දාලි පිළිවදන් දුනි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ දෙසනා කල සේක.

§ 34 . “භද්දාලිය, යහපත් ආජානීය අශ්වයකු ලැබු යම් දක්ෂ අශ්වයන් දමනය කරන්නෙක් පළමු කොට කටකලියාව දැමීමේ හික්මවීම කරයි. ඒ කටකලියාව දැමීමෙන් අශ්වයාට පෙර නොදැනුනු අපහසුවක්, සන්ත්රාසයක්, භීතියක් ඇති වෙයි. ඔහු ඒ නිසා කුපිත වේ. කුලප්පු වේ උඩ පනිමින් දුවන්නට සැරසෙයි. එනමුත් නිතර කටකලියාව අසුගේ මුවට දෑමීමෙන් කලක් යාමේදී අශ්ව පෝතකයා කටකලියාව පැළඳ සිටීමට පුරුදු වෙයි. බියෙන් තොර වේ. සන්ත්‍රාසයෙන් තොරවේ. පෝතකයා ඒ කාරණයෙන් හික්මෙන්නේය.

§ 35 ,“භද්දාලිය, ආජානීය අශ්ව පෝතකයා එසේ කටකලියාවට එසේ හුරු වේද අශ්ව පුහුණු කරන්නා ඊ ළඟට පෝතකයාව කරයුග පටියට හුරු කරයි. එසේ කරයුග පටිය යෙදු විට අශ්වයාට පෙර නොදැනුනු අපහසුවක්, සන්ත්රාසයක්, භීතියක් ඇති වෙයි. ඔහු ඒ නිසා කුපිත වේ. කුලප්පු වේ උඩ පනිමින් දුවන්නට සැරසෙයි. එනමුත් කලක් කරයුග පටිය යොදා පුරුදු කල පසු කලක් යාමේදී අශ්ව පෝතකයා කර යුගපටි පැළඳ සිටීමට පුරුදු වෙයි. බියෙන් තොර වේ. සන්ත්‍රාසයෙන් තොරවේ. පෝතකයා ඒ කාරණයෙන් හික්මෙන්නේය.

§ 36 . මෙසේ හික්මවීමෙන් පිළිවෙළින් හික්මවීමෙන් ඒ ඒ කාරණයෙන් අශ්ව පෝතකයා හික්මුණ පසු අශ්වයන් දමනය කරන්නා ඒ අශ්වයා නැවත සිවුපා එකට ඔසවා තැබීමෙහිද, (බිම වැටුනු දෙයක් ගත හැකිසේ) නැමීමෙහිද, ඛුර අගින් යාමෙහිද, සීඝ්‍ර ධාවනයෙහිද, (යුදයෙහි ඇතිවන) ශබ්දයන්ට බිය නොවීමෙහිද, රජු විසින් දතයුතු ගුණයෙහිද, අශ්වරාජ වංශයෙහිද, ජවසම්පත්තියෙන් (-ශ්‍රේෂ්ඨ වේගයෙහි) ශ්‍රේෂ්ඨ අශ්වයෙක් වීමෙහිද, මෘදු වචනයට කීකරු වීමෙහිද, (යන කරුණු දසය) පුරුදු කරවයි.

ජවසම්පත්තියෙහි හික්මවීමෙහිද ශ්‍රේෂ්ඨ අශ්වයෙක් කිරීමෙහිද, මෘදු වචනයට කීකරු කිරීමෙහිද පෙර නොකළ දෙයක් කරන අශ්වයාටද යම් යම් දැඟලීම් නොහික්මීම ඇතිවෙත්මය. ඒ අශ්වයා නිතර කිරීමෙන් පිළිවෙළින් කිරීමෙන් එහි හික්මෙන්නේය.

§ 37 . භද්දාලිය මෙසේ ඒ අශ්ව පෝතකයා නිතර නිතර කිරීමෙන් පිළිවෙළින් කිරීමෙන් අශ්වයා හික්මුනේද, අසුන් දමනය කරන්නා නැවත ඒ අශ්වයා තැලීම විදීම ආදී අශ්ව දමන කර්ම විශේෂයන්ට යොදවයි, භද්දාලිය, මේ දශ අංගයන් ගෙන් යුත් යහපත් ආජානීය අශ්වයා රජුන්ට සුදුසු වේ රජු විසින් පරිභොග කළ යුතුවේ. රජුගේ අංගය යන සංඛ්‍යාවට ඇතුළත් වෙයි.

“භද්දාලිය, එමෙන්ම දසවිධ ධර්මයන්ගෙන් සමනාගත වූ භික්ෂුවක්
ආහුනෙය්‍ය (-දුරසිට ඇවිත් පිදියයුතු) වෙයි,
පාහුණෙය්‍ය (-අභිනව දෙයින් පිදියයුතු) වෙයි
දක්ඛිනෙය්ය ( වැඳුම් ලැබීමට සුදුස්සෙක් ) වෙයි.

කවර දසයකින්ද, 669
භද්දාලිය, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව
(i) අසෙඛ (-හික්මී අවසානවූ) සම්මාදිට්ඨියෙන් (-යහපත් දැකීමෙන්) යුතු වෙයි,
(ii) අසෙඛ සම්මාසංකප්පයෙන් (-යහපත් කල්පනාවෙන්) යුතු වෙයි,
(iii) අසෙඛ සම්මාවාචායෙන් (-යහපත් වචනයෙන්) යුතුවෙයි.
(iv) අසෙඛ සම්මාකම්මන්තයෙන් (-යහපත් කර්මාන්තයෙන්) යුතුවෙයි.
(v) අසෙඛ සම්මා ආජීවයෙන් (-යහපත් දිවි පැවැත්මෙන්) යුතුවෙයි
(vi) අසෙඛ සම්මාවායාමයෙන් (-යහපත් උත්සාහයෙන්) යුතුවෙයි
(vii). අසෙඛ සම්මාසතියෙන් (යහපත් සිහියෙන්) යුතුවෙයි.
(viii) අසෙඛ සම්මාසාමධියෙන් (-යහපත් සිත එකඟ කිරීමෙන්) යුතුවෙයි
(xi) අසෙඛ සම්මාඤාණයෙන් යුතු වෙයි,
(x ) අසෙඛ සම්මාවිමුත්තියෙන් යුතුවෙයි.

[669:- අසේඛ යනු කලයුතු සියල්ල කොට නිමකල උත්තම අරහත් ඵලය සාක්ෂාත් කල උතුමාය. ඒ නිසා මේ සඳහන් කල ගුණ දහය අරහත් ඵලයේ ප්‍රතිඵල හො අරහත් ඵලය සමගම ලැබෙන ධර්මයන් ලෙස අටුවාව සිස්තර කරයි.]

§ 38 .භද්දාලිය මේ දසවිධ ධර්මයන්ගෙන් යුත් භික්ෂුව ආහුණෙය්‍ය (-දුරසිට ඇවිත් පිදියයුතු) වෙයි, පාහුණෙය්‍ය (-අභිනව දෙයින් පිදියයුතු) වෙයි, දක්ඛිණෙය්‍ය (පින් කැමතිව පිදියයුතු) වෙයි, වැඳියයුතු වෙයි, ලොවට උතුම් පින් කෙත වෙයි.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ සූත්‍රය දෙසූ සේක
සතුටු සිත් ඇති ආයුෂ්මත් භද්දාලි භික්ෂුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ කීමට සතුටු විය.

කීටාගිරි සුත්‍රයෙන් උපුටා ගත් සත් ආකාර වූ රහත් උතුමන් වහන්සේලා

§ 9. “මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මේ නම් පුද්ගලයෝ සත්දෙනෙක් වෙත්.
ඒ සත්දෙන කවරහුද? 
(i) උභතොභාග විමුත්තය,
(ii) පඤ්ඤාවිමුත්තය,
(iii’) කායසක්ඛිය,
(iv) දිට්ඨප්පත්තය, 
(v) සද්ධාවිමුත්තිය,
(vi)  ධම්මානුසාරීය,
(vii) සද්ධානුසාරිය
(යන සත්දෙනයි.)

§9.1. “මහණෙනි, උභතොභාග විමුක්ත පුද්ගලයා නම් කවරේද?

මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක්  ශාන්ත විමොක්ෂ යයි කියන ලද අරූපාවචර ධ්‍යානයෝ වෙත්ද, රූප ධ්‍යානයන් ඉක්මවා ඒ අරූප ධ්‍යානයන් කයින් ස්පර්ශ කොට වාසය කෙරේද, ඔහුගේ විදර්ශනා නුවණින් දැන ආශ්‍රවයෝ ක්ෂය වූවාහුද, මහණෙනි, මේ පුද්ගලයා උභතොභාග විමුක්ත පුද්ගලයායයි, කියනු ලැබේ.

මහණෙනි, මම මේ භික්ෂුවට අප්‍රමාදයෙන් (කටයුතු) කළ යුතුයයි නොකියමි. ඊට හේතු කවරේද, ඔහු අප්‍රමාදයෙන් (කටයුතු) කරණ ලද්දාහ. ඔහු කිසිදා ප්‍රමාද වීමට නොපැමිණේ. 

§ 9.2 “මහණෙනි, පඤ්ඤාවිමුත්ත පුද්ගලයා නම් කවරේද,

මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් රූපාවචර ධ්‍යානයන් ඉක්මවා  ශාන්තවූ  විමොක්ෂ යයි කියන ලද අරූපාවචර ධ්‍යානයෝ කයින් ස්පර්ශ නොකොට වාසය කෙරේද, ඔහුගේ විදර්ශනා නුවණින් දැන ආශ්‍රවයෝ ක්ෂය වූවාහුද, මහණෙනි, මේ  පඤ්ඤාවිමුත්ත පුද්ගලයා යයි කියනු ලැබේ.

මහණෙනි, මම මේ භික්ෂුවටද අප්‍රමාදයෙන් (කටයුතු) කළ යුතු යයි නොකියමි.
ඊට හේතු කවරේද, ඔහු අප්‍රමාදයෙන් (කටයුතු) කරණ ලදහ. ඔහු ප්‍රමාදයට නොපැමිනෙන්නේය.  

§ 9.3. “මහණෙනි, කාය සක්ඛී පුද්ගලයා නම් කවරේද?
මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් රූපාවචර ධ්‍යානයන් ඉක්මවා  ශාන්ත විමොක්ෂ යයි කියන ලද අරූපාවචර ධ්‍යානයෝ  කයින් ස්පර්ශ කොට වාසය නොකෙරේද, ඔහුගේ නුවණින් දැක ඇතැම් ආශ්‍රවයෝ ක්ෂය වූවාහු වෙත්ද, මහණෙනි, මේ පුද්ගලයා කාය සක්ඛී ය’යි කියනු ලැබේ.

මහණෙනි, මම මේ භික්ෂුවට අප්‍රමාදයෙන් (කටයුතු) කළ යුතු යයි කියමි.
ඊට හේතු කවරේද? මේ ආයුෂ්මත් තෙමේ සුදුසු සෙනසුන් සෙවනය කරමින් කළ්‍යාණ මිත්‍රයන් ඇසුරු කරමින්, ඉඳුරන් සමකරමින්, යමක් නිසා කුලපුත්‍රයෝ මනා කොට ගිහිගෙන් නික්ම සස්නෙහි පැවිදි වෙත්ද, ඒ මාර්ග බ්‍රහ්මචර්යාව කෙළවර කොට ඇති, අනුත්තර නිර්වාණය, මේ ආත්මයෙහි තමා නුවණින් දැන, ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට, (රහත් බවට) පැමිණ වාසය කරන්නේ නම් යෙහෙකැයි’ (කියා) මහණෙනි මම මේ භික්ෂුවට මේ අප්‍රමාද ඵලය දකිමින් අප්‍රමාදයෙන් කටයුතු කළ යුතු යයි කියමි.

§ 9.4. “මහණෙනි, දිට්ඨප්පත්ත පුද්ගලයා නම් කවරේද?

මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් රූපාවචර ධ්‍යානයන් ඉක්මවා ශාන්ත විමොක්ෂ යයි කියනලද යම් ඒ අරූප ධ්‍යානයන් නාම කයින් ස්පර්ශ කොට වාසය නොකරයිද, ඔහුගේ විදර්ශනා නුවණින් දැක ඇතැම් ආශ්‍රවක්ෂය වූවාහු වෙත්ද, තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දැන ගන්නා ලද ධර්මයෝ ඔහුගේ නුවණින් මනා කොට දැන ගන්නා ලද්දාහුද, මහණෙනි, මේ තෙමේ දිට්ඨප්පත්ත පුද්ගලයාය’යි කියනු ලැබේ.

මහණෙනි, මම මේ භික්ෂුවටද අප්‍රමාදයෙන් (කටයුතු) කළ යුතුයයි කියමි.
ඊට හේතු කවරේද? මේ ආයුෂ්මත් තෙමේ සුදුසු සෙනසුන් සේවනය කරමින් කළ්‍යාණ මිත්‍රයින්, ආශ්‍රය කරමින්, ඉන්ද්‍රියයන් සම කරමින්, යමක් නිසා කුල පුත්‍රයෝ මනා කොට ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙත්ද, මාර්ග බ්‍රහ්මචර්යාව කෙළවර කොට ඇති ඒ නිර්වාණය මේ ආත්මයෙහි තමා නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට ඊට පැමිණ වාසය කරන්නාහු නම් යෙහෙකැයි (කියායි).

මහණෙනි, මම මේ භික්ෂුවගේ අප්‍රමාද ඵලය බලමින් නො පමාවෙන් (කටයුතු) කළ යුතුයයි කියමි.

§ 9.5. “මහණෙනි, සද්ධාවිමුත්ත පුද්ගලයා නම් කවරේද?

මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් රූපාවචර ධ්‍යානයන් ඉක්මවා  ශාන්තවිමොක්ෂ යයි කියනලද අරූපාවචර  ධ්‍යානයන් කයින් ස්පර් නොකොට වාසය කරයිද, ඔහුගේ විදර්ශනා නුවණින් දැක ඇතම් ආශ්‍රවයෝ ක්ෂයවූවාහු වෙත්ද, තථාගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි ඔහුගේ ශ්‍රද්ධාව බැසගත්තීවේද, මුල් බැස පිහිටියාවේද, මහණෙනි, මේ තෙමේ සද්ධාවිමුත්ත පුද්ගලයායි කියනු ලැබේ.

මහණෙනි, මම මේ භික්ෂුවටද, අප්‍රමාදයෙන් කටයුතු කළ යුතුයයි කියමි.
ඊට හේතු කවරේද? මේ ආයුෂ්මත් තෙමේ සුදුසු සෙනසුන් සේවනය කරමින් කළ්‍යාණ මිත්‍රයන් ආශ්‍රය කරමින්, ඉන්ද්‍රියයන් සම කරමින්, යමක් නිසා කුලපුත්‍රයො මනාකොට ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙද්ද, මාර්ගබ්‍රහ්මචර්යාව කෙළවර කොට ඇති ඒ නිර්වාණය මේ ආත්මයෙහිම තමා නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට ඊට පැමිණ වාසය කරන්නේ නම් යෙහෙකැයි (කියායි). මහණෙනි, මම මේ භික්ෂුවගේ මේ අප්‍රමාද ඵලය දකිමින් අප්‍රමාදයෙන් (කටයුතු) කළ යුතුයයි කියමි.

§ 9.6. “මහණෙනි, ධම්මානුසාරී පුද්ගලයා කවරේද?

මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් රූපාවචර ධ්‍යානයන් ඉක්මවා ශාන්ත විමොක්ෂයයි කියන ලද අරූපාවචර  ධ්‍යානයන් නාම කයින් ස්පර්ශ නොකොට වාසය කරයිද, ඔහුගේ නුවණින් දැක ආශ්‍රවයෝ ක්ෂය නොවූවාහු වෙත්ද, තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දැනගන්නා ලද ධර්මය ඔහුගේ නුවණින් පමණකින් දැකීමට පැමිණෙත්. තවද ඔහුට මේ ධර්මයෝ වෙත්, කවරහුද? සද්ධින්ද්‍රිය, විරියින්ද්‍රිය, සතින්ද්‍රිය, සමාධින්ද්‍රිය, පඤ්චෙන්ද්‍රිය ය (යන මොහුයි) මහණෙනි, මේ තෙමේ ධම්මානුසාරි පුද්ගලයායයි කියනු ලැබේ.

මහණෙනි, මම මේ භික්ෂුවටද අප්‍රමාදයෙන් කටයුතු කළයුතුයයි කියමි.
ඊට හේතු කවරේද? මේ ආයුෂ්මත් තෙමේ සුදුසු සෙනසුන් සේවනය කරමින් කළ්‍යාණ මිත්‍රයන්, ආශ්‍රය කරමින්, ඉන්ද්‍රියන් සමකරමින් යමක් නිසා කුලපුත්‍රයෝ මනාකොට ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙයිද, මාර්ග බ්‍රහ්මචර්යාව කෙළවර කොට ඇති ඒ නිර්වාණය මේ ආත්මයෙහි තමා නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට ඊට පැමිණ වාසය කරන්නේ නම් යෙහෙකැයි (කියායි). මහණෙනි, මම මේ භික්ෂුවගේ අප්‍රමාද ඵලය දකිමින් අප්‍රමාදයෙන් කටයුතු කළයුතුයයි කියමි.

§ 9.7. “මහණෙනි, සද්ධානුසාරී පුද්ගලයා නම් කවරේද?

මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් පුද්ගලයෙක් රූපාවචර ධ්‍යානයන් ඉක්මවා ශාන්ත විමොක්ෂයයි කියන ලද අරූපාවචර  ධ්‍යානයන් නාම කයින් ස්පර්ශ කොට වාසය නොකරයිද, ඔහුගේ නුවණින් දැක ආශ්‍රවයෝ ක්ෂය නොවූවාහු වෙත්ද, තථාගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාව පමණක් භක්තිය පමණක් වෙයිද, තවද ඔහුට මේ ධර්මයෝ වෙත්, එනම් සද්ධින්ද්‍රිය, විරියින්ද්‍රිය සතින්ද්‍රිය, සමාධින්ද්‍රිය, පඤ්ඤින්ද්‍රිය (යන මොහුයි). මහණෙනි, මේ තෙමේ සද්ධානුසාරී පුද්ගලයායි කියනු ලැබේ.

මහණෙනි. මම මේ භික්ෂුවට අප්‍රමාදයෙන් කටයුතු කළ යුතුයයි කියමි. ඊට හේතු කවරේද? මේ ආයුෂ්මතෙමේ සුදුසු සෙනසුන් සේවනය කරමින් කළ්‍යාණ මිත්‍රයන්, ආශ්‍රය කරමින්, ඉන්ද්‍රියයන් සමකරමින්, යමක් නිසා කුල පුත්‍රයෝ මනා කොට ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙත්ද, මාර්ගබ්‍රහ්මචර්යාව කෙළවර කොට ඇති ඒ නිර්වාණය මේ ආත්මයෙහිම තමා නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට ඊට පැමිණ වාසය කරන්නේ නම් යෙහෙකැයි (කියායි) මහණෙනි, මම මේ භික්ෂුවගේ අප්‍රමාද ඵලය දකිමින් අප්‍රමාදයෙන් කටයුතු කළ යුතුයයි කියමි

SN 02-01-04-03  ඤාණවත්ථු සූත්‍රය

ඤාණවස්තූ 44

පුජ්‍ය හිනිදුම නන්ද හිමිගේ සුත්‍ර විවරණය

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහිවූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවනලද ජේතවනාරාමයෙහි වාසයකරණ සේක. එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ‘මහණෙනි’යි කියා භික්ෂූන් ඇමතූහ. ‘ස්වාමීනි’යි කියා ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. (එවිට) භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක.

§2. “මහණෙනි, නුඹලාට ඤාණවස්තූන් හතළිස් හතරක් දේශනා කරන්නෙමි. එය අසව්, මනාකොට මෙනෙහි කරව්, කියන්නෙමියි (දේශනා කළසේක.) ‘එසේය ස්වාමීනි’යි කියා ඒ භික්ෂූහු වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ප්‍රතිවචන දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය දේශනා කළසේක.

§3. “මහණෙනි, ඤාණවස්තු හතළිස් හතර කවරේද?”

ජරාමරණ දන්නා ඤාණය.
ජරාමරණ හේතූන් දන්නා ඤාණය,
ජරා මරණයන්ගේ නිරුද්ධවීම දන්නා ඤාණය,
ජරාමරණ නිරුද්ධ කිරීමේ ප්‍රතිපදාව දන්නා ඤාණය
.

ජාතිය දන්නා ඤාණය,
ජාති හේතුව දන්නා ඤාණය,
ජාති නිරෝධය දන්නා ඤාණය,
ජාති නිරෝධගාමිනී පටිපදාව දන්නා ඤාණය.

භවය දන්නා ඤාණය,
භව හේතුව දන්නා ඤාණය,
භව නිරෝධය දන්නා ඤාණය,
භව නිරෝධගාමිනී පටිපදාව දන්නා ඤාණය.

උපාදානය දන්නා ඤාණය,
උපාදාන හේතුව දන්නා ඤාණය,
උපාදාන නිරෝධය දන්නා ඤාණය,
උපාදාන නිරෝධගාමිනී පටිපදාව දන්නා ඤාණය.

තණ්හාව දන්නා ඤාණය,
තණ්හා හේතුව දන්නා ඤාණය,
තණ්හා නිරෝධය දන්නා ඤාණය,
තණ්හා නිරෝධ ගාමිනී පටිපදාව දන්නා ඤාණය.

වේදනාව දන්නා ඤාණය,
වේදනා හේතුව දන්නා ඤාණය,
වේදනා නිරෝධය දන්නා ඤාණය,
වේදනා නිරෝධ ගාමිනී පටිපදාව දන්නා ඤාණය.

ස්පර්ශය දන්නා ඤාණය,
ස්පර්ශය හේතුව දන්නා ඤාණය,
ස්පර්ශය නිරෝධය දන්නා ඤාණය,
ස්පර්ශය නිරෝධ ගාමිනී පටිපදාව දන්නා ඤාණය.

සළායතන දන්නා ඤාණය,
සළායතන හේතුව දන්නා ඤාණය,
සළායතන නිරෝධය දන්නා ඤාණය,
සළායතන නිරෝධ ගාමිනී පටිපදාව දන්නා ඤාණය.

නාමරූප දන්නා ඤාණය,
නාමරූප හේතුව දන්නා ඤාණය,
නාමරූප නිරෝධය දන්නා ඤාණය,
නාමරූප නිරෝධ ගාමිනී පටිපදාව දන්නා ඤාණය.

“විඤ්ඤාණ දන්නා ඤාණය,
විඤ්ඤාණ හේතුව දන්නා ඤාණය,
විඤ්ඤාණ නිරෝධය දන්නා ඤාණය,
විඤ්ඤාණ නිරෝධ ගාමිනී පටිපදාව දන්නා ඤාණය.

සංඛාර දන්නා ඤාණය,
සංඛාර හේතුව දන්නා ඤාණය,
සංඛාර නිරෝධය දන්නා ඤාණය,
සංඛාර නිරෝධ ගාමිනී පටිපදාව දන්නා ඤාණය.

“මහණෙනි, ඒ නම් ඤාණ වස්තු හතලිස් හතර යයි” කියනු ලැබෙත්”

§ 3. “මහණෙනි, ජරාමරණය කවරේද?

ඒ ඒ සත්ව නිකායෙහිවූ, ඒ ඒ සත්වයන්ගේ යම් ජරාවක්, දිරායාමක්, දත් වැටීමක්, කෙස් සුදුවීමක්, ඇඟ රැළි වැටීමක්, ආයුෂයාගේ ගෙවීයාමක්, ඉන්ද්‍රියන්ගේ මේරීමක් වේද, මෙය ජරාවයි කියනු ලැබේ.

ඒ ඒ සත්වනිකායෙන් ඒ ඒ සත්වයන්ගේ යම් චුතවී යාමක්, පහවීයාමක්, බිඳීමක්, අතුරුදන් වීමක්, මෘත්‍යුනම්වූ මරණයක්, කාලක්‍රියාවක්, ස්කන්ධයන්ගේ බිඳීමක්, මෘතශරීරයාගේ අත්හැර දැමීමක් වේද, මෙය මරණයයි කියනු ලැබේ.

මහණෙනි, මෙසේ මේ දිරීමද; මේ මැරීමද, ජරා මරණයයි කියනු ලැබේ ජාති හේතුකොට ගෙන (උප්පත්තිය ඇතිවීමෙන්) ජරා මරණ ඇතිවේ. ජාති නිරෝධයෙන් (උප්පත්තිය නැති කිරීමෙන්) ජරා මරණය නැතිවේ. මේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයම ජරා මරණය නැති කිරීමට ගමන් කළයුතු මාර්ගයයි (කියනු ලැබේ.)

ඒ මාර්ගය කවරේද?
සම්මාදිට්ඨිය, සම්මාසංකප්පය, සම්මාවාචාය, සම්මාකම්මන්තය, සම්මා ආජීවය සම්මාවායාමය. සම්මාසතිය සහ සම්මාසමාධියයි.“

මහණෙනි, යම් හේතුවකින් ආර්ය ශ්‍රාවකයා මෙසේ ජරා මරණය දනීද, මෙසේ ජරා මරණයන්ගේ හේතු දනීද, මෙසේ ජරා මරණයන්ගේ නැතිවීම දනීද, මෙසේ ජරා මරණ නැතිකරන මාර්ගය දනීද, මෙය ඔහුගේ චතුස්සත්‍යය දක්නා ඥානය වන්නේය. හෙතෙම නුවණින් දක්නාලද, නුවණින් අවබෝධ කරන ලද කල් නොගොස් අනතුරුවම ඵල දෙන ස්වභාවය ඇති, පැමිණියාවූ නුවණින් බැසගන්නා ලද, මේ චතුරාර්ය සත්‍යධර්මයන් දක්නා ඥානයෙන් අතීත අනාගත කාල දැනගන්නාවූ ඥානයටද පමුණුවන්නේය.

අතීත කාලයෙහිවූ, යම් කිසි ශ්‍රමණයෝ හෝ බ්‍රාහ්මණයෝ හෝ ජරා මරණය දැනගත්තාහුද, ජරාමරණයන්ගේ හේතු දැනගත්තාහුද, ජරා මරණයන්ගේ නැතිවීම දැනගත්තාහුද, ජරා මරණය නැතිකරන මාර්ගය දැනගත්තාහුද ඔහු සියලු දෙනම, මම මෙකල්හි යම්සේ දැනගත්තෙම්ද, එසේම දැන ගත්තාහුය. අනාගත කාලයෙහි වෙන යම් කිසි ශ්‍රමණයෝ හෝ බ්‍රාහ්මණයෝ හෝ ජරාමරණය දැනගන්නාහුද, ජරා මරණයන්ගේ හේතු දැනගන්නාහුද, ජරා මරණයන්ගේ නැතිවීම දැනගන්නාහුද, ජරාමරණය නැතිකරන මාර්ගය දැනගන්නාහුද, ඔවුහු සියලු දෙනම මම යම්සේ මෙකල්හි දැන් දනිම්ද, එසේ දැනගන්නාහුය’ කියායි මෙය ඔහුගේ මාර්ගඥානයට අනුව පහළවන්නාවූ ඥානයයි. (ප්‍රත්‍යවෙක්ෂා ඥානයයි.)

“මහණෙනි, යම් හෙයකින් ආර්ය ශ්‍රාවකයාහට මාර්ග ඥානයද, ප්‍රත්‍යවෙක්ෂා ඥානයද යන මේ ඥාන දෙක පිරිසිදු වෙත්ද, නිර්මල වෙත්ද, මහණෙනි, මේ ආර්යශ්‍රාවකයා මාර්ගදෘෂ්ටියෙන් යුක්ත වූයේයයි කියාද, මාර්ග දර්ශනයෙන් යුක්ත වූයේයයි කියාද, මේ මාර්ග සද්ධර්මයට පැමිණියේයයි කියාද, මේ මාර්ග සද්ධර්මය දකීයයි කියාද, ශෛක්ෂ ඥානයෙන් යුක්තයයි කියාද ශෛක්ෂ විද්‍යාවෙන් යුක්තයයි කියාද, මාර්ග නම් ධර්ම ශ්‍රොතයට පැමිණියේයයි කියාද, පෘථග්ජන භූමිය ඉක්මවූ, කලකිරීමේ නුවණ ඇත්තේයයි කියාද, නිර්වාණ මාර්ගයට පැමිණ සිටීයයි කියාද, කියනු ලැබේ.

§ 4. “මහණෙනි, ජාතිය නම් කවරේද?
ඒ ඒ සත්ව නිකායෙහි ඒ ඒ සත්වයින්ගේ යම් ඇතිවීමක්, හටගැනීමක්, බැසගැනීමක්, ඉපදීමක්, ස්කන්ධයන්ගේ ඇතිවීමක්, ආයතනයන්ගේ පහළවීමක් වේද, මහණෙනි, මෙය ජාතියයි (උප්පත්තියයි) කියනු ලැබේ.

§ 5 . “මහණෙනි, භවය නම් කවරේද?
මහණෙනි, කාම භවය, රූප භවය, සහ අරූප භවයයි කියා මේ භවයෝ තිදෙනෙක් වෙත්. මහණෙනි, මෙය භවයයි කියනු ලැබේ.

§ 6 . “මහණෙනි, උපාදානය කවරේද?
මහණෙනි, කාමුපාදානය, දිට්ඨුපාදානය, සීලබ්බතුපාදානය සහ අත්තවාදුපාදානයයි කියා මේ උපාදානයෝ (දැඩිව අල්වා ගන්නෝ) සිව් ආකාර වෙති. මහණෙනි, මෙය උපාදානයයි (දැඩිව අල්වා ගැනීමයයි) කියනු ලැබේ.

§ 7 .“මහණෙනි, තණ්හාව කවරේද?
මහණෙනි, රූප තණ්හාව, සද්ද තණ්හාව, ගන්ධ තණ්හාව, රස තණ්හාව, ඵොට්ඨබ්බ තණ්හාව සහ ධර්ම තණ්හාව යයි කියා, මේ තණ්හා සමූහයෝ සයක් වෙති. මහණෙනි, මෙය තණ්හාවයයි කියනු ලැබේ.

§ 8 . “මහණෙනි, වේදනාව කවරේද?
මහණෙනි, ඇස හා ගැටීමෙන් ඇතිවෙන වේදනාව, කණ හා ගැටීමෙන් ඇතිවෙන වේදනාව, නහය හා ගැටීමෙන් ඇතිවෙන වේදනාව, දිව හා ගැටීමෙන් ඇතිවෙන වේදනාව, කය හා ගැටීමෙන් ඇතිවෙන වේදනාව සහ සිත හා ගැටීමෙන් ඇතිවෙන වේදනාව යයි කියා මේ වේදනා සමූහයෝ සදෙනෙක් වෙති. මහණෙනි, මෙය වේදනාවයයි කියනු ලැබේ.

§ 9. “මහණෙනි, ස්පර්ශය කවරේද?
මහණෙනි, චක්ඛුස්පර්ශය, ශ්‍රොත ස්පර්ශය, ඝ්‍රාණ ස්පර්ශය, ජිව්හා ස්පර්ශය, කාය ස්පර්ශය සහ මනස් ස්පර්ශයයි කියා මේ ස්පර්ශ සමූහයෝ සදෙනෙක් වෙති. මහණෙනි, මෙය ස්පර්ශයයි කියනු ලැබේ.

§ 10 .“මහණෙනි, සළායතන කවරේද?
මහණෙනි, චක්ඛායතනය, සෝතායතනය, ඝාණායතනය, ජිව්හායතනය, කායායතනය සහ මනායතනයයි කියා මේ ආයතන සමූහයෝ සදෙනෙක් වෙති. මහණෙනි, මෙය සළායතනයයි කියනු ලැබේ.

§ 11 .“මහණෙනි, නාමරූප කවරේද?
වේදනාව, සංඥාව, චේතනාව, ස්පර්ශය සහ මනසිකාරය යන මෙය නාමයයි කියනු ලැබේ. සතර මහා භූතයින් සහ සතර මහා භූතයන් නිසා පවත්නා රූපයද යන මෙය රූපයයි කියනු ලැබේ. මහණෙනි, මෙසේ මේ නාමයද, රූපයද නාම රූපයයි කියනු ලැබේ.

§ 12 .“මහණෙනි, විඤ්ඤාණය කවරේද?
මහණෙනි, චක්ඛු විඤ්ඤාණය, සෝත විඤ්ඤාණය, ඝාණ විඤ්ඤාණය, ජිව්හා විඤ්ඤාණය, කාය විඤ්ඤාණය සහ මනෝ විඤ්ඤාණයයි කියා මේ විඤ්ඤාණ සමූහයෝ සදෙනෙක් වෙති. මහණෙනි, මෙය විඤ්ඤාණයයි කියනු ලැබේ.

§ 13 .“මහණෙනි, සංස්කාර කවරේද?
මහණෙනි, කාය සංඛාරය, වචී සංඛාරය සහ චිත්ත සංඛාරයයි කියා මේ සංස්කාරයෝ තුනක් වෙති. මහණෙනි, මේවා සංස්කාරයෝ යයි කියනු ලැබෙත්.

§ 14 .“අවිජ්ජාව ඇතිවීමෙන් සංස්කාර ඇතිවේ. අවිජ්ජාව නැතිවීමෙන් සංස්කාර නැතිවේ. මේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයම සංස්කාර නැතිකිරීම පිණිස ගමන් කළ යුතු මාර්ගයයි (කියනු ලැබේ.) ඒ කවරේද? සම්මාදිට්ඨිය, සම්මා සංකප්පය, සම්මාවාචාය, සම්මාකම්මන්තය, සම්මාආජීවය, සම්මාවායාමය, සම්මාසතිය සහ සම්මාසමාධියයි.

§ 15 .“මහණෙනි, යම් හෙයකින් ආර්යශ්‍රාවකයා මෙසේ සංස්කාරයන් දනීද, මෙසේ සංස්කාරයන්ගේ හේතු දනීද, මෙසේ සංස්කාරයන්ගේ නැතිවීම දනීද, මෙසේ සංස්කාරයන් නැතිකරන මාර්ගය දනීද, මෙය මාර්ගඥානය වන්නේය. හෙතෙම නුවණින් දක්නාලද, නුවණින් දන්නා ලද, කල් නොගොස් ඵලදෙන ස්වභාවය ඇති, අවබෝධ කරනලද, නුවණින් පිවිසෙන ලද, මේ චතුරාර්ය සත්‍ය දන්නා ඥානයෙන්, අතීත කාල අනාගත කාල දක්නා නුවණටද පමුණුවයි.

අතීත කාලයෙහිවූ යම්කිසි ශ්‍රමණයෝ හෝ බ්‍රාහ්මණයෝ හෝ සංස්කාරයන් දැනගත්තාහුද, සංස්කාරයන්ගේ හේතු දැනගත්තාහුද, සංස්කාරයන්ගේ නැතිවීම් දැනගත්තාහුද, සංස්කාරයන් නැතිකරන මාර්ගය දැන ගත්තාහුද ඔවුහු සියලු දෙනම, මම යම්සේ මෙකල්හි දනිම්ද, එසේම දැන ගත්තාහුය. අනාගත කාලයෙහි වෙන යම්කිසි ශ්‍රමණයෝ හෝ බ්‍රාහ්මණයෝ හෝ සංස්කාරය දැනගන්නාහුද, සංස්කාරයන්ගේ හේතු දැනගන්නාහුද, සංස්කාරයන්ගේ නැතිවීම දැනගන්නාහුද, සංස්කාර නැති කරන මාර්ගය දැනගන්නාහුද, ඔවුහු සියලු දෙනම මම යම්සේ මෙකල්හි දැන් දනිම්ද, එසේ දැනගන්නාහුය කියායි. මෙය ඔහුගේ මාර්ගඥානයට අනුව පහළවන ඥානයයි (ප්‍රත්‍යවේක්ෂා ඥානයයි.)

“මහණෙනි, යම් හෙයකින් ආර්ය ශ්‍රාවකයාගේ මාර්ග ඥානයද, ප්‍රත්‍යවේක්ෂා ඥානයද යන මේ ඥාන දෙක පිරිසිදු වෙත්ද, නිර්මල වෙත්ද, මහණෙනි, මේ ආර්ය ශ්‍රාවකයා මාර්ග දෘෂ්ටියෙන් යුක්තවූයේයයි කියාද, මාර්ග දර්ශනයෙන් යුක්තවූයේ යයි කියාද, මේ මාර්ග සද්ධර්මයට පැමිණියේයයි කියාද, මේ මාර්ග සද්ධර්මය දකීයයි කියාද, ශෛක්ෂ ඥානයෙන් යුක්තයයි කියාද, ශෛක්ෂ විද්‍යාවෙන් යුක්තයයි කියාද, මාර්ග නම් ධර්ම ශ්‍රොතයට පැමිණියේයයි කියාද, පෘථග්ජන භූමිය ඉක්මවූ, කලකිරීමේ නුවණ ඇත්තේයයි කියාද, නිර්වාණ මාර්ගයට පැමිණ සිටීයයි කියාද, කියනු ලැබේ.”

(තුන්වෙනි ඤාණ වත්ථු සූත්‍රය නිමි.)

SN 02-01-04-04  ඤාණවත්ථු සූත්‍රය

ඤාණවත්ථු 77

§ 1.මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර සමීපයෙහිවූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවනලද ජේතවනාරාමයෙහි වාසයකරනසේක. එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ‘මහණෙනි’යි කියා භික්ෂූන් ඇමතූහ. ‘ස්වාමීනි’ යි කියා ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. (එවිට) භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක.

§2. “මහණෙනි, ඤාණවස්තූන් හැත්තෑ හතක් නුඹලාට දේශනා කරන්නෙමි. එය අසව්. මනාකොට මෙනෙහි කරව්. කියන්නෙමියි (දේශනා කළසේක.) එසේය, ‘ස්වාමීනි’යි කියා ඒ භික්ෂූහු වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ප්‍රතිවචන දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය දේශනා කළසේක.

“මහණෙනි, ඤාණවස්තු හැත්තෑහත කවරහුද?

ඉපදීම

(1) ඉපදීම නිසා ජරා මරණය ඇතිවේය යන නුවණ.
(2) ඉපදීම නැති කල්හි ජරා මරණය නැතිවේය යන නුවණ.
(3) අතීත කාලයෙහිද ඉපදීම නිසා ජරා මරණය ඇති වූයේය යන නුවණ.
(4) ඉපදීම නැතිවූ කල්හි ජරා මරණය නැතිවූයේය, යන නුවණ.
(5) අනාගත කාලයෙහිද ඉපදීම නිසා ජරා මරණය ඇතිවන්නේය යන නුවණ.
(6) ඉපදීම නැති කල්හි ජරා මරණය ඇති නොවන්නේය යන නුවණ.
(7) යම් ඒ (ඉපදීම නිසා ජරා මරණය ඇතිවේය යන) පටිච්චසමුප්පාදය දන්නා නුවණක්වේද එයද ක්ෂයවන ස්වභාව ඇත්තේය. විනාශවන ස්වභාව ඇත්තේය. නොඇලෙන ස්වභාව ඇත්තේය. නැතිවෙන ස්වභාව ඇත්තේය යන නුවණ.

භවය

(8) භවය නිසා ඉපදීම ඇතිවේය යන නුවණ.
(9) භවය නැති කල්හි ඉපදීම නැතිවේය යන නුවණ.
(10) අතීත කාලයෙහිද භවය නිසා ඉපදීම ඇතිවූයේය යන නුවණ.
(11) භවය නැතිවූ කල්හි ඉපදීම නැතිවූයේය යන නුවණ.
(12) අනාගත කාලයෙහිද භවය නිසා ඉපදීම ඇති වන්නේය යන නුවණ.
(13) භවය නැති කල්හි ඉපදීම ඇති නොවන්නේය යන නුවණ.
(14) යම් ඒ (භවය නිසා ඉපදීම ඇතිවේය යන) පටිච්චසමුප්පාදය දන්නා නුවණක්වේද, එයද ක්ෂයවන ස්වභාව ඇත්තේය. විනාශවන ස්වභාව ඇත්තේය. නොඇලෙන ස්වභාව ඇත්තේය. නැතිවෙන ස්වභාව ඇත්තේය යන නුවණ.

උපාදානය

(15) උපාදානය නිසා භවය ඇතිවේය යන නුවණ.
(16) උපාදානය නැතිකල්හි භවය නැතිවේය යන නුවණ.
(17) අතීත කාලයෙහිද උපාදානය නිසා භවය ඇති වූයේය යන නුවණ.
(18) උපාදානය නැතිවූ කල්හි භවය නැතිවූයේය යන නුවණ.
(19) අනාගත කාලයෙහිද උපාදානය නිසා භවය ඇති වන්නේය යන නුවණ.
(20) උපාදානය නැති කල්හි භවය ඇතිනොවන්නේය යන නුවණ.
(21) යම් ඒ (උපාදානය නිසා භවය ඇතිවේය යන) පටිච්චසමුප්පාදය දන්නා නුවණක්වේද, එයද ක්ෂයවන ස්වභාව ඇත්තේය. විනාශවන ස්වභාව ඇත්තේය. නොඇලෙන ස්වභාව ඇත්තේය. නැතිවෙන ස්වභාව ඇත්තේය යන නුවණ.

තන්හාව

(22) තණ්හාව නිසා උපාදානය ඇතිවේය යන නුවණ.
(23) තණ්හාව නැති කල්හි උපාදානය නැතිවේය යන නුවණ.
(24) අතීත කාලයෙහිද තණ්හාව නිසා උපාදානය ඇති වූයේය යන නුවණ.
(25) තණ්හාව නැතිවූ කල්හි උපාදානය නැතිවූයේය යන නුවණ.
(26) අනාගත කාලයෙහිද තණ්හාව නිසා උපාදානය ඇතිවන්නේය යන නුවණ.
(27) තණ්හාව නැති කල්හි උපාදානය ඇති නොවන්නේය යන නුවණ.
(28) යම් ඒ (තණ්හාව නිසා උපාදානය ඇතිවේය යන) පටිච්චසමුප්පාදය දන්නා නුවණක් වේද එයද ක්ෂයවන ස්වභාව ඇත්තේය. විනාශවන ස්වභාව ඇත්තේය. නොඇලෙන ස්වභාව ඇත්තේය. නැතිවෙන ස්වභාව ඇත්තේය යන නුවණ.

වේදනාව

(29) වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇතිවේය යන නුවණ.
(30) වේදනාව නැතිකල්හි තණ්හාව නැතිවේය යන නුවණ.
(31) අතීත කාලයෙහිද වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇති වූයේ යන නුවණ.
(32) වේදනාව නැතිවූ කල්හි තණ්හාව නැතිවූයේය යන නුවණ.
(33) අනාගත කාලයෙහිද වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇති වන්නේය යන නුවණ.
(34) වේදනාව නැතිකල්හි තණ්හාව ඇති නොවන්නේය යන නුවණ.
(35) යම් ඒ (වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇතිවේය යන) පටිච්චසමුප්පාදය දන්නා නුවණක්වේද එයද ක්ෂයවන ස්වභාව ඇත්තේය. විනාශවන ස්වභාව ඇත්තේය. නොඇලෙන ස්වභාව ඇත්තේය. නැතිවෙන ස්වභාව ඇත්තේය යන නුවණ.

ස්පර්ශය

(36) ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇතිවේය යන නුවණ.
(37) ස්පර්ශය නැති කල්හි වේදනාව නැතිවේය යන නුවණ.
(38) අතීතකාලයෙහිද ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇති වූයේය යන නුවණ.
(39) ස්පර්ශය නැතිවූ කල්හි වේදනාව නැතිවූයේ යන නුවණ
(40) අනාගත කාලයෙහිද ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇති වන්නේ යන නුවණ.
(41) ස්පර්ශය නැති කල්හි වේදනාව ඇති නොවන්නේය යන නුවණ.
(42) යම් ඒ (ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇතිවේය යන) පටිච්චසමුප්පාදය දන්නා නුවණක්වේද, එයද ක්ෂයවන ස්වභාව ඇත්තේය. විනාශන ස්වභාව ඇත්තේය. නොඇලෙන ස්වභාව ඇත්තේය. නැතිවෙන ස්වභාව ඇත්තේය යන නුවණ.

සලායතන

(43) සළායතනයන් නිසා ස්පර්ශය ඇතිවේය යන නුවණ.
(44) සළායතන නැති කල්හි ස්පර්ශය නැතිවේය යන නුවණ.
(45) අතීත කාලයෙහිද සළායතන නිසා ස්පර්ශය ඇතිවූයේය යන නුවණ.
(46) සළායතන නැතිවූ කල්හි ස්පර්ශය නැතිවූයේය යන නුවණ.
(47) අනාගත කාලයෙහිද සළායතන නිසා ස්පර්ශය ඇතිවන්නේය යන නුවණ.
(48) සළායතන නැති කල්හි ස්පර්ශය ඇති නොවන්නේය යන නුවණ.
(49) යම් ඒ (සළායතනය නිසා ස්පර්ශය ඇතිවේය යන) පටිච්චසමුප්පාදය දන්නා නුවණක්වේද, එයද ක්ෂයවන ස්වභාව ඇත්තේය. විනාශවන ස්වභාව ඇත්තේය. නොඇලෙන ස්වභාව ඇත්තේය. නැතිවෙන ස්වභාව ඇත්තේය යන නුවණ.

නාම රුප

(50) නාමරූප නිසා සළායතනයන් ඇතිවේය යන නුවණ.
(51) නාමරූප නැති කල්හි සළායතන නැතිවේය යන නුවණ.
(52) අතීත කාලයෙහිද නාමරූප නිසා සළායතන ඇති වූයේ යන නුවණ.
(53) නාමරූප නැතිවූ කල්හි සළායතන නැතිවූයේය යන නුවණ.
(54) අනාගත කාලයෙහිද නාමරූප නිසා සළායතන ඇතිවන්නේය යන නුවණ.
(55) නාමරූප නැතිකල්හි සළායතන ඇති නොවන්නේ යන නුවණ.
(56) යම් ඒ (නාමරූප නිසා සළායතනය ඇතිවේය යන) පටිච්චසමුප්පාදය දන්නා නුවණක්වේද, එයද ක්ෂයවන ස්වභාව ඇත්තේය. විනාශවන ස්වභාව ඇත්තේය. නොඇලෙන ස්වභාව ඇත්තේය. නැතිවෙන ස්වභාව ඇත්තේය යන නුවණ.

සලායතන

(57) විඤ්ඤාණය නිසා නාමරූප ඇතිවේය යන නුවණ.
(58) විඤ්ඤාණය නැති කල්හි නාමරූප නැතිවේය යන නුවණ.
(59) අතීත කාලයෙහිද විඤ්ඤාණය නිසා නාමරූප ඇතිවූයේය යන නුවණ.
(60) විඤ්ඤාණය නැතිවූ කල්හි නාමරූප නැතිවූයේය යන නුවණ.
(61) අනාගත කාලයෙහිද විඤ්ඤාණය නිසා නාමරූප ඇතිවන්නේය යන නුවණ.
(62) විඤ්ඤාණය නැතිකල්හි නාමරූප ඇති නොවන්නේය යන නුවණ.
(63) යම් ඒ (විඤ්ඤාණය නිසා නාමරූප ඇතිවේය යන) පටිච්චසමුප්පාදය දන්නා නුවණක්වේද, එයද ක්ෂයවන ස්වභාව ඇත්තේය. විනාශවන ස්වභාව ඇත්තේය. නොඇලෙන ස්වභාව ඇත්තේය. නැතිවෙන ස්වභාව ඇත්තේය යන නුවණ.

සංස්කාර

(64) සංස්කාරය නිසා විඤ්ඤාණය ඇතිවේය යන නුවණ
(65) සංස්කාරය නැති කල්හි විඤ්ඤාණය නැතිවේය යන නුවණ.
(66) අතීත කාලයෙහිද සංස්කාරය නිසා විඤ්ඤාණය ඇතිවූයේය යන නුවණ.
(67) සංස්කාරය නැතිවූ කල්හි විඤ්ඤාණය නැතිවූයේය යන නුවණ.
(68) අනාගත කාලයෙහිද සංස්කාරය නිසා විඤ්ඤාණය ඇතිවන්නේය යන නුවණ.
(69) සංස්කාරය නැතිකල්හි විඤ්ඤාණය ඇති නොවන්නේය යන නුවණ.
(70) යම් ඒ (සංස්කාරය නිසා විඤ්ඤාණය ඇතිවේය යන) පටිච්චසමුප්පාදය දන්නා නුවණක්වේද එයද ක්ෂයවන ස්වභාව ඇත්තේය. විනාශවන ස්වභාව ඇත්තේය. නොඇලෙන ස්වභාව ඇත්තේය. නැතිවෙන ස්වභාව ඇත්තේය යන නුවණ.

අවිජ්ජාව

(71) අවිජ්ජාව නිසා සංස්කාර ඇතිවේය යන නුවණ.
(72) අවිජ්ජාව නැති කල්හි සංස්කාරය නැතිවේය යන නුවණ.
(73) අතීත කාලයෙහිද අවිජ්ජාව නිසා සංස්කාර ඇති වූයේය යන නුවණ.
(74) අවිජ්ජාව නැතිවූ කල්හි සංස්කාරය නැතිවූයේය යන නුවණ.
(75) අනාගත කාලයෙහිද අවිජ්ජාව නිසා සංස්කාරය ඇතිවන්නේය යන නුවණ.
(76) අවිජ්ජාව නැති කල්හි සංස්කාරය ඇති නොවන්නේය යන නුවණ.
(77) යම් ඒ (අවිජ්ජාව නිසා සංස්කාර ඇතිවේය යන) පටිච්චසමුප්පාදය දන්නා නුවණක්වේද, එයද ක්ෂයවන ස්වභාව ඇත්තේය. විනාශවන ස්වභාව ඇත්තේය. නොඇලෙන ස්වභාව ඇත්තේය. නැතිවෙන ස්වභාව ඇත්තේය යන නුවණ.

“මහණෙනි, මේවා ඤාණවස්තු සැත්තෑසත යයි කියනු ලැබෙත්.

(සිව්වන ඤාණවත්ථු සූත්‍රය නිමි.)


අවිජ්ජා සූත්‍රය
නතුම්හාක සූත්‍රය

MN 078 අයෝධ්‍ය ශ්‍රමණයා

MN 02-03-08 සමණ මණ්ඩික සූත්‍රය

පුජ්‍ය ඉඟුරුවත්තේ ධම්මගවෙසි හිමියන් කල විවරණය

§ 1. “මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර අනේපිඬු මහ සිටුහු විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩ වීසූහ.

§ 2. එකල්හි පඤ්චකංග නම් ඇති වඩු කාර්මිකයා දවල් කාලයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැකීමට සැවැත් නුවරින් නික්මුනේය.770

[770 : පන්චන්ගික බාස් උන්නැහේ යැයි ප්‍රසිද්ධ ඔහු කෝසල රජුගේ රාජකීය වඩු කාර්මිකයා ( සථපතියා ) බව අටුවාව කියයි. නිතර වඩු උපකරණ පහක් ඔහු ගෙන යන් නිසා “පන්චාංගික” ලෙස ඔහුට නමක් ජනයා යෙදුහ. බුදුන් වහන්සේ හා අනෙක් ආර්ය සංඝයාගෙන් ධර්මය අසා බෞද්ධ උපාසකයෙක්ව සිටි ඔහු ඉඩක් ඇති හැම විටම විහාරයට හෝ ආරාමයට ගොස් භාග්‍යවතු වහන්සේ හා ධර්මය කතා කරන්නට පුරුදුව සිටි කෙනෙකි. ]

පින්ඩපාතයේ ගොස් භික්ෂුන් ආපසු වැඩ කල් නොගිය බව දුටු පඤ්චකංග වඩුහට මෙබඳු සිතක් වූයේය. “දැන්ම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැකීමට සුදුසු කල් නොවේ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පල සමවතින් යුක්තවූයේ වෙයි. සිත වැඩීමෙහි යෙදුනාවූ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ද දැකීමට මෙය කාලය නොවෙයි. සිත දියුණු කරන්නාවූ භික්ෂුහුද මේ වෙලාවේ ධ්‍යානයන්ට සමවැදී වාසය කරති. මා දන්නා අන්‍ය පරිබ්‍රාජකයෙක් වන උග්ගමාන නම් පරිව්‍රාජකයා ජේතවනාරාමයට නුදුරින් ඇති තින්දුකාචීර උයනෙහි ඇති මල්ලිකාරාම771 නම් එක සාලක ශාලාවෙහි සිටින බව දනිමි. මම එහි ගොස් ඔහු හමුවීම සුදුසුය “

[771 :-තිඹිරි ගස්වලින් වටවූ නිසා තින්දුකාචිර නම්වූ මල්ලිකා දේවිය සතු උයනක එක් විසාල සාලාවක් පමණක් ඇතිව තනවා ශ්‍රමණයන් ගේ පාවිච්චිය සඳහා වෙන් කොට ආරාමයක් තිබුන බවත් ඒ ශාලාව එක් සාලාවක් පමණක් ඇති නිසා ඒකසාල ලෙස හෝ මල්ලිකා දේවියගේ උයනේ තැනවූ නිසා මල්ලිකා සාලාව ලෙසත් කියවූ බව අටුවාව කියයි. උග්ගහමාන පිරිවැඩි ගේ මව සමනමංඩික නම් වූ නිසා ඔහුව සමනමංඩික පුත්ත ලෙස පුර්ව නාමයක් වූ බවද කියවේ.]

§ 3. එසේ සිතු පන්චගික සමණ මණ්ඩික පුත්‍රවූ උග්ගහමාන නම් පරිව්‍රාජකයා දකින්නට ඒකසාල ආරාමය වෙත ගියේය. ඒ වෙනවිට උග්ගහමාන පරිව්‍රාජකයා සත්සියයක් පමණවූ මහත් පරිව්‍රාජක පිරිස සමග මහ හඬින් කෑ කෝ ගසමින් නොයෙක් වැදගැම්මකට නැති කතා සල්ලාපයෙහි යෙදී සිටියේය.

කිනම් දේ ගැන කතාද යත්:- රජුන් පිළිබඳ කතාය, සොරුන් පිළිබඳ කතාය, මහ ඇමැතියන් පිළිබඳ කතාය, සේනාවන් පිළිබඳ කතාය, භය පිළිබඳ කතාය, යුද්ධ පිළිබඳ කතාය, ආහාර පිළිබඳ කතාය, බොන දේ පිළිබඳ කතාය, ඇඳුම් පිළිබඳ කතාය, නිදන ආසන පිළිබඳ කතාය, මල්මාලා පිළිබඳ කතාය, සුවඳ පිළිබඳ කතාය, නෑයන් පිළිබඳ කතාය, රථ පිළිබඳ කතාය, ගම් පිළිබඳ කතාය, මහගම් පිළිබඳ කතාය, නගරයන් පිළිබඳ කතාය, ජනපද පිළිබඳ කතාය, ස්ත්‍රීන් පිළිබඳ කතාය, සූරයන් පිළිබඳ කතාය, වීථි පිළිබඳ කතාය, දියතොට පිළිබඳ කතාය, පූර්වඥාති ප්‍රේතයන් පිළිබඳ කතාය, නොයෙක් ස්වභාවයෙන් යුක්ත කතාය, ලෝකය පිළිබඳ ප්‍රකාශ වන්නාවූ කතාය, සමුද්‍රය පිළිබඳව ප්‍රකාශ වන්නාවූ කතාය ‘මෙසේ වන්නේය, මෙසේ නොවන්නේය’ යන මෙබඳු කතාය.

§ 4. උග්ගහමාන පරිව්‍රාජකයා තම ශාලාව වෙත එන්නාවූ පඤ්චකංග වඩුවා දුරදීම දුටුයේය. දැක ස්වකීය පිරිස නිශ්ශබ්ද කරවුයේය. තැන්පත් කෙළේය.
පින්වත්නි, නිශ්ශබ්ද වෙත්වා, පින්වත්නි, ශබ්ද නොකරව්, මේ එන්නේ ශ්‍රමණ භවත් ගෞතමයන්ගේ ශ්‍රාවකයෙක්වූ පඤ්චකංග නම් උපාසකයය. ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ගේ සුදුවත් හඳින්නාවූ ගිහිවූ ශ්‍රාවකයෝ සැවැත් නුවර වාසය කෙරෙත්ද, මේ පඤ්චකංග නම් ථපති තෙමේද ඔවුන්ගෙන් කෙනෙකි. ඒ ශ්‍රමණ භවත් ගෞතමයන් නිශ්ශබ්දතාව ප්‍රිය කරන කෙනෙක්ය. ඔහුගේ පැවිදි ගිහි සියල්ලන් ම එසේම නිහඬ බවේ කැමැත්ත ඇත්තෝ ලෙස හික්මවන ලද්දෝය. ස්වල්ප ශබ්ද ඇත්තවුන් විසින් හික්මවන ලද්දෝය. ස්වල්ප ශබ්ද ඇත්තවුන්ගේ ගුණ කියන්නෝය. ස්වල්ප ශබ්ද ඇති පිරිසකැයි සිතා මේ පන්චන්ගික උපාසකයා මෙහි පැමිණීමට අදහස් කරන්නේ නම් මැනවයි” කියා පිරිස සන්සුන් කෙළේය. ඉක්බිති ඒ පරිව්‍රාජකයෝ නිශ්ශබ්ද වූහ.

§. 5 . එකල්හි පඤ්චකංග තෙමේ උග්ගහමාන පරිව්‍රාජකයා හුන් තැනට පැමිණ ඔහු සමග සතුටු වියයුතුවූ සිහි කටයුතුවූ කථාව කොට නිමවා එක් පැත්තක හිඳ හුන්නේය. එක් පැත්තක හුන්නාවූ පඤ්චකංග නම් වඩුවාට උග්ගමාන පරිව්‍රජාක තෙම මෙසේ කීයේය.

§ 5. “සථපතිය, කරුණු සතරකින් යුක්තවූ පුරුෂයා සම්පූර්ණවූ කුසල් ඇති උතුම්වූ කුසල් ඇති උත්තම භාවයට පැමිණියාවූ වාද කොට සෙලවිය නොහැකි ශ්‍රමණයා යයි මම කියමි.
කවර සතරකින්ද යත්?

“සථපතිය,
(i) කාය දුෂ්චරිතයෙන් දුරුව; කයින් පව්කම් නොකෙරේද,
(ii) නපුරු වචන නොකියයිද,
(iii) පවිටු වූ සිතුවිලි කල්පනා නොකෙරේද,
(iv) අධාර්මමික වූ ජීවිකාවෙන් ජීවිකාව නොකෙරේද,

සථපතිය, මේ කරුණු සතරින් යුක්තවූ පුරුෂයා කුසල් සම්පූර්ණ කර ඇති උතුම් කුසල් ඇති උතුම් බවට පැමිණියාවූ වාද කොට සෙලවිය නොහැකි ශ්‍රමණයායි මම ප්‍රකාශ කරමියි” කීය.

§ 6 . එවිට පඤ්චකංග සථපති තෙම, උග්ගහමාන පරිව්‍රාජකයාගේ කීමට සතුටුද නොවිය. ප්‍රතික්ෂෙපද නොකෙළේය. සතුටු නොවී ප්‍රතික්ෂෙප නොකොට හුනස්නෙන් නැගිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙන් මේ කියමනේ අර්ථය දැන ගන්නෙමියි. සිතා උග්ගහමාන පරිව්‍රාජකයා ගෙන් සමුගෙන පිටව ගියේය.

§ 7. ඉක්බිති පඤ්චකංග සථපති තෙමේ ජේතවනාරාමයට පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මනා කොට වැඳ එකත් පස්වහිද තමන් සහ උග්ගහමාන පරිව්‍රාජක අතර වූ සියළු කථාබහ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට දැන්වූයේය. මෙසේ දැන්වූ කල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සෙ පඤ්චකංගට මෙසේ වදාළේය.

‘සමණ මණ්ඩික උග්ගහමාන පරිව්‍රාජකයාගේ කීමට අනුව සථපතිය, අළුත උපන්නාවූ, තොටිල්ලක උඩුකුරුව වැතිර ඉන්නාවූ, ලපටි දරුවෙකු කුසල ධර්ම සම්පුර්ණ කළාවූ, අනුපමේය විමුක්තියට පත් වූ වාදයෙන් බිඳ හෙලනට නොහැකි ශ්‍රමණ උත්තමයෙකු වන්නේය.

මන්දයත්,

  • ඒ ළදරුවාට “මේ මගේ ශරීරය” යැයි තම ශරීරය කිසිදු දැනුමක් නැත. උඩුකුරුව සයනය කරන්නාවූ එම ලපටියා අත පය සොලවනවා මිස කයෙන් අකුසල් කිරීමක් නොකරන්නේය.
  • ඒ ළදරුවාට කතා කරන්නට දැනුමක් නැත. වචන කතා කරන්නට නොදන්නා ඒ ළදරුවා හැඬීම පමණක් කරනවා මිස වාග් අකුසලයක් ද නොකරන්නේය.
  • සිනාසීම් මාත්‍රයක් හැර පවිටු කල්පනා කල්පනා කරන්නේද නැත. මේ කලයුතු යෑයි ඒ ළදරුවාට ඕනෑකමක් ද නැත.
  • මවගේ කිරි බීම හැර ලාමකවූ ජීවිකාවෙන් ජීවිකාව කරන්නේද නොවේ

ඉදින් උග්ගහමාන ගේ පිළිගැනීමේ හැටියට මේ ළදරුවා සම්පූර්ණ කුසල් ඇති උතුම්වූ කුසල් ඇති උතුම් බවට පැමිණියාවූ වාදකොට ජය ගත නොහැකි ශ්‍රමණයෙක් උතුම් ආජීවකයෙකු වීමට අවශ්‍ය කාරනා සතරම සම්පුර්ණ කල කෙනෙකු නොවන්නේද?

§ 8 . “සථපතිය, එසේ එම කාරනා සතර සම්පුර්ණ කළාවූ යම් ශ්‍රමණයෙකු ආජීවකයෙකු වේනම් ඔහු උත්තරීතර උතුම්වූ කුසල් ඇති උතුම් බවට පැමිණියාවූ වාදකොට ජය ගත නොහැකි ශ්‍රමණයෙක් උතුම් ආජීවකයෙකු නොව තොටිල්ලේ වැද හූනා ඒ ලපටියා වැන්නැ’ යි මම කියමි.

“කවර සතරකින්ද යත්, ථපතිය, මේ ලෝකයෙහි කයින් පව්කම් නොකෙරේද, ලාමක නපුරු වචන නොකියාද, ලාමකවූ සිතිවිලි කල්පනා නොකෙරේද, අධාර්මික ජීවිකාවෙන් ජීවිකාව නොකෙරෙයිද, ථපතිය, මේ කරුණු සතරින් යුක්තවූ පුද්ගලයා සම්පූර්ණ කුසල් නැත්තාවූද, උතුම් කුසල් නැත්තාවූද, උතුම් පැමිණීමට නොපැමිණියාවූද, වාදයෙන් සෙලවිය නොහැක්කාවූද, මේ ළදරුවූ බාලවූ උඩුකුරුව නිදන්නාවූ මේ කුමාරයාට සමානයෙක් මිස වීශේෂවූද ශ්‍රමණයෙකැයි ප්‍රකාශ නොකරමි.

§ 9 .“සථපතිය, කරුණු දසයකින් යුක්තවූ පුද්ගලයා කුසල ධර්ම සම්පූර්ණ කළාවූද, උතුම් කුසල් ඇත්තාවූද, උත්තම බවට පැමිණියාවූද, වාදයෙන් සෙල්විය නොහැක්කාවූද ශ්‍රමණයෙකැයි ප්‍රකාශ කරමි.772

[772: එම කාරනාවලට පෙර භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රහතුන් ගේ ( “අසෙක” පුද්ගලයෙකුගේ) ස්වභාවය දක්වයි. ඉන්පසු යම් ශ්‍රාවකයෙකු විසි කෙසේ ඒ ධර්මයන් වඩා “සේක” තත්වයට පත් විය යුතු දැයි විස්තර කරයි. මේ වැඩිය යුතු ධර්මයන් “සීලය” යන්නෙන් ඔබ්බට ගියාවූ ඊට වඩා පුළුල් වූ කාරනා වෙති]

දත යුතු පිළිවෙත්

(i) “සථපතිය, අකුශල පිළිවෙත්773 මොනවාදැයි දතයුතුයයි කියමි.
මේ අකුශල පිළිවෙත්, කුමක් හේතුකොට ගෙන හටගත්තාහුදැ’යි දතයුතුදැයි කියමි.
මේ අකුශල පිළිවෙත් කෙසේනම් ඉතිරිනොවී නිරුද්ධ වෙත්දැයි දතයුතුය” යි කියමි.
සථපතිය, කෙසේ පිළිපදින්නාවූ තැනැත්තකු මේ අකුශල පිළිවෙත්හි නිරෝධය පිණිස පිළිපන්නේ වේදැයි දැනගත යුතුයයි කියමි.

[773:- කුසල සීල, අකුසල සීල ආදී පාලි යෙදුම් වල සීල යන පදය වෙනුවට මේ පරිවර්තනයේ “පිළිවෙත්” (ප්‍රතිපත්ති) යැයි යොදා ඇත්තේ ප්‍රකට ලෙස භාවිතා වන “සීල” පදයෙහි අර්ථය මෙයින් නොකිලිටි වේ යැයි අදහසිනි. “පිළිවෙත්” යන්නෙන් “පුරුදු” යන අදහස නැගේ නම් ඒ නිවැරදිය. සමහර ක්‍රියා මිනිසුන් කරන්නේ පුරුද්දට වගේය එය සසර පුරුද්ද හෝ ඇතිකරගත් පුරුද්ද විය හැක. ]

(ii) “සථපතිය, කුශල පිළිවෙත් මොනවා දැයි දත යුතුයයි කියමි.
මේ කුසල පිළිවෙත් කුමක් නිසා හට ගන්නාහුදැ’යයි දත යුතු යැයි කියමි.
මේ කුශල පිළිවෙත් කෙසේ නම් ඉතිරියක් නොවී නිරුද්ධ වෙත්දැයි දැනගත යුතුයි කියමි.
කෙසේ මේ කුසල පිළිවෙත් වල නිරෝධය පිණිස පිළිපන්නේදැයි දතයුතුයයි කියමි.

(iii) සථපතිය, අකුශල සංකල්පනා මොනවා දැයි දතයුතුයයි කියමි.
මේ අකුශල සංකල්පනාවෝ කුමක්කි නිසා හටගන්නාහුදැයි දතයුතුය’යි කියමි.
මේ අකුශල සංකල්පනාවෝ ඉතිරි නොවී කොතැන්හි නිරුද්ධ වෙත්දැයි දතයුතුයයි කියමි.
කෙසේ පිළිපන්නාවූ පුද්ගලයෙකු මේ අකුසල සංකල්පනාවන්ගේ නිරෝධය පිණිස පිළිපන්නේදැ”යි දතයුතුයයි කියමි.

(iv) කුසල සංකල්පනාවෝ මොනවාදැයි දතයුතුයි කියමි.
මේ කුසල සංකල්පනාවෝ කුමක් නිසා හටගන්නාහුදැයි දතයුතුයයි කියමි.
මේ කුසල සංකල්පනාවෝ කොතැන්හි ඉතිරි නැතිව නිරුද්ධ වෙත්දැයි දතයුතුයයි කියමි.
කෙසේ පිළිපන්නාවූ පුද්ගලයෙකු මේ කුසල සංකල්පනාවන්ගේ නිරෝධය පිණිස පිළිපදින්නේදැයි දතයුතුයයි කියමි.

අකුසල පිළිවෙත්

§10 . “සථපතිය, අකුසල පිළිවෙත් කවරහුද,

අකුසල්වූ කාය කර්මය
අකුසල්වූ වාග්කර්මය
ලාමකවූ ජීවිකාවය යන මේවාය.

සථපතිය, මේවා අකුසල පිළිවෙත්ය යි කියනු ලැබෙත්.

මේ අකුසල පිළිවෙත් කුමක් හේතු කොටගෙන හට ගන්නාහුද?
ඔවුන්ගේ ඉපදීමට හේතුව අසන්නේ වී නම් අකුසල සඥාව නිසා උපදින්නාහුයයි කියයුතු වෙත්.

අකුසල සඥාව කවරේද?
සඥාව බොහෝ වැදෑරුම්හ. නොයෙක් ආකාරය.
ඒ කාම සඥාවය,
ව්‍යාපාද සඥාවය,
හිංසා සඥාවය, ,
අකුසල පිළිවෙත් මේ සඥා නිසා හටගත්තාහුය.

§ 11 සථපතිය, මේ අකුසල පිළිවෙත් කෙසේ ඉතිරියක් නැතිව නිරුද්ධවෙත්ද?,
ඒවායේ නිරෝධය මෙසේ කියනු ලැබේ.

සථපතිය, භික්ෂුවක් කාය දුශ්චරිතය හැර කාය සුචරිතය වඩාද, වාග් දුශ්චරිතය හැර වාග් සුචරිතය වඩාද, මනො දුශ්චරිතය හැර මනො සුචරිතය වඩාද මිථ්‍යා ආජීවය හැර යහපත් ජීවිකාවෙන් ජීවිකාව කෙරේද, මෙසේ මේ අකුසල පිළිවෙත් ඉතිරියක් නැතිව නිරුද්ධවෙත්.

.  සථපතිය , කෙසේ පවතින්නා වූ පුද්ගලයා, අකුසල පිළිවෙත් හි නිරෝධය කරගන්නේද?

“සථපතිය, යම් භික්ෂුවක් ..

(i) නූපන්නාවූ ලාමකවූ අකුශල ධර්මයන්ගේ නොඉපදවීම පිණිස කැමැත්ත උපදවයිද, වෑයම් කරයිද, වීර්ය පටන්ගනියිද, සිත ඔසවයිද, වීර්ය කරයිද,
(ii) උපන්නාවූ ලාමකවූ අකුශල ධර්මයන් දුරුකිරීම පිණිස කැමැත්ත උපදවයිද, ව්‍යායාම් කරයිද, වීර්ය පටන්ගනියිද, සිත ඔසවයිද, උත්සාහ කරයිද, නූපන්නාවූ
(iii) නුපන් කුසල ධර්මයන්ගේ ඉපදීම පිණිස කැමැත්ත උපදවයිද, වෑයම් කරයිද, වීර්ය පටන් ගනියිද, සිත ඔසවයිද, උත්සාහ කරයිද,
(iv) උපන්නාවූ කුසල ධර්මයන්ගේ පැවැත්ම පිණිස, මුලානොවීම පිණිස, වැඩිවීම පිණිස, මහත්බව පිණිස, දියුණු කිරීම පිණිස කැමැත්ත උපදවයිද, වෑයම් කරයිද, වීර්ය පටන්ගනියිද, සිත ඔසවයිද, උත්සාහ කරයිද, 774

ගෘහපතිය, මෙසේ පිළිපදින්නාවූ පුද්ගලයා අකුසල පිළිවෙත් හි නිරෝධය පිණිස පිළිපදීන්නේ වෙයි.

[774 සෝවාන් වනතුරු ඔහු අකුසල පිළිවෙත් නතර කර ගන්නට මෙසේ පිළිපැදිය යුතු වේ. සෝවාන් වූ අයෙකුට මේ අකුසල පිළිවෙත් නැවත ඇති වේ යැයි බියක් වී යුතු නොවේ.]

කුසල පිළිවෙත්

§. 12 . “සථපතිය, කුසල පිළිවෙත් මොනවාද ?
සථපතිය , කුසලවූ කාය කර්මයද, කුසල් වූ වාග් කර්මයද, පිරිසිදු ජීවිකාවද කුසල පිළිවෙත් වේ.

සථපතිය, මේ කුසල පිලිවෙත් කුමක් හේතු කොටගෙන උපදින්නාහුද, ?
කුසල පිලිවෙත්වල උත්පත්ති හේතුව කිවහොත් සිත හා සිතුවිලි නිසා උපදින්නාහුය”යි කියයුතු වෙත්.

සිත කවරේද?,
සිත බොහෝ වැදෑරුම්ය, නානාප්‍රකාරය.

යම් සිතක රාගය පහ කරන ලද්දේද, දෝසය පහ කරන ලද්දේද , මෝහය පහ කරන ලද්දේ වෙයිද, ඒ මනස කුසල පිළිවෙත් හි පිහිටියා වෙත්.

සථපතිය, මේ කුසල පිළිවෙත් කෙසේ ඉතිරියක් නැතිව නිරුද්ධ වෙත්ද?

කුසල පිළිවෙත් හි නිරෝධය කියතහොත් සථපතිය, යම් භික්ෂුවක් සිල්වත් වේද, ඒ “සිල්වත් කෙනා මම” යැයි හෝ “ඒ මගේ සීලය” යැයි මමඥනාව දුරු කොට සිටීද , මින්පසු රැක්කයුතු තවත් සීලයක් නැත්තේයැයි තමාම අවබෝධයෙන් දන්නාවූ අරහත් භාවය සාක්ෂාත් කර්ගන්නා ලද “අසේක” වූ රහතුන් වහන්සේ කෙනෙක් සිත අකුසල් කිරීමට නොව කුසල් කිරීමට පවා නොනමයි.

ඵල සමාධියත් ඵල සමාපත්තියත් දන්නා උන්වහන්සේ කරන කර්මයන් ඵල ශුන්‍ය වේ. එසේ හෙයින් අසේක උන්වහන්සේ කුසල පිළිවෙත් පවා නිරෝධයට පත් කර ගන්නා ලද්දේ යැයි776 කිව හැකිය.

[776:- කරන්නා වූ කුසල් අකුසල් මම කරමි මගේ ක්‍රියා යැයි නොදකින්නේ රහතුන් විසින් “මම”, “මාගේ” ලෙස ඒවා නොදකින නිසාය. මතුදු උන්වහන්සේ කරණ යහපත් ක්‍රියා කුසල් නොවන්නේ , ඒවා නිසා කුසල කර්මයක් සිදු නොවන බැවිනි.]

§ 13. අකුසල සංකල්පනා මොනවාද?

“සථපතිය, අකුසල සංකල්පනාවෝ තුනෙකි. ඒ නම්
කාම සංකල්පයෝ
ව්‍යාපාද සංකල්පයෝ සහ
විහිංසා සංකල්පයෝ ය.

අකුසල සංකල්පයන් කුමක් මුල් කොට උපදීද?
අකුසල සංකල්පයන් පුද්ගලයාගේ සඥාවෙන්ම උපදින්නේ වෙයි.

ඒ කුමන සඥාවකින්ද ?

ඒ කුමන සඥාවකින්ඳ කිවහොත් , සඥාවෝ බොහෝ වෙති. ඒ බහු විධ සඥා අතරින්
කාමච්චන්දය නොහොත් කාම සඥාය ,
ව්‍යාපාද සඥා,
හිංසා සඥා යන තෙවදෑරුම් සඥා නිසා අකුසල සංකල්පයෝ උපදිත්.

මේ අකුසල සංකල්පයෝ කෙසේ නම් නිරුද්ධ වේද?

සථපතිය , භික්ෂුව කාමයන්ගෙන් වෙන්වම අකුශල ධර්මයන්ගෙන් වෙන්වම විතර්ක සහිතවූ, විචාර සහිතවූ, විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීතිය හා සැපය ඇති ප්‍රථම ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරයි නම් මේ අකුශල සංකල්පනාවෝ ඉතිරියක් නැතිවම නිරුද්ධ වෙත්.

, කෙසේ පිළිපදින පුද්ගලයා අකුශල සංකල්පනාවන්ගේ නිරෝධය පිණිස පිළිපන්නේ වේද ?

සථපතිය, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව
(i) නූපන්නාවූ ලාමකවූ අකුශල ධර්මයන්ගේ නොඉපදීම පිණිස කැමැත්ත උපදවයිද ව්‍යායාම කරයිද, වීර්ය පටන්ගනියිද, සිත ඔසවයිද, උත්සාහ කරයිද

(ii) උපන්නාවූ ලාමකවූ අකුසල ධර්මයන්ගේ දුරුකිරීම පිණිස කැමැත්ත උපදවයි වෑයම් කරයි. වීර්ය පටන්ගනියි. උත්සාහ කරයි.

(iii) නූපන්නාවූ කුශල ධර්මයන්ගේ ඉපදීම පිණිස කැමැත්ත උපදවයි. වෑයම් කරයි. වීර්ය පටන්ගනියි. උත්සාහ කරයි.

(iv) උපන්නාවූ කුසල ධර්මයන්ගේ පැවැත්ම පිණිස, ගිලිහී නොයාම පිණිස, වැඩිවීම පිණිස, මහත් බැව් පිණිස, දියුණුව පිණිස, කැමැත්ත උපදවයිද, ව්‍යායාම කරයිද, වීර්ය පටන්ගනියිද, සිත ඔසොවයිද, උත්සාහ කරයිද, ගෘහපතිය,

මෙසේ පිළිපදින පුද්ගලයා අකුසල සංකල්පනාවන්ගේ නිරෝධය පිණිස පිළිපන්නේ වේ.

§14 . “ සථපතිය , කුසල සංකල්පනාවෝ කවරහුද?

නෛෂ්ක්‍රම්‍ය සංකල්පනාය,
අව්‍යාපද සංකල්පනාය,
අවිහිංසා සංකල්පනාය යන මේවායි.

සථපතිය, මේවා කුසල සංකල්පයෝයයි කියනු ලැබෙත්.

සථපතිය, මේ කුසල සංකල්පනාවෝ කුමකින් හටගන්නාහු වෙත්ද?,
ඔවුන්ගේ හටගැනීම කිවහොත්, සංඥාව නිසා ඒ සංකල්පනාවෝ හටගන්නාහුයයි කියයුතු වෙත්.

සංඥා මොනවාද ?
සංඥාවෝද බොහෝ වැදෑරුම්ය, නානාප්‍රකාරය.

කාමයන්ගෙන් සිත මුදා ගන්නට ඇතිවන සංඥාවය,
අනුන්ට වෛර නොකිරීම පිළිබඳ සංඥාවය,
හිංසා නොකිරීම පිළිබඳ සංඥාවය යන මේවා යි.
කුසල සංකල්පනාවෝ මේ සංඥා නිසා හටගන්නාහු වෙත්.

සථපතිය, මේ කුසල සංකල්පනාවෝ කෙසේ ඉතිරි නැතිව නිරුද්ධ වෙත්ද?

ඔවුන්ගේ නිරෝධයද කියත හොත්
සථපතිය, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුවක් විතර්ක විචාරයන්ගේ සංසිඳීමෙන්, ඇතුලත පැහැදීම ඇති හිතේ එකඟබව ඇති විතර්ක රහිතවූ විචාර සහිතවූ, සමාධියෙන් හටගත් ප්‍රීතිය හා සැපය ඇති ද්විතීය ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරයිද, එහිදී මේ කුසල සංකල්පනාවෝ ඉතිරිනොවී නිරුද්ධ වෙත්.

සථපතිය, කෙසේ පිළිපදින අයෙකු ගේ කුසල සංකල්පනාවන් නිරෝධය පිණිස පිළිපන්නේ වේද?
සථපතිය , යම් භික්ෂුවක් නූපන්නාවූ ලාමකවූ අකුසල ධර්මයන්ගේ නොඉපදීම පිණිස කැමැත්ත උපදවයිද, වෑයම් කරයිද, වීර්ය පටන්ගනියිද, සිත ඔසවයිද, උත්සාහ කරයිද,
උපන්නාවූ ලාමකවු අකුසල ධර්මයන්ගේ දුරුකිරීම පිණිස කැමැත්ත උපදවයි. වෑයම් කරයි. වීර්ය පටන්ගනියි. උත්සාහ කරයි.
නූපන්නාවූ කුශල ධර්මයන්ගේ ඉපදීම පිණිස කැමැත්ත උපදයි. වෑයම් කරයි. වීර්ය පටන්ගනියි. උත්සාහ කරයි.
උපන්නාවූ කුසල ධර්මයන්ගේ පැවැත්ම පිණිස, මුළා නොවීම පිණිස, වැඩිවීම පිණිස, මහත් බැව් පිණිස, දියුණුව පිණිස, කැමැත්ත උපදවයි. වෑයම් කරයි, වීර්ය පටන්ගනියි, සිත ඔසවයි, උත්සාහ කරයි.
සථපතිය , මෙසේ පිළිපදින්නා කුසල සංකල්පනාවන්ගේ නිරෝධය පිණිස පිළිපන්නේ වේ

උත්තම ශ්‍රමණයා කවරෙක්ද

§. 15 “ සථපතිය, කවර නම් කරුණු දසයකින් යුක්තවූ පුරුෂ පුද්ගලයා කුසල් සම්පූර්ණ කර ඇති, උතුම් කුසල් ඇති, උතුම් පැමිණීමට පැමිණියාවූ, වාදයෙන් නොසෙල්විය හැකිවූ ශ්‍රමණයා යයි ප්‍රකාශ කරම්ද?

“සථපතිය , භික්ෂුව
අශෛක්ෂ වූ (රහත්වූ) , සම්‍යක් දෘෂ්ටියෙන් (යහපත් දැකීමෙන්) යුක්තවූයේ වේද,
අශෛක්ෂවූ (රහත්වූ) සම්‍යක් සංකල්පනයෙන් (යහපත් කල්පනාවෙන්) යුක්තවූයේ වේද,
අශෛක්ෂවූ (රහත්) සම්‍යක් වචනයෙන් (යහපත් වචනයෙන්) යුක්තවූයේ වේද,
අශෛක්ෂවූ (රහත්) සම්‍යක් කර්මාන්තයෙන් (යහපත් කිරීමෙන්) යුක්තවූයේ වේද,
අශෛක්ෂවූ (රහත්) සම්‍යක් ආජීවයෙන් (යහපත් ජීවිකාවෙන්) යුක්තවූයේ වේද,
අශෛක්ෂවූ (රහත්) සම්‍යක් ව්‍යායාමයෙන් (යහපත් උත්සාහයෙන්) යුක්තවූයේ වේද,
අශෛක්ෂවූ (රහත්) සම්‍යක් ස්මෘතියෙන් (යහපත් සිහියෙන්) යුක්තවූයේ වේද,
අශෛක්ෂවූ (රහත්) සම්‍යක් සමාධියෙන් (යහපත් සිතේ එකඟබවෙන්) යුක්තවූයේ වේද,
අශෛක්ෂවූ (රහත්) සම්‍යක් ඥානයෙන් (යහපත් නුවණින්) යුක්තවූයේ වේද,
අශෛක්ෂවූ (රහත්) සම්‍යක් විමුක්තියෙන් (යහපත් මිදීමෙන්) යුක්තවූයේ වේද,

[ ශෛක්ෂ හා අශෛක්ෂ යනු දැනගන්නට සෙඛපරියාය සූත්‍රය කියවන්න.]

සථපතිය , මේ කරුණු දහයෙන් යුක්තවූ පුරුෂයා කුසල් සම්පූර්ණ කරගත්තා වූ, උතුම්වූ කුසල් ඇති, උතුම් බවට පැමිණියාවූ, වාදයෙන් නොසෙල්විය හැකි උත්තම ශ්‍රමණයෙකැයි ප්‍රකාශ කරමි.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළසේක.
සතුටු සිත් ඇත්තාවූ පඤ්චකංග සථපති තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගත්තේය.

MN 03-03-02 මහා සුඤ්ඤත සූත්‍රය

[1145 බොහෝ අවස්තාවලදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් හුදෙකලාවේ අගය ගැන දේසනා කර ඇත. සමාජයට ප්‍රියව දොඩමළුව හිස් කතා කිරීම සසර දික් කරගැන්මට අනිසි තැන්වල උපත ලැබීමට සංඛාර ජනනයට හේතු වනවා පමණක් නොව සසර විම්ක්තිය පතා ඉන්නෙකුගේ ප්‍රතිපත්ති පුරාණයට ද මහා බාධකයක් වේ. ශුන්යතාවයට සිත පුරුදු කරන්නෙකුට මහ ජනයා අතර දී වුවත් සිය අභ්‍යන්තරික, අධ්‍යාත්මික හුදෙකලාව පවත්වාගැන්මට ශුන්යතාවට සිත නැංවීම නිසා හැකිවේ. සමාජයෙන් වෙන්ව කටයුතු කල නොහැකි වැඩ පල ඇති ආනන්ද හිමියන්ට මේ දේශනාව කලේ ආනන්ද හිමියන්ට ශුන්යතාවේ ඇති ප්‍රයෝජනය වඩා හොඳින් දැක්වීම පිණිස වන්නට හැක.]

මේ සුත්රය විග්‍රහ කෙරෙන අන් දේසනාවක් සොයාගන්නට අසමත් වීමි.

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසනලදී. 1145
එක් සමයක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශාක්‍ය ජනපදයන්හි, කිඹුල්වත් පුරයේ නිග්‍රොධ උයනෙහි වැඩ වසන සේක.

§ 2 දිනක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙරවරු කාලයෙහි හැඳ, පා සිවුරු ගෙන කිඹුල්වත් පුරයට පිඬු පිණිස වැඩිසේක. කිඹුල්වත් පුරයෙහි පිඬු පිණිස හැසිර, බතින් පසු “කාලඛෙමක”1146 නම් ශාක්‍යය පුත්රයා තනවා තිබු ප්‍රසිද්ධ ගිමන් ශාලාවේ දවල් කාලයෙහි “දිවා විහරණය” පිණිස වැඩිසේක. ඒ “කාලඛේමක ශාක්‍යයාගේ විහාරයෙහි බොහෝ අසුන් පනවා තිබු සැටි දුටු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “කාලඛේමක” විහාරයෙහි බොහෝ භික්ෂූහු වාසය කෙරෙත්ය’යි දැන ගත සේක.

[1146: නිග්‍රෝධ උයනෙහි කාලකෙමඛ නම් සාක්‍ය කුමරෙකු විසින් කරවන ලද මේ ශාලාව නොයෙක් ශ්‍රමණයන්ගේ පාවිච්චියට වෙන් කොට තිබුවක් බවත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එහි වඩින කල බොහෝ සයනයන් නිදන පැදුරු ආදිය එලා එය සංඝයා ගේ බෝඩිමක් ලෙස පෙනෙන්නට තිබු බවත් අටුවාව කියයි.]

§ 2. එසමයෙහි ආයුෂ්මත් ආනන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ බොහෝ භික්ෂුන් සමග “ඝටා” නම් ශාක්‍යයාගේ විහාරයෙහි සිවුරු මැසීම කරයි. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සවස් කාලයෙහි පලසමවතින් නැඟි සිට “ඝටා” ශාක්‍යයාගේ විහාරයට වැඩම කොට පනවන ලද ආසනයෙහි වැඩහුන්සේක. වැඩහිඳ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් ආනන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේට කථාකළසේක.

“ආනන්දය, ‘කාලඛේමක” ශාක්‍යයාගේ විහාරයෙහි බොහෝ සෙනසුන් පනවන ලද්දාහුය. එහි බොහෝ භික්ෂුහු වෙත්දැ”යි යි ඇසූහ.1147

[1147: භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එසේ ප්‍රශ්නයක් නැගුවේ පිළිතුර නොදන්නා නිසා නොව සංඝයාගේ බොහෝ කල් පැවැත්මට අර්ථ ශාධනයට අත්‍යවශ්‍යම වූ හුදෙකලාව විසීමේ අගය ඔවුනට මේ ‘මහා ශුන්‍යතා සුත්‍රය” දේශනා කරන්නට අවස්තාවක් කර ගන්නට බව අටුවාව කියයි.]

“එසේය ස්වාමිනි,  මෙහි මේදිනවල මෙහි බොහෝ භික්ෂූහු සිටියි. ස්වාමීනි, මේ අපගේ සිවුරු මසන කාලය වේයයි කීය.”1148.

[1148:- බොහෝ සංඝයා එක්ව සතුටක් ආනන්දයක් ලබන්නට නොව සිවුරු මැසීමේ කාර්යය පිණිස භික්ෂුන් බොහෝ දෙනෙක් එක්වී සිටින බව ආනන්ද ස්වාමින් වහන්සේ කිවූ බවක් පෙනේ.]

§ 3 .“ආනන්දය, ශාසන ප්‍රතිපදාවේ නියැලී විමුක්තිය ප්‍රාර්ථනයෙන් පැවිදි වුවෙකු බොහෝ දෙනා හා එක්වී, සමාජ ශීලි වීම, එසේ එකට ඉන්නට කැමති වීම, එසේ එකව් සිටිමින් ඉන් සතුටක් ලැබීම ඔහුගේ ප්‍රතිපත්ති සාධනයට අවහිරයක් ම වේ. ඒ භික්ෂුවකට නොසුදුසුය.

එසේ බොහෝ දෙනා සමග එක්ව විසීම, එසේ ඉන්ට ඇති කැමැත්ත, එසේ එක්ව සිටීමෙන් සතුටුවීම ඔහුගේ ගමන අඩාල කරයි. එසේ එක්ව විසීමෙහි ඇළුණු එක්ව විසීමෙහි කැමති මහණහු නෙක්කම්ම සැපය (පංච කාමයෙන් නික්මීමේ සැපය), කාමයෙන් වෙන්වීමේ සැපයද, රාගාදීන්ගේ සංසිඳීම නිසා ලබන සැපයක් වේද, මාර්ගාවබෝධය නිසා ලබන සැපයක් වේද, ඒ ඒ සැප කිසිවක් අත් නොවිඳියි.“1149.

[1149: “සැපය” යන වචනය යොදා ඇත්තේ පාලි “සුඛ” වෙනුවෙනි. පාලි වචනයෙහි සම්පුර්ණ අර්ථය ඉන් නොකියවෙන මුත් “සුවය”, “සතුට” වැනි අනෙක් වචන වලට වඩා “සැපය” සුදුසු බව තමන් සිතු බව ඥානාලෝක හිමියන් කියයි.]

“ආනන්දය, යම් භික්ෂුවක් හුදකලා ජීවන පැවැත්ම රුචි කරන්නේද , සමූහයාගෙන් වෙන්ව හුදෙකලාව වාසය කෙරේද, ඒ භික්ෂුව කාමයෙන් නික්මීමේ සැපයද, කාමයෙන් වෙන්වීමේ සැපයද, රාගාදීන්ගේ සංසිඳීම නිසා වන්නාවූ සැපයද, මාර්ගාවබෝධය පිණිස පැවතීමේ සැපයද, නොඅඩුව ලබයි.

§ 4. “ආනන්දය, යම් භික්ෂුවක් සමාජශිලිවන්නට බොහෝදෙනා සමග එක්ව විසීමට කැමත්ත ඇත්තේද අනුන් හා එක්ව විසීමෙහි ඇළුනේද හෙතෙමේ කෙලෙසුන්ගෙන් මිදී තාවකාලිකව කෙටි කාලෙකට ලබන්නාවූ රූපාරූපාවචර චිත්ත සමාධියක් හෝ ක්ලේශයන්ගෙන් සහමුලින්ම මිදී ලබන නොසිඳෙන සමාධියක්1150 හෝ ලබන්නට අසමත් වන්නේය..“

[1150: පළමුවන ධ්යානයේ සිට සිව් වැන්න තෙක්ම ධ්‍යානයන් ලැබීමෙන් ලබන සුවය – රුප ධ්‍යානයන් හා සතර අරූප ධ්‍යායන ගෙන් කෙටි කාලින අසමාය විමොක්ඛ සුඛය ලෙසද සතර මාර්ග ඵල සාක්ෂාත් කර ගත්තෙකු ලබන නොසිඳේන්නාවූ සුවය සමාය විමොක්ඛ සැපය දෙවැන්න ලෙසද අටුවාව විස්තර කරයි.]

§ 5. “ආනන්දය,
වෙනස්වීම නිසා ශෝකය ඇති නොකරන්නාවූ, වැළපීමට තුඩු නොදෙන්නාවූ, පරිදේහය ඇති නොකරන්නාවූ කිසිදු රූපයක්, රූප ස්වභාවයක් මම නොදකිමි. [රූපය යන්නෙන් සියලුම කාණ්ඩ රූප රූප, ශබ්දව් රූප, ඝන්ධ රූප, රස රූප, ස්පර්ශ රූප අදහස් වෙයි.]

§ 6. එසේ වුවත් ආනන්ද, තථාගතයන් විසින් නිරාවරණය කර ගත් ශුන්‍යතා විහරණයක් ඇත්තේය. මේ ශුන්‍යතා විහරණයට එළඹීමෙන් සියළු කාම අරමුණු වලින් වෙන්ව අධ්‍යාත්මිකව ලබන උත්තරීතර සැපය ලබත හැක්කේය.

මේ ශුන්‍යතා විහරණයෙහි නිමග්නවූ තථාගතයන්1151 දකින්නට භික්ෂුන්, භික්ෂුනීන් , ගිහි උපාසක උපාසිකාවන්, රජුන්, ඇමතින්, සිටුවරුන්, තීර්ථකයෝ, තීර්ථක ශ්‍රාවකයෝද, හෝ අන් කවරෙකු ආවත්, තථාගතයන් සිය ශුනයතා සමාපත්තිය පවත්වාගන්නය සමත්ය. තථාගතයන් .ඉක්මනින්ම ඒ ආවා වූ පිරිස ආපසු පිටත් කරන්නාවූ ලෙසම ඔවුන් හා කථා කරයි. හුදෙකලාවට නැමුණු චන්දය , නිර්වාණයට නැමුණු, නිර්වාණයට අවනතවූ නිර්වාණයට බරවූ ක්ලේශයන්ගෙන් වෙන්වූ, හික්මීමෙහි ඇළුනු සිතින් යුක්තව කෙලෙසුන්ට හේතුවන ධර්මයන් නොවැඩෙන පරිදිම, කථා කරන්නේවෙයි.

[1151: සිය ශ්‍රාවක භික්ෂුන්ට හුදෙකලාවීමේ අනුසස් කරමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රජුන් සිටුන් උපාසක උපාසිකාවන් සමග කතා බස් කරමින් සමාජ ශිලිව ඉන්නේය යනුවෙන් මතුවට යමෙක් කල හැකි දෝශාරෝපනය වැලැක්වීම පිණිස හා ශුන්‍යතා විහරණය හුරු කල කෙනෙකුට සමාජයේ සිටියද ශුන්‍යතා විහරණ රැකීම කල හැකි බව දක්වනු පිණිස මෙසේ දේශනා කරන්නට ඇත.]

§ 7.  ආනන්දය, යම් මහණෙකු එසේ ශුන්‍යතා විහරණයට කැමත්තේ වී නම් තෙමේ සුඤ්ඤත ඵල සමාපත්ති අරමුණට සිත නමා එහි සිත මොනවට තැබිය යුතුයි. මොනවට පිහිටුවා ගත යුතුයි. එකඟකළ යුතුයි. එකම වූ ඒ අරමුනෙහි සිය සිත නොසෙල්වෙන සේ පිහිටුවා ගත යුතුයි.

භික්ෂුවක් කෙසේ සිය සිත ශුන්‍යතා විහරණ සමාපත්තිය කෙරෙහි එකඟ කල යුත්තේද?

§ 8. ආනන්දය භික්ෂුවක් සියලු කාමයන්ගෙන් වෙන්ව, අකුශල ධර්මයන්ගෙන් වෙන්ව, විතර්ක සහිතවූ, විචාර සහිතවූ, විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීති සැප ඇති, ප්‍රථම ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරයිද, විතර්ක විචාරයන්ගේ සංසිඳීමෙන් තමාතුළ පැහැදීම ඇති කරන්නාවූ චිත්තයාගේ එකඟ බව ඇති කරන්නාවූ විතර්ක රහිත විචාර රහිත සමාධියෙන් හටගත් ප්‍රීති සැප ඇති, ද්වීතිය ධ්‍යානයට පැමිණ වාසයකරයිද, උපෙක්ෂා ඇත්තේ, සිහි ඇත්තේ, සැප විහරණ ඇත්තේයයි ආර්‍ය්‍යයෝ වර්ණනා කරන්නාවූ ඒ තෘතිය ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරත්ද, සැපය දුරු කිරීමෙන්ද, දුක්ඛය දුරු කිරීමෙන්ද, පළමුවම සොම්නස් දොම්නස් දෙකම දුරු කිරීමෙන්, දුක් නැත්තාවූද, සැප නැත්තාවූද, උපෙක්ෂා ස්මෘති දෙදෙනාගේ පිරිසිදු බැව් ඇති චතුර්ථ ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරයිද ආනන්දය, භික්ෂුව මෙසේ ධ්‍යාන සමවැතට පත් වූ සිත නොසෙල්වෙයි. අරමුණෙහි ඒකාග්‍ර වෙයි. සියළු ලෞකිකත්වයෙන් (ලෝකය ට සම්බන්ධවන්නාවූ සිතුවිලි වලින්) මිදෙයි. උසස්ම සමාධිය ලබයි. 1152

[1152 : ශුන්‍යතා විහරණයට දොරටුව , හිනිපෙළ ධ්‍යානයන් බවම මෙසේ දැක්වේ. ධ්යානයනට නොනැංවූ අසමාහිත සිතකින් සමාධිය ධ්‍යානය තෙක් නොනැංවූ සිතකින් ශුන්‍යතා විහාරනට එළඹෙන්නට නොහැකිය.]

§ 9. “ආනන්දය, ඉන්පසු ඔහු ශුන්යතාවට සිත ගෙන යන්නට සැරසෙයි. තම පංච ස්කන්ධයන් එකින් එකෙහි ඇති ශුන්‍යත්වය ඔහු විමසයි. එසේ විදර්ශනාවට තැත් කරන ඔහු සිය සිත ශුන්යතාවයට නොඑළඹෙන බව ඔහු දකියි. මේ සමථ විදර්ශනා විහරණයෙන් සූන්‍යතාවයේ සිත නොබැස ගනී. නොපහදී. නොසිටී. මනාව නොපිහිටයි. සූන්‍යතාවයේ සිත නොබැස ගනී. නොපහදී. සතුටක් නොවිදී. එහි මනාව නොපිහිටයි. ලොවින් නොමිදේ .1153

[1153:- නපඥ්න්න්දති, නප්පසිදති, න සන්තිට්ඨති, න විමුජ්ජති: නොබසියි, අරමුණට නොපනියි, අරමුණෙහි නොගිලෙය්. ලෝකයෙන් නිදහස් නොවෙයි. මහා වේදල්ල සුත්‍රයෙහි 43 හි දැක්වූ ලෙස සියළු සඥාවලින් වෙන්ව අසංඥයික සමාධිය ලැබීම ]

ආනන්දය, එසේ වූ කල්හි භික්ෂුව මෙසේ දැනගනියි, තම පංච ස්කන්ධයන්ගේ සූන්‍යතාවය මෙනෙහි කරණ මාගේ සිත මා පිළිබඳ සූන්‍යතාවයේ නොබැසගනී. නොපහදී. නොසිටී. ස්ථිරව නොපිහිටායයි දැනගනී. මෙහිදී කර්මස්ථානය සම්පූර්ණ නොවන බව දැනගනී.

§ 10.  එසේ සිත කර්මස්තානයෙහි නොපිහිටන බව දත් භික්ෂුව නැවත ආපසු ධ්යානයනට සිත යොමුකොට සිත සමාධියට, නොසෙල්වෙන බවට හා නොසතුටු බව නැති කරගන්නට තැත් කල යුතුයි. හොඳින් හුරු කල සිත වහා භාවනා නිමිත්තට පැන (පක්කන්ධති) එහි එල්බ ගනී. අරමුණට බැඳේ. 1154

[1154: විදර්ශනාවට පාදක වූ ධ්‍යානය ට සිත නවන්නට ඔහු නැවත නැවත තැත් කල යුතු වෙයි. සිත ඒ සමාධියට පොලා නොපනී නම් ඉන් සතුට ට නොපැමිණේ නම් සිය පංචස්කන්ධයේ ශුන්‍යතාව ඔහු දකින්නට අසමත් වේ. එසේ අසමත් සිත ආපසු ධ්යානනට ලන්වීමටම ඔහු තැත් කල යුතු වේ.]

මෙසේ නිශ්චල කල සිත නැවත අභ්‍යන්තර ස්කන්ධයන් ගේ ශුන්‍යතාව මෙනෙහි කරන්නට යොමු කල විට බොහෝ විට කර්මස්ථානය වැඩෙනු ඇත. එසේ නොවේ නම් නැවත ආපසු ධ්‍යාන සමාධිය වඩා සිත නිශ්චල කොට ඉන් පසු අභ්‍යන්තර ස්කන්ධයන්ගේ ශුන්‍යතාව විදර්ශනා කල යුතු වේ. එසේ කරන්නාවූ ඔහු තම සිත අභ්‍යන්තර ස්කන්ධයන්ගේ ශුන්යතාවයේ සිත පිහිටන අයුරු දකියි. ඔහු සිත ශුන්‍යතාවයට නොපැකිල පොලා පැන ගනී. (leaps), එහි එල්ලෙයි. ප්‍රීතිය විදී. හෙතෙම එවිට බාහිර වූ ස්කන්ධ පිළිබඳ සූන්‍යතාවය මෙනෙහි කරයි.. හෙතෙම තමාගේද අන්‍යයන්ගේද ස්කන්ධයන් පිළිබඳ සූන්‍යතාවය මෙනෙහි කරයි.

ආනන්දය, එසේ ඇති කල්හි භික්ෂුව මෙසේ දැනගනියි, “තම ස්කන්ධයන්ගේ සූන්‍යතාවය මෙනෙහි කරණ තමාගේ සිත තමා පිළිබඳ සූන්‍යතාවයේ බැසගනී. පහදී. . ස්ථිරව පිහිටාය”යි දැනගනී. මෙහිදී කර්මස්ථානය සම්පූර්ණ බවද දැනගනී.

හෙතෙම අන්‍යයන්ගේ ස්කන්ධ පිළිබඳ සූන්‍යතාවය මෙනෙහි කෙරේ. හෙතෙම තමාගේද අන්‍යයන්ගේද ස්කන්ධයන් පිළිබඳ සූන්‍යතාවය මෙනෙහි කෙරෙයි. අරූප සමාපත්තිය මෙනෙහි කෙරෙයි. අරූප සමාපත්තිය මෙනෙහි කරන්නාවූ ඔහුගේ සිත අරූප සමාපත්තියෙහි බැස ගනී. පහදී. . ස්ථීරව පිහිටයි. ලෞකියත්වයෙන් මිදෙයි.

§ 11. එසේ කරණ ඒ භික්ෂුවගේ සිත ඉදින් සක්මනට නැමෙයි නම් හෙතෙම සක්මන් කරයි. මෙසේ සක්මන් කරන ඔහුට අභිජ්ජාව අසතුට යන ලාමක අකුශල ධර්ම පහළ නොවන්නාහුය. එහිදී මෙසේ ඒ කර්මස්ථානය සම්පූර්ණයයි දැනගනියි.

ආනන්දය, මේ සමථ විදර්ශනා විහරණයෙන් යුක්තව වාසය කරණ භික්ෂුවගේ සිත ඉදින් සිටීමට නැමෙයි නම් හෙතෙම සිටගන සිටී. මෙසේ සිටින ඔහුට කලකිරීම්, ආසාවන් යන ලාමක අකුශල ධර්ම පහළ නොවන්නාහුය. මෙසේ එහිදී කර්මස්ථානය සම්පූර්ණයයි දැන ගනියි.

ආනන්දය, මේ විහරණයෙන් යුක්තව වාසය කරන ඒ භික්ෂුවගේ සිත ඉදින් පල්ලන්කයෙහි හිඳීම පිණිස නැමෙයි නම් හෙතෙම හිඳියි. මෙසේ හිඳින ඔහුට අභිධ්‍යා අසතුට ආදී ලාමක අකුශල ධර්මයෝ පහළ නොවන්නේය. මෙසේ එහිදී ඔහු සිය කර්ම ස්ථානය සම්පූර්ණයයි දැනගනී.

ආනන්දය, මේ අයුරින් සිත හැසිරවූ භික්ෂුවගේ සිත ඉදින් සැතපී සිටීමට නැමෙයි නම් හෙතෙම සැතපෙයි. මෙසේ වැතිරී සැතපෙන ඔහුට කලකිරීම්, ආසාවන් යන ලාමක අකුශල ධර්ම පහළ නොවන්නාහුය. මෙසේ එහිදී සිය කර්මස්ථානය සම්පූර්ණයයි දැනගනී“

§ 12. ආනන්දය, මේ විහරණයෙන් යුක්තව වාසයකරන ඒ භික්ෂුවගේ සිත ඉදින් කිසිවෙක් හා කථාවට නැමෙයි නම් හෙතෙමේ යම් කථාවක්1153 ලාමකද, ග්‍රාම්‍යද, පෘථග්ජනයන්ට අයත්ද, අනාර්‍ය්‍යද අනර්ථයෙන් යුක්තද, කලකිරීම පිණිස නොපවතීද, නොඇල්ම පිණිස පවතීද, නිරෝධය පිණිස නොපවතීද, කෙලෙස් සංසිඳීම පිණිස නොපවතීද, විශේෂ දැනීම පිණිස නොපවතීද, සම්‍යක් අවබෝධය පිණිස නොපවතීද නිර්වාණය පිණිස නොපවතීද, මෙබඳු කථා නොකරන්නෙමි”යි පිළිපදියි. හික්මෙයි.

[1153 එනම්: රජුන් පිළිබඳ කථාය, සොරුන් පිළිබඳ කථාය, මහ ඇමතියන් පිළිබඳ කථාය, සේනා පිළිබඳ කථාය, භය පිළිබඳ කථාය, යුද්ධ පිළිබඳ කථාය, ආහාර පිළිබඳ කථාය, පානවර්ග පිළිබඳ කථාය, වස්ත්‍ර පිළිබඳ කථාය සයන පිළිබඳ කථාය, මල්මාලා පිළිබඳ කථාය, සුවඳ පිළිබඳ කථාය, නෑයන් පිළිබඳ කථාය, යාන පිළිබඳ කථාය, ගම් පිළිබඳ කථාය, නියම්ගම් පිළිබඳ කථාය, නගර පිළිබඳ කථාය, ජනපද පිළිබඳ කථාය, ස්ත්‍රීන් පිළිබඳ කථාය, පුරුෂයන් පිළිබඳ කථාය, සුරා පිළිබඳ කථාය, වීථි පිළිබඳ කථාය, තොටුපලවල් පිළිබඳ කථාය, පෙර මළගියවුන් පිළිබඳ කථාය, නානත්වය පිළිබඳ කථාය, ලෝකය පිළිබඳ කථාය, (ලෝකය මැවීම) මුහුද පිළිබඳ කථාය, ශාස්වත උච්ඡෙද පිළිබඳ කථාය,]

මෙසේ මෙබඳු කථා නොකරන්නෙමියි පිළිපදියි. මෙසේ එහි කර්මස්ථානය සම්පූර්ණ වීයයි දැනගනී.

“ආනන්දය, යම් කථාවක් කෙලෙස් කපා හරින්නීද, සිය සිත අල්පෙච්චතාව පිණිස, සංසිඳීම පිණිස, ඇති දෙයින් සතුටුටට පත්වීම පිණිස, හුදෙකලාවේ ඉන්නට කැමති බව ඇති කිරීමට සුදුසුද, ඒකාන්තයෙන් කාමයන් කෙරෙහි කලකිරීම පිණිස, විරාගය පිණිස, නිරෝධය පිණිස, කෙලෙස් සංසිඳවීම පිණිස, විශේෂ දැනීම පිණිස, සත්‍යාවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය පිණිස පවතීද,

[1154: එනම්:- මද දෙයින් සතුටුවීම පිළිබඳ කථාය, ලද පමණින් සතුටුවීම පිළිබඳ කථාය, විවේකය පිළිබඳ කථාය බොහෝදෙනා එකතු නොවීම පිළිබඳ කථාය, පටන්ගන්නා ලද වීර්‍යය පිළිබඳ කථාය, ශීලය පිළිබඳ කථාය, සමාධිය පිළිබඳ කථාය, ප්‍රඥාව පිළිබඳ කථාය, විමුක්තිය පිළිබඳ කථාය, විමුක්ති ඥානදර්ශනය පිළිබඳ කථාය, යන මේවාය. මෙසේ මෙබඳුවූ කථා කරන්නෙමිය ඔහු සිත නැමෙයි. මෙසේ එහි කර්මස්ථානය සම්පූර්ණයයි දැනගනී.]

§ 13 ආනන්දය, මේ විහරණයෙන් යුක්තව වාසයකරන ඒ භික්ෂුවගේ සිත ඉදින් විතර්කයට නැමෙයි නම් (සිතුවිලි ඇති වන්නේ නම්) හෙතෙම ලාමකවූ පෘථග්ජනයන්ට අයත්වූ පිළිබඳවූ ආර්‍යයන්ට අයත් නොවූ අනර්ථ සහිතවූ යම් මේ විතර්කයෝ වෙත් නම් (ඒවා) කලකිරීම් පිණිස නොපවතිත්ය, නොඇල්ම පිණිස නොපවතිත්ය, නිරෝධය පිණිස නොපවතිත්ද, සංසිඳීම පිණිස නොපවතිත්ද, විශේෂ දැනීම පිණිස නොපවතිත්ද, අවබෝධය පිණිස නොපවතිත්ද, නිර්වාණය පිණිස නොපවතිත්ද, ඒ නම් කාම විතර්කය, ව්‍යාපාද විතර්කය, විහිංසා විතර්කයයි යන මේවා යි.

මෙසේ මෙබඳු විතර්කයන් කල්පනා නොකරන්නේනෙමියි පිළිදියි මෙසේ එහිදී කර්මස්ථානය සම්පූර්ණයයි දැනගනී. (සම්මා සංකප්ප)

“ආනන්දය, යම් සිතුවිලි පිරිසිදු ද, නෛර්‍ය්‍යානික ද (නිවනට හේතුවන්නා වේද ) ඒ සිතන්නහුගේ දුක් ක්ෂය කරන්නහුද එනම්:- නෛෂ්ක්‍රම්‍ය විතර්ක, අව්‍යාපාද විතර්ක, අවිහිංසා විතර්ක යන මේවා යි. මෙසේ මෙබඳු සිතිවිලි පමණක් සිත පවත්වමි යැයි සිත නැමෙයි. මෙසේ එහි කර්මස්ථානය සම්පූර්ණයයි දැනගනී.

[අටුවාවට අනුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ $13 චේදය තෙක් සෝවාන් සකෘදාගාමි ඵල තෙක් සිත මෙහෙයවන අයුරු උගන්වන අතර 14 හා 15 හි අනාගාමි ඵලය තෙක් සිත නංවා කාමච්චන්දය දුරු කරන ශික්ෂාව දක්වයි.]

§ 14. “ආනන්දය, උපාදානස්කන්ධ යෝ පසකි.
කුමන පසක් ද යත්:

(i) රූපය : ඇසින් දැකිය හැකි වූ මනාප වූ ප්‍රිය වූ කැමති වන්නාවූ ආශාව වන්නා වූ රුපයෝ වෙත්.
(ii) ශබ්දයෝ: කනින් ඇසිය හැකි වූ මනාප වූ ප්‍රිය වූ කැමති වන්නාවූ ආශාව ඇති වන්නා වූ ශබ්දයෝ වෙත්.
(iii) ඝන්ධයෝ: නාසයෙන් විඳිය හැකි වූ මනාප වූ ප්‍රිය වූ කැමති වන්නාවූ ආශාව ඇති වන්නා වූ ඝන්ධයෝ වෙත්.
(iv) රස: දිවෙන් විඳිය හැකි වූ මනාප වූ ප්‍රිය වූ කැමති වන්නාවූ ආශාව ඇති කර වන්නා වූ රස වෙත්.
(v) ස්පර්ශයෝ: ශරීරයෙන් ලබත හැකි වූ මනාප වූ ප්‍රිය වූ කැමති වන්නාවූ ආශාව වඩවන්නා වූ ස්පර්ශයෝ වෙත්. මේ පස් ආකාර වූ කාම ගුණයන් වෙති.

§ 15. මේ සාසනයෙහි භික්ෂුවක් නිතොර නිතොර මේ පංච කාම ගුණයන්ගෙන් කිසිවක් නිසා මගේ සන්තානයෙහි කැළඹීමක් සෙලවීමක් වේද යනුවෙන් ප්‍රත්‍යාවෙක්ෂ කල යුතු වෙයි.

සිය සිත එසේ විමර්ශනය කල යුතු වෙයි. එසේ සලකන ඔහු සිය සන්තානයේ යම් සෙලවීමක් සමාධියේ යම් ගිලිහීමක් දකින්නේ වී නම් මේ කාම ගුණයන් පහ මා සිතෙන් පහව නැත්තේ යැයි ඔහු ප්‍රත්යාවෙක්ෂයෙන්ම දනියි. හොඳින්ම දනියි.

නමුත් එසේ ප්‍රතවෙක්ෂ කරත්දී සිය සන්තානයේ සෙලවීමක් සමාධියේ යම් ගිලිහීමක් නොදකින්නේ වී නම් මේ කාම ගුණයන් පහ මා සිතෙන් පහව ගොස් ඇත්තේ යැයි ඔහු ප්‍රත්යාවෙක්ෂයෙන්ම දනියි. හොඳින්ම දනියි.

§ 16. ආනන්දය, මේ පංච උපාදාන ස්කන්ධයන්ගේ1156 උදය, ව්‍යය භික්ෂුව විසින් මෙසේ නුවනින් දැකිය යුතු වේ. කෙසේද යත්:

[1156: §§16–17 දෙකෙහි අරහත් ඵල සාක්ෂාත් කරගන්නට අවශ්‍යවන අසමි මානය “මම” යන මමංකාරය නැතිකරගන්නට පාදකවන විදර්ශනාව දැක්වේ.]

රූපය : මෙසේය, රූපයේ පහළවීම (සමුදය) මෙසේය, රූපයේ විනාශය (අස්තන්ගමය) මෙසේය,
වේදනාව වින්දනය මෙසේය, විඳීම පටන්ගන්නේ මෙසේය, විඳීම නැතිවන්න මෙසේය,
සංඥාව මෙසේය, සංඥාවේ හටගැන්මට හේතු මෙසේය, සංඥාවේ විනාශය මෙසේය,
සංස්කාර මෙසේය, සංස්කාරයන්ගේ හටගැන්ම මෙසේය, සංස්කාරයන්ගේ විනාශය මෙසේය,
විඥානය මෙසේය, විඥානයන්ගේ හටගැන්ම මෙසේය, විඥානයන්ගේ විනාශය මෙසේයයි කියාය.

§ 17. මේ උපාදාන ස්කන්ධ පසේ ඇතිවීම සහ නැතිවීම නැවත නැවත දකිමින් වාසය කරන ඔහුට උපාදාන ස්කන්ධ පසෙහි මම වෙමි යන හැඟීම , පංචස්කන්ධය නිසා වූ අස්මිමානය ප්‍රහීණ වෙයි.

ආනන්දය, මෙසේ වූ කල්හි භික්ෂුව මෙසේ දැනගනී. මේ උපාදානස්කන්ධ පසේ මමය යන හැඟීමක් විය “මට දැන් මමය යන හැගීම ප්‍රහීනය“යි යනුවෙනි. මෙසේ එහි කර්මස්ථානය සම්පූර්ණය,යි දැනගනී.

§ 18 මේ ඵලයන් ඒකාන්තයෙන් කුශල් වශයෙන් පැමිණියාහ, කෙලෙස් රහිතයහ, ලෝකෝත්තරය. මාරයා විසින් නොදක්නා ලදහ.

§ 19. “ආනන්දය, ඔබ කෙසේ සිතන්නේද?

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එලවා පලවා හරින ලද්දේ මුත් ඔහු වෙතම රැදී ප්‍රතිපදාව හැදෑරීමට හැකි ශ්‍රාවකයා ගැන ඔබ කෙසේ සිතන්නේද?”

“ස්වාමීනි, අප දන්නා ධර්මයෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මුල්කොට ඇත්තෝ නොවෙත්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතින් මතුව ආවෝ නොවෙත්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිළිසරණකොට ඇත්තෝ නොවෙත්ද, මේ වචනයේ අර්ථයද භාග්‍යවතුන් වහන්සේම ප්‍රකාශ කරන සේක්වා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් අසා ගත් ලෙසම භික්ෂූහු ඒ දරාගන්නාහුය.”

§ 20. “ආනන්දය, සුත්‍ර ධර්ම ඉගෙනීමට, ගාථා ධර්ම ඉගෙනීමට, අන් ධර්ම ඉගෙනීමේ අදහසින් යම් ශ්‍රාවක යෙක් ශාස්තෘන් වහන්සේ කරා යන්නට නුසුදුසුය. මන්ද යත් :-

පැවිදිව බොහෝ කල් ගෙවුනාවූ ශ්‍රාවකයන් බොහෝ පර්යාප්ති ධර්මයෝ අසන ලද්දාහ. ධාරණය කරන ලද්දාහ. කට පාඩම් කරන ලද්දාහ. සිතින් සලකා බලන ලද්දාහ, ප්‍රඥා වෙන් අවබෝධ කරණ ලද්දාහ,

එහෙත් ආනන්දය, යම් කථාවක් කෙළෙසුන් අඩු කර හරින්නීද, සිත විනිශ්චය කිරීමට සුදුසුද ඒකාන්තයෙන් කලකිරීම පිණිස, විරාගය පිණිස, නිරෝධය පිණිස, උපසමය පිණිස, අභිඥාව පිණිස, සම්බෝධය ක්ලෙශයන්ගේ සංසිඳීම පිණිස, සම්පුර්ණ දැනීම පිණිස, සත්‍යාවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය පිණිස පවතීද.
එනම්:-
මද දෙයින් සතුටුවීම පිළිබඳ කථාය (අල්පේච්ච කතා) ,
ලද පමණින් සතුටුවීම පිළිබඳ කථාය (සන්තුට්ඨි කථා),
විවේකය පිළිබඳ කථාය, (ප්‍රවීවේක කථා),
බොහෝදෙනා එකතුවීමේ ආදීනව පිළිබඳ කථාය (අසංසර්ග කථා),
වීරියාරම්භය පිළිබඳ කථාය ( වීරියාරම්භය කථා),
සීලය පිළිබඳ කථාය (ශිල කථා),
සමාධිය පිළිබඳ කථාය ( සමාධි කථා),
ප්‍රඥාව පිළිබඳ කථාය ( ප්‍රඥා කථා),
විමුක්තිය පිළිබඳ කථාය ( විමුක්ති කථාය),
විමුක්තිඥාන දර්ශනය පිළිබඳ කථාය ( විමුක්තිඥාන දර්ශන කථා),
යන මේවා යි.

ආනන්දය, මෙබඳු කථා අසාගන්නට කැමති ශ්‍රාවකයා වළක්වනලද නමුත් ආචාර්යයන් වහන්සේ වෙත යන්නට සුදුසුය.

§ 21. “ආනන්දය, එසේවුවද ආචාර්‍ය්‍යයාට උපද්‍රව ඇතිවෙයි.
එසේ ඇති කල්හි අතවැසියාට (ශිෂ්යයා)ට ද උපද්‍රව ඇතිවෙයි.
එසේ ඇතිකල්හි බ්‍රහ්මචර්‍යාව පිළිබඳ උපද්‍රව ඇතිවෙයි. 1157

[1157: ආචාරිය උපද්දව, අන්තේවාස උපද්දව , බ්‍රහ්මචරිය උපද්දව, උපද්දව යනු අන්තරාය, මනාප නොවූ ප්‍රතිපල ලෙස සලකන්න. ශුන්‍යත්වය පතා හුදෙකලාව ඉන්නා වූ ශ්‍රමණහු තනිව විසුවද හුදෙකලාවේ අරමුණ අමතක වුවහොත් මේ තෙආකාරවන අන්තරායනට ගොදුරුවිය හැකි බව දැක්වේ. මෙහි ආචාර්යවරයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නොවන බව සලකන්න.]

§ 22 .“ආනන්දය, ආචාර්‍ය්‍යයා පිළිබඳ උපද්‍රව කෙසේ වේද?

ආනන්දය, මේ ලෝකයෙහි යම් ශාස්තෘවරයෙක්, ආචාරී කෙනෙක් ජනයාගෙන් තොරවූ කැලෑවක් , මහා වනයක්, ගස් බෙනයක්, ගුහාවක්, සුසාන භූමියක්, පිදුරු ගොඩක්, හිස් එලිමහනක් වෙත ගොස් වාසය කරයි. එසේ තපස් රකිනා ඔහු සොයා ගම වැසියෝද නගර වැසියෝද බමුණු බැමිනියෝද එන්නට පටන් ගනී. ඔහුට පිරිකර භව භෝග පුද කරත්. එසේ වූ විට ඔහුගේ ආසාවෝ මතුවෙති. ක්ලේශයෝ ඔහු යටත් කර ගනී. තෘෂ්ණාවෙන් ඔහුව මැඩගෙන ඔහුට සිය කාර්‍ය අමතක කරවයි. පිළිවෙත් පිරීම ඔහුට අමතක වේ.

මේ (අනතුරට) උපද්දවයට පත් ආචාර්‍ය්‍යයා යයි කියනු ලැබේ. සිතෙහි කෙලෙසීම ඇතිකරණ, නැවත ඉපදීම ඇතිකරණ, විඩා ඇතිකරණ, දුක් විපාක ගෙන දෙන, මත්තෙහි ජරා මරණ ඇති කරවන, ලාමක අකුශල ධර්මයෝ ආචාර්‍ය්‍ය උපද්‍රවයෙන් ඔහු වැනසූහ. ආනන්දය මෙසේ ආචාර්‍ය්‍ය උපද්‍රවය වෙයි.

§ 23 “ආනන්දය, අතවැසි උපද්‍රවය කෙසේ වේද?

ආනන්දය, යම් ශ්‍රාවක අතවැසි කෙනෙක්, ගෝලවූ ශ්‍රමණයෙක් ඒ ශාස්තෘවරයා අනුව විවේකය වඩන්නේ ජනයාගෙන් තොරවූ කැලෑවක් , මහා වනයක්, ගස් බෙනයක්, ගුහාවක්, සුසාන භූමියක්, පිදුරු ගොඩක්, හිස් එලිමහනක් වෙත ගොස් වාසය කරයි. එසේ තපස් රකිනා ඔහු සොයා ගම වැසියෝද නගර වැසියෝද බමුණු බැමිනියෝද එන්නට පටන් ගනී. එසේ වූ විට ඔහුගේ ආසාවෝ මතුවෙති. ක්ලේශයෝ ඔහු යටත් කර ගනී. තෘෂ්ණාවෙන් ඔහුව මැඩගෙන ඔහුට සිය කාර්‍ය අමතක කරවයි. පිළිවෙත් පිරීම ඔහුට අමතක වේ.

ආනන්දය, මෙතෙම උවදුරට පැමිණි අතවැසියායයි කියනු ලැබේ. කෙලෙසීම ඇතිකරණ, නැවත ඉපදීම ඇතිකරණ, දුක් විපාක ඇති, මතු ජාති ජරා මරණ ඇතිවන, ලාමක අකුශල ධර්මයෝ අතවැසි උවදුරෙන් යුත් ඔහු මැරූහ. ආනන්දය, මෙසේ අතවැසි උපද්‍රවය වෙයි.

§24 ආනන්දය, බ්‍රහ්මචාරී උපද්‍රවය කෙසේ වේද?

ආනන්දය, මේ ලෝකයෙහි අර්හත්වූ සම්‍යක් සම්බුද්ධවූ අෂ්ට විද්‍යා පසළොස් චරණ ධර්මයන්ගෙන් යුත්, මනා ගති ඇති, තුන්ලොව දත්, නිරුත්තර, දමනය කළයුතු පුරුෂයන් දමනය කරන්නාවූ, දෙවිමිනිසුන්ට අනුශාසකවූ, චතුරාර්‍ය සත්‍යය අවබෝධ කළ භාග්‍යවත් තථාගත තෙමේ පහළ වෙයි.

ඒ තථාගතයන් ජනයාගෙන් තොරවූ කැලෑවක් , මහා වනයක්, ගස් බෙනයක්, ගුහාවක්, සුසාන භූමියක්, පිදුරු ගොඩක්, හිස් එලිමහනක් වෙත ගොස් වාසය කරයි. එසේ තපස් රකිනා තථාගතයන් සොයා ගම් වැසියෝද නගර වැසියෝද බමුණු බැමිනියෝද එන්නට පටන් ගනී. එසේ පැමිණි කල්හි තථාගතයන් මුළා නොවෙයි. තෘෂ්ණා වශයෙන් කැමති නොවෙයි. දැඩි ඇල්මට නොපැමිණෙත්. ප්‍රත්‍ය බහුලත්වයට නොපෙරළෙයි.

“ආනන්දය, තථාගතයන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවක කෙනෙක් ද ඒ තථාගතයන් වහන්සේ අනුව විවේකය වඩන්නේ, ජනයාගෙන් තොරවූ කැලෑවක් , මහා වනයක්, ගස් බෙනයක්, ගුහාවක්, සුසාන භූමියක්, පිදුරු ගොඩක්, හිස් එලිමහනක් සේවනය කරයි. එසේ විවේකව වාසය කරන ඔහු වෙතට බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතියෝද, නියම්ගම් වැසියෝද, දනව් වැස්සෝද පැමිණෙත්. හෙතෙමේ බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතියන්ද, නියම්ගම් වැසියන්ද, දනව් වැසියන්ද පැමිණි කල්හි මූළාවෙයි. තෘෂ්ණා වශයෙන් කැමති වෙයි. දැඩි ඇල්මට පැමිණෙයි. ප්‍රත්‍ය බහුල බවට පෙරළෙයි.

“ආනන්දය, මෙතෙමේ උවදුරට පත් බ්‍රහ්මචාරියෙක් යැයි කියනු ලැබේ, කෙලෙසීම ඇතිකරණ, නැවත නැවත ඉපදීම් ඇතිකරණ, විඩා ඇතිකරණ, දුක් විපාක ඇති, මතු ජාති ජරා මරණ ඇතිවන, ලාමක අකුශල ධර්මයෝ බ්‍රහ්මචාරී උපද්‍රවයෙන් යුත් ඔහු වැනසූහ. ආනන්දය, බ්‍රහ්මචාරී උපද්‍රවය මෙසේ වෙයි.“

ආනන්දය, යම් ආචාර්‍ය්‍ය උපද්‍රවයක් වේද, යම් අන්තෙවාසික උපද්‍රවයක් වේද, මේ බ්‍රහ්මචාරී උපද්‍රවය ඒ දෙකටම වඩා අතිශයින් දුක් විපාක ඇත්තේය, අතිශයින් දැඩි නපුරු විපාක ඇත්තේද වෙයි. බොහෝ කල් නිරයෙහි ඉපදීම පිණිස පවතී. 1158

[1158: සම්බුද්ධ සාසනයෙන් පිට අන් සසුනක පැවිදි වන්නට කෙසේ දැඩිව ඒ පිළිවෙත පිරුවත් ලැබෙනුයේ අල්ප වූ ඵලයකි. එසේ ලද අල්ප ප්‍රතිඵලයෙන් පිරිහුනද එය දැඩි ලෙස ඔහුට නපුරක් නොවේ. මේ ආර්ය සාසනයෙහි පැවිදි වන්නා ඉතා මහත් ඉතා ප්‍රනීතවූ ප්‍රතිඵල ඇති එකක් වේ. එහෙයින් මේ සාසනයේ බ්‍රහ්මචාරී උපද්‍රවයට පත් වන්නා බොහෝ දුකටම බොහෝ විශාල වූ අනතුරටම පත් වේ. සෙමින් යන කොටලුවෙකුගේ පිට යන්නෙකු බිමට වැටුනහොත් වෙන තුවාල අල්පමුත් වේගයෙන් දිව යන අශ්වයෙකුගේ පිටින් වැටුන හොත් ලබන තුවාල බිඳුම් බොහෝ වැඩි ලෙසය.]

§ 25. ආනන්දය, එහෙයින් මිත්‍රභාවයෙන් තථාගතයන් ආශ්‍රය කරව්. සතුරුකමින් ආශ්‍රය නොකරව්. එය තොපට බොහෝ කලක් හිත පිණිස, සැප පිණිස වන්නේය.
කෙසේ නම් ශ්‍රාවකයෝ ශාස්තෘන් වහන්සේ සතුරුකමින් ඇසුරු කෙරෙත්ද? මිත්‍රභාවයෙන් ඇසුරු නොකෙරෙත්ද?

“ආනන්දය, සිය ශ්‍රාවකයන්ගේ යහපත පිණිසම ඔවුන් කෙරෙහි පතල මහා කරුණාවෙන් තථාගතයන් ඔවුනට ධර්මය දේශනා කෙරෙයි.

ආනන්දය, මේ ශාසනයෙහි ශාස්තෘන් වහන්සේ අනුකම්පා ඇතුව, හිතවත්ව, මෙය තොපට හිත පිණිසය, මෙය තොපට සැප පිණිසයයි අනුකම්පාවෙන් ශ්‍රාවකයන්ට දහම් දෙසයි. උන්වහන්සේගේ දේසනා ඇසීමට ශ්‍රාවකයෝ කැමති නොවෙත්. ඒවාට කන් යොමු නොකෙරෙත්. දැනීම පිණිස සිත නොපිහිටුවත්. ශාස්තෘ ශාසනයෙන් බැහැරව සිත පවත්වත්.

ආනන්දය, මෙසේ වූ ශ්‍රාවකයෝ ශාස්තෘන් වහන්සේට සතුරුව හැසිරෙත්. මිත්‍රත්වයෙන් ඇසුරු නොකරත්.

§ 26. “ආනන්දය, කෙසේ නම් ශ්‍රාවකයෝ ශාස්තෘන් වහන්සේ මිත්‍රත්වයෙන් ඇසුරු කරත්ද? සතුරුකමින් ඇසුරු නොකෙරෙත්ද?

ආනන්දය, තථාගතයන් ශ්‍රාවකයන්හට අනුකම්පා ඇතියේ ඔබට හිතවත්ව මේ තොපට හිත පිණිස, සැප පිණිස යයි අනුකම්පාවෙන් ශ්‍රාවකයන්හට දහම් දෙසයි. උන්වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෝ එය අසනු කැමති වෙති. කන් යොමත්. දැනීම සඳහා සිත පිහිටුවත්. ශාස්තෘ ශාසනයෙන් ඉවත් නොව එහිම පවතිත්.

ආනන්දය, ශ්‍රාවකයෝ මෙසේ ශාස්තෘන්වහන්සේ මිත්‍රත්වයෙන් ඇසුරු කෙරෙත්. සතුරුකමින් ඇසුරු නොකරත්.

ඒ නිසා මිත්‍රත්වයෙන් මා ආශ්‍රය කරව්. සතුරුකමින් ආශ්‍රය නොකරව්. එය තොපට බොහෝ කලක් හිත පිණිස, සැප පිණිස පවත්නේය. ආනන්දය, කුඹල්කරුවෙක් සිය කර්මාන්තට ගෙන ආ මැටි ගුලියට කරන්නාක් මෙන් නිතරම නුඹලා වළක්වමින් ඒ මේ අත හරවමින් මම නුඹලා නොහික්මවමි 1159 . එනමුත් අවශ්‍යවූ තැන නුඹලා වලක්වමින්ද, වරදක් දුටු කල එය නිවරද කරන්නට දැඩිව අවවාද කරමින්ද නුඹලාට යා යුතු මගෙහි යාමට මම යලි යලිත් උපදෙස් දෙමි.

[1159: මේ උපමාව මෙසේ වටහා ගනු වටි. අමු මැටි අනමින් තවමින් කුඹලා ඕනාකරන හැඩය ලැබෙන තුරු මැටි ගුළිය තලයි. වරක් උපදෙස් දුන් පසු තථාගතයන් ශ්‍රාවකයා නොසලා නොසිටියි. ඔහුට ඵලයක් ලැබෙන තුරුම නැවත නැවත ඔහු ට උපදෙස් දේ. හික්මවයි. කලාතුරකින් ඇදව ගිය නොපිලිස්සුනු භාණ්ඩ වේ නම් ඒ ඉවත් කරන්නටද කුඹල් කරු මැලි නොවන්නා සේ තථාගතයන් ද ශ්‍රාවකයන් පරික්ෂා කරයි.]

නිබඳවම බොහෝ වර මම නිග්‍රහ කොට කොට හෝ , දොෂයන් හැර හැර, නැවත නැවත අවවාද කරන්නෙමි. එය තොපට යහපත පිණිසම වන්නේය.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ සූත්‍රය වදාළසේක. ආයුෂ්මත් ආනන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දේශනාව සතුටින් පිළිගත්තේය.

PLEASE CLICK ABOVE TO READ ENGLISH VERSION

MN 02-02-08 නලකපාන සූත්‍රය

§ 1. මාගේ ඇසීම මෙසේය,
එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොසොල් ජනපදයෙහි නලකපාන නම් ගමේ කෑල (-එරබඳු) වනයෙහි වාසය කළහ.

§ 2. ඒ කාලයෙහි බොහෝ ප්‍රසිද්ධ ප්‍රසිද්ධ කුල පුත්‍රයෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උදෙසා ශ්‍රද්ධාවෙන් ගිහිගෙන් නික්ම සස්නෙහි පැවිදි වූවාහු වෙත්. ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ, ආයුෂ්මත් නන්දිය, ආයුෂ්මත් කිම්බිල, ආයුෂ්මත් භගු, ආයුෂ්මත් කුණ්ඩධාන, ආයුෂ්මත් රෙවත, ආයුෂ්මත් ආනන්ද (සහ) වෙනත් ප්‍රසිද්ධ ප්‍රසිද්ධ කුල පුත්‍රයෝ එසේ වූ සමහරෙක් වෙත්.

§ 3. ඒ කාලයෙහි දිනක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්ෂූන් විසින් පිරිවරණ ලද්දේ එළිමහනෙහි වැඩහුන්නේ ඒ කුල පුත්‍රයන් අරබයා භික්ෂූන්ට කථාකොට, මෙසේ විචාල සේක

“මහණෙනි, ඔබ කුලපුත්‍රයෝ මා උදෙසා ශ්‍රද්ධාවෙන් ගිහිගෙන් නික්ම, සස්නෙහි පැවිදි වූවාවූ භික්ෂූහු වෙති. නුඹලා දැන් කැමැත්තෙන් හා සතුටින් බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිරෙන්නාහුද?”
මෙසේ ඇසු කල්හි ඒ භික්ෂූහු නිශ්ශබ්ද වූහ. දෙවෙනි වරටත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ කුල පුත්‍රයන් අරබයා භික්ෂූන්ට, කථාකොට, “මහණෙනි, යම් කුල පුත්‍රයෝ මා උදෙසා ශ්‍රද්ධාවෙන් ගිහිගෙන් නික්ම සස්නෙහි පැවිදි වූවාහුද, මහණෙනි, ඒ භික්ෂූහු බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි සතුටින් ඇලුනාහුද” දෙවෙනි වරත් ඒ භික්ෂූහු නිශ්ශබ්ද වූහ.
තුන්වෙනි වරත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ එම ප්‍රශ්නය ඇසුවත් තුන් වන වරත් ඒ භික්ෂූහු නිශ්ශබ්ද ව සිටියෝය.

§ 4. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේට, මම ඒ කුලපුත්‍රයන්ගෙන් වෙන් වෙන්වම අසන්නෙම් නම් යෙහෙකැයි අදහස් විය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ ස්ථවිරයන්ට කථා කළහ.
“අනුරුද්ධයෙනි, තොප මහන දම්හි සතුටින් හැසිරෙන්නාහු ද?”
“ස්වාමීනි, ඒකාන්තයෙන්ම අපි බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි සතුටින්ම හැසිරෙන්නෝ වමු”
“අනුරුද්ධයෙනි, යහපත, යහපත, අනුරුද්ධයෙනි, තොපි බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි කැමතිවන්නාහු නම් එය ශ්‍රද්ධාවෙන් ගිහිගෙන් නික්ම පැවිදිවූ තොප වැනි කුලපුත්‍රයන්ට, සුදුසුය. අනුරුද්ධයෙනි, හොඳ තරුණ වයසින් යුත්, මුල් වයසෙහි සිටි, කලු කෙස් ඇතිව හුන් තොපි නොයෙක් කම්සැප අනුභව කරන්නට හැකිව සිටි තොප ඒ කම් සැප නොතකා ගිහිගෙන් නික්ම සස්නෙහි පැවිදි වූවාහුය,

අනුරුද්ධයෙනි, තොපි රජුන්ට බියෙන් පැනගොස් ගිහිගෙන් නික්ම සස්නෙහි පැවිදි වූවාහු නොවෙති,
සොරුන්ට බයව පැනගොස් ගිහිගෙන් නික්ම සස්නෙහි පැවිදිවූවාහු නොවෙති,
ණයෙන් පීඩාවී ගිහිගෙන් නික්ම සස්නෙහි පැවිදි වූවාහු නොවෙති,
බයෙන් පීඩාවී ගිහිගෙන් නික්ම සස්නෙහි පැවිදි වූවාහු නොවෙති.
ජීවත්වන්ට පහසු මගක් සොයා ගිහිගෙන් නික්ම සස්නෙහි පැවිදිවූවාහු නොවෙති.

අනුරුද්ධයෙනි,: ‘ඉපදීමෙන්, ජරාමරණ දෙකින් සොකයන්ගෙන්, වැලපීම්වලින්, දුක්වලින්, දොම්නස්වලින්, උපායාසයන්ගෙන් යුක්ත වූයෙමි, දුකට බැසගතිමි, දුකින් මඩනා ලද්දෙමි. මේ සියලු දුක් රාශියේ අවසානය දක්ක හොත් යෙහෙකැ’යි, අවබෝධයෙන් තොපි ශ්‍රද්ධාවෙන් ගිහිගෙන් නික්ම සස්නෙහි පැවිදි වූවාහු නොවෙත්ද?”

“එසේය, ස්වාමීනි.”

§ 6 .“අනුරුද්ධයෙනි, මෙසේ අවබෝධයෙන් පැවිදිවූ කුලපුත්‍රයා විසින් කුමක් කළ යුතු වන්නේද?
අනුරුද්ධයෙනි, ශ්‍රමණ ජීවිතයෙහි ඔහු කාමයන්ගෙන් වෙන්වූ ඔහු, අකුශල ධර්මයන්ගෙන් වෙන්වූ ප්‍රීතියකට සැපයකට688 හෝ නොපැමිණෙයිද, ඊට වඩා උසස් අනික් සැපයකට නොපැමිණෙයිද,

[688: කාමයන්ගෙන් වෙන්ව ලබන්නාවූ ප්‍රීති ප්‍රමෝදයෙන් යුක්ත සැපය පළමු හා දෙවන ධ්‍යානයන් ගේ සැපය ලෙසද ගත මනාය. තෙවෙනි හා සිව් වෙනි ධ්යානයන්ගේ ඇති සැපයද මාර්ග ඵලයන් ලද සිතක ප්‍රීති ප්‍රමෝදය “ඊට වඩා උසස් අනෙක් සැපය ලෙස ගත හැක. ]

එසේ වූ කල්හි විවිධ අරමුණු කෙරෙහි ඇතිවන්නා වූ ආසාවන් ඔහුගේ සිත තුල ඇතිවේ සිතෙහි ලැගුම් ගනී. අප්‍රිය අරමුණු කෙරෙහි අසතුට අමනාපය ඇති වන්නේ වෙයි. ඒ අසතුට ව්‍යාපාදය තෙක් වැඩෙයි. ඒ ව්‍යාපාදය ඔහු සිත මැඩගෙන සිටී. ථිනමිද්ධයද ඔහුගේ සිත මැඩගෙන සිටී, උද්ධච්ච කුක්කුච්චයද, ඔහුගේ සිත මැඩගෙන සිටී, විචිකිච්ඡාවද, ඔහුගේ සිත මැඩගෙන සිටියි. නොඇල්මද ඔහුගේ සිත මැඩගෙන සිටී. අලසකමද, ඔහුගේ සිත මැඩගෙණ සිටියි.

අනුරුද්ධයෙනි, කාමයන්ගෙන් වෙන්වූ අකුශලයන්ගෙන් වෙන්ව ප්‍රීති සැපය හෝ එයින් අන්‍යවූ සැපයක් හෝ නොලබන්නේ නම් [ධ්‍යානයන් නොවැඩේ නම් ] මෙසේ වන්නේය.

“අනුරුද්ධයෙනි, කාමයන්ගෙන් වෙන්වූ අකුශල ධර්මයන්ගෙන් වෙන්වූ ප්‍රීතිසැපයට හෝ පැමිණේද, ඊට වඩා උසස් අනික් සැපයකට හෝ පැමිණේද, ඔහුගේ සිත ආසාවෙන් මිදෙයි. ලෝභයෙන් අල්වාගෙණ නොසිටී. ඔහුගේ සිත ව්‍යාපාදයෙන් මිදෙයි. ඔහුගේ සිත ථීනමිද්ධයෙන් අල්වාගෙණ නොසිටී. ඔහුගේ සිත උද්ධච්ච කුක්කුච්චයෙන් අල්වාගෙණ නොසිටී. ඔහුගේ සිත විචිකිච්ඡාවෙන් අල්වාගෙණ නොසිටී. ඔහුගේ සිත නොඇල්මෙන් අල්වාගෙණ නොසිටී. ඔහුගේ සිත අලසබවෙන් අල්වාගෙණ නොසිටී. අනුරුද්ධයෙනි, කාමයන්ගෙන් වෙන්වූ අකුශල ධර්මයන්ගෙන් වෙන්වූ ප්‍රීති සැපයට හෝ පැමිණෙයිද, ඊට වඩා උසස් සැපයකට හෝ පැමිණෙයිද ඔහුට මෙසේ බ්‍රහ්ම චරියාවට ඇවැසි සිතෙහි දාන්ත බව ඇති වන්නේය.

§ 7. “අනුරුද්ධයෙනි, ඔබ තථාගතයන් ගැන මෙසේ සිතන්නේද ?
“තථාගතයන් වහන්සේ විසින් සිත කෙලෙසන, නැවත භවයේ ඉපදීම ඇතිකරණ, පීඩා සහිත, දුක් විපාක ඇති, නැවත ඉපදීම ජරාව මරණය ඇතිකරණ, ක්ලේශ ආශ්‍රවයෝ ප්‍රහීන නොකළාහුය. තථාගතයන් වහන්සේ සේවනය කළ යුතු කොටස දැන සේවනය කරයි. ඉවසිය යුතු කොටස දැන ඉවසයි. දුරුකළ යුතු කොටස දැන දුරුකරයි. සංසිඳවිය යුතු කොටස දැන සංසිඳවයි.”689 කියා මා කෙරෙහි තොපි මෙසේ සිතව්ද?

“නැත ස්වාමීනි, තථාගතයන් වහන්සේ ගැන අප එසේ නොසිතමු. සිත කෙලෙසන, නැවත ඉපදීම ඇතිකරණ පීඩා සහිත, දුක් විපාක ඇති, නැවත ඉපදීම, ජරාව, මරණය ඇතිකරණ සියළු ආශ්‍රවයෝ තථාගතයන් වහන්සේ ප්‍රහීණ කල සේක. එහෙයින් තථාගතයන් වහන්සේ සේවනය කළ යුතු කොටස දැන සේවනය කරයි. ඉවසිය යුතු කොටස දැන ඉවසයි. දුරු කළ යුතු කොටස දැන දුරුකරයි. සංසිඳවිය යුතු කොටස දැන සංසිඳවයි කියා අප සිතමු.“

.“අනුරුද්ධයෙනි, යහපත, යහපත, අනුරුද්ධයෙනි, කෙලෙසන, නැවත ඉපදීම ඇතිකරණ, පීඩා සහිත දුක් විපාක ඇති, නැවත ඉපදීම, ජරාව, මරණය ඇතිකරණ, සියළු ආශ්‍රවයෝ, තථාගතයන් වහන්සේගේ ප්‍රහීණ වූවාහුය. මුල් සුන්කරණ ලද්දාහුය. මස්තකය සිඳින ලද තල්ගසක් සියළු මුල් විනාශ කරණ ලද්දාහුය. නැවත ඉපදීමක් නැතිකරණලද්දාහුය. අනුරුද්ධයෙනි, යම්සේ මස්තකය සිඳින ලද තල්ගස නැවත කිසිදා නොවැඩේ ද, අනුරුද්ධයෙනි, එමෙන්ම කෙලෙසන නැවත ඉපදීම ඇතිකරණ, පීඩා සහිත, දුක් විපාක ඇති නැවත ඉපදීම ජරාව මරණය ඇතිකරණ ආශ්‍රවයෝ තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පහකරන ලද්දාහුය. මුලුසුන් කරණලද්දාහුය. මස්තකය සිඳින තල් වත්තක් මෙන් කරණ ලද්දාහුය. විනාශකරන ලද්දාහුය. නැවත ඉපදීම නැතිකරණ ලද්දාහුය. එහෙයින් තථාගතයන් වහන්සේ සේවනය කළ යුතු කොටස දැන සේවනය කරයි. ඉවසිය යුතු කොටස දැන ඉවසයි. දුරු කළ යුතු කොටස දැන දුරුකරයි. සංසිඳවිය යුතු කොටස දැන සංසිඳවයි කියා තථාගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි මේ අදහස වන්නේය.

§ 8. “අනුරුද්ධයෙනි, ඒ කුමකැයි සිතන්නහුද?
කවර ප්‍රයොජනයක් බලාපොරොත්තුවෙන් තථාගතයන් වහන්සේ කාලක්‍රියා කළ සිය ශ්‍රාවකයන් ‘අසුවලා අසුවල් තැන පහළවිය, අසුවලා අසුවල් තැන පහළවිය ’යි ඉකුත්වූ පිළිබඳ උප්පත්තීන් ප්‍රකාශ කරයිද?”
[ඉපදුනේය ” යන යෙදුම වෙනුවට “පහළ වුනේය ” (reappeared) යොදා ඇත්තේ සියළු ජනන තලයන්ටම යෙදෙන පරිදිය. ]
“ස්වාමීනි, අප භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උගැන්වූ ධර්මයෝ මුල් කොට ඇත්තාහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආදිකොට ඇත්තාහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිහිටකොට ඇත්තාහ. ස්වාමීනි, මේ කරුණ පිළිබඳවද අර්ථය භාග්‍යවතුන් වහන්සේම අපට කියාදෙනසේක්නම් යහපති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් අසා දැනගන්නා සේ භික්ෂූහු දරත්” යයි (කීවාහුය.)

“අනුරුද්ධයෙනි, තථාගතයන් මිනිසුන් රැවටීම පිණිස, ( පිරිකර පිණිස රැවටීම), මිනිසුන් උසස් කොට තැබීම පිණිස, මිනිසුන් අතර ප්‍රසිද්ධ වීම පිණිස, මිනිසුන් පුදුම කරවනු පිණිස, ජනයන් පොළඹවනු පිණිස, ලාභ සත්කාර කීර්තිය පිණිස ‘මා ජනයා මෙසේ දැන හැඳිනගණිවා’යි ‘අසුවලා අසුවල් තැන උපන්නේය. අසුවලා අසුවල් තැන උපන්නේය’යි ඉකුත්වූ මැරීගිය ශ්‍රාවකයන් පිළිබඳ උප්පත්තිය ප්‍රකාශ නොකරයි.

අනුරුද්ධයෙනි, ශ්‍රද්ධාව නිසාම මහණවුන, බොහෝ කුලපුත්රයන් මේ සාසනයේ බඹසර රැකි ඒ ශ්‍රාවකයන් එසේ ප්‍රනීත ජන්ම ලාභයන් ලැබූ බව අසා මහත් සතුටට පත් වේ. ප්‍රතිපදාවේ හැසිරීමට වද වඩාත් උනන්දු වෙයි. අනුරුද්ධයෙනි, ඔවුන්ට එය බොහෝ කලක් හිත සැප පිණිස වෙයි.

§ 10. “අනුරුද්ධයෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුවක් තථාගතයන් විසින් මෙසේ ප්‍රකාශ කලේ යැයි අසයි. කෙසේද යත්: ‘මෙනම් දෑරු භික්ෂුව කාලක්‍රියා කෙළේය. ‘ඒ භික්ෂුව යලි කිසිදු උපතකට පත් නොවන්නේයැයි (අරහත් බැව්හි පිහිටියේයයි’) ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේයයි අසයි.

ඒ ආයුෂ්මත්තෙම එසේ සඳහන් කරන ලද භික්ෂුව දැක ඇත්තේය. ඔහු ගැන අසා හෝ ඇත්තේය. ඔහු මෙබඳු සීලයක් ඇතිව සිටි කෙනෙක. මෙබඳු සමාධියකට පත් වන්නට සමත් වූ කෙනෙක. මෙබඳු ශ්‍රද්ධාවක් ඇතිව සිටි කෙනෙක. මෙසේ වූ ත්‍යාගශීලි කෙනෙක. මෙසේ වූ ප්‍රඥාවක් ඇතිව සිටි කෙනෙක.බව ඒ ආයුෂ්මතුන් එසේ දන්නේ වේ. ඔහු ඒ භික්ෂුව මෙසේ භවයෙන් මිදුනේයයි, අසනලද්දේ, ඒ ආයුෂ්මත්හුගේ ශ්‍රද්ධාවද, ශීලයද, උගත් බවද, ත්‍යාගයද, ප්‍රඥාවද සිහි කරමින් ඒ අනුව තමාගේ සීලයද සමාධියද ප්‍රඥාවද වඩා ගන්නට සිත මෙහෙයවයි. අනුරුද්ධයෙනි මෙසේද භික්ෂුවගේ සැපවිහරණය වේ.

§ 11. “අනුරුද්ධයෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුවක් තථාගතයන් විසින් මෙසේ ප්‍රකාශ කලේ යැයි අසයි. කෙසේද යත්: ‘මෙනම් දෑරු භික්ෂුව කාලක්‍රියා කෙළේය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ භික්ෂුව කාමලෝකය භජනය කරන ඕරම්භාගිය සංයොජන පස නැති කිරීමෙන් ඔහු සුද්ධාවාස තලයෙක පහළ වූ යේය”යි අසයි.

ඒ ආයුෂ්මත්තෙම එසේ සඳහන් කරන ලද භික්ෂුව දැක ඇත්තේය. ඔහු ගැන අසා හෝ ඇත්තේය. ඔහු මෙබඳු සීලයක් ඇතිව සිටි කෙනෙක. මෙබඳු සමාධියකට පත් වූ කෙනෙක. මෙබඳු ශ්‍රද්ධාවක් ඇතිව සිටි කෙනෙක. මෙසේ වූ ත්‍යාගශීලි කෙනෙක. මෙසේ වූ ප්‍රඥාවක් ඇතිව සිටි කෙනෙක. ඒ ආයුෂ්මතුන් එසේ දන්නේ වේ. ඔහු ඒ භික්ෂුව මෙසේ ශුද්ධාවාසයක පහළ වුයේය යි, අසනලද්දේ, ඒ ආයුෂ්මත්හුගේ ශ්‍රද්ධාවද, ශීලයද, උගත් බවද, ත්‍යාගයද, ප්‍රඥාවද සිහි කරමින් ඒ අනුව තමාගේ සීලයද සමාධියද ප්‍රඥාවද වඩා ගන්නට සිත මෙහෙයවයි. අනුරුද්ධයෙනි මෙසේ භික්ෂුවගේ සැපවිහරණය වේ.

§ 12. “අනුරුද්ධයෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුවක්, ‘ තථාගතයන් විසින් මෙසේ ප්‍රකාශ කලේ යැයි අසයි. කෙසේද යත්: ‘මෙනම් දෑරු භික්ෂුව කාලක්‍රියා කෙළේය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘ඒ භික්ෂුව සංයොජන (භවබන්ධන) තුනක් නැතිකිරීමෙන්, රාග ද්වේෂ මෝහයන් තුනී කිරීමෙන් සකෘදාගාමීව මේ ලෝකයට එක් වරක්ම (උප්පත්ති වශයෙන්) පැමිණ දුක් කෙළවර කරන්නේයයි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේයයි’ අසයි.

‘ ඒ ආයුෂ්මත්තෙම එසේ සඳහන් කරන ලද භික්ෂුව දැක ඇත්තේය. ඔහු ගැන අසා හෝ ඇත්තේය. ඔහු මෙබඳු සීලයක් ඇතිව සිටි කෙනෙක. මෙබඳු සමාධියකට පත් වූ කෙනෙක. මෙබඳු ශ්‍රද්ධාවක් ඇතිව සිටි කෙනෙක. මෙසේ වූ ත්‍යාගශීලි කෙනෙක. මෙසේ වූ ප්‍රඥාවක් ඇතිව සිටි කෙනෙක. ඒ ආයුෂ්මතුන් එසේ දන්නේ වේ ඒ ආයුෂ්මත්තෙම මෙසේ සකෘදාගාමි ඵලය ලැබීය”යි අසන ලද්දේ ද, ඒ භික්ෂුව ඒ ආයුෂ්මත්හුගේ ශ්‍රද්ධාවද, ශීලයද, උගත්බවද, ත්‍යාගයද, ප්‍රඥාවද, සිහිකරමින් ඒ ඵලය ලැබීම පිණිස සිතයොදවයි. අනුරුද්ධයෙනි, මෙසේද භික්ෂුවට සැපවිහරණය වේ.

§ 13. “අනුරුද්ධයෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුවක් ‘මෙනම් භික්ෂුව කාලක්‍රියා කෙළේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ භික්ෂුව සංයොජන (භවබන්ධන) තුනක් නැති කිරීමෙන් සෝවාන්ව, අපායෙහි උපදින ස්වභාවය නැත්තෙක්ව නියමයෙන්ම නිවන් පිහිටකොට ඇත්තෙක් වීයයි. ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේය’යි, අසයි.

‘ ඒ ආයුෂ්මත්තෙම එසේ සඳහන් කරන ලද භික්ෂුව දැක ඇත්තේය. ඔහු ගැන අසා හෝ ඇත්තේය. ඔහු මෙබඳු සීලයක් ඇතිව සිටි කෙනෙක. මෙබඳු සමාධියකට පත් වූ කෙනෙක. මෙබඳු ශ්‍රද්ධාවක් ඇතිව සිටි කෙනෙක. මෙසේ වූ ත්‍යාගශීලි කෙනෙක. මෙසේ වූ ප්‍රඥාවක් ඇතිව සිටි කෙනෙක. ඒ ආයුෂ්මතුන් එසේ දන්නේ වේ

මෙසේ සෝවාන්ව, අපායෙහි උපදින ස්වභාවය නැත්තෙක්ව නියමයෙන්ම නිවන් පිහිටකොට ඇත්තෙක් වීයයි යි’ අසන ලද්දේ ද. ඒ භික්ෂුවද ඒ ආයුෂ්මත්හුගේ ශ්‍රද්ධාවද, ශීලයද, උගත්බවද, ත්‍යාගයද, ප්‍රඥාවද, සිහිකරමින් ඒ බව පිණිස සිතයොදවයි. අනුරුද්ධයෙනි මෙසේද භික්ෂුවට සැප විහරණය වේ.

§ 14. “අනුරුද්ධයෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුණියක් ‘මෙනම් භික්ෂුණිය කාලක්‍රියා කළාය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘ඒ භික්ෂුණිය රහත් බැව්හි පිහිටියායයි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේයයි, අසයි.

‘ඒ භික්ෂුණිය තමා විසින්ම දක්නා ලද්දී හෝ වෙයිද, ඒ නැගනිය මෙබඳු සිල් ඇත්තීය. ඒ නැගනිය මෙබඳු ස්වභාව ඇත්තීය. ඒ නැගනිය මෙබඳු නුවණ ඇත්තීය. ඒ නැගනිය මෙබඳු හැසුරුම් ඇත්තීය. ඒ නැගනිය මෙසේ භවයෙන් මිදුනීයයි’ අසන ලද්දී හෝ වෙයිද. ඒ භික්ෂුණියගේ ශ්‍රද්ධාවද, ශීලයද, උගත්බවද, ත්‍යාගයද, ප්‍රඥාවද, සිහිකරමින් ඒ බව පිණිස සිත යොදවයි. අනුරුද්ධයෙනි, මෙසේද භික්ෂුණියට සැප විහරණය වේ.

§ 15. “අනුරුද්ධයෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුණියක් ‘මෙනම් භික්ෂුණිය කාලක්‍රියා කළාය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ භික්ෂුණිය, කාම ලෝකය භජනය කරණ සංයොජන පස නැතිකිරීමෙන් ඔපපාතිකව එහි පිරිනිවෙන ඒ ලෝකයෙන් මෙහි නොඑන ස්වභාව ඇත්තේයයි’ ප්‍රකාශ කරණ ලද්දීය.

ඒ භික්ෂුණිය තමා විසින් දක්නා ලද්දී හෝ වෙයිද, ඒ නැගණිය ‘මෙබඳු සිල් ඇත්තීය, ඒ නැගනිය මෙබඳු ස්වභාව ඇත්තීය, ඒ නැගනිය මෙබඳු නුවණ ඇත්තීය, ඒ නැගනිය මෙබඳු හැසිරීම් ඇත්තීය, ඒ නැගනිය මෙසේ අනාගාමි ඵලය සාක්ෂාත් කලේ යැයි අසන ලද්දී ඒ භික්ෂුණිය ඒ භික්ෂුණියගේ ශ්‍රද්ධාවද, සීලයද, උගත්බවද, ත්‍යාගයද, ප්‍රඥාවද සිහි කරමින්, ඒ බව පිණිස සිත යොදවයි. අනුරුද්ධයෙනි, මෙසේද භික්ෂුණියට සැපවිහරණය වේ.

§ 16. “අනුරුද්ධයෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුණියක් ‘මෙනම් භික්ෂුණිය කාලක්‍රියා කළාය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ භික්ෂුණිය සංයොජන (භවබන්ධන) තුන නැති කිරීමෙන් රාග දොස මෝහයන්ගේ තුනීකිරීමෙන් සකෘදාගාමීව මේ ලෝකයට එකවරක්ම (උප්පත්ති වශයෙන්) පැමිණ දුක් කෙළවර කරන්නීයයි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දීයයි, අසයි.

, ඒ භික්ෂුණිය තමා විසින්ම දක්නා ලද්දී හෝ වෙයිද, ඒ නැගනිය මෙබඳු සිල් ඇත්තීය. ඒ නැගනිය මෙබඳු ස්වභාව ඇත්තීය, ඒ නැගනිය මෙබඳු නුවණ ඇත්තීය, ඒ නැගනිය මෙබඳු හැසිරීම් ඇත්තීය, ඒ නැගනිය මෙසේ සකෘදාගාමීව භවයෙන් මිදුනීය’යි, අසන ලද්දී, ඒ භික්ෂුණිය ඒ භික්ෂුණියගේ ශ්‍රද්ධාවද, සීලයද, උගත් බවද, ත්‍යාගයද, ප්‍රඥාවද සිහිකරමින්, ඒ බව පිණිස සිත යොදවයි. අනුරුද්ධයෙනි, මෙසේද භික්ෂුණියට සැපවිහරණය වේ.

§ 17. “අනුරුද්ධයෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුණියක් ‘මෙනම් භික්ෂුණිය කාලක්‍රියා කළාය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ භික්ෂුණිය සංයොජන (භවබන්ධන) තුනක් නැතිකිරීමෙන් සෝවාන්ව සතර අපායෙහි ඉපදීමට නොපැමිණෙන්නියක්ව නියමයෙන්ම නිවන් පිහිටකොට ඇත්තියක් වීයයි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දීයයි අසයි,

ඒ භික්ෂුණිය තමා විසින්ම දක්නා ලද්දී හෝ වෙයිද, ඒ නැගනිය මෙබඳු සිල් ඇත්තීය, ඒ නැගනිය මෙබඳු ස්වභාව ඇත්තීය, ඒ නැගනිය මෙබඳු නුවණ ඇත්තීය, ඒ නැගනිය මෙබඳු හැසිරීම් ඇත්තීය. ඒ නැගනිය මෙසේ සෝවාන් ඵලයට පත්ව මෙසේ භවයෙන් මිදුනීයයි අසන ලද්දී ද, ඒ භික්ෂුණිය ඒ භික්ෂුණියගේ ශ්‍රද්ධාවද, සීලයද, උගත් බවද, ත්‍යාගයද, ප්‍රඥාවද, සිහිකරමින් ඒ බව පිණිස සිත යොදවයි. අනුරුද්ධයෙනි, මෙසේද භික්ෂුණියට සැප විහරණය වේ.

§ 18. “අනුරුද්ධයෙනි, මේ ශාසනයෙහි උපාසකයෙක් ‘මෙනම් උපාසකයා කාලක්‍රියාකළේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ උපාසකයා කාමලෝකය භජනය කරන සංයොජන පස නැතිකිරීමෙන් ඔපපාතිකව එහි පිරිනිවෙන, ඒ ලෝකයෙන් මෙහි නොඑන ස්වභාව ඇත්තේයයි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේයයි’ අසයි,

ඒ උපාසකයා තමා විසින්ම දක්නා ලද්දේ හෝ වෙයිද, ‘ඒ උපාසකයා මෙබඳු සිල් ඇත්තෙක, ඒ උපාසකයා මෙබඳු ස්වභාව ඇත්තෙක, ඒ උපාසකයා මෙබඳු නුවණ ඇත්තෙක, ඒ උපාසකයා මෙබඳු හැසිරීම් ඇත්තෙක, ඒ උපාසකයා මෙසේ භවයෙන් මිදුනේයයි’ අසන ලද්දේ හෝ වෙයිද, ඒ උපාසකයා ඒ උපාසකයාගේ ශ්‍රද්ධාවද, සීලයද, උගත් බවද, ත්‍යාගයද, ප්‍රඥාවද සිහිකරමින් ඒ බව පිණිස සිත යොදවයි. අනුරුද්ධයෙනි, මෙසේද උපාසකයාට සැපවිහරණය වේ.

§ 19. “අනුරුද්ධයෙනි, මේ ශාසනයෙහි උපාසකයෙක් ‘මෙනම් උපාසකයා කාලක්‍රියා කෙළේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ උපාසකයා සංයොජන තුනක් නැතිකිරීමෙන් රාග, දොස, මෝහයන්ගේ තුනී කිරීමෙන් සකෘදාගාමීව මේ ලෝකයට එක්වරක්ම (උප්පත්ති වශයෙන්) පැමිණ දුක් කෙළවර කරන්නේයයි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේයයි’ අසයි.

, ඒ උපාසකයා තමා විසින්ම දක්නා ලද්දේද, ‘ඒ උපාසකයා මෙබඳු සිල් ඇත්තෙක, ඒ උපාසකයා මෙබඳු ස්වභාව ඇත්තෙක, ඒ උපාසකයා මෙබඳු නුවණ ඇත්තෙක, ඒ උපාසකයා මෙබඳු හැසිරීම් ඇත්තෙක, ඒ උපාසකයා මෙසේ භවයෙන් මිදුනේ යයිද,’ අසන ලද්දේ හෝ වෙයිද. ඒ උපාසකයා ඒ උපාසකයාගේ ශ්‍රද්ධාවද සීලයද, උගත් බවද, ත්‍යාගයද, ප්‍රඥාවද සිහිකරමින් ඒ බව පිණිස සිත යොදවයි. අනුරුද්ධයෙනි, මෙසේද උපාසකයාහට සැපවිහරණය වේ.

§ 20. “අනුරුද්ධයෙනි, මේ ශාසනයෙහි උපාසකයෙක් ‘මෙනම් උපාසකයා කාලක්‍රියා කෙළේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ උපාසකයා සංයොජන (භව බන්ධන) තුනක් නැති කිරීමෙන් සෝවාන්ව, අපාය ලෝකයන්හි ඉපදීමට නොපැමිණෙන්නෙක්ව නියමයෙන්ම නිවන් පිහිට කොට ඇත්තෙක් වීයයි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේයයි’ අසයි

ඒ උපාසකයා තමා විසින්ම දක්නා ලද්දේ හෝ වෙයිද, ‘ඒ උපාසකයා මෙබඳු සිල් ඇත්තෙක, ඒ උපාසකයා මෙබඳු ස්වභාව ඇත්තෙක, ඒ උපාසකයා මෙබඳු හැසිරීම් ඇත්තෙක, ඒ උපාසකයා මෙසේ භවයෙන් මිදුනේයයි,’ අසන ලද්දේ හෝ වෙයිද, ඒ උපාසකයා ඒ උපාසකයාගේ ශ්‍රද්ධාවද, සීලයද, උගත් බවද, ත්‍යාගයද, ප්‍රඥාවද, සිහිකරමින් ඒ බව පිණිස සිත යොදවයි. අනුරුද්ධයෙනි, මෙසේද උපාසකයාට සැපවිහරණය වේ.

§ 21. “අනුරුද්ධයෙනි, මේ ශාසනයෙහි උපාසිකාවක් ‘මෙනම් උපාසිකාව කාලක්‍රියා කළාය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ උපාසිකාව කාම ලෝකය භජනය කරන සංයොජන පස නැතිකිරීමෙන් ඔපපාතිකව එහි පිරිනිවෙන ඒ ලෝකයෙන් මෙහි නොඑන ස්වභාව ඇත්තීයයි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දීයයි අසයි.

‘ඒ උපාසිකාව තමා විසින්ම දක්නා ලද්දීද, ‘ඒ උපාසිකාව මෙබඳු සිල් ඇත්තීයයිද, ඒ උපාසිකාව මෙබඳු ස්වභාව ඇත්තීයයිද, ඒ උපාසිකාව මෙබඳු නුවණ ඇත්තීයද, ඒ උපාසිකාව මෙබඳු හැසිරිම් ඇත්තීය. ඒ උපාසිකාව මෙසේ භවයෙන් මිදුනීයයි,’ අසන ලද්දේ හෝ වෙයිද. ඒ උපාසිකාව, ඒ උපාසිකාවගේ ශ්‍රද්ධාවද, සීලයද, උගත්කමද, ත්‍යාගය හා ප්‍රඥාවද සිහිකරමින් ඒ බව පිණිස සිත යොදවයි. අනුරුද්ධයෙනි, මෙසේද උපාසිකාවට සැපවිහරණය වේ.

§ 22 . “අනුරුද්ධයෙනි, මේ ශාසනයෙහි උපාසිකාවක් ‘මෙනම් උපාසිකාව කාලක්‍රියා කළාය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ උපාසිකාව සංයොජන (-භවබන්ධන) තුන නැතිකිරීමෙන් රාග, ද්වේස, මෝහයන්ගේ තුනී කිරීමෙන් සකෘදාගාමීව මේ ලෝකයට එක වරක්ම (උප්පත්ති වශයෙන්) පැමිණ දුක් කෙළවර කරන්නීයයි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දීයයි’ අසයි

ඒ උපාසිකාව තමා විසින්ම දක්නා ලද්දී හෝ වෙයිද, ‘ඒ උපාසිකාව මෙබඳු සිල් ඇත්තීය, ඒ උපාසිකාව මෙබඳු ස්වභාව ඇත්තීය, ඒ උපාසිකාව මෙබඳු නුවණ ඇත්තීය, ඒ උපාසිකාව මෙබඳු හැසිරීම් ඇත්තීය, ඒ උපාසිකාව මෙසේ සකෘදාගාමීව භවයෙන් මිදුනීයයි’ අසන ලද්දේ ද, ඒ උපාසිකාවගේ ශ්‍රද්ධාවද, සීලයද උගත් බවද, ත්‍යාගයද, ප්‍රඥාවද සිහිකරමින් ඒ බව පිණිස සිත යොදවයි. අනුරුද්ධයෙනි, මෙසේද උපාසිකාවට සැපවිහරණය වේ.

§ 23. “අනුරුද්ධයෙනි, මේ ශාසනයෙහි උපාසිකාවක් ‘මෙනම් උපාසිකාව කාලක්‍රියා කළාය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ උපාසිකාව සංයොජන (-භවබන්ධන) තුනක් නැති කිරීමෙන් සෝවාන්ව, අපාය ලෝකයන්හි ඉපදීමට නොපැමිණෙන්නියක්ව, නියමයෙන්ම නිවන් පිහිටකොට ඇත්තියක් වීයයි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දීයයි’ අසයි.

ඒ උපාසිකාව තමා විසින් දක්නා ලද්දී හෝ වෙයිද, ‘ඒ උපාසිකාව මෙබඳු සිල් ඇත්තීය, ඒ උපාසිකාව මෙබඳු ස්වභාවඇත්තීය, ඒ උපාසිකාව මෙබඳු නුවණ ඇත්තීය, ඒ උපාසිකාව මෙබඳු හැසිරීම් ඇත්තීය, ඒ උපාසිකාව මෙසේ භවයෙන් මිදුනීයයි අසන ලද්දේ හෝ වෙයිද, ඒ උපාසිකාව, ඒ උපාසිකාවගේ ශ්‍රද්ධාවද, සීලයද, උගත් බවද, ත්‍යාගයද, ප්‍රඥාවද, සිහි කරමින් ඒ බව පිණිස සිත යොදවයි අනුරුද්ධයෙනි, මෙසේද උපාසිකාවට සැපවිහරණය වේ.”

§ 24. අනුරුද්ධයෙනි, තථාගතයන් මිනිසුන් රැවටීම පිණිස, ( පිරිකර පිණිස රැවටීම), මිනිසුන් උසස් කොට තැබීම පිණිස, මිනිසුන් අතර ප්‍රසිද්ධ වීම පිණිස, මිනිසුන් පුදුම කරවනු පිණිස, ජනයන් පොළඹවනු පිණිස, ලාභ සත්කාර කීර්තිය පිණිස ‘මා ජනයා මෙසේ දැන හැඳිනගණිවා’යි ‘අසුවලා අසුවල් තැන උපන්නේය. අසුවලා අසුවල් තැන උපන්නේය’යි ඉකුත්වූ මැරීගිය ශ්‍රාවකයන් පිළිබඳ උප්පත්තිය ප්‍රකාශ නොකරයි.

එසේ තථාගතයන් විසින් අසුවල් ශ්‍රාවකයා අසුවල් තලයක පහළ වී යැයි, අසුවල් ඵලයක් ලැබී යැයි දේශනා කරන්නේ ශ්රද්ධාව නිසාම මහණවුන, බොහෝ කුලපුත්රයන් ප්‍රතිපදාවේ හැසිරීමට වඩ වඩාත් උනන්දු කිරීම පිණිස වෙයි. අනුරුද්ධයෙනි, ඔවුන්ට එය බොහෝ කලක් හිත සැප පිණිස වෙයි.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය දෙසූ සේක. සතුටු සිත් ඇති ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ ස්ථවිරයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනයට සතුටු විය.

MN 03-02-02 ඡබ්බ සොධන සූත්‍රය

[ස‍ටහන: අරහත් භාවය ලැබුවෙකු එය ප්‍රසිද්ධියේ නොකිව යුතු යැයි මතයක් ලංකාවේ ඇත. එමතුදු නොව තමා ලැබූ කිසිම ආර්ය ඵලයක් ප්‍රකාශ නොකළ යුතු යෑයි සිංහල බෞද්ධයෝ කියති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කර ඇති ,මේ සුත්‍රයෙහි සඳහන් වන්නේ තමන් ලැබූ අරහත් භාවය ප්‍රකාශ කිරීම තහනම් කිරීම නොව ඒ භික්ෂුවගේ සහ බ්‍රහ්මචාරීන් වහන්සේලා ඒ භ්ක්ෂුව කල ප්‍රකාශය පිලිබඳ විනිශ්චය කිරීමට ටෝදාගත යුතු සය වැදෑරුම් ප්‍රශ්න මාලාවකි. විමුක්තිය ලත් රහත් තෙර නමක් කෙබඳු පිළිතුරු දෙයි දැයි මෙහි දැක්වේ.]

පුජ්‍ය බෝගහපුර දේවමිත්ත හිමිහල සුත්‍ර විවරණය පහත දැක්වේ

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර ජේතනම් රජකුමරුගේ උයනෙහි අනේපිඬු සිටුතුමා විසින් කරවන ලද ආරාමයෙහි (ජේතවනාරාමයෙහි) වැඩවසන සේක. එහිදී දිනෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ‘මහණෙනි’ කියා භික්ෂූන්ට කථාකළ සේක. ඒ භික්ෂුහු ‘ස්වාමීනි’ යි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.

§ 2. “මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුවක් යම් විටෙක,
” යලි ඉපදීම නැවැත්වීමි . බ්‍රාහ්මචර්‍ය්‍යාව වැස නිම කරන ලද්දේය. කටයුතු දෑ කොට අවසානය, මත්තෙහි කළයුතු අනිකක් නැතැයි, දනිමි” යි කියා සිය අරහත් බව ප්‍රකාශ කෙරේද, මහණෙනි, ඔහුගේ ඒ ප්‍රකාශය අසා සෙසු භික්ෂූහු අප්‍රසාදයක් නොදැක්විය යුතුය, ඔහුගේ ප්‍රකාශය හිස් යැයි ප්‍රතික්ෂෙපද නොකළ යුතුය. සතුටු නොවී බැහැරද නොකොට මෙසේ ඔහුගෙන් ප්‍රශ්නයක් ඇසිය යුතුය.

“ඇවැත්නි, භාග්‍යවත්වූ සියල්ල දන්නාවූ, සියල්ල නුවණැසින් දක්නාවූ, අර්හත්වූ අප සම්‍යක් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මැනවින් ප්‍රකාශ කරණලද ව්‍යවහාරයෝ සතරකි.
ඒ සතර කුමක්ද?
දක්නාලද දෙය දක්නාලද පරිදි කීමය,
අසනලද දෙය අසනලද පරිදි කීමය,
(නාසය, දිව, ශරීරය යන මෙයින්) දැන ගන්නාලද දෙය දැන ගන්නා ලද පරිදි කීමය,
(මනසින්) දැනගන්නාලද දෙය දැනගන්නා ලද පරිදි කීමය යනුයි..

[1057:-ගන්නා සියලු අරමුණු පිලිබදව කැමැත්තක් අකමැත්තක් හෝ අන් කිසිං චිත්ත සංඛාරයකින් තොරව උපාදානයකින් තොරව දැකීමයි, ඇසීමයි , දැනීමයි ආදී ලෙස අරමුණ දැකීම]

§ 3. “ඇවැත්නි, සියල්ල දන්නාවූ, සියල්ල නුවණින් දක්නාවූ, භාග්‍යවත්වූ, අර්හත්වූ, ඒ සම්‍යක් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් මැනවින් ප්‍රකාශ කරණලද මේ සතර ව්‍යවහාරයෝ වෙති.

ආයුෂ්මතුන්ගේ සිත මේ සතර ව්‍යවහාරයන් කෙසේ දන්නාවූ කෙසේ දක්නාවූ තෘෂ්ණාදෘෂ්ටි වශයෙන් නොගෙණ ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදුනේද? කියායි.

“මහණෙනි, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළාවූ බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යාව වැස නිමවනලද, කටයුතු දෑ කොට අවසන්වූ, බහා තබනලද බර ඇති, ස්වකීයාර්ථට පැමිණි, භව බැඳුම් ක්ෂය කළ, මැනවින් දැන කෙලෙස් බැම්මෙන් මිදුනාවූ භික්ෂුවගේ පිළිතුර මේ ආකාර වෙයි.

(i).”ඇවැත්නි, මම දක්නාලද දෙයෙහි (රාග වශයෙන්) නොපැමින්නේ, (ද්වේෂ වශයෙන්) ඉවත් නොවන්නේ (තෘෂ්ණා දෘෂ්ටි වශයෙන්) නොඇලුනේ (ඡන්ද රාගයෙන්) නොබැඳුනේ (කාම රාගයෙන්) මිදුනේ සියළු කෙලසුන්ගෙන් වෙන්වූයේ (කෙලෙස් වශයෙන් හෝ අරමුණු වශයෙන් හෝ) සීමාවක් නොකරණලද සිතින් යුක්තව වසමි.

(ii). ඇවැත්නි, මම අසන ලද්දෙහි නොඇලී ඒ ශබ්දය නිසා නොකිපී ඒ අරමුණෙන් ඉවත් නොවන්නෙමි , තෘෂ්ණා දෘෂ්ටි වශයෙන් ඇසුරු නොකෙළේ, කාම රාගයෙන් නොබැඳුනේ ඡන්දරාගයෙන් මිදුනේ, කෙලෙසුන්ගෙන් වෙන්වූයේ, කෙලෙසුන්ගෙන් හෝ ආරම්මණයන්ගේ සීමාවක් නොකරණලද සිතින් යුක්තව වසමි.

(iii). ඇවැත්නි, මම නාසය, දිව, සිරුර යන මේ දොරටු වලින් දැනගන්නාලද ආරම්මණයන්ද ඇලීම් වශයෙන් නොගන්නමි. කිපීම් වශයෙන් ඉවත් නොකරන්නෙමි. තෘෂ්ණා දෘෂ්ටි වශයෙන් ඇසුරු නොකරන්නෙමි. කාමරාගයෙන් ඡන්දරාගයෙන් නොබැඳුනමි. මිදුනෙමි, කෙලෙසුන්ගෙන් වෙන්වූයේමි, කෙලෙසුන්ගෙන් හෝ ආරම්මණයන්ගේ සීමාවක් නොකරණ ලද සිතින් යුක්තව වසමි.

(iv) ඇවැත්නි, මම සිතින් දැන ගන්නාලද දෙයෙහිද (රාග වශයෙන්) නොඑළඹෙන්නේ (ද්වේෂයෙන්) ඉවත් නොවන්නේ (තෘෂ්ණා දෘෂ්ටි වශයෙන්) නොඇලෙන්නේ, (ඡන්දරාගයෙන්) නොබැඳුනේ (කාමරාගයෙන්) මිදුනේ, (සියළු කෙලෙසුන්ගෙන්) වෙන්වූයේ (කෙලෙස් වශයෙන් හෝ අරමුණු වශයෙන් හෝ) සීමාවක් නොකරණලද සිතින් යුක්තව වසමි.

ඇවැත්නි, මේ සතර ව්‍යවහාරයන්හි මෙසේ දන්නාවූ, මෙසේ දක්නාවූ මාගේ සිත තෘෂ්ණා දෘෂ්ටිවශයෙන් නොගෙණ ආශ්‍රවයන් කෙරෙන් මිදුනේ වෙයි කියායි.

“මහණෙනි, එසේ පිළිතුරු දුන්නාවූ ඒ භික්ෂුවගේ කීම යහපතැයි කියා ඔබ පිළිගත යුතුයි. ඒ අනුව සතුටු වියයුතුයි. යහපතැයි එම කීම පිළිගෙණ ඒ අනුව සතුටුව අනුමෝදන් විය යුතුය.

(මුල් ප්‍රශ්නයට ඔහු දුන් පිළිතුරෙන් සෑහීමට පත්නොවේ නම්) මතුද ප්‍රශ්නයක්, ඇසිය යුතුයි.

§ 4. , ඇවැත්නි, භාග්‍යවත්වූ, සියල්ල දන්නාවූ, සියල්ල නුවණැසින් දක්නාවූ අර්හත්වූ ඒ සම්‍යක් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් මැනවින් ප්‍රකාශ කරණලද උපාදානස්කන්ධයෝ පසෙකි.
ඒ කවර පසෙක්දයත්?
රූප උපාදානස්කන්ධය,
වේදනා උපාදානස්කන්ධය,
සංඥා උපාදානස්කන්ධය,
සංස්කාර උපාදාන
ස්කන්ධ විඥාන උපාදානස්කන්ධය
යන මේ පසයි.

ඇවැත්නි, මේ පඤ්ච උපාදානස්කන්ධයෝ භාග්‍යවත්වූ සියල්ල දන්නාවූ, සියල්ල දක්නාවූ, අර්හත්වූ සම්‍යක් සම්බුද්ධ රජාණන් වහන්සේ විසින් මැනැවින් ප්‍රකාශ කරණ ලදහ.“

මේ පඤ්ච උපාදානස්කන්ධයන් කෙරෙහි කෙසේ දන්නාවූ කෙසේ දක්නාවූ ආයුෂ්මතුන්ගේ සිත තෘෂ්ණාදෘෂ්ටි වශයෙන් නොගෙන ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදුනේද කියායි.

“මහණෙනි, ක්ෂීණාශ්‍රවවූ, වැස නිමවනලද බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යා ඇති කටයුතු දැ කොට අවසන්වූ, බහා තබනලද බර ඇති පැමිණි තමන්ගේ අර්ථය ඇති, ක්ෂය කළ භව බැඳුම් ඇති, මැනවින් දැන මිදුනාවූ භික්ෂුවගේ විසඳීම මේ ආකාර වෙයි.

“ඇවැත්නි, මම රූපය දුර්වලය නො ඇලිය යුත්තක අස්වැසිලි රහිතවූවකැයි දැන රූපයෙහි මමය මාගේ යයි ගන්නා චිත්තයාගේ සිටීමය, බැසගැනීමය, අනුසය වශයෙන් පැවැත්මයි කියනලද මේ තෘෂ්ණා දෘෂ්ටීහු වෙත්ද, ඔවුන්ගේ ක්ෂය වීමෙන්, නොඇලීමෙන්, වැලැක්වීමෙන්, හැරලීමෙන් අතහැර දැමීමෙන් මාගේ සිත මිදුනේයයි දනිමි.

ඇවැත්නි, මම වේදනාව දුර්වලය, නොඇලිය යුත්තක, අස්වැසිලි රහිතවූ වෙකැයි දැන වේදනාවෙහි මමය මාගේයයි සිත පිහිටන්නාවූ බැසගන්නාවූ අනුසය වශයෙන් පවත්නාවූ යම් තෘෂ්ණා දාෂ්ටීහු වෙත්ද, ඔවුන්ගේ ක්ෂය වීමෙන්, නොඇලීමෙන්, වැලැක්මෙන්, හැරලීමෙන් අතහැර දැමීමෙන් මාගේ සිත මිදුනේයයි දනිමි.

ඇවැත්නි, මම වනාහි සංඥාව දුර්වලය, නොඇලිය යුත්තක, අස්වැසිලි රහිත වූවෙකැයි දැන, සංඥාවෙහි මමය මගේයයි සිත පිහිටන්නාවූ බැසගන්නාවූ, අනුසය වශයෙන් පවත්නාවූ යම් තෘෂ්ණා දෘෂ්ටීහු වෙත්ද, ඔවුන්ගේ ක්ෂය වීමෙන්, නොඇලීමෙන්, වැලැක්වීමෙන්, හැරලීමෙන්, අතහැර දැමීමෙන් මාගේ සිත මිදුනේයයි දනිමි.

ඇවැත්නි, මම වනාහි සංස්කාරයන් දුර්වලය, නොඇලිය යුත්තක, අස්වැසිලි රහිතවූයෙකැයි දැන සංස්කාරයන්හි මමය මාගේයයි සිත පිහිටන්නාවූ බැස ගන්නාවූ, අනුසය වශයෙන් පවත්නාවූ, යම් තෘෂ්ණා දෘෂ්ටීහු වෙත්ද, ඔවුන්ගේ ක්ෂය වීමෙන්, නොඇලීමෙන්, වැලැක්වීමෙන් හැරලීමෙන්, අතහැර දැමීමෙන් මාගේ සිත මිදුනේ යයි දනිමි.

ඇවැත්නි, මම වනාහි විඤ්ඤාණය දුර්වලය, නො ඇලිය යුත්තක, අස්වැසිලි රහිත වූවකැයි දැන විඤ්ඤාණයෙහි මමය මාගේයයි ගන්නා චිත්තයාගේ සිටීමය, ඇතුළත්වීමය අනුශය වශයෙන් පැවැත්මයයි කියනලද යම් තාෂ්ණා දෘෂ්ටීහු වෙත්ද, ඔවුන්ගේ ක්ෂය වීමෙන් නොඇලීමෙන් වැලැක්වීමෙන් හැරලීමෙන්, අතහැර දැමීමෙන් මාගේ සිත මිදුනේයයි දනිමි.“

ඇවැත්නි, මෙසේ වනාහි පඤ්චඋපාදානස්කන්ධයන් කෙරෙහි දන්නාවූ මෙසේ දක්නාවූ මාගේ සිත තෘෂ්ණා දෘෂ්ටිවශයෙන් නොගෙණ ආශ්‍රවයන් කෙරෙන් මිදුනේය. කියායි.“

ඇවැත්නි, ඒ භික්ෂුවගේ කීම යහපතැයි කියා පිළිගත යුතුයි. ඒ අනුව සතුටු විය යුතුයි. යහපතැයි එම කීම පිළිගෙණ ඒ අනුව සතුටුව ( ප්‍රශ්නයට ඔහු දුන් පිළිතුරෙන් සෑහීමට පත්නොවේ නම්) මතුද ප්‍රශ්නයක් ඇසිය යුතුයි.

§ 5. “ඇවැත්නි, භාග්‍යවත්වූ, සියල්ල දන්නාවූ, සියල්ල නුවණැසින් දක්නාවූ, අර්හත්වූ ඒ සම්‍යක් සම්බුදුරජානන් වහන්සේ විසින් මෙම ධාතු සය මැනවින් ප්‍රකාශ කරණලදී.

කවර නම් සයක්ද යත්?
පඨවි ධාතුය, ආපො ධාතුය, තෙජො ධාතුය, වායො ධාතුය ආකාස ධාතුය, විඤ්ඤාණ ධාතුය යන සයයි.

ඇවැත්නි, භාග්‍යවත්වූ සියල්ල දන්නාවූ සියල්ල නුවණැසින් දක්නාවූ අර්හත් වූ, ඒ සම්‍යක් සම්බුදුරාජාණන් වහන්සේ විසින් මෙම ධාතු සය මැනවින් ප්‍රකාශ කරණලදහ.

ඉදින් සිය අරහත් බව ප්‍රකාශ කළාවූ ඒ භික්ෂුවගෙන් ඔබ මෙසේ ප්‍ර ශ්න කලයුතු වෙයි
“මේ ධාතු සයෙහි කෙසේ දන්නාවූ කෙසේ දක්නාවූ ආයුෂ්මතුන්ගේ සිත තාෂ්ණා දෘෂ්ටි වශයෙන් නොගෙණ ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදුනේද?” කියායි.

“මහණෙනි ක්ෂීණාශ්‍රවවූ වැස නිමවනලද බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යා ඇති කටයුතු දැ කොට අවසන්වූ බහා තබනලද බර ඇති පැමිණි තමාගේ අර්ථය ඇති ක්ෂය කළ භව බැඳුම් ඇති මැනවින් දැන මිදුනාවූ භික්ෂුවගේ පිළිතුර මේ ආකාරවේ.

(i)‘ඇවැත්නි, මම පඨවි ධාතුව මම නොවේයයි නුවණින් බැස ගතිමි. පඨවි ධාතුව ඇසුරුකොටද තමා නැත්තේය. පඨවි ධාතුව ඇසුරු කොට පවත්නා මමය මාගේ යයි ගන්නාවූ චිත්තයාගේ සිටීමය, ඇතුළත් වීමය, අනුශය වශයෙන් පැවැත්මයයි කියනලද යම් ඒ තෘෂ්ණා දෘෂ්ටීහු වෙත්ද ඔවුන්ගේ ක්ෂය වීමෙන් නොඇලීමෙන් වැළැක්මෙන්, හැරලීමෙන්, අතහැර දැමීමෙන් මාගේ සිත මිදුණේ යයි දනිමි.

(ii) “ඇවැත්නි, මම ආපෝධාතුව ආත්මයයි නො ගනිමි. ආපෝධාතුව ඇසුරුකොට ආත්මයක් ඇතැයි නොගනිමි. ආපෝ ධාතුව ඇසුරුකොට මමය මාගේයයි සිත පිහිටන්නාවූ, බැසගන්නාවූ, අනුශය වශයෙන් පවත්නාවූ යම් ඒ තෘෂ්ණා දෘෂ්ටීහු වෙත්ද, ඔවුන්ගේ ක්ෂය වීමෙන් නොඇලීමෙන් වැලැක්මෙන්, හැරවීමෙන්, අතහැර දැමීමෙන් මාගේ සිත ‘මිදුනේයයි දනිමි.

(iii) ඇවැත්නි, මම තෙජෝධාතුව ආත්මයයි නොගතිමි තෙජො ධාතුව ඇසුරුකොට, ආත්මයක් ඇතැයිද නොගතිමි. තේජෝධාතුව ඇසුරුකොට ආත්මයයි නොගතිමි. ආපෝධාතුව ඇසුරුකොටද ආත්මයක් ඇතැයි නොගතිමි. ආපෝධාතුව ඇසුරුකොට මමය මාගේයයි සිත පිහිටුවන්නාවූ බැසගන්නාවූ අනුශය වශයෙන් පවත්නාවූ යම් ඒ තෘෂ්ණා දෘෂ්ටීහු වෙත්ද, ඔවුන්ගේ ක්ෂය වීමෙන් නොඇලීමෙන් වැලැක්මෙන්, හැරවීමෙන් අතහැර දැමීමෙන් මාගේ සිත මිදුණේ යයි දනිමි.

(iv) ඇවැත්නි, මම වායෝධාතුව ආත්මයයි නොගනිමි. වයෝධාතුව ඇසුරුකොට, ආත්මයක් ඇතැයිද නොගතිමි. වායෝධාතුව ඇසුරුකොට ආත්මයයි නොගතිමි. ආපෝධාතුව ඇසුරුකොටද ආත්මයක් ඇතැයි නොගතිමි. ආපෝධාතුව ඇසුරුකොට මමය මාගේ යයි සිත පිහිටන්නාවූ බැසගන්නා වූ අනුශය වශයෙන් පවත්නාවූ, යම් ඒ තෘෂ්ණා දෘෂ්ටීහු වෙත්ද, ඔවුන්ගේ ක්ෂය වීමෙන් නොඇලීමෙන්, වැලැක්මෙන් හැරවීමෙන්, අතහැර දැමීමෙන් මාගේ සිත මිදුනේයයි දනිමි. ඇවැත්නි,

(v) මම ආකාස ධාතුව ආත්මයයි නොගතිමි. ආකාස ධාතුව ඇසුරුකොට, ආත්මයක් ඇතැයිද නොගතිමි. ආකාස ධාතුව ඇසුරුකොට ආත්මයයි නොගතිමි. ආපෝ ධාතුව ඇසුරුකොටද ආත්මයක් ඇතැයි නොගනිමි. ආපෝ ධාතුව ඇසුරුකොට මමය මාගේයයි සිත පිහිටුවන්නාවූ බැස ගන්නාවූ අනුශය වශයෙන් පවත්නාවූ යම් ඒ තෘෂ්ණා දෘෂ්ටීහු වෙත්ද, ඔවුන්ගේ ක්ෂය වීමෙන් නොඇලීමෙන්, වැලැක්මෙන් හැරවීමෙන්, අතහැර දැමීමෙන් මාගේ සිත මිදුනේයයි දනිමි.

(vi) “ඇවැත්නි, මම විඤ්ඤාණධාතුව තමා නොවේයයි නුවණින් බැසගතිමි. විඤ්ඤාණධාතුව ඇසුරුකොටද තමා නැත්තේය. විඤ්ඤාණධාතුව ඇසුරුකොට පවත්නා මමය මාගේයයි ගන්නා චිත්තයාගේ ඇතුළත්වීමය අනුශය වශයෙන් පැවැත්මයයි කියනලද යම් ඒ තෘෂ්ණා දෘෂ්ටීහු වෙත්ද, ඔවුන්ගේ ක්ෂය වීමෙන් නොඇලීමෙන්, වැලැක්මෙන්, හැරලීමෙන්, අත්හැර දැමීමෙන් මාගේ සිත මිදුණේයයි දනිමි.“

ඇවැත්නි, මෙසේ මේ ධාතු සයෙහි දන්නාවූ මෙසේ දක්නාවූ මාගේ සිත තෘෂ්ණා දෘෂ්ටි වශයෙන් නොගෙණ ආශ්‍රවයන් කෙරෙන් සිත මිදුනේය කියායි.

“ඇවැත්නි, ඒ භික්ෂුවගේ කීම යහපතැයි කියා පිළිගත යුතුයි. ඒ අනුව සතුටුවිය යුතුයි. යහපතැයි ඒ කීම පිළිගෙණ ඒ අනුව සතුටුව ( ප්‍රශ්නයට ඔහු දුන් පිළිතුරෙන් සෑහීමට පත්නොවේ නම් ) මතුද ප්‍රශ්නයක් ඇසිය යුතුයි.

§ 6. “ඇවැත්නි, භාග්‍යවත්වූ, සියල්ල දන්නාවූ, සියල්ල නුවණැසින් දක්නාවූ අර්හත්වූ ඒ සම්‍යක් සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ විසින් මේ සය වැදෑරුම්වූ අධ්‍යාත්මික බාහිර ආයතනයෝ මැනවින් ප්‍රකාශ කරණ ලදහ. කවර නම් සයක්ද යත්?

ඇසද රූපයෝද, කණද ශබ්දයෝද, නාසයද ගන්ධයෝද, දිවද රසයෝද, කයද ස්පර්ශයෝද, සිතද ධර්මයෝද යන මේ සයයි.

“ඇවැත්නි, භාග්‍යවත්වූ සියල්ල දන්නාවූ සියල්ල නුවණැසින් දක්නාවූ අර්හත්වූ ඒ සම්‍යක් සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ විසින් මේ සය වැදෑරුම්වූ ආධ්‍යාත්මික බාහිර ආයතනයෝ මැනවින් ප්‍රකාශ කරණ ලදහ.

මේ සය වැදෑරුම්වූ ආධ්‍යාත්මික බාහිර ආයතනයන් කෙසේ දන්නාවූ, කෙසේ දක්නාවූ ආයුෂ්මතුන්ගේ සිත ඒ තෘෂ්ණා දෘෂ්ටි වශයෙන් නොගෙණ ආශ්‍රවයන් ගෙන් මිදුණේද කියායි.

‘මහණෙනි, ක්ෂීණාශ්‍රවවූ, වැස නිමවනලද බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යා ඇති කටයුතු දෑ කොට අවසන්වූ බහා තබනලද බර ඇති පැමිණි තමාගේ අර්ථය ඇති ක්ෂය කළ බව බැඳුම් ඇති මැනවින් දැන මිදුනාවූ භික්ෂුවගේ විසඳීම මේ ආකාරවේ.

(i) “ඇවැත්නි, ඇසෙහිද, රූපයෙහිද, චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙහිද, චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු ධර්මයන් කෙරෙහිද, යම් කැමැත්තෙක් වේද, යම් ඇලීමක් වේද, යම් සතුටු වීමක් වේද, යම් තණ්හාවක් වේද, මමය මාගේයයි ගන්නා චිත්තයාගේ සිටීමය, බැස ගැනීමය. අනුශය වශයෙන් පැවැත්මයි කියනලද යම් තෘෂ්ණාදෘෂ්ටීහු වෙත්ද ඔවුන්ගේ ක්ෂයවීමෙන්, නොඇලීමෙන්, වැළැක්වීමෙන්, හැරලීමෙන්, අතහැර දැමීමෙන් මාගේ සිත මිදුනේ වේයයි දනිමි.

(ii) “ඇවැත්නි, කණෙහිද, ශබ්දයෙහිද, සොත විඤ්ඤානයෙහිද, ශ්‍රොත විඥානයෙන් දතයුතුවූ ධර්මයන්හිද, යම් තෘෂ්ණා ඡන්දයක් වේද, යම් ඇලීමෙක් වේද, යම් සතුටුවීමක් වේද, යම් තෘෂ්ණාවක් වේද, මමය මාගේයයි ගන්නා චිත්තයාගේ සිටීමය බැස ගැණීමය, අනුශය වශයෙන් පැවැත්මයයි කියනලද යම් තෘෂ්ණා දෘෂ්ටීහු වෙත්ද, ඔවුන්ගේ ක්ෂය වීමෙන්, නොඇලීමෙන්, වැලැක්මෙන්, හැරලීමෙන් අතහැර දැමීමෙන් මාගේ සිත මිදුණේයයි දනිමි.“

ඇවැත්නි, මේ සය වැදෑරුම් ආධ්‍යාත්මික බාහිර ආයතනයන් කෙරෙහි මෙසේ දන්නාවූ, මෙසේ දක්නාවූ මාගේ සිත තෘෂ්ණා දෘෂ්ටි වශයෙන් නො ගෙණ ආශ්‍රවයන් කෙරෙන් සිත මිදුනේය කියායි.

“ඇවැත්නි, ඒ භික්ෂුවගේ කීම යහපතැයි කියා පිළිගත යුතුයි. ඒ අනුව සතුටුවිය යුතුයි. යහපතැයි ඒ කීම පිළිගෙණ ඒ අනුව සතුටුව ( ප්‍රශ්නයට ඔහු දුන් පිළිතුරෙන් සෑහීමට පත්නොවේ නම් ) මතුද ප්‍රශ්නයක් ඇසිය යුතුයි.

§ 7 “මේ විඤ්ඤාණ සහිත වූ කයෙහිද, බාහිරවූ සියළු ආරම්මණයන්හිද, කෙසේ දන්නාවූ කෙසේ දක්නාවූ ආයුෂ්මතුන්ගේ මමය මාගේ යයි ගන්නාවූ මානානුශයයෝ මැනවින් උදුරා දමන ලද්දාහුද? කියායි.

“මහණෙනි, ක්ෂීණාශ්‍රව වූ වැස නිමවන ලද බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යාව ඇති කටයුතු දෑ කොට අවසන් වූ බහා තබන ලද බර ඇති පැමිණි තමාගේ අර්ථය ඇති ක්ෂය කළ භව බැඳුම් ඇති, මැනවින් දැන මිදුනාවූ භික්ෂුවගේ විසඳීම් මේ ආකාර වෙයි.“

ඇවැත්නි, ‘මම පෙර ගිහිව වසන්නේ නො දන්නෙක් වීමි. මට තථාගතයන් වහන්සේ හෝ තථාගත ශ්‍රාවක කෙනෙක් හෝ දහම් දෙසූහ. මම ඒ ධර්මය අසා තථාගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාව ලැබුවෙමි. ඒ ශ්‍රද්ධා ලාභයෙන් යුක්තවූ ඒ මම මෙසේ සිතිමි. කෙලෙස් දූවිලි වැදෙන මගවූ, ගිහිගෙයි විසීම අවහිරයකි. පැවිද්ද (නිදහස්වූ) අවකාශ ඇතියෙයි ගිහිගෙයි වසන්නහු විසින් එකාන්තයෙන් සම්පූර්ණවූ, එකාන්තයෙන් පිරිසිදුවූ, ලියවන ලද හක්ගෙඩියක් මෙන් පිරිසිදුවූ බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යාවෙහි හැසිරෙන්ට පහසු නොවේ. මම කෙස් රැවුල් බා කසාවත් හැඳ ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදිවන්නෙම් නම් ඉතා යහපත්ය කියායි.“

ඇවැත්නි, ‘ඒ මම පසු කාලයෙහි ස්වල්පවූ හෝ මහත්වූ හෝ වස්තු හැර, ස්වල්පවූ හෝ මහත්වූ හෝ නෑ සමූහයා හැර, කෙස් රැවුල් බා කසාවත් හැඳ ගිහිගෙයින් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදිවීමි.‘

මෙසේ පැවිදිවූ ඒ මම භික්ෂූන්ගේ ශික්ෂාවෙන් හා ආජිවයෙන් යුක්තවූයේ ප්‍රාණඝාතය හැර ප්‍රාණඝාතයෙන් වෙන්වූයේ වීමි. බහා තබනලද දඬු ඇත්තේ, බහා තබන ලද අවි ඇත්තේ, ලජ්ජාවෙන් යුක්තවූයේ දයා සහිත වූයේ සියළු ප්‍රාණීන් කෙරෙහි හිතානු කම්පා ඇතිව විසීමි.

‘නුදුන්දෙය ගැනුම හැර නුදුන් දෙය ගැණුමෙන් වෙන් වීමි. දුන්දෙය ගන්නේ දුන්දෙය බලාපොරොත්තු වන්නේ සොරසිත් රහිතවූ පිරිසිදු වූවෙක්ව විසීමි.‘

මෛථුන සෙවනය දුරුකොට, මෛථූන නම්වූ ග්‍රාම ධර්මයෙන් වෙන්වූයේ බ්‍රහ්මචාරී වීමි.

මුසාවාදය හැර මුසාවාදයෙන් වෙන්වූයේ වීමි. සත්‍යය කියන්නෙක්, සත්‍යයෙන් සත්‍යය ගලපන්නෙක්, ස්ථිර කථා ඇත්තෙක් ඇදහියයුතු කථා ඇත්තෙක්, ලෝකයාට බොරු කියන්නෙක්, නොවීමි.

කේළාම් වචනය හැර කේළාම් වචනයෙන් වෙන්වූයේ වීමි.

මොවුන්ගේ භෙදය පිණිස මෙතනින් අසා එතැන නොකියන්නෙක් ඔවුන්ගේ භෙදය පිණිස එතනින් අසා මෙතැන නොකියන්නෙක් මෙසේ වෙන්වූවන්ගේ සමගිය ඇතිකරන්නෙක්, සමගි වූවන්ගේ සමගිය තව තවත් දියුණු කරන්නෙක් සමගියෙහි ඇළුනෙක් සමගියෙහි යෙදුනෙක් සමගියෙහි සතුටු වූවෙක් සමගිය ඇතිකරන්නාවූ වචනය කියන්නෙක් වීමි.‘

පරුෂ වචනය හැර පරුෂ වචනයෙන් වෙන්වූයේ වීමි. යම් ඒ වචනයක් ප්‍රියවේද, කණට මිහිරිවේද, ප්‍රෙම කළයුතුද, හදපතුළටම යන සුළුද, පුරවැසියන් විසින් ව්‍යවහාර කරන්නේද, බොහෝ දෙනා කැමතිවන්නහුද, බොහෝ දෙනාගේ මන වඩන්නේද, එබඳුවූ වචනය කියන්නෙක්වීමි.‘

හිස් වචන කීමහැර හිස් වචන කීමෙන් වෙන්වූයේ වීමි. සුදුසු කාලයෙහි කියන සුළුවූ, සිදුවූ දෙය කියන සුළුවූ, අර්ථවත් දෙය කියන සුළුවූ, ධර්මයෙන් යුත් දෙය කියන සුළුවූ, විනයෙන් යුත් දෙය කියන සුළුවූ විනයෙන් යුත් දෙය කියන සුළුවූ නිධානයක් මෙන්වූ, සිතේ තබාගැනීමට සුදුසුවූ, සුදුසු කල්හි කරුණු සහිතව අර්ථවත්වූ, ප්‍රමාණවත් වචන කියන්නෙක් වීමි.

ඒ මම පැලවෙන්නාවූ නිල් තණ පැලෑටි යනාදිය කැඩීමෙන් බිඳීමෙන් වෙන්වූයේ වීමි.

රාත්‍රි භෝජනයෙන් වැළකුණේ ඒක භක්තික වීමි.

නැටීම්, ගැයීම්, වැයීම් විසුළු දැකීමෙන් වෙන්වූයේ වීමි.

සැරසීමට හා අලංකාරයට කරුණුවු මල් ගඳ විලවුන් දැරීමෙන් වෙන්වූයේ වීමි.

උස් ආසන මහ ආසනවලින් වෙන් වූයේ වීමි.

රන් රිදී (මසු කහවණු) පිළිගැන්වීමෙන් වෙන්වූයේ වීමි.

අමු ධාන්‍ය පිළිගැණීමෙන් වෙන්වූයේ වීමි.

අමු මස් පිළිගැණීමෙන් වෙන්වූයේ වීමි.

ස්ත්‍රීන් හා කන්‍යාවන් පිළිගැණීමෙන් වෙන්වූයේ වීමි.

දාසි දාසයන් පිළිගැණීමෙන් වෙන්වූයේ වීමි.

එළු බැටළුවන් පිළිගැණීමෙන් වෙන්වූයේ වීමි. කුකුළන් හූරන් පිළිගැණීමෙන් වෙන්වූයේ වීමි. ඇත් ගව අස් වෙළඹුන් පිළිගැණීමෙන් වෙන්වූයේ වීමි.

කෙත් වත් පිළිගැණීමෙන් වෙන් වූයේ වීමි.

දූතයන් විසින් කරණු ලබන පණිවුඩ පණත් ගෙණ යාමෙන් වෙන්වූයේ වීමි.

තරාදි ලොහො සේරු ආදියෙන් කරණ සොර වෙළඳාමෙන් වෙන්වූයේ වීමි’

අල්ලස් ගැණීම්, රැවටුම්, රන්වැනි දෙය රන්ය යනාදීන් කරණ වඤ්චා යන මේ වංකකම්වලින් වෙන්වූයේවීමි.‘

අත් පා කැපීම්, මැරීම්, බැඳීම්, සැඟවී මුළාකිරීම්, ගම් පැහැරීම්, බලයෙන් ගැනීම් ආදියෙන් වෙන්වූයේ වෙමි.‘

ඒ මම කයට පොහොනා තරම්වූ සිවුරෙන්ද කුසට පොහොනා තරමවූ පිණ්ඩපාතයෙන්ද සතුටු වූයේ වීමි.

යම් යම් තැනකට ගියෙම්ද (සිවුරු පිරිකර) රැගෙණම ගියෙමි. යම්සේ පක්ෂියෙක්, තෙම යම් යම් තැනකට පියාඹායේද, පියාපත් බර සහිතවම පියාඹායේ. ඇවැත්නි, එපරිද්දෙන්ම මම කය පොහොනා සිවුරින් කුස පොහොනා පිණ්ඩපාතයෙන් සතුටුවූයේ වීමි. යම් යම් තැනකට ගියෙමි. (ඒ ඒ තැනට සිවුරු පිරිකර) රැගෙනම ගියෙමි.‘

ඒ මම මේ ආර්‍ය්‍යවූ ශීලස්කන්ධයෙන් සමන්විත වූයේ අධ්‍යාත්මිකවූ නිවැරදි සුවය වින්දෙමි.

මම ඇසින් රූප දැක නිමිති වශයෙන් නොගන්නේ, අනු ව්‍යඤ්ජන වශයෙන් නොගන්නේ වීමි. යම් හෙයකින් ඒ නිමිති ගැණීම හේතුකොටගෙණ චක්ඛුන්ද්‍රිය අසංවර කළවුන් අනුව ලෝභය හා දොම්නස් නම්වූ පවිටු අකුසල ධර්මයෝ වහනය වෙත්ද, එහෙයින් ඇසේ සංවරය පිණිස, පිළිපැද්දෙමි. ඇස රැක්කෙමි ඇසෙහි සංවරයට පැමිණියෙමි.

කණින් ශබ්දය අසා ලකුණු වශයෙන් නොගන්නේ, කුඩා ලකුණු වශයෙන් නොගන්නේවීමි යම් හෙයකින් ඒ නිමිති ගැණීම හේතුකොටගෙණ සෝතෙන්ද්‍රිය අසංවර කළවුන් අනුව ලෝභ දොස යන පවිටු අකුශල ධර්මයන් වහනය වෙත්ද, එහෙයින් ඔහුගේ සංවරය පිණිස පිළිපැද්දෙමි.

නාසයෙන් ගන්ධය දැන ලකුණු වශයෙන් කුඩා ලකුණු වශයෙන් නොගන්නේ වීමි. යම් හෙයකින් ඒ ලකුණු වශයෙන් කුඩා ලකුණු වශයෙන් ගැනීම හේතුකොටගෙණ ඝාණෙන්ද්‍රිය ලකුණු වශයෙන් නොගන්නේ, කුඩා ලකුණු වශයෙන් නොගන්නේ, වීමි.

යම් හෙයකින් ඒ නිමිති ගැණීම හේතුකොටගෙණ සොතෙන්ද්‍රිය සංවර කළවුන් අනුව ලෝභ දොස යන පවිටු අකුශල ධර්මයන් වහනය වෙත්ද, එහෙයින් ඔහුගේ සංවරය පිණිස පිළිපැද්දෙමි.

දිවෙන්ද රස විඳ ලකුණු වශයෙන් නොගන්නේ. කුඩා ලකුණු වශයෙන් නොගන්නේ වීමි. යම් හෙයකින් ඒ ලකුණු වශයෙන් ගැනීම කුඩා ලකුණු වශයෙන් ගැනීම හේතුකොටගෙණ ජිව්හෙන්ද්‍රිය ලකුණු වශයෙන් නොගන්නේ කුඩා ලකුණු වශයෙන් නොගන්නේ වීමි. යම් හෙයකින් ඒ නිමිති ගැනීම හේතුකොටගෙණ ජිව්හා ඉන්ද්‍රිය සංවර කළවුන් අනුව ලෝභ දොස යන පවිටු අකුසල ධර්මයන් වහනය වෙත්ද, එහෙයින් ඔහුගේ සංවරය පිණිස පිළිපැද්දෙමි.

කයින් ස්පර්ශය ස්පර්ශකොට ලකුණු වශයෙන් නොගන්නේ, කුඩා ලකුණු වශයෙන් නොගන්නේ, වීමි. යම් හෙයකින් ඒ නිමිති ගැනීම හේතුකොටගෙණ කායෙන්ද්‍රිය ලකුණු වශයෙන් නොගන්නේ, කුඩා ලකුණු වශයෙන් නොගන්නේ වීමි. යම් හෙයකින් ඒ නිමිති ගැනීම හේතු කොටගෙණ කාය ඉන්ද්‍රිය සංවර කළවුන් අනුව ලෝභ දොස යන පවිටු අකුශල ධර්මයන් වහනය වෙත්ද, එහෙයින් ඔහුගේ සංවරය පිණිස පිළිපැද්දෙමි.

මනසින් ධර්මය (ධර්මා ලම්බනය) දැන නිමිති වශයෙන් නොගන්නේ අනු ව්‍යඤ්ජන වශයෙන් නොගන්නේ වීමි. යම් හෙයකින් ඒ නිමිති ගැනීම හේතුකොට මනින්ද්‍රිය අසංවර කළ වුන් අනුව ලෝභය හා දොම්නස නම් පවිටු අකුශල ධර්මයෝ වහනය වෙත්ද එහෙයින් සිතේසංවරය පිණිස පිළිපැද්දෙමි. මනින්ද්‍රිය රැක්කෙමි. මනින්ද්‍රියෙහි සංවරයට පැමිණියෙමි.

එසේ මම මේ ආර්‍ය්‍යවූ ඉන්ද්‍රිය සංවරයෙන් යුක්තවූයේ අධ්‍යාත්මිකවූ කෙලෙස් හා අමිශ්‍රවූ සුවය වින්දෙමි.

‘ මම ඉදිරියට යාමෙහිද, ආපසු ඊමෙහිද, සතියෙන් යුක්තවූයේවීමි. ඉදිරිපස බැලීමෙහිද හැරී බැලීමෙහිද නුවණින් යුක්තවීමි. (අත්පා) දිගු කිරීමෙහිද, හැකිලීමෙහිද, සතියෙන් යුක්තවීමි. සඟලසිවුර පාත්‍රසිව්රු දැරීමෙහිද නුවණින් යුක්ත වීමි. අනුභව කිරීමෙහි, පීඹෙහි, කෑමෙහි රසවිඳ ගැන්මෙහි සතියෙන් යුක්තවීමි. මලමුත්‍ර කිරීමෙහි නුවණින් යුක්තවීමි. යාමෙහි සිටීමෙහි හිඳීමෙහි නිදීමෙහි නිදිමැරීමෙහි කීමෙහි, නිශ්ශබ්දවීමෙහි සතියෙන් යුක්තවීමි.

‘ මම මේ ආර්‍ය්‍ය වූ සීලස්කන්ධයෙන්ද සමන්විත වූයේ මේ ආර්‍ය්‍යවූ ඉන්ද්‍රිය සංවරයෙන්ද සමන්විත වූයේ මේ ආර්‍ය්‍යවූ සිහිනුවණින්ද යුක්ත වූයේ අරණ්‍යය, වෘක්ෂ මූලය, පර්වතයක කඳුරැළිය, ගිරිගුහාවය, සොහොනය, කැලෑවෙහිය, දුරසෙනසුනය (අභ්‍යවකාසය) එලිමහනය පිදුරුගොඩය යන විවේක සෙනසුනක් භජනය කෙළෙමි.

‘මම සවස් කල පිණ්ඩපාතයෙන් පෙරළා අවුත් අරමිනිය ගොතා හිඳ කය කෙළින් තබා සතිය පෙරටුකොට එලවා හුන්නෙමි. මම ස්කන්ධ ලෝකයෙහි ආශාව දුරු කොට පහවූ ආශාවෙන් යුත් සිතින් විසීමි. ආශාවෙන් සිත මුදා පිරිසිදු කෙළෙමි.
ක්‍රෝධය හැර ක්‍රෝධයෙන් තොරවූ සිත් ඇත්තේ සියළු සත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පා ඇතිව විසීමි.
ව්‍යාපාද දොෂයෙන් සිත පිරිසිදු කෙළෙමි.
ථීනමිද්ධය හැර පහවූ ථීනමිද්ධය ඇත්තේ ආලෝක සඥාවෙන් යුක්තවූයේ සතියෙන් හා ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ විසීමි. ථීනමිද්ධයෙන් සිත පිරිසිදු කෙළෙමි.
උද්ධච්චකුක්කුච්චය හැර ඇතුළත සංසිඳවූ සිත් ඇත්තේ උද්ධච්චකුක්කුච්ච රහිතව විසීමි. උද්ධච්චකුක්කුච්චයෙන් සිත පිරිසිදු කෙළෙමි.
විචිකිච්ඡාව හැර එතර කළ විචිකිච්ඡා ඇත්තේ සැක රහිත වූයේ විසීමි. කුශල ධර්මයන්හි වූ සැකයෙන් සිත පිරිසිදු කෙළෙමි.

මම මේ ප්‍රඥාව දුර්වල කරන්නාවූ සිත කිලිටි කරන්නාවූ පඤ්ච නීවරණයන් හැර කාමයන්ගෙන් වෙන්ව, අකුශල ධර්මයන්ගෙන් වෙන්ව විතර්ක සහිතවූ විචාර සහිතවූ විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීති සුඛ ඇති ප්‍රථමධ්‍යානයට පැමිණ විසීමි.

විතර්ක විචාරයන්ගෙන් සංසිඳීමෙන් ඇතුළත පහද වන්නාවූ සිත එකඟ කරන්නාවූ විතර්ක රහිතවූ විචාර රහිත වූ සමාධියෙන් හටගත් ප්‍රීති සුඛය ඇති දූතියධ්‍යානයට පැමිණ විසීමි.

ප්‍රීතියෙන්ද වෙන්වීමෙන් උපෙක්ෂා සහිතවූයේ විසීමි. සිහියෙන් යුක්ත වූයේ ප්‍රඥාවෙන් යුක්ත වූයේ සුඛයද, කයින් වින්දෙමි. උපේකෂා සහිත වූයේ සිහියෙන් යුක්තවූයේ සුවසේ වෙසේයයි ඒ යම් ධ්‍යානයකට ආර්‍ය්‍යයෝ කියත්ද, ඒ තෘතියධ්‍යානයට පැමිණ විසීමි.

සුඛයද පහ කිරීමෙන් දුක්ඛයද පහ කිරීමෙන් පළමුවම සොම්නස් දොම්නස් දෙදෙනාගේ දුරු කිරීමෙන් දුක්ද නොවූ සැපද නොවූ උපෙක්ෂාවෙන් හා සිහියෙන් පිරිසිදුවූ චතුර්ථ ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කෙළෙමි.

‘මම මෙසේ සිත සමාධිගතවූ කල්හි පිරිසිදුවූ කල්හි කෙලෙස් රහිත වූ කල්හි උපක්ලේෂ රහිතවූ කල්හි මෘදුවූ කල්හි, කර්මණ්‍ය වූ කල්හි නිශ්චල වූ කල්හි නොසැලෙන බවට පැමිණියාවූ කල්හි ආශ්‍රවයන්ගේ ක්ෂය පිණිස සිත නැමීමි.

‘මම මේ දුකයයි තත්වූ පරිදි දැනගත්තෙමි මේ දුක්ඛ සමුදය (දුක් ඉපදීමේ හේතුව) යයි තත්වූ පරිදි දැනගත්තෙමි. මේ දුක්ඛ නිරෝධය (දුක් නැතිවීම) යයි තත්වූ පරිදි දැන ගත්තෙමි. මේ දුක්ඛ නිරෝධ ගාමිණී ප්‍රතිපදාව (දුක් නැති කිරීමේ ප්‍රතිපත්තිය) යයි තත්වූ පරිදි දැන ගත්තෙමි.

මේ ආශ්‍රවයෝ යයි තත්වූ පරිදි දැන ගත්තෙමි. මේ ආශ්‍රව ඉපදීමේ හේතුව (ආසව සමුදය) යයි තත්වූ පරිදි දැන ගත්තෙමි. මේ ආශ්‍රව නැතිවීම (ආසව නිරෝධ) යයි තත්වූ පරිදි දැනගත්තෙමි. මේ ආශ්‍රව නිරෝධයට යන ප්‍රතිපදාව (ආසව නිරෝධ ගාමිණී පටිපදා) යයි තත්වූ පරිදි දැන ගත්තෙමි.

‘මෙසේ දන්නාවූ මෙසේ දක්නාවූ මාගේ සිත කාමාශ්‍රවයන්ගෙන්ද මිදුනේය. භවාශ්‍රවයන්ගෙන්ද මිදුනේය. අවිද්‍යාශ්‍රවයන්ගෙන්ද සිත මිදුනේය. මිදීමෙහි මිදුණේය යන නුවණ පහළ විය. නැවත නැවත ඉපදීම නැති විය. බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යාව වැස නිමවන ලදි, කටුයතු දෑ කරණ ලදි. මේ (දුක් නැතිකිරීම) මින්මතු කළ යුත්තක් නැතැයි දැනගතිමි.

“ඇවැත්නි, ‘මේ විඤ්ඤාණ සහිත කයෙහිද බාහිරවූ සියළු නිමිතින්ද මෙසේ දන්නාවූ මෙසේ දක්නාවූ මාගේ මමය මාගේයයි ගන්නා මානානුශයෝ මැනවින් උපුටා දමන ලදහ’ කියායි.

“ඇවැත්නි, ඒ භික්ෂුවගේ කීම යහපතැයි කියා පිළිගත යුතුයි. ඒ අනුව සතුටු විය යුතුයි. යහපතැයි ඒ කීම පිළිගෙණ ඒ අනුව සතුටුව මෙසේ කියයුතු වන්නේය. “යම් හෙයකින් එබඳු ආයුෂ්මත්වූ බ්‍රහ්මචාරී කෙනෙක් දකිමුද, ඇවැත්නි, එය අපට ලාභයකි. ඇවැත්නි, එය අපට මනාවූ ලාභයකි.”

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළසේක.
සතුටුවූ ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගත්තාහුය.

MN 02-03-02 අග්ගි වච්ඡගොත්ත සූත්‍රය

පූජ්‍යපාද ඉදුරුහේනේ ධමිමදේව ස්වාමින් වහන්සේ

§ 1, මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර අනේපිඩු මහ සිටුහු කර පුජා කල ජෙතවන ආරාමයෙහි වාසය කළහ.

§ 2. එකල්හි වච්ඡගොත්ත නම් පරිව්‍රාජකයා, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හා ධර්ම කතාවක යෙදෙනු කැමැත්තෙන් එහි ගොස් උන් වහන්සේ හා ආ ගිය කථා කොට නිමවා මෙසේ ඇසීය.

§ 2.1. “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස,
කිමෙක්ද? ඔබ වහන්සේ “මේ ‘ලොකය සදාකාලිකය, මෙය පමණක්ම සත්‍යය. මෙයින් වෙනස් අන්‍ය මත අසත්‍යය යන දෘෂ්ටිය දරන්නේ ද?”
“වච්ඡය, මම ‘ලොකය සදාකාලිකය, මෙයම සත්‍යයි මෙයින් අන්‍ය මත සිස්ය, යන දෘෂ්ටිය නොදරමි.”

§ 2.2 .“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස,
කිමෙක්ද? භවත් ගෞතමයන් ‘ලොකය සදාකාලික නොවේ. මෙයම සත්‍යයි මෙයින් අන්‍ය මත හිස්ය, යන දෘෂ්ටිය දරන්නේ ද?”
“වච්ඡය, තථාගතයන් ‘ලොකය සදාකාලික, නොවේ. මෙයම සත්‍යය මෙයින් අන්‍ය මත සිස්ය, යන දෘෂ්ටිය නොදරන්නේය. .”

§2.3, “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? භවත් ගෞතම තෙමේ ‘ලොකයේ කෙළවරක් ඇත්තේය. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය වූ මත අසත්‍යය’යි, යන දරන්නේ ද?”
“ වච්ඡය, තථාගතයන් ‘ලොකයෙහි කෙළවරක් ඇත්තේය. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත බොරු ය.’යි දෘෂ්ටියක් නොදරමි. ”

§ 2.4 “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? ඔබ ‘ලොකයෙහි කෙළවරක් නැත්තේය. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත අසත්ස්යයය්’යි යන දෘෂ්ටිය දරන්නේ ද?” ”
“ වච්ඡය, තථාගතයන් ‘ලොකයෙහි කෙළවරක් නැත්තේය. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත බොරුය’යි යන දෘෂ්ටිය නොදරමි. ”

§ 2.5 “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? භවත් ගෞතමයන් මේ ‘ශරීරය සහ ආත්මය එකක් ම වේ, මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය වූ මත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ටියක් දරන්නේ ද?” ”
“වච්ඡය තථාගතයන් ‘ශරීරය සහ ආත්මය එකක්මය යන දෘෂ්ඨියක් නොදරයි, මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍යමත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ටියක් ද නොදරයි .”

[718:- ආත්මය සහ ශරීරය යනු එකක්මය ඒ දෙකම එකකි ය යන් මතය භෞතික වාදය වෙයි. ජීවාත්මය හා ශරීරය එකට බැදී ඇති බව කියවෙන මේ දෘෂ්ඨිය ට ප්‍රතිවිරුද්ධ වන මී ලඟට අසන ප්‍රශ්නයේ තේරුම නම් ආත්මය ශරීරය ට වඩා උසස් හා ශරීරයෙන් තොරව පැවතිය හැකි බව හැඟවෙන බොහෝ අය අදහන ආත්ම වාදයයි. ]

§ 2 .6“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? භවත් ගෞතම තෙමේ ‘ජීව ආත්මය අනිකක් වේ. ශරීරය අනිකක් වේ. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍යමත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ටි දරන්නේ ද?”
“ වච්ඡය, තථාගතයන් ‘ජීවය අනිකක් වේ. ශරීරය අනිකක් වේ. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍යමත සිස්යයි මෙබඳු දෘෂ්ඨියක් නොදරයි . ”

§ 2 .7. “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? භවත් ගෞතම තෙමේ ‘සත්ව තෙම මරණින් මතු වෙයි. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍යමත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ටි දරන්නේද ?”
“වච්ඡය, මම ‘සත්වතෙම මරණින් මතු වේ. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍යමත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ටියක් නොදරමි.”

§ 2 .8. “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? භවත් ගෞතමයන් ‘සත්වයා මරණින් මතු නොවේ. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍යමත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ටි දරන්නේ ද?” ”
“ වච්ඡය, තථාගතයන් ‘සත්ව තෙම මරණින් මත්තෙහි නොවේ. මෙයම සත්‍යය මෙයින් අන්‍යමත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ඨියක් නොදරයි . ”

§ 2 .9. “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? භවත් ගෞතම තෙමේ ‘සත්වයා මරණින් මතු වන්නේද වෙයි. නොවන්නේද වෙයි, මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ටි දරන්නේ ද?” ”

“වච්ඡය, මම ‘සත්ව තෙම මරණින් මත්තෙහි වන්නේද වෙයි, නොවන්නේද වෙයි මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ඨියක් නොදරයි . ”

§ 2 . 10. “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? භවත් ගෞතමයන්, ‘සත්වයා මරණින් මතු නොම වෙයි. නොවන්නේ නොවෙයි, මෙයම සත්‍යය. මෙයින් අන්‍ය මත සිස්ය’යි මෙබඳු දෘෂ්ටි දරන්නේ ද?”

“ වච්ඡය, තථාගතයන් සත්ව තෙම මරණින් මත්තෙහි නොමවෙයි. නොවන්නේ නොවෙයි. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ටි නොදරමි. ”

§ 3 . “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? භවත් ගෞතමයන් අප, ‘ලොකය සදාකාලික වේ. මෙයම සත්‍යය. මෙයින් අන්‍ය මත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේදැයි මෙසේ විචාරණ ලද්දේ ‘වච්ඡය මම ලොකය සදාකාලිකය, මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත සිස්ය’යි මෙබඳු දෘෂ්ටි නොදරමි. ’ කීවෙහිය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? භවත් ගෞතම තෙමේ, ලොකය ශාස්වත නොවේ. මෙයම සත්‍යය. මෙයින් අන්‍ය මත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේදැ?’යි මෙසේ විචාරණ ලද්දේද ‘වච්ඡය, මම, ලොකය සදාකාලික නොවේ. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේද නොවෙමියි කීයෙහිය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද, භවත් ගෞතම තෙමේ, ලොකය කෙළවර ඇත්තේය. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍යමත සිස්ය’යි මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේද?’යි මෙසේ විචාරණ ලද්දේද ‘වච්ඡය, මම ලොකය කෙළවර ඇත්තේය. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ටි නොදරමි. යි’ කීයෙහිය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද, භවත් ගෞතම තෙමේ ලොකය කෙළවර නැත්තේය. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත සිස්යයි, මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේදැයි මෙසේ විචාරන ලද්දේද ‘වච්ඡය, මම ලොකය කෙළවර නැත්තේය. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත සිස්ය’යි, මෙබඳු දෘෂ්ටි නොදරමි.”යි කීයෙහිය.

භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? භවත් ගෞතම තෙමේ එයම ජීවයවේ, එයම ශරීරයවේ, මෙයම සත්‍යයි. මෙයින් අන්‍ය මත හිස්යයි, මෙබඳු දෘෂ්ටි දරන්නේදැයි ?’යි මෙසේ විචාරණ ලද්දේද, ‘වච්ඡය, මම එය ජීවය එය ශරීරය මෙයම සත්‍යය මෙයින් අන්‍ය මත සිස්යයි මම මෙබඳු දෘෂ්ටි නොදරමි”යි කීයෙහිය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? භවත් ගෞතම තෙමේ ජීවය අනිකක, ශරීරය අනිකක, මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත සිස්යයි, මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේද?” මෙසේ විචාරණ ලද්දේද, “වච්ඡය, ජීවය අනිකක, ශරීරය අනිකක, මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍යමත සිස්යයි, මම මෙබඳු දෘෂ්ටි නොදරමි. යි’ කීයෙහිය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද, භවත් ගෞතමයන්, සත්වතෙම මරණින් මත්තෙහි වෙයි. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත සිස්යයි, මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේද?” මෙසේ විචාරණ ලද්දේද, ‘වච්ඡය, සත්ව තෙම මරණින් මත්තෙහි වෙයි. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත සිස්යයි, මම මෙබඳු දෘෂ්ටි නොදරමි. යි’ කීයෙහිය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? භවත් ගෞතම තෙමේ, සත්වතෙම මරණින් මත්තෙහි නොවෙයි. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත සිස්යයි, මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේදැයි, මෙසේ විචාරණ ලද්දේද, “වච්ඡය, සත්ව තෙම මරණින් මත්තෙහි නොවෙයි. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත සිස්යයි මම මෙබඳු දෘෂ්ටි නොදරමි.” කීයෙහිය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? භවත් ගෞතම තෙමේ, සත්ව තෙම මරණින් මත්තෙහි වන්නේද වෙයි, නොවන්නේද වෙයි, මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍ය මත සිස්යි මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේද? මෙසේ විචාරණ ලද්දේද, ‘වච්ඡය, මම සත්ව තෙම මරණින් මත්තෙහි වන්නේද වෙයි, නොවන්නේද වෙයි, මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍යමත සිස්යයි මෙබඳු දෘෂ්ටි නොදරමි. යි’ කීයෙහිය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, කිමෙක්ද? භවත් ගෞතම තෙමේ, සත්ව තෙම මරණින් මත්තෙහි නොම වෙයි. නොවන්නේත් නොවෙයි. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍යමත සිස්යි, මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේද? මෙසේ විචාරණ ලද්දේද, ‘වච්ඡය, සත්වතෙම මරණින් මත්තෙහි නොමවෙයි. නොවන්නේත් නොවෙයි. මෙයම සත්‍යය, මෙයින් අන්‍යමත සිස්යයි, මම මෙබඳු දෘෂ්ටි නොදරමි. යි’ කීයෙහිය.

§ 4. “භවත් ගෞතම තෙමේ කිනම් ආදීනවයක් දකිමින් මෙසේ මේ සියලු දෘෂ්ටි ගතිවලට නොපැමිණියේ වෙහිද?”

“වච්ඡය, ලෝකය ශාස්වතය යන මේ දෘෂ්ටිය, දෘෂ්ටි වනයකි, දෘෂ්ටි කාන්තාරයකි , දෘෂ්ටි හුලකි, දෘෂ්ටි චපල බවය, දෘෂ්ටි සංයොජනය දුක් සහිතය, උවදුරු සහිතය, වෙහෙස කරවන සුළුය, දැවිලි සහිතය,

ඒ දෘෂ්ඨිය සසර කලකිරීම පිණිස, භවයෙහි නොඇලීම පිණිස, දුක් නැතිකිරීම පිණිස, සංසිඳීම පිණිස, දැනීම පිණිස, අවබොධය පිණිස, නිර්වාණය පිණිස නොපවතියි.

“වච්ඡය, ලොකය අශාස්වතය යන මේ දෘෂ්ටිය, දෘෂ්ටිවනය, දෘෂ්ටිකාන්තාරය, දෘෂ්ටිවිසකටුව, දෘෂ්ටිචපලබව, දෘෂ්ටි රැහැන දුක් සහිත වේ, උවදුරු සහිතවේ. දැඩි වෙහෙස සහිතවේ. දැවිලි සහිතවේ. කලකිරීම පිණිස, නොඇලීම පිණිස, දුක් නිවීම පිණිස, සංසිඳීම පිණිස, යහපත් දැනීම පිණිස, අවබොධය පිණිස නිවන් පිණිස නොපවතියි.

“වච්ඡය ලෝකය කෙළවර ඇත්තේය යන මේ දෘෂ්ටිය, දෘෂ්ටිවනය, දෘෂ්ටිකාන්තාරය, දෘෂ්ටිවිසකටුව, දෘෂ්ටි චපලබව දෘෂ්ටිරැහැන දුක්සහිතවේ. උවදුරු සහිතවේ. දැඩි වෙහෙස සහිතවේ. දැවිලි සහිතවේ. කලකිරීම පිණිස, නො ඇලීම පිණිස, දුක් නිවීම පිණිස, සංසිඳීම පිණිස, යහපත් දැනීම පිණිස, අවබොධය පිණිස, නිවන් පිණිස නොපවතියි.

“වච්ඡය, ලොකය කෙළවර නැත්තේය යන මේ දෘෂ්ටිය, දෘෂ්ටිවනය, දෘෂ්ටිකාන්තාරය, දෘෂ්ටිවිසකටුව, දෘෂ්ටි චපලබව, දෘෂ්ටිරැහැන දුක්සහිතවේ. උවදුරු සහිතවේ. දැඩි වෙහෙස සහිතවේ. දැවිලි සහිතවේ. කලකිරීම පිණිස, නොඇලීම පිණිස, දුක්නිවීම පිණිස, සංසිඳීම පිණිස, යහපත් දැනීම පිණිස, අවබොධය පිණිස නිවන් පිණිස, නොපවතියි.

“වච්ඡය, එය ජීවයවේ. එය ශරීරයවේය යන මේ දෘෂ්ටිය දෘෂ්ටිවනය, දෘෂ්ටිකාන්තාරය, දෘෂ්ටිවිසකටුව, දෘෂ්ටි චපලබව, දෘෂ්ටිරැහැන දුක්සහිතවේ. උවදුරු සහිතවේ. දැඩි වෙහෙස සහිතවේ. දැවිලි සහිතවේ. කලකිරීම පිණිස, නොඇලීම පිණිස, දුක්නිවීම පිණිස, සංසිඳීම පිණිස, යහපත් දැනීම පිණිස, අවබොධය පිණිස, නිවන් පිණිස නොපවතියි.

“වච්ඡය, ජීවය අනිකක, ශරීරය අනිකක යන මේ දෘෂ්ටිය, දෘෂ්ටිවනය, දෘෂ්ටිකාන්තාරය, දෘෂ්ටිවිසකටුව, දෘෂ්ටිචපලබව, දෘෂ්ටිරැහැන දුක්සහිතවේ. උවදුරු සහිතවේ. දැඩිවෙහෙස සහිතවේ. දැවිලි සහිතවේ. කලකිරීම පිණිස, නොඇලීම පිණිස, දුක්නිවීම පිණිස, සංසිඳීම පිණිස, යහපත් දැනීම පිණිස, අවබොධය පිණිස, නිවන් පිණිස නොපවතියි.

“වච්ඡය, සත්ව තෙම මරණින් මත්තෙහි වේය යන මේ දෘෂ්ටිය, දෘෂ්ටිවනය, දෘෂ්ටිකාන්තාරය, දෘෂ්ටිවිසකටුව, දෘෂ්ටිචපලබව, දෘෂ්ටිරැහැන දුක්සහිතවේ. උවදුරු සහිත වේ. දැඩිවෙහෙස සහිතවේ. දැවිලි සහිතවේ. කලකිරීම පිණිස, නොඇලීම පිණිස, දුක්නිවීම පිණිස, සංසිඳීම පිණිස යහපත් දැනීම පිණිස, අවබොධය පිණිස, නිවන් පිණිස නොපවතියි.

“වච්ඡය, සත්වතෙම මරණින් මත්තෙහි නොවේය යන මේ දෘෂ්ටිය, දෘෂ්ටිවනය, දෘෂ්ටිකාන්තාරය, දෘෂ්ටිවිසකටුව, දෘෂ්ටිචපලබව, දෘෂ්ටිරැහැන දුක්සහිතවේ. උවදුරු සහිතවේ. දැඩිවෙහෙස සහිතවේ. දැවිලි සහිතවේ. කලකිරීම පිණිස, නොඇලීම පිණිස, දුක්නිවීම පිණිස, සංසිඳීම පිණිස, යහපත් දැනීම පිණිස, අවබොධය පිණිස, නිවන් පිණිස නොපවතියි.

“වච්ඡය, සත්ව තෙම මරණින් මත්තෙහි වන්නේද වෙයි, නොවන්නේද වෙයි යන මේ දෘෂ්ටිය, දෘෂ්ටිවනය, දෘෂ්ටිකාන්තාරය, දෘෂ්ටිවිසකටුව, දෘෂ්ටිචපලබව, දෘෂ්ටි රැහැන දුක්සහිතවේ. උවදුරු සහිතවේ. දැඩි වෙහෙස සහිතවේ. දැවිලි සහිතවේ. කලකිරීම පිණිස, නොඇලීම පිණිස, දුක් නිවීම පිණිස, සංසිඳීම පිණිස, යහපත් දැනීම පිණිස, අවබොධය පිණිස නිවන් පිණිස නොපවතියි.

“වච්ඡය, සත්වයා මරණින් මත්තෙහි නොමවෙයි. නොවන්නේත් නොවෙයි යන මේ දෘෂ්ටිය දෘෂ්ටිකැලය, දෘෂ්ටිකාන්තාරය, දෘෂටිහුල, දෘෂ්ටිචපලබව, දෘෂ්ටිසංයොජනය, දුක්සහිතවේ. උවදුරු සහිතවේ. වෙහෙස සහිතවේ. දැවිලි සහිතවේ. කලකිරීම පිණිස, නොඇලීම පිණිස, දුක් නැතිකිරීම පිණිස, සංසිඳීම පිණිස, නුවණින් දැනීම පිණිස, අවබොධය පිණිස, නිර්වාණය පිණිස නොපවතියි. වච්ඡය, මම මේ දොෂය දකිමින් මේ දෘෂ්ටිවලට සියලු ආකාරයෙන් නොඑළඹුනේ වෙමියි” කීහ.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ කිසියම් දෘෂ්ටි ගතියක් ඇද්ද?”
“වච්ඡය, දෘෂ්ටිගතිය යන මෙය තථාගතයන් විසින් බැහැර කරන ලදී. වච්ඡය, තථාගතයන් විසින් රූපය මේය, රූපයාගේ හෙතුව මේය. රූපයාගේ විනාසය මේය, වෙදනාව මේය, වෙදනාවගේ හෙතුව මේය. වෙදනාවගේ විනාසය මේය. සංඥාව මේය, සංඥාවගේ හෙතුව මේය. සංඥාවගේ විනාසය මේය. සංස්කාරයෝ මොහුය. සංස්කාරයන්ගේ හේතුව මේය. සංස්කාරයන්ගේ විනාසය මේය. විඤ්ඤාණය මේය, විඤ්ඤාණයාගේ හෙතුව මේය. විඤ්ඤාණයාගේ විනාසය මේයයි. දන්නා ලද්දේමය. එහෙයින් තථාගත තෙම සියලු මඤ්ඤිතයන්ගේ (තණ්හාදිට්ඨිමානයන්ගේ) සියලු මථතයන්ගේ (තණ්හාදිට්ඨිමානයන්ගේ) මමයයි ගන්නා දෘෂ්ටිය මගේයයි ගන්නා තෘෂ්ණාව මමයයි හඟින මානය යන අනුශයයන්ගේ නැසීමෙන් දුරුකිරීමෙන් නිරුද්ධ කිරීමෙන්, හැරදැමීමෙන්, උපාදාන රහිතව මිදුනේයි කියමියි” වදාළේය.,

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මෙසේ මිදුනාවූ සිත් ඇති භික්ෂුතෙම වනාහි කොහි උපදීද?
“වච්ඡය, උපදී යනු නොයෙදෙයි.“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එසේවීනම් නූපදීද?”
“වච්ඡය, නූපදී යනුද නොයෙදෙයි (සුදුසු නොවෙයි)”

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එසේවීනම් උපදීද, නූපදීද?”
“වච්ඡය, උපදීද, නූපදීද යනුද නොයෙදෙයි.”

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එසේවීනම්, නොමඋපදියි, නූපදින්නේත් නොවේද?”
“වච්ඡය, නොම උපදියි නූපදින්නේත් නොවෙයි යනුද නොයෙදේයයි වදාළේය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මෙසේ මිදුනු සිත් ඇති භික්ෂුතෙම වනාහි කොහි උපදීද?’
මෙසේ විචාරණ ලද්දේද, “වච්ඡය, උපදියි යනු නොයෙදේ යයි” කීයෙහිය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එසේවීනම් නූපදීද? මෙසේ විචාරණ ලද්දේද
“වච්ඡය, නූපදියි යනු නොයෙදේයයි” කීයෙහිය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එසේවීනම් උපදීද නූපදීද?”
මෙසේ විචාරණ ලද්දේද “වච්ඡය, උපදීද නූපදීද යනු නොයෙදේයයි” කීයෙහිය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, නොම උපදියි, නූපදින්නේත් නොවේද?”
මෙසේ විචාරණ ලද්දේ “වච්ඡය, නොම උපදියි නූපදින්නේත් නොවේය යනු නොයෙදේයයි” කීයෙහිය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මෙහි මම නොදැනීමට පැමිණියෙමි. මෙහි මුළාවට පැමිණියෙමි. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ පළමු කථාවෙන් මා හට යම් ප්‍රසාද මාත්‍රයක් ඇතිවීද, එයද දැන් මට නැතිවිය.”
“වච්ඡය, තාගේ නොදැනීමට සුදුසුය. මුළාවීමට සුදුසුය. වච්ඡය, මේ ධර්මය තෙමේ ගැඹුරුය. දැකීම දුෂ්කරය අවබොධ කිරීම දුෂ්කරය, ශාන්තය, ප්‍රණීතය, තර්කයෙන් බැසගත නොහැක්කේය. සියුම්ය. පණ්ඩිතයන් විසින් දත යුතුය. අන්‍ය දෘෂ්ටිකවූ අනික් දෘෂ්ටියක් පිළිගන්නාවූ අනික් දෘෂ්ටියක් කැමතිවන්නාවූ අනික් දෘෂ්ටියෙක්හි යෙදෙන්නාවූ අනික් දෘෂ්ටියක ගුරුවරුන් ඇත්තාවූ තා විසින් ඒ ධර්මය දැනගැණීම දුෂ්කරය.

“වච්ඡය, එසේවීනම් මෙහිලා තගෙන්ම අසමි. තොපට යම්සේ කැමැති වන්නේද එපරිද්දෙන් එය ප්‍රකාශ කරව. වච්ඡය ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද?”
“ඉදින් තොපගේ ඉදිරියෙහි ගින්නක් ඇවිලෙන්නේය. නුඹ ‘මාගේ ඉදිරියෙහි මේ ගින්න ඇවිලේ යයි දන්නෙහිද?
“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉදින් මාගේ ඉදිරියෙහි ගින්නක් ඇවිලෙන්නේ නම් මේ ගින්න මා ඉදිරියෙහි ඇවිලේයයි මම දනිමි.”

“වච්ඡය, ඉදින් වනාහි තගෙන් ‘යම් මේ ගින්නක් තොප ඉදිරියේ ඇවිලේද, මේ ගින්න කුමක් නිසා ඇවිලේද?” මෙසේ අසන්නේ නම් වච්ඡය මෙසේ අසන ලද්දාවූ නුඹ කුමකැයි ප්‍රකාශ කරන්නෙහිද?
“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ‘යම් මේ ගින්නක් තොප ඉදිරියේ ඇවිලේද, මේ ගින්න කුමක් නිසා ඇවිලේදැයි, ඉදින් මගෙන් මෙසේ අසන්නේ නම් භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මෙසේ අසනු ලැබූ මම ‘යම් මේ ගින්නක් මා ඉදිරියෙහි ඇවිලේද, මේ ගින්න තෘණ දැව දර නිසා ඇවිලේයයි මෙසේ ප්‍රකාශ කරන්නෙමි.

“වච්ඡය, ඉදින් තොප ඉදිරියෙහි මේ ගින්න නිවෙන්නේ නම් මේ ගින්න මා ඉදිරියෙහි නිවුනේ යයි දන්නෙහිද?”
“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉදින් මා ඉදිරියෙහි ඒ ගින්න නිවුනේ නම්, මේ ගින්න මා ඉදිරියේ නිවුනේ යයි මම දනිමි.”

“වච්ඡය, ‘යම් මේ ගින්නක් තොප ඉදිරියෙහි නිවුනේද ඒ ගින්න මෙතැනින් නැගෙනහිර දිශාවට හෝ බස්නාහිර දිශාවට හෝ උතුරු දිශාවට හෝ දකුණු දිශාවට හෝ කවර නම් දිසාවකට ගියේදැයි, ඉදින් තගෙන් මෙසේ අසන ලද්දේ නම් වච්ඡය, මෙසේ අසන ලද්දාවූ නුඹ කුමකැයි ප්‍රකාශ කරන්නෙහිද?”
“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එසේ කීම නොයෙදෙයි. භවත් ගෞතමයන් වසන්ස, ඒ ගින්න තෘණ දර ආදී යමක් නිසා ඇවිලුනේද, එය කෙළවර වීමෙන්, දැවීමට අන් දෙයක්ද නැති හෙයින් නිවුණේයයි කියයුතු බවට පැමිණේයයි” (කීයේය.)

“වච්ඡය, මෙපරිද්දෙන්ම යම් රූපයක් නිසා තථාගතයන් වහන්සේ සත්වයෙකැයි පනවන්නේද, කියන්නේද, ඒ රූපය තථාගතයන් විසින් ප්‍රහීණ කරණ ලද්දේය. මුල් සිඳින ලද්දේය, කරටිය සිඳින ලද තල් ගසක් මෙන් කරණ ලදී. විනාශ කරණ ලදී. මතු නූපදනා බවට පමුණුවන ලදී. වච්ඡය, රූපය කියන ස්වභාවයෙන් මිදුනාවූ තථාගත තෙම මහා සමුද්‍රය මෙන් ගුණයෙන් ගැඹුරුවූයේ ප්‍රමාණ කළ නොහැක්කේ බැස ගැනීමට නොහැකිවූයේ වෙයි. උපදීයයි කීමටද නුසුදුසුය නූපදීයයි කීමටද නුසුදුසුය. උපදීයයිද නූපදීයයිද, කීමටද නුසුදුසුය. නොම උපදියි, නූපදින්නේද නොවේයයි කීමටද නුසුදුසුය.


“යම් වෙදනාවක් නිසා තථාගතයන් වහන්සේ සත්වයෙකැයි පනවන්නේද, කියන්නේද, ඒ වෙදනාව තථාගතයන් විසින් පහකරණ ලදී. මුල් සිඳින ලදී කරටිය සිඳින ලද තල් ගසක් මෙන් කරණ ලදී. විනාශ කරණ ලදී. මතු නූපදනා බවට පමුණුවන ලදී. වච්ඡය, වේදනාවයයි කියන ස්වභාවයෙන් මිදුනාවූ තථාගත තෙමේ මහා සමුද්‍රය මෙන් ගුණයෙන් ගැඹුරුවූයේ, ප්‍රමාණ කළ නොහැක්කේ, බැසගැණීමට දුෂ්කරවූයේ වෙයි. උපදීයයි කීමටද නුසුදුසුය. නූපදීයයි කීමටද නුසුදුසුය. උපදීයයිද නූපදීයයිද කීමටද නුසුදුසුය. නොම උපදියි, නූපදින්නේ නොවේ යයිද කීමටද නුසුදුසුය.


“යම් සංඥාවක් නිසා තථාගතයන් වහන්සේ සත්වයෙකැයි පනවන්නේද, කියන්නේද ඒ සංඥාව තථාගතයන් විසින් ප්‍රහීණ කරණ ලදී. මුල් සිඳින ලදී, කරටිය සුන් කළ තල් ගසක් මෙන් කරණලදී. විනාශ කරණ ලදී. මතු නූපදනා බවට පමුණුවන ලදී. වච්ඡය, සංඥාවයයි කියන ස්වභාවයෙන් මිදුනාවූ තථාගත තෙමේ මහා සමුද්‍රය මෙන් ගුණයෙන් ගැඹුරුය. ප්‍රමාණ කළ නොහැක්කේය. බැසගැණීමට දුෂ්කරය. උපදීයයි කීමටද නුසුදුසුය. නූපදීයයි කීමටද නුසුදුසුය. උපදීයයිද නූපදීයයිද කීමටද නුසුදුසුය. නොම උපදියි, නූපදින්නේ නොවේයයිද කීමටද නුසුදුසුය.


“යම් සංස්කාරයක් නිසා තථාගතයන් වහන්සේ සත්වයෙකැයි පනවනු ලබන්නේද, කියනු ලබන්නේද, ඒ සංස්කාරයෝ තථාගතයන් විසින් පහකරණ ලදහ. සිඳින ලදහ. කරටිය සුන් කළ තල් ගසක් මෙන් කරණ ලද්දාහ. විනාශ කරණ ලද්දාහ. මතු නූපදනා බවට පමුණුවනලදහ. වච්ඡය, සංස්කාරයයි කියන ස්වභාවයෙන් මිදුනාවූ තථාගත තෙමේ මහමුහුද මෙන් ගුණයෙන් ගැඹුරුය, ප්‍රමාණ කළ නොහැක්කේය. බැස ගැණීමට දුෂ්කරය. උපදීයයි කීමටද නුසුදුසුය. නූපදීයයි, කීමටද නුසුදුසුය. උපදීයයිද නූපදීයයිද කීමට නුසුදුසුය නොම උපදියි නූපදින්නේ නොවේය කීමටද නුසුදුසුය.

“යම්විඤ්ඤාණයක් නිසා තථාගතයන් වහන්සේ සත්වයකැයි පනවනු ලබන්නේද, කියනු ලබන්නේද ඒ විඤ්ඤාණය තථාගතයන් විසින් පහකරනලදී. මුල් සිඳින ලදී. කරටිය සුන්කළ තල් ගසක් මෙන්කරණ ලදී. විනාශ කරණ ලදී. මතු නූපදනා බවට පමුණුවනලදී. වච්ඡය, විඤ්ඤාණ යයි කියන ස්වභායෙන් මිදුනාවූ තථාගත තෙමේ මහ මුහුද මෙන් ගුණයෙන් ගැඹුරුය. ප්‍රමාණ කළ නොහැක්කේය. බැස ගැණීමට දුෂ්කරය. උපදීයයි කීමටද නුසුදුසුය. නූපදීයයි කීමටද නුසුදුසුය, උපදීයයිද නූපදීයයිද කීමටද නුසුදුසුය නොම උපදියි නූපදින්නේ නොවේයයි කීමටද නුසුදුසුයි.” (වදාළේය.)

මෙසේ වදාළ කල්හි වච්ඡගොත්ත නම් පරිව්‍රාජක තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළ කෙළේය. “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, යම්සේ ගමකට හෝ නියම් ගමකට හෝ නුදුරු තන්හි මහසල් රුකක් වේද, එය අනිත්‍ය බැවින් අතු පතර බිඳෙන්නේය. සිවිය හා පතුරු බිඳෙන්නාහුය. ඵලය බිඳෙන්නේය. ඒ ගස පසු කලෙක්හි පහව ගිය අතු පතර ඇත්තේ, ගැලවුන සිවිය හා පතුරු ඇත්තේ, සැලුනු ඵලය ඇත්තේ පිරිසිදුවූ සාරයෙහි පිහිටන්නේය. මෙපරිද්දෙන්ම භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ මේ ධර්මය පහව ගිය අතු පතර ඇති පහවූ සිවිය හා පතුරු ඇති පහවූ ඵලය ඇති පිරිසිදුවූ සාරයෙහි පිහිටියේ වෙයි.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා යහපත. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා යහපත, භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, යම්සේ යටිකුරු කොට තබන ලද්දක් හෝ උඩුකුරු කරන්නේද, වසා තබන ලද්දක් හෝ වැසුම් හරින්නේද මං මුලාවූවෙකුට හෝ මග කියන්නේද, අන්ධකාරයෙහි හෝ ඇස් ඇත්තෝ රූප දකිත්වායි තෙල් පහනක් දරන්නේද, මෙපරිද්දෙන්ම භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් ප්‍රකාරයෙන් ධර්මය දෙශනා කරණ ලදී. මේ මම භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ සරණ කොට යමි. ධර්මයද භික්ෂු සංඝයාද (සරණකොට යමි) භවත් ගෞතම තෙමේ මා අද පටන් දිවිහිම්කොට සරණ ගියාවූ උපාසකයෙකැයි, දරණසේක්වා”යි (කීය)

දෙවෙනිවූ අග්ගි වච්ඡගොත්ත සූත්‍රයයි.

www://majjimanikaya.wordpress.com/2021/06/01/072-aggivaccagoththa-sutta/

MN 03-03-08 උපක්ලෙශ සූත්‍රය

පුජ්‍ය පුහුල්වැල්ලේ සාරද හිමි කල ධට්මදෙසනාව

භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඒ බුද්ධ කෘතිය ඉටු කරන අතර නොයෙකුත් බාධක අවහිරතා පිටතින් මෙන්ම සසුන තුලින්ද මතුවිය. ඒ සිද්ධියක් සහිත වූ කාල පරිච්චේදයකදී වූ සිදුවීම් මේ සුත්‍ර ධර්මයේ වාර්තා වෙ. ඒ හැරෙන්නට මෙහි වැදගත්ම සඳහන වන්නේ භාවනා මාර්ගයට පිලිපන්නෙකු කෙසේ සිය ආරාමයේදී සබ්‍රහ්මචාරින් සමග කෙසේ හැසිරිය යුතුද යන්නත් භාවනාවේදී සිය නිමිත්ත පිළිබඳව යෝගී භික්ෂුවකට මුහුණ දෙන්නට වන දුෂ්කරතා කිහිපයක් ගැන සිය අත් දැකීමෙන්ම අනුරුද්ධ ස්වාමින් වහන්සේට දන්වමින් තමන් වහන්සේ කෙසේ ඒ උපක්ලේශයන් මැඩ ගත්තේදැයි කල උපදේශයන්ය.

§ 1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක්කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොසඹෑ නුවර සමීපයෙහිවූ ඝෝෂිතාරාමයෙහි වැඩවාසය කරණ සේක.

§ 2 . එකල්හි කොසඹෑ නුවර භික්ෂූන් අතර යම් වාදයක් හටගෙන සියළු භික්ෂුන් දෙපිරිසකට බෙදී කල කෝලාහල කරන්නාහු ය. [විස්තර කොසම්බිය සුත්‍රය කියවා දැනගන්න]

§ 3. එකල්හි එක් භික්ෂුවක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සොයා පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ එක් පැත්තක හිඳ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැලකළේය.
“ස්වාමීනි, කොසඹෑ නුවර භික්ෂූහු දබරකර ගනිමින්, කෝලාහල කර ගනිමින්, වාදකර ගනිමින්, ඔවුනොවුන්ට, නපුරු වචනවලින් පවා ආක්‍රෝෂ පරිභව කර ගනිති. “ස්වාමීනි, ඒ භික්ෂූහු කෙරෙහි අනුකම්පා කොට ඒ අරගලය සංසිඳුවනු පිණිස භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එහි වැඩමවන්නේ නම් මැනවි”

එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිශ්ශබ්ද භාවයෙන් ඒ ආරාධනය ඉවසා වදාළ සේක. [භාග්‍යවතුන් වහන්සේද අනෙකුත් ආර්යයන් වහන්සේලාද යම් ආරාධනාවක් ලත් කල මුවින් නොබැණ නිශ්ශබ්දව ඉඳීමෙන් එම ආරාධනය පිළිගත් බව හඟවයි..]

§ 4 . ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ කළහ කරන්නාවූ භික්ෂූහු හුන් තැනට . වැඩ ඒ භික්ෂූන්ට මෙසේ වදාළ සේක.
මහණෙනි, මේ නුසුදුසුය, දබර නොකරව්, කලහ නොකරව්, කෝලාහල නොකරව්, විරුද්ධ වාද නොකරව්,” කියායි.

එසේ වදාළ කල්හි එක් භික්ෂුවක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීයේය..
“ස්වාමීනි, ධර්මස්වාමීවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉවසන සේක්වා. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙහෙස නොවත්වා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඵල සමාපත්ති සැප විහරණයෙහි යෙදී වාසය කරණ සේක්වා. අපි මේ දබරයෙන් කලහයෙන් කෝලාහලයෙන් විරුද්ධ වාදයෙන් ම මේ විසඳා ගන්නෙමු” කියායි.

දෙවනුවද තෙවනුවද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ භික්ෂූන්ට දබර කෝලාහල නවතන ලෙස අවවාද කලද දෙවනුවත් තෙවනුවත් ඒ භික්ෂුහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගේ කීම පිළිනොගෙන තමන් ම මේ විසඳා ගන්නා බවත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙයට මැදහත් නොවී තමන් වහන්සේ ගේ ධ්‍යාන ඵල විඳිනු යහපත් බවත් කීහ.

§ 5 . ඉදින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙරවරු කාලයෙහි හැඳ පාසිවුරු ගෙන කොසඹෑ නුවරට පිඬු පිණිස වැඩිසේක. කොසඹෑ නුවර පිඬු පිණිස හැසිර, බතින් පසුව, පිණ්ඩපාතයෙන් වැළකුණේ සෙනසුන තැන්පත් කොට තබා පාසිවුරු ගෙන වැඩ සිටියේම මේ ගාථාවන් වදාළසේක. [ පළමු ගාතා දෙක හැර අනෙක් ගාථා හතම ධම්මපදයෙහි අඩංගු කොට ඇත.]

§ 6
[1] “තමනගේ අනුවන කම නොමදැන 
එක්වර සැම   කෑ මොර   දෙන
සඟ සසුනම බිඳ පිරිහන 
වරද  තමන්ගේ බව නොම දැන.
[2] “අව සිහියෙන් කරනා දොස්ඇති 
අරුත් සුන් හිස් නපුරු ඵල ඇති 
දොඩමින් වදන් මුළු  සසුනම වනසති 
මන්ද  නොදැන මේ ලෙස උන් හැසිරෙති
[3] බැන වැදුනෙය මට පහරයි  දුන්නේ , 
මා පරදා  මගේ වස්තුය ගන්නේ 
නිබඳ සිතා ක්‍රෝධයම වඩන්නේ
කිසිදා     වෛරය නැත සංසිඳුනේ.
[4] බැන්නත් ගැසුවත් තම දෙය ගත්තත්
තරහ නොගෙන  සිත කරගෙන තැන්පත්,
ඉන්නට ඉවසා හැකිනම් නම් නැණවත් 
ඔහු තුල වෛරය කිසිදා  නොපවත් 
[5] “කිසිදා වෛරයෙන් වෛරය    නොසන්සිඳේ
වෛරය වෛර නොකිරීමෙන්ම    සන්සිඳේ,
බුදුවරු දෙසු දහමකි නොනැසෙන    නිබඳේ,
මෙය නොනැසෙනා දහමක් ලෙස   ලොවේ රැඳේ
[6] “කල කෝලහල කරන්නන්  මේ ලොව වසන,
“අපි  කරනා දෙයින්  අපම නැසෙන්නෙමු යැ’යි නොදැන,
අරගල වලින් පිරිහී යන  බව  දක්නා   දන්න,
නුවණැති දනෝ වැළකෙති අරගල වලින

[7] “ඇට බිඳ පණ නසා මිනිසුන් නසන
අනුනගෙ දේම උදුරා සොරකම් කරන
සොරු රැල පවා ඉන්නේ නීති සමගියෙන,
තොප හට මන්ද නැත්තේ එකමුතු නුවණ .

[8] “තැනට සුදුසු නුවනින් යුතු මිතුරන් කලණ
ලබන කෙනෙක් වේ නම් නොවී යුතු උරණ
උන් හා එක්ව වැඩියුතු යහ දහම් ගුණ
නොබිඳ මිතු දම් ද බඹසර වඩම්න

[9] “නොලදො ත් මිතුරෙක් වඩනට පිළිවෙත් නැනැති ,
මහා ජන රජු සේ හැරී රජබව හා පිරිස වන වැද
පිරි ලෙව් ඇත් රජුන් නික්මුණ සේ සිය කැලෙනි
පිරිසෙන් නික්ම බඹසර රැකුම කල යුතු වෙ නීති

[10] “ නොහිඳ එකට අනුවණයා සමග නොදත් සුමග
තනිව වැඩුම පිළිවෙත් පහසුය යමින් අරි අට මග
පාරිලෙය්‍යක ඇතු මෙන් යන සිය රැල අතැර
නුවනැතියා යතිය තනිවම පස් පව් දුරැර.”

§ 7 . ගොශිතාරාමයෙන් පිටව යාමට පෙර තමන් වහන්සේ සිටගෙනම සිට මේ ගාථාවන් වදාරා භග්‍යවතුන් වහන්සේ “බාලක ලොණකාර” නම් ගම ට යාමට පිටත්ව වැඩි සේක.

එසමයෙහි ආයුෂ්මත් භගු ස්ථවිරයන් “බාලක ලොණකාර” ගමෙහි වාසය කෙරෙයි. ආයුෂ්මත් භගු ස්ථවිරයන් වඩින්නාවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දුරදීම දැක, ආසනයක් පැනවීය. පා දෝනා දිය තැබීය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පනවන ලද අස්නෙහි වැඩහුන් සේක. වැඩහිඳ පා සේදීය. ආයුෂ්මත් භගු ස්ථවිරයන්ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එක් පැත්තක හුන්නේය. එක් පැත්තක හුන් ආයුෂ්මත් භගු ස්ථවිරයන්ගෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ සුව දුක් අසා වදාළ සේක.

“මහණ කෙසේද ? ඔබ සුවයෙන් පහසුවෙන්ම මෙහි වැඩ සිටින්නේද? ඔබට පහසුවෙන් පිණ්ඩපාතය ලැබෙන්හිනෙද?”
“භාග්‍යවතුන් වහන්ස, එසේය. මම මෙහි පහසුවෙන් වසමි. ස්වාමීනි, ආහාරයෙන්ද අඩු පාඩුවක් නොවෙති ” යි කීය.

ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් භගු ස්ථවිරයන් දැහැමි කථාවෙන් කරුණු දක්වා (එහි) සමාදන් කරවා ධර්ම මාර්ගයෙහි උනන්දු කරවා එම වීමුක්ති මාර්ගයෙහි යාමට, පිළිවෙත් පිරීමට උන්වහන්සේගේ සිත් තෙද ගන්වා, වීර්යයෙහි සිත් පහදවා හුනස්නෙන් නැගිට “බටහිර බට වනය ” නම් උයන ” වෙත. වැඩිසේක.

§ 8. එසමයෙහි ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ ස්ථවිරයන්ද, ආයුෂ්මත් නන්දිය ස්ථවිරයන්ද , ආයුෂ්මත් කිම්බිල ස්ථවිරයන්ද එම උයනෙහි භාවනාවෙහි යෙදී බඹසර වෙසෙති.
[චේද §8 සිට §15 දක්වා MN 01-04-01 චුලගොසිංග සුත්‍රයේ දැක්වෙන පරිදිම වෙතත් මේ උපකිලෙස සුත්‍රය චුල ගොසිංග සුත්‍රයට පෙර සිදුවීමක් බව පෙනෙන්නේ මෙම ස්වාමින් වහන්සේලා ගොසිංග සුත්‍රයේදී අරහත් භාවයට පත් ව සිටින මුත් මෙහිදී මේ තුන් නම ඒ සඳහා පිළිවෙත් පුරන බව මෙහි දක්වා තිබීමෙන් ය..]

උයන්පල්ලා උයන දෙසට වඩිනා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දුරදීම දැක, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීය. “ශ්‍රමණය, මේ උයනට නොපිවිසෙව, මෙහි කුලපුත්‍රයෝ තිදෙනෙක් බවුන් වඩමින් වෙසෙති. ඔවුන්ට අපහසුවක් බාධාවක් නොකළ මැනව” කියායි.
[බුදු රජාණන් වහන්සේ ගැන බොහෝ බෞද්ධයන් දරනා නොයෙක් මිත්‍යා මත මේ සිද්ධියෙන් මිත්‍යාවන් බව ඔප්පු වෙ. එනම් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සාමාන්‍ය මිනිසුන්ට වඩා වෙනස් පෙනීමක් ඇති බව රැස් විහිදවමින් වඩිනා බව අසු රියනක් උස ශරීරයක් ඇති බව ආදී කතා ප්‍රබන්ධ බවත් උන් වහන්සේ සාමාන්‍ය ශ්‍රමණයෙකුට සමාන ශරීරයක් දැරූ බව උයන් පල්ලාට බුදුන් වහන්සේ හඳුනා ගන්නට නොහැකි වීමෙන් පෙනේ]

ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ ස්ථවිරයන් වහන්සේට උයන් පාලකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ට මෙසේ කියනු අසා, වනපාලකයාට මෙසේ කීය. “ඇවැත්නි, වන පාලකය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නොවලක්වව. ඒ අපගේ ශාස්තෘවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වඩිනා සේක” කියායි.

§  9. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ තෙරණුවෝ, ආයුෂ්මත් නන්දිය ස්ථවිරයන්ද ආයුෂ්මත් කිම්බිල ස්ථවිරයන්ද වෙත පැමිණ මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පැමිණ ඇති බව දන්වා ඔවුන් සමගම ඉදිරියට ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිළිගත්හ.

§  10. “එකනමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාසිවුරු ගත්තේය. එකනමක් අසුන් පැණවීය. එකනමක් පාදෝනා පැන් තැබීය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පනවන ලද ආසනයෙහි වැඩහිඳ, පා සේදූ සේක. ඒ ආයුෂ්මත්වරුද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වන්දනා කොට , එක් පැත්තක හුන්නාහුය.

. එක් පැත්තක හුන්නාවූ ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ ස්ථවිරයන්ගෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ අසා වදාළ සේක. [එක් භික්ෂුවකට වැඩි පිරිසක් අමතද්දී එපිරිසෙන් ජේෂ්ඨ භික්ෂුවගේ නම් කියා ඇමතීමෙන් මුළු පිරිසම ආමන්ත්‍රණය බුදුන් වහන්සේගේ සිරිත විය.]
“අනුරුද්ධයිනි, නුඹලා පහසුවෙන් සුවයෙන් මෙහි වැඩ සිටින්නේද?
ඔබලාට පහසුවෙන් පිණ්ඩපාතය ලැබෙන්හිනෙද?”
“භාග්‍යවතුන් වහන්ස, එසේය. අපි මෙහි පහසුවෙන් වසමු. ස්වාමීනි, අපට ආහාරයෙන් අඩු පාඩුවක් නොවෙති ” යි කීය.”

§  11. “අනුරුද්ධයිනි, නුඹලා තිදෙන එකමුතුව සමගිව, සතුටු සිතැතිව, වාද විරුද්ධ කම් නැතිව, කිරි හා දිය මෙන් එක්ව, ඔවුනොවුන් කෙරෙහි කරුණාවෙන් හා මෛත්‍රියෙන් වාසය කරහුද?”
“එසේය ස්වාමීනි, අපි තිදෙනා ඒකාන්තයෙන් ම එකමුතුව, සමගිව, සතුටු සිතැතිව, වාද විවාද රහිතව, කිරි හා දිය මෙන් එක්සත්ව, ඔවුනොවුන් කෙරෙහි ප්‍රියව වාසය කරමු.”

“අනුරුද්ධයිනි, තෙපි කෙසේ සමගිව, සතුටු සිතැතිව, විවාද රහිතව, කිරි හා දිය මෙන් එක්සත්ව කෙසේ වසත් ද?” , ඔවුනොවුන් දෙස ප්‍රිය ඇස්වලින් බලමින් කෙසේ වනාහි වාසය කරව්ද?”

§ 12 . “ස්වාමීනි, මට මෙසේ සිතෙයි. ‘මම මෙබඳුවූ සබ්‍රහ්මචාරීන් සමග වෙසෙම්ද එය, ඒකාන්තයෙන් මට ලාභයකි. ඒකාන්තයෙන් මා විසින් ලාභයක් ලබන ලදී.’
ස්වාමීනි, මේ ආයුෂ්මතුන් කෙරෙහි මෛත්‍රී සහගත කාය කර්ම ප්‍රසිද්ධියේත්, අප්‍රකටවත් මා පවත්වමි. එසේම මෛත්‍රී සහගත වාග් කර්ම ප්‍රසිද්ධියේත්, අප්‍රකටවත් මා පවත්වමි මෛත්‍රී සහගත මනෝ කර්ම ප්‍රසිද්ධියේත්, අප්‍රකටවත් මා පවත්වමි.
[ප්‍රසිද්ධියෙත් = අන්‍යයන්ට පෙනෙන ලෙස/ දැකිය හැකි ලෙස, අප්‍රකටව = අනුනට නොපෙනෙන ලෙස නොදකින ලෙස ]

ස්වාමීනි, මට මෙසේද සිතෙයි.
‘මා මට කරන්නට සිත් වන දෙය වෙනුවට මේ ආයුෂ්මතුන් වහන්සේ ලා කරන්නට අදහස් කල දෙය කරමි.’ කියායි.’ ස්වාමීන්වහන්ස, අපේ ශරීර වෙන් වෙන්වූ ඒවා නමුත් සිත නම් එකක්මයයි හඟිමි.

ආයුෂ්මත් නන්දිය තෙමේද, ආයුෂ්මත් කිම්බිල තෙමේද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේම සැල කළාහුය.

“ස්වාමීනි, අපි මෙසේ සමගිව, සතුටු සිතැතිව, විවාද රහිතව, කිරි හා දිය මෙන් එක්සත්ව ඔවුනොවුන් කෙරෙහි කරුණාවෙන් හා මෛත්‍රී සහගත සිතින් යුතුව වාසය කරමුයි” කීවාහුය.

§13.   ‘අනුරුද්ධයිනි, යහපති, යහපති. අනුරුද්ධයිනි, තෙපි අප්‍රමාදව, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍ය ඇතිව, සිවු මගට යොදවන ලද සිත් ඇතිව වාසය කරව්ද?”
“ස්වාමීනි, එසේමය. අපි ඒකාන්තයෙන් අප්‍රමාදව කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇතිව සිවු මගට යොදවන ලද සිත් ඇතිව වාසය කරමු.”

§14.   “අනුරුද්ධයිනි, තෙපි කෙසේ නම් අප්‍රමාදව, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇතිව, සිව් මගට පමුණුවන ලද සිතැතිව, වාසය කරව්ද?”
“ස්වාමීනි, අපගෙන් යමෙක් පිඬු පිණිස ගොස් ගමින් පෙරළා පළමුව මෙහි එයිද, හෙතෙම සියල්ලන්ටම අසුන් පනවයි. බීමට පැන් හා පරිභෝග කටයුතු පැන් ගෙනත් තබයි. ඉතුරු ආහාර දමන භාජනය සූදානම් කොට තබයි. යමෙක් පසුව එයිද, ඔහු සෙස්සන් වළඳා ඉතිරි ආහාර යක් වේද, ඉඳින් කැමති නම් ඒ වළඳයි. ඉදින් අකමැති නම් එය ගෙන ගොස් තණ පැලෑටි නැති තැනක දමයි. සතුන් නැති දියෙහි හෝ පාකොට හරියි.

හෙතෙම පාවිචියට ගත් ආසන තිබුලෙස තැන් පත් කොට තබයි. පැන් බඳුන් හිස්කොට සෝදා තැන්පත් කොට තබයි. ඉතිරිවූ බත් දමන භාජනය පෙර කී ලෙස හිස්කොට සෝදා තැන්පත් කොට තබයි. දන් ශාලාව හමදී. යමෙක් පැන් තාලිය නොහොත් බොන පැන් කළය හිස්ව තිබෙනු දකීද, හෙතෙම ඒ දියෙන් පුරවා තබයි. ඉදින් ඒ පැන් කළ හෝ බඳුන් තනිව ඔසවා යාමට නොහැක්කේ නම් ඔහු අනෙකෙක් ගේ සහාය ඇවැසි බව අතින් සංඥා කොට දක්වා දෙදෙනා සමගම ඒ කිස නිම කරමු. කෙසේ නමුත් අප කෙලෙසවත් එකිනෙකා සමග කතා නොකොටම සතිය පවත්වමු. නමුත් සෑම පස්දිනකටම වරක් අප එක්ව මුළු රැය මුළුල්ලේම ධර්මය සාකච්චා කරමු.

ස්වාමීනි, අපි මෙසේ අප්‍රමාදව, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍ය ඇතිව, සිව් මගට යොමු කල ලද සිතැතිව වාසය කරමු.”

[අසමගිව දබර කල කෝසැඹී යෙ ඝෝශිතාරාම යෙන් පිටව ආ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ භික්ෂුන් ගේ අසමගිය නිසාම මේ ප්‍රශ්නය අසන්නට ඇත.]

§  15 . ‘අනුරුද්ධයිනි, යහපති, යහපති. අනුරුද්ධයිනි, මෙසේ අප්‍රමාදව, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇතිව, සිව් මගට යොමන ලද සිතැතිව, වාසය කරන තොප විසින් සාමාන්‍ය මනුෂ්‍ය ධර්මයනට වැඩි ආර්‍ය්‍යභාවයට පත් වුවනට විශේෂි වූ යම් විහරණයක්වූ ඥානදර්ශන විශේෂයක් අවබෝධ කරන ලද්දේ වේද?” [වෙන වචනවලින් ඇසුවොත් ඔබ වහන්සේලා ලබා ගත් ධ්‍යාන යන් වේද ? සිව් ඵලයන් ගෙන් කිසිවක් ලැබීද යනුයි.]

[මෙතන සිට මේ සුත්‍රය 31 චූල ගොසිංග සුත්‍රයෙන් වෙනස් වෙයි. ]

භාවනා නිමිති


“ස්වාමීනි, මෙසේ අප්‍රමාදව, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇතිව, සිව් මගට යවනලද සිතැතිව, භාවනා කරන අපි (පරිකර්මයන්ගේ ඕභාස) ප්‍රභාව ද [ධ්‍යානයනට සිත පත් වන විට දකිනා ආලෝකයද] සතරවන ධ්‍යානයට සිත නංවත් දී ලබනා ආලෝක කසින ප්‍රභාව දිව්‍ය චක්සුසය ට පෙරම නිමිත්තක් සේ දැක්කෙමු. එහෙත්, ඒ නිමිත්ත (ආලෝකය)ද, සුළු වේලාවකින් අතුරුදහන් වෙයි. ඊට කාරණය නොදනිමු.”
[නිමිත්ත :- භාවනාවෙහි යෙදෙන යෝගියා ගේ සිත සමාධියට පත්ව බොහෝ සන්සුන්ව ගියකළ ධ්‍යාන සිත් පහල වෙන්නට පෙර ඔහුට යම් යම් නිමිති දර්ශනය වීම ස්වභාවයයි. නිමිත්තක් ලෙස යම් ආලෝකයක් වර්ණයක් හෝ යම් දර්ශනයක් වෙන්නට පිළිවන.
ආනාපාන භාවනාවේදී හමුවන පළමු නිමිත්ත “පටිභාග නිමිත්ත” ලෙස හැඳින් වෙ. සමථ භාවනාවට නිමිති වශයෙන් ගත හැකි කර්මස්ථාන සතළිහක් ධර්ම ග්‍රන්ථයහින් දක්වා ඇත. දස කසිණ, දස අසුභ, දස අනුස්සති, සතර අප්පමඤ්ඤා ආහාරේ පටික්කූල සංඤ්ඤාව චතුධාතු වවත්ථාන සතර ආරුප්ප යනු එම සතළිස් කර්මස්ථානයන්ය. මෙම සතළිස් කර්මස්ථානයන්ගෙන් එකක් ගෙන භාවනා කරන විට නීවරණ ධර්ම යටපත් කොට එක අරමුණකට සිත නංවා ගැනීමට හැකිවෙයි.
තම චරිතයට ගැළපෙන කර්මස්ථානයක් ගෙන භාවනා කිරීම පරිකර්ම අවස්ථාව යැයි කියනු ලැබේ. දිගටම පරිකර්ම අවස්ථාවේ නියැළී සිටින විට උග්ගහ නිමිත්ත ඇතිවේ. එනම් අන් ස්ථානයකට ගියද නිමිත්ත පේන තත්ත්වයට පත්වීමයි. තවදුරටත් භාවනා කරන විට නිමිත්ත ඉතා පැහැපත්ව ඒ මැදින් කලාමැදිරියෙක් තරම ආලෝකයක් මතු වෙයි. එය පටිභාග නිමිත්ත වශයෙන් හැඳින්වේ. පරිකර්ම, උපචාර, අර්පණා යනුවෙන්ද අවස්ථා තුනකි. දෑස් පියා ගත්තද නිමිත්ත පෙනෙන තුරු භාවනා කිරීම පරිකර්ම අවස්ථාවයි. පංච නීවරණ ධර්මයන් යටපත් කොට කසිණාලෝකය උපදවා ධ්‍යාන ලබා ගැනීම තෙක් පවත්වාගෙන යාම උපචාර නම්වෙයි’. උපදවා ගත් ප්‍රතිභාග නිමිත්ත ස්ථීරත්වයට පත්වීම අර්පණා අවස්ථාවයි….]

“අනුරුද්ධයිනි, ඊට කාරණය තොප විසින් පිරික්සා දැනගත යුතුය. [නිමිත්ත පටිවිජ්ජිත කල යුතුය. පාලනයට දක්ෂ විය යුතුය. නිමිත්තම විදක්සනා කල යුතු වෙයි.]

අනුරුද්ධයිනි, සම්‍යක් සම්බොධියෙන් පෙර, බොධිසත්ව වූ සමයේ මමද (පරිකර්මයන්ගේ) ආලෝකයද, දිවැසින් මෙන් රූපද නිමිති ලෙස දුටිමි.. ඒ ඒ ආලෝකයත් දකිනා රූප ආදී නිමිතිත් සුළු වේලාවකින් අතුරුදන් විය. [ආනාපාන සති භාවනාවේදී සිත සමාධියට පත් වූ විට දකිනා උග්ගහ නිමිති වලාකුල් ආදී ලා ආලෝක ද බෝල බෝල වැනි රුපද නිමිති වෙයි.] එවිට මගේ සමාධියද නැතිවිය.

§  16.. විචිකිච්චාව
§  17. අසතිමත් බව
§  18 . ථීනමිද්ධය
§  19  භය සන්ත්‍රාසය
§  20 උප්පීලනය  
§  21 කාය දරත බව
§  22 දැඩිව කරන ලද වීර්‍ය්‍යය
§  23  ලිහිල් වූ වීර්‍ය්‍යය
§  24  තණ්හාව
§  25. . නානත්ත සංඥාව
§  26. රූපයන් පිලිබඳ අතිනිජ්ජායනතාව

. §  16. විචිකිච්චාව
“අනුරුද්ධයිනි, මට මේ අදහස ඇති විය.
‘මා දුටු නිමිති ඉක්මනින්ම , ‘අතුරුදන් වේ නම් ඊට හේතු කවරේද? ප්‍රත්‍යය කවරේද?’ කියායි

අනුරුද්ධයිනි, මට මේ අදහස විය.
‘මට ඇතිවන්නාවූ සැකය නිසා [මේ ආලෝකය, පෙනෙන්නාවූ දර්ශණය සැබවින්ම නිමිත්තක් දෝ නිමිත්තක් නො වෙයි දෝ ඇති විචිකිච්චාව ) විචිකිච්චාව ( සැකය) ඇති නිසා සිත සැලුනි .

මේ විචිකිච්චාව හේතු කොටගෙන මගේ සමාධිය නැතිවිය. සමාධිය නැතිවූ කල්හි නිමිත්ත අතුරුදහන් වෙයි. ඒනිසා මම සිත නැගුන ඒ සැකය දුරු කොටගෙන මේ මම දකින්නේ භාවනාවෙහි නිමිති බව දැන භාවනාවේ යෙදුනෙමි.

§  17. අසතිමත් බව
අනුරුද්ධයිනි, මම අප්‍රමාදවූයේ, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ, සිව්මගට යවන ලද සිතැතිව භාවනා කරන්නේ මේ දකින්නේ නිමිත්තක්ම බව අවබෝධකොට විචිකිච්චාව තොර කොට භාවනාවේ යෙදුනෙමි. එවිට යලි ආලෝකයද, රූපද නිමිත්තක් සේ දකිමි. හඳුනමි. එසේ වුවද යලිත් සුළු මොහොතකින් මාගේ එම නිමිත්ත , අතුරුදහන් වෙයි.

අනුරුද්ධයිනි, එවිට මට මේ අදහස විය. ‘යමකින් මාගේ නිමිත්ත අතුරුදහන්වේ නම් ඊට හේතු කවරේද? ප්‍රත්‍යය කවරේද?’ කියායි.

“අනුරුද්ධයිනි, එවිට මට මේ අදහස විය. ‘මම දැන් කිසිවක් මෙනෙහි නොකරන්නෙමි. යන “අසතිමත් බව” මා තුල වේ යැයි දිටිමි.. අසතිමත් බව’ හේතුකොට මාගේ සමාධිය නැතිවිය. සමාධිය නැතිව ගිය කල්හි ආලෝකය ආදී නිමිති අතුරුදහන් වෙයි.

[නිමිත්ත කෙරෙහි සතිමත් වීමෙන් මුල කර්මස්ථානය කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යෙදීමෙන් මගේ භාවනා කර්මස්ථානය වන ආනපානය හුස්ම ගැන යෙදිය යුතු අවධානය යෙදීම් වැලකේ යැයි බලෙන්ම සිත නිමිත්තෙන් ගලවා හුස්මට යොමු කිරීම නිමිත්තට ඇති අසතිමත් බවය.

ස්වාභාවිකවම නිමිත්ත ඇසුරු කරන සතිය ඉබේටම ඉන් ගිලිහී භාවනා කර්මස්තානට පත්වෙන තුරු යෝගියා ඉවසිය යුතු වෙයි.; බ්‍රහ්මවංස මහතෙරුන් මෙසේ නොකළ යුතු බවත් නිමිත්තෙහි ඇලුන සිත නොබෝ වේලාවකින්ම එහි නොඇලී යලි මුල් කර්මස්තානයට බසින බව කියයි.]

ඒසේම මම නැවත සැකය නූපදින්නේ නම් සතිමත් බව ගිලිහී නොයා නම් එසේ මා සමාධියෙහි නොසිස්ව සිටියෙමි’ කියා මම එහි සිත් නංවා භාවනාවේ යෙදුනෙමි..

§  18. ථීනමිද්ධය
අනුරුද්ධයිනි, එසේ අප්‍රමාදවූයේ, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ, සිව් මඟට යවන ලද සිතැතිව, භාවනා කරන්නේ ආලෝක ද, රූප දැකීමද ආදී නිමිති යලි දැක ගනිමි. එනමුත් නැවතද මාගේ ඒ නිමිති අතුරුදහන් විය.. අනුරුද්ධයිනි, මට මේ අදහස විය. ‘යමකින් මාගේ ආලෝකය ආදී නිමිති අතුරුදහන්වේ නම් ඊට හේතු කවරේද? ප්‍රත්‍යය කවරේද?’ කියායි.

“අනුරුද්ධයිනි, මට මේ අදහස විය. ‘මට ථීනමිද්ධය නිසා මෙසේ නිමිත්ත අතුරුදහන් විය .
ථීනමිද්ධය හේතුකොට ගෙන මාගේ සමාධිය පහවිය. සමාධිය පහව ගිය කල්හි ආලෝකය, රූපාදී නිමිති , අතුරුදහන් විය කියයි. නැවත මම ථිනමිද්ධය නූපදිනැ ලෙස ද, සතිය උපදින්නේද, [ථීනමිද්ධය නැතිකිරීමේ හොඳම ක්‍රමය නිමිත්ත දෙස දැඩි ඕනෑකමින් බලා සිට එම වර්ණ සටහනේ හෝ ආලෝකයේ දීප්තිමත්ම තැනට සිත් යොමු කිරීම වේ. මෙයින් සිත දැඩි සේ උත්තේජන වී ථිනය මිද්ධ ය නොහොත් අලස බව දුරු වෙයි.] ථිනමිද්ධය නූපදිනැ ලෙස ද, එසේ සිත් දැඩි කොට භාවනා කලෙමි.

§  19 .භය (සන්ත්‍රාසය)
අනුරුද්ධයිනි, ඒසේ මම නැවත භාවනා කරන්නේ නිමිති යලි , දැක ගනිමි. එසේ වුව නැවත ද මාගේ ඒ ආලෝක, රූප දර්ශන ආදී නිමිති ද අතුරුදහන් විය.’

අනුරුද්ධයිනි, ඒ මට මේ අදහස විය ‘යමකින් මාගේ නිමිත්ත යලි අතුරුදහන් වේනම් ඊට හේතු කවරේද? ප්‍රත්‍යය කවරේද?’ කියායි.

“අනුරුද්ධයිනි, මට මේ අදහස විය. ‘මට භය ඇතිවුන නිසා මෙසේ නිමිත්ත ගිලිහී යන්නට ඇත..

[භය:-
ආලෝක නිමිත්තේ අති මහත් ප්‍රභාව ක්‍රමයෙන් ඉතා දැඩිව පෙනෙන්ට වූ විට තමන් ට ඒ නිමිත්ත පාලනය කරන්නට නොහැකි බව ඔහු දකී.යෝගියාගේ අත්ත සංඥාව දුර්වල කරන්නට නිමිත්තේ මේ මහා ආලෝකය සමත් වෙ. යෝගියාට තමන් මේ භාවනාවේ පාලකයා නොවන බව මෙසේ දකින ඔහු බියට පත් වෙ. මේ බිය ඔහුගේ ප්‍රගතිය වලක්වයි.

මේ සුත්‍රය ඉංගිරිසි බසින් විස්තර කරන අජාන් බ්‍රහ්මවංසෝ ස්වාමින් වහන්සේ ගේ දේශනාව ඔබට මේ සියළු උපක්ලේශ ගැන දැනගන්නට මහත් උදව්වක් වෙනු ඇත.]

මේ භය. තැතිගැන්ම හේතුකොට ගෙන මගේ සමාධිය පහවිය. සමාධිය පහව ගිය කල්හි ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද ආදී නිමිති අතුරුදහන් වෙයි.’

අනුරුද්ධයිනි, යම් පුරුෂයෙක් දීර්ඝ ගමනක යාමට මාර්ගයට පිළිපන්නේ මුත් ඔහු යන මග දෙපස මන්පහරන සොරු රැක උන්නාහු නම් ඔහුට ඒ මිනීමරන සොරු දෙපස ඉන්නවා දැකීමෙන් ඒ හේතුකොට ගෙන බිය තැතිගැන්ම උපදින්නේය

[සොරුන් ඉන්නේ මගියා සතු වටනා දේ උදුරා ගන්නටය. යෝගියා සතු වටනා දෙය ලෙස ඔහු සිතා සිටියෙ මම කියා කෙනෙක් ඉන්නවාය මේ භාවනා කරන්නේ මමය යන හැගීම ය. භාවනාවේ දී මේ මමක් නැති බව යන්තමින් හෝ දැනෙන විට සිටගෙන සිටින බිම ගිලා බසින්නාක් මෙන් හෝ පය තබා සිටි ගල් කුල පොලොව යටට කිඳා ගියා සේ දැනී මහත් සන්ත්‍රාසයකට යෝගියා පත් වෙ. එනම් ආත්ම සඥාව හීන වීමෙන් යෝගියා භයට සන්ත්‍රාසයට පත් වෙ. ඔහුගේ නිමිත්ත පිරිහේ.]

. අනුරුද්ධයිනි, ‘එපරිද්දෙන්ම මටත් තැතිගැන්ම ඇති විය. තැතිගැන්ම හේතුකොට, මාගේ සමාධිය පහවිය. සමාධිය පහවගිය කල්හි ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද, අතුරුදහන් විය. මම නැවත විචිකිච්ඡාව නූපදින්නේද, අමනසිකාරය නූපදින්නේද, ථීනමිද්ධය නූපදින්නේද, තැති ගැන්ම නූපදින්නේද, ඒ ලෙස මම එසේ කරන්නෙමි’ කියා නැවත අරමුණ වැඩුවෙමි.

[ කිසි විටෙක තමන්ට පාලනය කල හැක්කක් මෙහි නැති බව තමන් මෙහි නැති බවත් මෙනෙහි කිරීම වටී.
[i] තම ගුරුවරයා මේ තත්වයේ මීට පෙර වූ බවත් තවත් බොහෝ දෙනා මින් පෙර මේ තත්වයට පත් වූ බවත් මතක් කර ගැනීමෙන් මේ භය වලක්වා ගන්නට හැක..
[ii] කුඩා ළදරුවෙකු මුලින්ම පිහිනීමට හුරුකරන පියා දරුවාට ඇති භය ක්‍රමක්‍රමයෙන් දුරු කරවයි. මුළින දරුවාගේ එක් ඔයක් වතුරට දමා අනතුරක් නැතිබව පෙන්වා දෙයි. ඉන් පසු ක්‍රමයෙන් සිය මුලු ශරීරයම දියේ බැස උන්නත් අනතුරක් නොවන බව පෙන්න දී දරුවාගේ දියට ඇති බිය දුරු කරවයි. එසේම යෝගියාද නිමිත්ත කෙරෙහි වරින් වර යාමෙන් බැඳීමෙන් නිමිත්තට ඇති සන්ත්‍රාසය දුරු කර ගනී.
[iii] නිමිත්තට සිත් යෙදීමෙන් ඉතා මහත් ප්‍රීතියක් ඇති බව සියල්ලන් කියන නිසා වුවක් උනාවේ යි සිතමින් යලි නිමිත්තම මෙනෙහි කිරීම.
මේ තුන් ක්‍රමයන් එකක් පහසුවෙන්ම අනුගමනය කිරීමෙන් මේ භය නම් උපකිලේසයෙන් නිදහස් වීමට හැක.]

Infant Swimming: What Are the Benefits?

§  20 . උප්පීලනය [අධික ප්‍රීතිය]
“අනුරුද්ධයිනි, මම අප්‍රමාදව, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇතිව, සිව් මඟට යවන ලද සිතැතිව, නැවත එසේ භාවනා කරන්නේ නිමිති ලෙස ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද, දැනගනිමි. එනමුදු නැවත මාගේ ඒ ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද අතුරුදහන් විය. අනුරුද්ධයිනි, මට මේ අදහසවිය. ‘යමකින් නිමිත්ත අතුරුදහන් වේනම් ඊට හේතු කවරේද? ප්‍රත්‍යය කවරේද?” කියායි.

“අනුරුද්ධයිනි, ඒ මට මේ අදහස විය. ‘මට ඇතිවූ උප්පීලනය [අධික ප්‍රීතිය] හේතුකොට මාගේ සමාධිය පහවිය. සමාධිය පහවූ කල්හි ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද අතුරුදහන්විය.’

අනුරුද්ධයිනි, යම්සේ පුරුෂයෙක් එක් නිදන් පළක් සොයන්නේ එක් උත්සාහයකින්ම නිදන් පොළවල් පහක් ලබන්නේද, ඔහුට ඒ හේතුකොට අධික ප්‍රීතිය උපදින්නේය. මෙතුවක් කල් භාවනා කල මම කිසිදු නිමිත්තක් නොදුටුවෙමි. එහෙත් මම අද දැන් මේ නිමිත්ත දුටුවෙමි. ඒ නිසා යෝගියාගේ සිත ඉපිල යයි. මහා ප්‍රීතියට පත් වෙ.

අනුරුද්ධයිනි, එපරිද්දෙන්ම මට අධික ප්‍රීතිය පහළවිය. අධික ප්‍රීතිය කරණකොට ගෙන මාගේ සමාධිය නැතිවිය. සමාධිය පහවූ කල්හි ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද අතුරුදහන් වෙයි. [Elation = අධි ප්‍රීතිය ] දැන් යෝගියා මේ නිමිත්ත ගැන යෝනිසෝ මනසිකාරයෙන් සිතිය යුතුය. මේ නිමිත්ත නැවත නොපෙනෙන්නට ඉඩ ඇත. දැක්කොත් දකින්නෙමි. නොදක්කොත් ඉන් කම්පා නොඑමි. නිමිත්තෙන් ගිලිහුන සිත මුල කර්මස්තානයට යොදමි’යි භාවනාවට යෙදිය යුතු.]

§  21 කායික වෙහෙස / කාය දරත බව
ඉදින් මම නැවත මට වූ විචිකිච්ඡාව සිඳ, සිත් හි සතිමත් බව වඩා, ථීනමිද්ධය නූපදින්ද , තැතිගැන්මෙක් නූපදින්නේද, බලවත් ප්‍රීතිය හැර දමා භාවනා කලෙමි. අනුරුද්ධයිනි, මම එසේ අප්‍රමාදවූයේ, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ, සිව් මඟට යවන ලද සිතැතිව, වාසය කරන්නේ ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද, ආදී නිමිති දැනගනිමි. එනමුත් නැවත මාගේ ඒ ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද ආදී නිමිති අතුරුදහන් විය.

අනුරුද්ධයිනි, ඒ මට මේ අදහස විය. ‘යමකින් මාගේ ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද අතුරුදහන් වේනම් ඊට හේතු කවරේද? ප්‍රත්‍යය කවරේද?’ කියායි.“
අනුරුද්ධයිනි, ඒ මට මේ අදහස විය.
‘මට කායික දරත බව ඇතිවිය. ඒ කායික දෘඩ බව හේතුකොට ගෙන මාගේ සමාධිය පහවිය.
[කාය දරත බව : දැඩි ලෙස වෑයම් කිරීම ම බර ගතියට හේතුවය. නිමිත්ත බරක් ලෙස දැනේ. අමාරුවෙන් අත්වූ නිමිත් ඉතා දැඩිව අල්ලාගෙන සිටීම මේ කාය දරත චිත්තොපක්ලේශය වෙයි. stiffness, lack of buoyancy තම සිතින් මේ නිමිත්ත කෙරෙහි ඇති ආසාව කැමැත්ත අත හැරීම මේ උපක්ලේශයෙන් යෝගියා මීදී යාමට ඉඩ දෙයි.]

ඉදින් මම නැවත මට වූ විචිකිච්ඡාව සිඳ, සිත් හි සතිමත් බව වඩා, ථීනමිද්ධය නූපදින්ද , තැතිගැන්මෙක් නූපදින්නේද, බලවත් ප්‍රීතියක් නූපදින ලෙස , භාවනා කලෙමි.

§  22 දැඩිව කරන ලද වීර්‍ය්‍යය
. අනුරුද්ධයිනි, මම එසේ අප්‍රමාදවූයේ, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ, සිව් මඟට යවන ලද සිතැතිව, වාසය කරන්නේ ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද, ආදී නිමිති දැනගනිමි. එනමුත් නැවත මාගේ ඒ ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද ආදී නිමිති අතුරුදහන් විය.
සමාධිය පහව ගිය කල්හි, ආලෝකයද, රූප දැකීමද වැනි නිමිති අතුරුදහන් වෙයි. මම යම්සේ මට නැවත විචිකිච්ඡාව නූපදින්නේද, අමනසිකාරය නූපදින්නේද, ථීනමිද්ධය නූපදින්නේද, තැතිගැන්ම නූපදින්නේද අධික ප්‍රීතිය නූපදින්නේද, කායික පීඩාව නූපදින්නේද එසේ කරන්නෙමි.’

“අනුරුද්ධයිනි, මම එසේ අප්‍රමාදවූයේ, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ, සිව් මඟට යවන ලද සිතැතිව, වාසය කරන්නේ, ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද ආදී නිමිති දැනගනිමි. මාගේ ඒ ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද අතුරුදහන් වෙයි.

අනුරුද්ධයිනි, ඒ මට මේ අදහස විය. ‘යමකින් මාගේ ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද ආදී නිමිති අතුරුදහන් වේනම් ඊට හේතු කවරේද? ප්‍රත්‍යය කවරේද?’ කියායි.

“අනුරුද්ධයිනි, මට මේ සිත විය.
‘මම අතිශයින් දැඩිව පටන්ගන්නා ලද වීර්‍ය්‍යය ඇතිව භාවනා කලෙමි. ’ කියායි. දැඩිව කරන ලද වීර්‍ය්‍යය හේතුකොට ගෙන, මාගේ සමාධිය පහවිය. සමාධිය පහවූ කල්හි ආලෝකයත්, රූප දර්ශනයත්, අතුරුදහන් වෙයි.

අනුරුද්ධයෙනි, යම්සේ පුරුෂයෙක් ඉතා සියුම් සිරුරක් ඇති කුඩා වටු කුල්ලෙක් සිය මිටින් ඉතා දැඩිව සිරකොට අල්ලා ගත හොත් ඒ කුඩා කුරුල්ලා මැරී යනු ඇත.

අනුරුද්ධයිනි, එපරිද්දෙන්ම මට දැඩිව පටන්ගන්නා ලද වීර්‍ය්‍යය හේතුකොට ගෙන ඉතා තදින් නිමිත්ත ග්‍රහණය කල මාගේ සමාධිය පහවිය. සමාධිය පහවූ කල්හි, ආලෝකයත්, රූප දර්ශනයත් අතුරුදහන් වෙයි. ඒ මම යම්සේ මට නැවත විචිකිච්ඡාව නූපදින්නේද, අමනසිකාරය නූපදින්නේද, ථීනමිද්ධය නූපදින්නේද, තැතිගැන්ම නූපදින්නේද, බලවත් ප්‍රීතිය නූපදින්නේද, කායික පීඩාව නූපදින්නේද, අධික වීර්‍ය්‍යය නූපදින්නේ මම නිමිත්ත දැඩිව මෙනෙහි නොකලෙමි. ඒ නිමිත්ත හාත්පසින් වුමසන්නට නොඑලඹුනෙමි.

ද මම එසේ භාවනා කරන්නෙමි.

§  23 . ලිහිල් වූ වීර්‍ය්‍යය
“අනුරුද්ධයිනි, මම අප්‍රමාදවූයේ, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ, සිව් මගට යවන ලද සිතැතිව, වාසය කරන්නේ ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද නිමිති සේ දැනගනිමි.

එනමුදු නැවත මාගේ ඒ නිමිති අතුරුදහන් විය . අනුරුද්ධයිනි, මට මේ අදහස විය. ‘යමකින් මාගේ ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද ආදී නිමිති අතුරුදහන් වේනම් ඊට හේතුව කවරේද? ප්‍රත්‍යය කවරේද?’ කියායි.

“අනුරුද්ධයිනි, ඒ මට මේ සිත් විය. ‘මගේ වීර්‍ය්‍යය ලිහිල් විය, යනුවෙනි. ඉතා ලිහිල් වීර්‍ය්‍යය හේතු කොටගෙණ මගේ සමාධිය පහවිය. සමාධිය පහවූ කල්හි ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද ආදී නිමිති ද අතුරුදහන් විය.’

අනුරුද්ධයිනි, යම් පුරුෂයෙක් ඉතා ලිහිල්ව වටුකුරුල්ලා සිය මිටෙහි අල්වා ගත්තෙ ඔහු ඉතා සුළුවෙන් ඌ අල්ලා ගෙන සිටීද බුරුල් ව සිර කල නිසා ඒ කුරුල්ලා පහසුවෙන් මිනිසාගේ මිටින් මිදී පියඹා යයි. අනුරුද්ධයිනි, එපරිද්දෙන්ම මගේ වීර්‍ය්‍යය ලිහිල් වීමෙන් ඒ හේතුකොටගෙන මාගේ සමාධිය පහවිය. සමාධිය පහවූ කල්හි, ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද ආදී නිමිති අතුරුදහන් වෙයි.

ඒ නිසා මම, යම්සේ මම නැවත විචිකිච්ඡාව නූපදින ලෙස , අමනසිකාරය නූපදින ලෙසද, ථීනමිද්ධය නූපදින ලෙසද , තැතිගැන්ම නූපදින ලෙසද , අධික ප්‍රීතිය නූපදින ලෙසද , කායික දරත බව නූපදින ලෙසද , අධික වීර්‍ය්‍යය නූපදින ලෙසද , වීරිය ඉතා ලිහිල් නොකොට ද, එසේ භාවනා කරන්නෙමි.

§  24. ධ්‍යානයට ඇති තණ්හාව
“අනුරුද්ධයිනි, මම එසේ අප්‍රමාදවූයේ, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ, සිව් මඟට යවනලද සිතැතිව, භාවනා කරන්නේ නිමිති යලි දැන ගනිමි. එසේ මුත් නැවත මාගේ ඒ ආලෝකයද, රූප දර්ශනද ආදී නිමිති අතුරුදහන් විය..

අනුරුද්ධයිනි, ඒ මට මේ අදහස විය. ‘යමකින් නිමිත්ත අතුරුදහන් වේ නම් ඊට හේතු කවරේද? ප්‍රත්‍යය කවරේද?’ කියායි.

අනුරුද්ධයිනි, මට මේ අදහස විය. මට ධ්‍යානයට ඇති තණ්හාව නොහොත් දැඩි කැමැත්ත ඇති විය යනුයි. මේ නිමිත්ත නොව මට ඕනෑකරන්නේ ධ්‍යානය ය. වහ වහා මගේ ධ්‍යානය වඩා ගන්නට මට ඕනෑය යන සිත නිසා නිමිත්ත ගිලිහී යැයි. ඒ තෘෂ්ණාව හේතුකොට ගෙන මාගේ සමාධිය පහවිය. සමාධිය පහවූ කල්හි, ආලෝකයද, රූප දර්ශනය ආදී නිමිතිද අතුරුදහන් විය.. ඒ වටහාගත් මම මේ නිමිත්ත මා ලදිමි. මෙය ඉතා වටනේය. මම මේ නිමිත්ත සමග සතුටින් සිටිමි. ධ්‍යානයක් වේවා නොවේවා මම ඊට ආසා නොවෙමි’ යි ධ්‍යානයන් කෙරෙහි ඕනෑකම අත් හැලෙමි.

මම, නැවත විචිකිච්ඡාව නූපදින ලෙස , අමනසිකාරය නූපදින ලෙසද, ථීනමිද්ධය නූපදින ලෙසද , තැතිගැන්ම නූපදින ලෙසද , අධික ප්‍රීතිය නූපදින ලෙසද , කායික දරත බව නූපදින ලෙසද , අධික වීර්‍ය්‍යය නූපදින ලෙසද , වීරිය ඉතා ලිහිල් නොකොට ද, නොලැබූ ධ්‍යානයන් කෙරෙහි තෘෂ්ණාව නොවඩා භාවනා කලෙමි.

§  25. . නානත්ත සංඥාව
“අනුරුද්ධයිනි, මම අප්‍රමාදවූයේ, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ, සිව්මඟට යවනලද සිතැතිව, වාසය කරන්නේ ආලෝකයද, රූප දර්ශනද ආදී නිමිති යලි දැනගනිමි. එනමුදු නැවතත් ඒ නිමිති අතුරුදහන් විය..

අනුරුද්ධයිනි, ඒ මට මේ අදහස විය. ‘යමකින් මාගේ ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද, අතුරුදහන් වේ නම් ඊට හේතු කවරේද? ප්‍රත්‍යය කවරේද?’ කියායි.

අනුරුද්ධයිනි, ඒ මට මේ අදහස විය. ‘මට නානත්ත සංඥාව පහළවිය යනුයි. නානත්ත සංඥාව යනු දකිනා නිමිත්ත ඉතා වෛවර්ණ ඉතා වෙනස් ආකාර ඇති ව බොහෝ සිත් ඇද බැඳ ගන්නා ලෙස බොහෝ විස්තරාංග සහිතව නිමිති දර්ශනය වීමයි. මෙසේ සඥා වෙහි නානත්වය හේතුකොට මාගේ සමාධිය පහවිය. සමාධිය පහවූ කල්හි, ආලෝකයද, රූප දර්ශනයද ආදී සියළු නිමිති ක්‍රමයෙන් අතුරුදහන් විය.

[මින් ගැලවීම පිණිස ඒ නානත්ත නිමිත්ත මුළුමනින් ගෙන ඒ දිගුවට කෙටියට ආදී ලෙස විමර්ශනය කිරීම “විසුද්ධි මග්ග” යෙදී කියා ඇතත් ඒ නිසුදුසු බවත් ඊට වඩා ඒ නානත්ත නිමිත්තේ ඉතා කුඩා කොටසක් පමණක් විධාරණ කරමින් ගොස් තව තවත් ලෙස ඒ කුඩා කරමින් ඒ නිමිත්තේ යම් කුඩා ම කොටසක් පමණක් විචාරණ කරන ලෙස බ්‍රහ්මවංසෝ ස්වාමින් වහන්සේ උපදෙස් දෙයි.]

ඉදින් මම විචිකිච්ඡාව නූපදින ලෙස , අමනසිකාරය නූපදින ලෙසද, ථීනමිද්ධය නූපදින ලෙසද , තැතිගැන්ම නූපදින ලෙසද , අධික ප්‍රීතිය නූපදින ලෙසද , කායික දරත බව නූපදින ලෙසද , අධික වීර්‍ය්‍යය නූපදින ලෙසද , වීරිය ඉතා ලිහිල් නොකොට ද, නොලැබූ ධ්‍යානයන් කෙරෙහි තෘෂ්ණාව නොවඩා නානත්ත සංඥාව නූපදින ලෙසද භාවනා කලෙමි .’

§  26 . රූපයන් පිලිබඳ අතිනිජ්ජායනතාව
“අනුරුද්ධයිනි, මම අප්‍රමාද වූයේ, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ, සිව් මඟට යවනලද සිතැතිව, භාවනා කරන්නේ, විටෙක ආලෝකය නොහොත් ඔභාව අතුරුදහන් වෙයි. එනමුත් එවිට රුප දර්ශන දකින්නට හැකි වෙයි. සමහර විටෙක ආලෝකය දකිමි එවිට රූප දර්ශන අතුරු දහන් විය. එසේ එක් පුරා දිනයක් හෝ පුරා දිනයක් හා රාත්‍රියක් මෙසේ විය,. එසේම විටෙක රූප දර්ශනයන් දනිමි. එනමුත් ආලෝකය අතුරුදහන් වෙයි. එසේ එක් පුරා දිනයක් හෝ පුරා දිනයක් හා රාත්‍රියක් මෙසේ විය,.

අනුරුද්ධයිනි, ඉදින් මට මෙසේ අදහස් විය . ‘යම් හෙයකින් මාගේ ආලෝකය හා රූප දර්ශන මෙසේ වරින්වර එකිනෙක අතුරුදහන් වීමටද වරකට ආලෝක හෝ ඕභාස පෙනීමටද හේතුව කුමක්ද? ප්‍රත්‍යය කුමක්ද?’

අනුරුද්ධයිනි, මට මේ අදහස ඇතිවිය. ‘මට පෙනෙනා නිමිති පිළිබඳ අතිනිජ්ජායනතාව ඇති විය. [එනම් නිමිති වල කොටස් ගැන අතිශයින් අනන්ත ලෙස නැවත නැවත සිතා බලන බව ය යනුයි]. රූපයන් පිළිබඳ අතිශයින් නැවත නැවත සිතා බලන බව හේතුකොටගෙන රූප නිමිත්ත අතුරුදහන් විය, ආලෝක නිමිත්ත පිලිබඳ නැවත නැවත සිත යොමන කල ආලෝක නිමිත්ත අතුරුදහන් විය. ඒ සැම විටම සමාධිය පහවිය. සමාධිය පහව ගිය කල්හි ආලෝකයත් රූප දර්ශනයත් අතුරුදහන් වෙයි.

යම්සේ මට නැවත විචිකිච්ඡාව නූපදින්නීද, අමනසිකාරය නූපදින්නේද, ථීනමිද්ධය නූපදින්නේද, තැතිගැන්ම නූපදින්නේද, අධික ප්‍රීතිය නූපදින්නේද, කායික පීඩාව නූපදින්නේද, අධික වීර්‍ය්‍යය නූපදින්නේද, ඉතා ලිහිල් වීර්‍ය්‍යය නූපදින්නේද, අධික තෘෂ්ණාව නූපදින්නේද, නානත්ත සංඥාව නූපදින්නීද, රූපයන් පිළිබඳ අතිශයින් නැවත නැවත සිතා බලන බව නූපදින්නේද එසේ කරන්නෙමි.’

§  27 . “අනුරුද්ධයිනි,
විචිකිච්ඡාව භාවනාවට බාධාකරන උපක්ලේශ ධර්මයක්යයි මෙසේ දැන, මේ දකින්නේ නිමිති බව සැක නැතිව අවබෝධ කිරීමෙන් විචිකිච්ඡාව දුරු කෙළෙමි.
සතිමත් නොවීම (අසතිය) සිත කෙළෙසන ධර්මයක්යයි මෙසේ දැන, සිත කෙළෙසන්නාවූ අසතිය දුරු කෙළෙමි.
ථීනමිද්ධය සිත කෙළසන ධර්මයක්යයි දැන, ථීනමිද්ධය දුරු කෙළෙමි.
බිය උපක්ලෙශයක්යයි දැන, තැතිගැන්ම දුරු කෙළෙමි.
අධික ප්‍රීතිය උපක්ලේශ ධර්මයක්යයි දැන, අධික ප්‍රීතිය දුරු කෙළෙමි.
කායික පීඩාව උපක්ලේශ ධර්මයක්යයි මෙසේ දැන, කායික පීඩාව දුරු කෙළෙමි.
දැඩිව පටන්ගන්නාලද වීර්‍ය්‍යය උපක්ලේශ ධර්මයක්යයි දැන, අධික වීර්‍ය්‍යය දුරු කෙළෙමි. ඉතා ලිහිල් වීර්‍ය්‍යය උපක්ලේශ ධර්මයක්යයි දැන, ඉතා ලිහිල් වීර්‍ය්‍යය දුරු කෙළෙමි. තෘෂ්ණාව උපක්ලේශ ධර්මයක්යයි දැන, අධික තෘෂ්ණාව දුරු කෙළෙමි.
නානත්ත සංඥාව උපක්ලේශ ධර්මයක්යයි දැන, නානත්ත සංඥාව දුරු කෙළෙමි.
රූපයන් අතිශයින් නැවත නැවත සිතා බලන බව උපක්ලේශ ධර්මයක්යයි දැන, රූපයන් අතිශයින් නැවත නැවත සිතා බලන බව දුරු කෙළෙමි.

§ 31 “අනුරුද්ධයිනි, මම පමා නොවූයේ, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ, සිව්මඟට යවනලද සිතැතිව වාසය කරමින් ආලෝකය දැනගනිමි. රූප නොදකිමි. යම්හෙයකින් රූප දකිම්ද, හුදෙක් රාත්‍රියද, හුදෙක් දාවලද, හුදෙක් රෑ දාවල්ද, ආලෝකය නොහඳුනමි. අනුරුද්ධයිනි, ඒ මට මෙය අදහස් විය. ඒ මම ආලෝකය හඳුනම්ද, රූප නොදක්නෙම්ද, ඊට හේතු කවරේද? ප්‍රත්‍යය කවරේද? ඒ කාලයෙහි රූප දකිමි. හුදෙක් රෑද, හුදෙක් දාවල්ද, හුදෙක් රෑ දාවල් දෙක්හිද ආලෝකය නොහඳුනමි. අනුරුද්ධයිනි, ඒ මට මේ අදහස ඇතිවිය. ‘මම යම් සමයෙක්හි රූප විෂය මෙනෙහි නොකොට, ආලෝක විෂය මෙනෙහි කෙරෙම්ද, ඒ කාලයෙහි ආලෝකය හඳුනමි. රූප නොදකිමි. යම් කලක ආලෝක විෂය මෙනෙහි නොකොට, රූප විෂය මෙනෙහි කෙරෙම්ද, එකල රූප දකිමි. හුදෙක් රෑද, හුදෙක් දාවල්ද, හුදෙක් රෑ දාවල්ද ආලෝකය නොහඳුනමි.’

“අනුරුද්ධයිනි, ඒ මම අප්‍රමාදව, කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇතිව, සිව්මගට යවනලද සිතැතිව, වාසය කරන්නේ සුළු කර්මස්ථානයෙහිවූ ආලෝකය හඳුනමි. සුළු කර්මස්ථානයෙහිවූ රූප දක්නෙමි. අප්‍රමාණ කර්මස්ථානයෙහිවූ, ආලෝකය හඳුනමි. හුදෙක් රෑද, හුදෙක් දවල්ද, හුදෙක් රෑ දාවල්ද, අප්‍රමාණ කර්මස්ථානයෙහිවූ රූපයන් දක්නෙමි. අනුරුද්ධයිනි, ඒ මට මේ අදහස ඇතිවිය. ‘ඒ මම සුළු කර්මස්ථානයෙහිවූ ආලෝකය හඳුනම්ද, සුළු කර්මස්ථානයෙහිවූ රූපයන් දක්නෙම්ද, අප්‍රමාණ කර්මස්ථානයෙහිවූ ආලෝකය හඳුනම්ද, හුදෙක් රෑද, හුදෙක් දවල්ද, හුදෙක් රෑ දාවල්ද අප්‍රමාණ කර්ම ස්ථානයෙහිවූ රූපයන් දක්නෙම්ද, ඊට හේතු කවරේද? ප්‍රත්‍යය කවරේද?’

අනුරුද්ධයිනි, ඒ මට මේ අදහස විය. ‘යම් කලෙක සමාධිය කුඩාද? එසමයෙහි මගේ දිවැසද කුඩාය. ඒ මම ස්වල්ප මාත්‍රවූ, දිවැසින් ස්වල්ප මාත්‍රවූද ආලෝකය හඳුනමි. ස්වල්පමාත්‍රවූ රූපයන්ද දකිමි. යම් කලෙක සමාධිය අප්‍රමාණද එකල මගේ දිවැසද අප්‍රමාණය. ඒ මම අප්‍රමාණවූ දිවැසින් අප්‍රමාණවූ ආලෝකයද හඳුනමි. හුදෙක් රෑද, හුදෙක් දවල්ද, හුදෙක් රෑ දාවල්ද, අප්‍රමාණවූ රූපයන් දක්නෙමි.

§ 32. “අනුරුද්ධයිනි,
විචිකිච්ඡාව චිත්තොප ක්ලෙශයයි මෙසේ දැන, විචිකිච්ඡා චිත්තොපක්ලෙශය ප්‍රහීණවීද,
අමනසිකාරය චිත්තොපක්ලෙශයයි මෙසේ දැන, අමනසිකාර චිත්තොපක්ලෙශය ප්‍රහීණවීද, ථීනමිද්ධය චිත්තොපක්ලෙශයයි මෙසේ දැන, ථීනමිද්ධ චිත්තොපක්ලෙශය ප්‍රහීණවීද, තැතිගැන්ම චිත්තොපක්ලෙශයයි මෙසේ දැන, චිත්තොපක්ලෙශයවූ තැතිගැන්ම ප්‍රහීණවීද අධික ප්‍රීතිය චිත්තොපක්ලෙශයයි මෙසේ දැන, අධික ප්‍රීති චිත්තොපක්ලෙශය ප්‍රහීණවීද, කායික දරතය චිත්තයාගේ උප ක්ලෙශයයි මෙසේ දැන, කායික පීඩා චිත්තොප ක්ලෙශය ප්‍රහීණවීද,
අධික වීර්‍ය්‍යය, චිත්තොපක්ලෙශයයි මෙසේ දැන, අධික වීර්‍ය්‍ය චිත්තොපක්ලෙශය ප්‍රහීණවීද, ඉතා ලිහිල් වීර්‍ය්‍යය චිත්තයාගේ උප ක්ලෙශයයි මෙසේ දැන, ඉතා ලිහිල් වීර්‍ය්‍ය චිත්තොපක්ලෙශය ප්‍රහීණවීද,
තෘෂ්ණාව චිත්තොප ක්ලෙශයයි මෙසේ දැන, අධික තෘෂ්ණා චිත්තොපක්ලෙශය ප්‍රහීණවීද, නානත්ත සංඥාව චිත්තොපක්ලෙශයයි මෙසේ දැන, නානත්ත සංඥා චිත්තොපක්ලෙශය ප්‍රහීණවීද,
රූපයන් පිළිබඳව අතිශයින් නැවත නැවත සිතා බලන බව චිත්තොපක්ලෙශයයි මෙසේ දැන, රූපයන් පිළිබඳව අතිශයින් නැවත නැවත සිතා බලන චිත්තොපක්ලෙශය ප්‍රහීණවීද.

§ 33. අනුරුද්ධයිනි, මට මේ අදහස විය. මාගේ සිතට යම් උපක්ලෙශයෝ වෙත්ද, ඔව්හු මට ප්‍රහීණය. එබැවින් මම දැන් විධි තුනකින් යුත් සමාධිය වඩමි’ කියායි.

“අනුරුද්ධයිනි,
මම විතර්ක සහිත, විචාර සහිත සමාධිය වැඩුවෙමි.
විතර්ක රහිත විචාරය පමණක් ඇති සමාධිය වැඩුවෙමි.
විතර්ක රහිත විචාර රහිත සමාධිය වැඩුවෙමි.

ප්‍රීති සහිත සමාධිය වැඩුවෙමි.
ප්‍රීති රහිත සමාධිය වැඩුවෙමි.
සුඛ සහගත සමාධිය වැඩුවෙමි.
උපෙක්ෂා සහගත සමාධිය වැඩුවෙමි.

අනුරුද්ධයිනි, යම් හෙයකින් මා විසින් විතර්ක සහිත, විචාර සහිත, සමාධිය වඩන ලද්දේද, විතර්ක රහිත විචාරය පමණක් ඇති සමාධිය වඩන ලද්දේද, විතර්ක රහිත විචාර සමාධිය වඩන ලදද, ප්‍රීති සහිත සමාධිය වඩන ලදද, ප්‍රීති රහිත සමාධිය වඩන ලදද, සුඛ සහගත සමාධිය වඩන ලදද, උපෙක්ෂා සහගත සමාධිය වඩන ලදද මට ඥාන දර්ශනය පහළවිය. මාගේ චිත්ත විමුක්තියද කෝප නොවීය. මේ අන්තිම උපැත්මය. දැන් පුනරුත්පත්තියක් නැත.”

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ සූත්‍රය වදාළසේක.
සතුටු සිතැති අනුරුද්ධ ආයුෂ්මත් වහන්සේද භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දේශනාව සතුටින් පිළිගත්තේය.

READ ENGLISH VERSION

MN 02-03-10. වෙඛණස්ස සූත්‍රය

සත්වයා උපතේ සිට මරණය තෙක් ප්‍රීතියම සතුටම සොයමින් යයි. බොහෝ දෙනා සිතන්නේ දකින්නේ සතුට ඇත්තේ පංච කාම සැප විඳින්නට හැකි තරමට බවය. මේ පස් කම් සැපය ලබන්නා “අහෝ මේ සැපයක්ම වේ” යැයි කලාතුරකින් ලබන පස්කම් සැපයක් නිසා මුලා වෙයි.. මේ මිච්චාදිට්ඨියට පාදක වුයේ “මම” ක් ඉන්නේයැයි ඇති ආත්ම දෘෂ්ඨියයි. වෙඛනස්ස ඇදුරු තුමාට කල මේ දේසනාව මේ ගම්භිර ධර්මය දැන ඉගෙනීමට ප්‍රමාණවත් නොවෙතත් කාම සැපයට වඩා උතුම් සැපයක් වන බව අසන්නාට හඳුන්වා දෙයි.

පුජ්‍ය පුහුල්වැල්ලේ සාරද හිමි කල දේසනාව

§ 1.මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර ජේතවන නම්වූ අනේපිඩු මහ සිටුහු සාදවා පුජා කල ආරාමයෙහි වැඩ විසූහ. එකල්හි වේඛණස නම් පරිබ්‍රාජක ආචාර්යයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දකින්නට අවුත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග සතුටුවියයුතු සිහිකටයුතු කථාකොට නිමවා එකත් පසක සිටියේය. [සකුළුදායි සුත්‍රයෙහි සඳහන් වන සකුළුදායි පරිබ්‍රාජක යා මේ වෙඛනස්ස ආචාර්ය තුමා ගේ ශිෂ්‍යයෙකු බව අටුවාවේ සඳහන් වෙයි.]

§ 2. එකත් පසක සිටියාවූ වේඛණස නම් ආචාර්යවරයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි එසේ සිට ‘මෙය උතුම්ම සැපය වේ” යැයි ’, ප්‍රීති වාක්‍ය පැවැත්වූයේය.

[අයං පරමෝ වන්නෝ” හි වන්නෝ යන වචනයෙහි තේරුම ‘චවි වර්ණය’ නොවන බව මම සිතමි. අභිවාදන සීලිස්ස හි ආයු වන්නෝ සුඛං බලං යන්නෙහිද සමේ පැහැය නොව වෙනත් යමක් බව සිතමි. මේ සුත්‍රයෙහි ඉංගිරිසි පරිවර්තනවල වන්නෝ වචනය splendour ලෙස දක්වා ඇත. එයද වටහා ගන්නට පහසු නොවේ. මේ වන්නෝ යන්නට ගැලපෙන සිංහල වචනයක් ඔබ දන්නේ නම් කරුණාකර මෙහි comment වල ලියන්න.]

‘කච්චානය . ඒ උතුම් සැපය කවරේදැයි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඇසූහ.
“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, යම් වින්දනයකට ට වඩා උතුම්වූද ප්‍රණීතවූද අනික් විඳීමක් නැත්තේද එය උතුම් සැපය වේ”යි.

“කච්චානය, යම් සැපයකට වඩා උතුම්වූද උසස්වූද අනික් සැපයක් නැත්තේද ඒ සැපය කුමක්ද?”
“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, යම් සැපයකට වඩා ඉතා උතුම්වූද ඉතා උසස්වූද අනික් සැපයක් නැත්තේද එය උතුම්ම සැපය වෙයි”,

“කච්චාණය යම් සැපයකට වඩා උතුම්වූද උසස්වූද අනික් සැපයක් නැත්තේනම් එය උතුම් සැපයයි කියන්නෙහි නම් තොපගේ මේ කීම දිගින්දිගට කියා ගෙන යාමක් මිස තේරුමක් අර්ථයක් නොදක්වන්නෙහිය.

§ 3. කච්චානය, යම් පුරුෂයෙක් යම් රූමත් ගැහැණියක් දැක “මම , ඇයට කැමැත්තෙමි ඇයම පතමියි”. කියන්නේය.
එවිට ඒ ඇසු මිනිසුන් ඔහුගෙන් මෙසේ අසන්නාහුය.
පින්වත් පුරුෂය, නුඹ ප්‍රිය කරන ඒ කල්‍යාණිය ක්ෂත්‍රීය ස්ත්‍රීයක් හෝ බ්‍රාහ්මණ ස්ත්‍රීයක් හෝ වෛශ්‍ය ස්ත්‍රියක් හෝ ශුද්‍ර ස්ත්‍රීයක් හෝ වේයයි දන්නෙහිද,?”
මෙසේ අසන ලද කල ඔහු ‘නැතැයි’ කියන්නේය.

එවිට මිනිසුන් ඔහුගෙන් නැවත අසන්නේ
එම්බල පුරුෂය, නුඹ කැමැති ඒ කල්‍යාණිය ගේ නාමය දන්නෙහිද, ඇයගේ ගෝත්‍රය හෝ දන්නෙහිදැ“යි, මෙසේ අසන ලද්දේ ‘නැතැයි’ කියන්නේය.

එවිට මිනිසුන් නැවත අසන්නේ ” යහළුව ඇය උස් සිරුරක් ඇති තැනැත්තියක් හෝ මිටි තැනැත්තියක් හෝ මධ්‍යම තැනැත්තියක් හෝ වේද?යයිද , “කලුපාට තැනැත්තියක් හෝ එලලුපාට තැනැත්තියක් හෝ දුඹුරුපාට ඇත්තියක් හෝ වේයයි, දන්නෙහිද?”,යි මෙසේ අසන ලද්දේ “නැතැ”යි කියන්නේය.

‘අසවල් ගමෙහි හෝ නියම් ගමෙහි හෝ නගරයෙහි හෝ ඇය වසන්නේ යයි, දන්නෙහිදැයි, අසනලද්දෙද ,’ නැතැයි කියන්නේය’.

ඔහුට මිනිසුන් අසන්නේ ” එම්බල පුරුෂය, නුඹ ඒ ගැහැණිය ගැන කිසිවක්ම නොදැන ම ඇයට කැමති වූ වෙහිද, ඇය පතන්නෙහිද ?

මෙසේ අසන ලද්දේ ඔහු ‘එසේයයි’ කියන්නේය.

කච්චානය, ඒ පුරුෂයාගේ කථාව හිස් කථාවක් නොවන්නේද?”
“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඒකාන්තයෙන් එසේ ඇති කල්හි ඒ පුරුෂයාගේ කථාව හිස්වූවක් වේයයි’ කීය.

“කච්චානය, යම් සැපයකට වඩා ඉතා උතුම්වූද ප්‍රණීතවූද අනික් සැපයක් නැත්තේ නම් එය උතුම් සැපයයි නුඹ කියන්නෙහි නම් ඒ සැපයද නොදක්වන්නෙහි නම් ඔබගේ ඒ කථාවද එසේම හිස්ය .

Glittering Diamond On Red Velvet Stock Photo - Download Image Now - iStock

§ 4 .“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, යහපත්වූද, දීප්තිමත්වූද අටැස් ඇත්තාවූ මනාව ඔපදමන ලද්දාවූ වෛඩූර්ය මාණික්‍යය පඩුවන් කම්බිලියෙහි බහන ලද්දේ යම්සේ බබලයි ද ඒ බඳු ස්වභාව ඇත්තා වූ ආත්මය මරණෙන් මත්තෙහිද උවදුරු රහිතව පවත්නේය.

“කච්චානය, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද, ඒ වෛඩූර්ය මාණික්‍යය පඬුවන් කම්බිලියෙහි තබන ලද්දේ එහි ආලෝකය පැතිරේද, දිලිසේද අතිෂයෙන් බබලයිද, ඝනාන්ධකාරවූ රාත්‍රියක දී යම් කණ මැදිරියෙක් පතුරන එළියක් වේද, මේ ආලෝක දෙකින් කවර ආලෝකයක් අතිශයින් බබලන්නේත් අතිශයින් ප්‍රණීතවූයේ වේද”?

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, රාත්‍රි ඝනාන්ධකාරයෙහි යම් මේ කණමැදිරියෙක් වේද? මෙම මේ වර්ණ දෙක අතුරෙන් අතිශයින් බබලන්නේත් අතිශයින් ප්‍රණීතවූයේත් කණ මැදිරි එලියම වෙයි.”

“කච්චානය, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද?
රාත්‍රි ඝනාන්ධකාරයෙහි යම් කණමැදිරියෙක් වේද, රාත්‍රි ඝනාන්ධකාරයෙහි යම් තෙල් පහනක් දැල්හෝවූයේ වේද, මේ දෙකින් කවර එලියක් අතිශයින් දීප්තිමත් වේද අතිශයින් ප්‍රයෝජනවත් වූයේ වේද”?
“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, රාත්‍රී ඝනාන්ධකාරයෙහි දැල්වූ තෙල් පහන මේ දෙක අතුරෙන් අතිශයින් දීප්තිමත් වේ අතිශයින් ප්‍රයෝජනවත් වූයේ ත් වෙයි.”

“කච්චානය, ඒකුමකැයි හඟින්නෙහිද?
රාත්‍රි ඝනාන්ධකාරයෙහි තෙල් පහනක් දැල්වූයේ වේද, තවෙකෙක් මහ ගිණි මැලයක් ඇවිලූවෙ වේද , මේ දෙකින් කවරක් අතිශයින් දීප්තිමත් වේද අතිශයින් ප්‍රයෝජනවත් වූයේත්වේද?”

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, රාත්‍රි ඝනාන්ධකාරයෙහි දැල්වෙන මහ ගිනි මැලය මේ දෙකින් අතිශයින් බබලන්නේත් අතිශයින් ප්‍රණීතද වූයේ වේයි”.

“කච්චානය, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද?
රාත්‍රි ඝනාන්ධකාරයෙහි මහ ගිනි මැලයක් හෝ වේද, අළුයම් කාලයෙහි වැස්ස නැති, වලාකුල් නැති අහසෙහි පායන උදා තරුව හෝ වේද, මේ ආලෝක දෙක අතුරෙන් කවරක් අතිශයින් දීප්තිමත් වේද අතිශයින් ප්‍රයෝජනවත් වූයේ වෙයිද?”

” භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, අළුයම් කාලයෙහි වැස්ස නැති වලාකුල් නැති අහසෙහි පායන උදා තරුව , මේ දෙකින් වඩා බබලන්නේත් වඩා ප්‍රණීතවූයේත් වෙයි”

“කච්චායනය, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද?
රාත්‍රි අළුයම් කාලයෙහි වැස්ස නැති, වලාකුල් නැති අහසෙහි උදා තරුව වේද, එ පසළොස්වක් රාත්‍රීයෙහි වැස්ස නැති වලාකුල් නැති අහසෙහි මධ්‍යම රාත්‍රියෙහි චන්ද්‍රයා වේද, මේ දෙකින් කවරක් අතිශයින් දීප්තිමත් වේද අතිශයින් ප්‍රයෝජනවත් වූයේත්වේද?”
” භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, පසළොස්වක්හි වැස්ස නැති, වලාකුල් නැති, අහසෙහි මධ්‍යම රාත්‍රිකාලයෙහි ඇති චන්ද්‍රයා, මේ දෙකින් වඩා දීප්තිමත් වේ අතිශයින් ප්‍රයෝජනවත් වූයේත්වේ?”

“කච්චායනය, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද?
එදවස්හි පසළොස්වක්හි, වැස්ස නැති, වලාකුල් නැති අහසෙහි මධ්‍යම රාත්‍රිකාලයෙහි චන්ද්‍රයා වේද, වර්ෂා මාසයන්හි අන්තිම මාසයවූ සරත් කාලයෙහි වැස්ස නැති වලාකුල් නැති අහසෙහි ඉරමුදුන් ව ඇති සූර්යයා හෝ වේද, මේ දෙකින් කවරක් අතිශයින් දීප්තිමත් වේද අතිශයින් ප්‍රයෝජනවත් වූයේත්වේද?”

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මේ සූර්යයා , මේ දෙකින් ඉතා බබලන්නේත් ඉතා ප්‍රණීත වූයේත් වෙයි.

කච්චායනය, මේ චන්ද්‍රයාගේ හෝ සූර්යයාගේ ආලෝකයට වඩා ප්‍රභාවෙන් යුක්තවන්නා වූ දෙවියෝ බොහෝ වෙති. මම ඔවුන් දනිමි. එතකුදු වුවත් මම යම් ප්‍රභාවකට වඩා ඉතා උතුම්වූද, ඉතා ප්‍රණීතවූද අන්‍යවූ ප්‍රභාවයක් නැත්තේයයි නොකියමි.
කච්චායනය එතකුදු වුවත් නුඹ යම් ආලෝකයක් කණාමැදිරියෙකුටත් වඩා අතිශයින් හීනවූයේද, අතිශයින් පිළිකුල් වූයේද, ඒ උතුම් ප්‍රභාව යැයි කීයෙහිය.

§ 5.. “කච්චායනය, කාම ගුණ පසක් වෙත්.
කවර පසක්ද යත්?

  • ඇසින් දැකිය යුතුවූ ඉෂ්ටවූ කාන්තවූ මනාපවූ ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ කම්සැප එලවන්නාවූ ඇලුම් කටයුතුවූ රූපයෝය,
  • කණින් දතයුතුවූ, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මන වඩන්නාවූ, ප්‍රියස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප එලවන්නාවූ, ඇලුම් කටයුතුවූ ශබ්දයෝද,
  • නාසයෙන් දතයුතුවූ ඉෂ්ටවූ කාන්තවූ, මන වඩන්නාවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප එලවන්නාවූ, ඇලුම් කටයුතුවූ ගන්ධයෝද,
  • දිවෙන් දතයුතුවූ, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මන වඩන්නාවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප එලවන්නාවූ, ඇලුම් කටයුතුවූ රසයෝද,
  • කයෙන් දතයුතුවූ, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මන වඩන්නාවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප එලවන්නාවූ, ඇලුම් කටයුතුවූ, ස්පර්ශයෝද යන මේවායි.

කච්චායනය, මේවා පඤ්චකාම ගුණයෝ වෙත්.
කච්චායනය, පංච ඉන්ද්‍රියයන් ට අරමුණු වන කාම වස්තු නිසා සත්වයන්ගේ සිත සොම්නස් වෙයි. සතුටට පත් වෙයි. මේ පස්කම් ගුණයන් නිසා යම් සැපක් සොම්නසක් උපදීද, සත්වයෝ ඒ ප්‍රීතිය සොම්නස විඳීද මෙය කම්සැපයයි කියනු ලැබේ. මෙසේ කාම ගුණයන් කරණකොට කාම සැපය ඇති වේ. එසේ නමුත් කච්චායනය මේ කාම සැපයට වඩා ශ්‍රේෂ්ඨ වුද උතුම් වුද අනෙක් සැපයක් ඇත්තේමය.

.ඉමේ පංච කාම ගුණේ පටිච්ච උප්පජ්ජිති සුඛං සොම්නස්සං
ඉදං වුච්චති කාම සුඛං,
කාම සුඛා කාමග්ගසුඛං තත්ථ අගගමක්ඛයතිති.

මෙසේ වදාළ කල්හි වේඛනස නම් පරිව්‍රාජකයා සතුටට පත්ව භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීයේය.

[වෙඛනස්ස , පරිභ්‍රජිකයකු වුවද දැඩි සේ කාම සැපයෙහි ලොල් වූ වෙක් බව අටුවාව දක්වයි.]


“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ආශ්චර්ය. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, පුදුමය. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් කාමගුණයන් කරණකොට කාම සැපය වේ. කාම සැපයට වඩා කාමයෙන් අග්‍ර සැපය (නිවණ) උතුම්යයි කියනු ලැබේය යන කීම මනාව කියන ලද්දකි.”

එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔහු කාමය හැර අන් සුවයක් නොදන්නා බව ඔහුටම හඟවනු පිණිස මෙසේ වදාළ සේක.
” කච්චායනය, අන්‍ය දෘෂ්ටියක් ඇත්තාවූ අන්‍ය ඇදහීම් ඇත්තාවූ, අනික් ධර්මයක් කැමති වන්නාවූ, අන් ධර්මයක යෙදෙන්නාවූ, අන් ගුරුවරුන් ඇත්තාවූ තොපට කාමයන් හෝ කාම සැපය හෝ මිස කාමයෙන්ගෙන් වෙන්වූ අග්‍ර සැපය දැනගැනීම දුෂ්කර වේ.

කච්චායනය, සියළු ආශ්‍රව ක්ෂය කළාවූ ඇත්තාවූ, , බ්‍රහ්මචර්යාව වැස නිම කළාවූ, සතර මගින් කළයුතු කටයුතු කොට නිමවූ, කෙලෙස් බර බහා තබනලද, පිළිවෙළින් පැමිණියාවූ අර්හත්වයට පත් වූ , භවයෙහි බැඳීම් නැති කළාවූ, මනාකොට නුවණින් දැන කෙලෙසුන් කෙරෙන් මිදුනාවූ භික්ෂුහු වෙත්ද, ඔව්හු කාමයන්ද, කාම සැපයද, කාමයෙන් වෙන්වූ කාම සැපයට අග්‍ර සැපයද දන්නාහුයයි” (වදාළේය.)

§ 6. මෙසේ වදාළ කල්හි වෙඛනස පරිව්‍රාජක කිපියේ නොසතුටුවූයේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේටම ක්‍රොධ කරමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේටම ගරහමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට කියනු ලබන්නේ
“ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේද සත්‍ය නොදන්නෙක්ය”යි කියමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේද කීයේය.

“ මේ ලෝකයෙහි සමහර මහණ බමුණෝ අතීතයද නොදන්නාහුය, අනාගතයද නොදක්නාහුය. එසේද වුවත් ඔව්හු තමන් ජාතිය ක්ෂය කරන ලද්දීය. බ්‍රහ්මචර්යාව වැස නිමවන ලද්දේය. සතර මගින් කටයුත්ත කරන ලද්දේය. මෙන් මතු කළ යුතු අනිකක් නැතැයි දනිමුයි ප්‍රකාශ කෙරෙත්. ඔවුන්ගේ මේ කීම සිනහවටම කරුණක් බවට පැමිණෙයි. හිස් වචන පමණක් බවටම පැමිණෙයි. ”

“කච්චායනය, යම් මහණ බමුනෙක් අතීතය නොදන්නාහු අනාගතය නොදක්නාහු, ජාතිය ක්ෂය කරණ ලද්දීය. බ්‍රහ්මචර්යාව වැස නිමවන ලද්දේය. සතර මගින් කළයුත්ත කරණ ලද්දේය. මින්පසු කළ යුතු අනිකක් නැතැයි දනිමුයි ප්‍රකාශ කෙරෙත්නම් ඒ ඒ මහණ බමුණන්ගේ කීම් කිරීම් ධර්මයට අනුවම විසඳීම් කල හැක්කේය.

එසේ වුවද කච්චානය, තවද අතීතය ගැන කථා තිබේවා, අනාගතය ගැන කථා තිබේවා, කෛරාටික නොවූ මායා නැත්තාවූ ඍජු ස්වභාව ඇති නුවණැති පුරුෂයෙක් පැමිණෙත්වා, මම ඔහුට අනුශාසනා කරමි. මම ධර්මය දේශනා කරමි. අනුශාසනා කළ පරිද්දෙන් ඔහු පිළිපදිනු ලබන්නේ නම් වැඩි කල් නොයවාම නොබෝ කලකින්ම ඔහු අවිද්‍යා (නොදැනීම්) බැම්මෙන් මිදුනේ වෙයි. ඒ බව තෙමේම දන්නේය. තෙමේම දක්නේය.

කච්චානය, යම්සේ බාලවූ, උඩුකුරුව සයනය කරන්නාවූ ළදරු වෙක් අත් පා සහ බෙල්ල නූල් බැමිවලින් (ඔහුගේ ආරක්ෂාව පිණිස) බඳනා ලද්දේ, ඔහු වැඩිවියට පැමිණ ඉන්ද්‍රයයන් මේරූ කල්හි ඒ බැමිවලින් මිදෙන්නේද, හෙතෙම මිදුනේ වෙමියි බැඳීමක් නැතැයි දන්නේද,

කච්චානය, එපරිද්දෙන්ම කෛරාටික නොවූ අවංක වූ මායා නැත්තාවූ ඍජු ස්වභාව ඇති නුවණැති පුරුෂයෙක් පැමිණෙත්වා, මම ඔහුට අනුශාසනා කරමි. මම ධර්මය දේශනා කරමි. එසේ අනුශාසනා කරණ ලද්දේ, එසේ පිළිපදින්නේ නොබෝ කලකින්ම ඔහු තමන් මනා කොට අවිද්‍යා බැම්මෙන් මිදුනේ වෙමියි’ තෙමේම දන්නේය, තෙමේම දක්නේයයි, (වදාළේය.)

§ 7. මෙසේ වදාළ කල්හි වෙඛනස පරිව්‍රාජකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීයේය.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස,
ඉතා යහපත. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා යහපත.
ස්වාමීනි, යම්සේ යටිකුරු කොට තබන ලද්දක්, උඩුකුරු කරන්නේ හෝ වේද,
වසා තබන ලද්දක් වැසුම් අරින්නේ හෝ වේද
මංමුළාවූවෙකුට මග කියන්නේ හෝ වේද,
අන්ධකාරයෙහි ඉන්නා ඇස් ඇත්තෝ රූප දකිත්වායි තෙල් පහනක් දරන්නේ හෝ වේද,
එපරිද්දෙන්ම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් ආකාරයෙන් ධර්මය දේශනා කරන ලද්දේය.

ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේද, ධර්මයද, භික්ෂු සංඝයාද සරණ කොට යමි. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ මා අද පටන් දිවිහිමි කොට සරණ ගියාවූ උපාසකයෙකැයි, දරණ සේක්වා.” යි කියා වෙස්සනඛ පරිබ්‍රාජිකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වන්දනා කළහ.

READ IN ENGLISH : ඉංග්‍රීසියෙන් ලිවූ මුල් පිටපත