සිංහල ත්‍රිපිටකය

බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක පරිවර්තනය, ඒ පී ඩි සොයිසා මහත්මා ගේ පරිවර්තනය, පුජ්‍ය ඥානමොලි හිමියන්ගේ සහ පුජ්‍ය බෝධි හිමියන්ගේ ඉංග්‍රීසි පරිවර්තන, රිස් ඩේවිස් මැතිනියගේ සහ  PTS පරිවර්තන උපයෝගී කරගෙන මේ වෙබ් අඩවිය සකස් කර ඇත. මෙහි ඇති සුත්‍ර පරිවර්තනවල වැරැද්දක් ඇත්නම් කරුණාවෙන් ඒ නිවැරදි කර ඒ නිවැරදි පිටපතක් මා වෙත එවන මෙන් කරුණාවෙන් ඉල්ලමි.

අවශ්‍ය කරන සුත්‍රය අඩංගු පිටකයේ නම ක්ලික් කර ඉන් පසු යොමුවෙන් අවශ්‍ය සුත්‍රයේ නම ක්ලික්  කරන්න.

මේ වෙබ් අඩවියට දැනට ඇතුලත්කර ඇත්තේ  සුත්‍ර ස්වල්පයක් බව සලකන්න. මජ්ජිම නිකාය මුල සිටම කියවා ඔබේ ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ නම් කෘතඥ වෙමි.  පාළි සුත්‍රයේ යොමු සදහන් කර ඇති නිසා පාළි දත් පැවිදි උතුමන්ගේ ප්‍රතිචාර අගයමි. නිර්මල බුද්ධ භාෂිතය කිලිටි කරන්නට උත්සාහ කරන මිනිසුන් ඉන්නා මේ යුගයේ ඉතා පරීක්ෂාවෙන් පරිවර්තන කියවන්නට අවශ්‍යබව පෙනේ. මේ පරිවර්තන වල අඩු පාඩුවක් ඇතොත් කරුණාකර COMMENTS  හි ලියන්න. 

CLICK  BELOW  TO ACCESS

දීඝ නිකාය 
මජ්ජිම නිකාය
සංයුක්ත නිකාය
අංගුත්තර නිකාය
ඛුද්දක නිකාය

සුත්රාන්ත දෙසනා අසන්නට 

 

Advertisements

AN 02-02- අධිකරණ වර්‍ගය

§AN 02-02-01 – සෙඛබල සූත්‍රය

’’මහණෙනි, සේඛ  බල දෙකක් වෙත්. ඒ දෙක නම්,

  1. පරීක්‍ෂාකිරීමේ බලයද,
  2. භාවනා බලයද යන දෙකයි.

’’මහණෙනි, පරීක්‍ෂා කිරීමේ බලය කවරේද?
මහණෙනි, මෙලොව ඇතැමෙක් මෙසේ පරීක්‍ෂා කරයි.
(කෙසේද?) කාය දුශ්චරිතයාගේ ලාමකවූ විපාකය වනාහි මේ ආත්ම භාවයෙහිද, පරලොවෙහිද වේ. වාග් දුශ්චරිතයාගේ ලාමකවූ විපාකය වනාහි මේ ආත්ම භාවයෙහිද, පරලොවෙහිද වේ. මනො දුශ්චරිතයාගේ ලාමකවූ විපාකය වනාහි මේ ආත්ම භාවයෙහිද, පරලොවෙහිද වේය කියායි. හෙතෙම මෙසේ නුවණින් සලකා බලා කාය දුශ්චරිතය හැර කාය සුචරිතය වඩයි. වාග් දුශ්චරිතය හැර වාග් සුචරිතය වඩයි. මනො දුශ්චරිතය හැර මනො සුචරිතය වඩයි. පිරිසිදුවූ ආත්ම භාවයක් පරිහරණය කෙරෙයි. (රකියි.) මහණෙනි, මේ පරීක්‍ෂාකිරීමේ බලයයි කියනු ලැබේ.

’’මහණෙනි, භාවනා බලය කවරේද?
මහණෙනි, මේ බල දෙක අතුරෙන් යම් මේ භාවනා බලයක් වේද. මේ බලය (අර්හත්වයට නොපැමිණ සෝවාන් ආදී මාර්‍ගයන්හි හැසිරෙන) ශෛක්‍ෂයන් සම්බන්ධ ඥානබලය වේ. මහණෙනි, හෙතෙම ශෛක්‍ෂ බලය නිසා රාගය දුරුකරයි. ද්වේෂය දුරුකරයි. මොහය දුරුකරයි. රාගය දුරුකොට, ද්වේෂය දුරුකොට, මොහය දුරුකොට, යමක් අකුසල් වේද, එය නොකෙරෙයි. යමක් පව් වේද, එය සේවනය නොකෙරෙයි. මහණෙනි, මේ භාවනා බලයයි කියනු ලැබේ. මහණෙනි, මොහු දෙදෙන වනාහි භාවනා බලයෝ වෙති.’’

§AN 02-02-02 බොජ්ඣංගබල සූත්‍රය

’’මහණෙනි, බොජ්ඣංග බල දෙකක්  වෙත්. ඒ  කවරේද යත්,
පරීක්‍ෂාකිරීමේ බලයද, භාවනා බලයද යන දෙදෙනයි.

’’මහණෙනි, පරීක්‍ෂා කිරීමේ බලය කවරේද?
මහණෙනි, මෙලොව ඇතැමෙක් මෙසේ පරීක්‍ෂා කරයි.
(කෙසේද යත් ?) කාය දුශ්චරිතයාගේ ලාමකවූ විපාකය වනාහි මේ ආත්ම භාවයෙහිද, පරලොවෙහිද වේ. වාග් දුශ්චරිතයාගේ ලාමකවූ විපාකය වනාහි මේ ආත්ම භාවයෙහිද, පරලොවෙහිද වේ. මනො දුශ්චරිතයාගේ ලාමකවූ විපාකය තෙම මේ ආත්ම භාවයෙහිද, පරලොවෙහිද වේය කියායි. හෙතෙම මෙසේ නුවණින් සලකා බලා කාය දුශ්චරිතය හැර කාය සුචරිතය වඩයි. වාග් දුශ්චරිතය හැර වාග් සුචරිතය වඩයි. මනො දුශ්චරිතය හැර මනො සුචරිතය වඩයි. පිරිසිදුවූ ආත්ම භාවයක් පරිහරණය කෙරෙයි. (රකියි.) මහණෙනි, මේ පරීක්‍ෂාකිරීමේ බලයයි කියනු ලැබේ.

’’මහණෙනි, භාවනා බලය කවරේද?

  1. මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව විවේකයන් ඇසුරු කළාවූ, විරාගය ඇසුරුකළාවූ, දුක්ඛ නිරෝධය ඇසුරුකළාවූ, කෙලෙසුන් නැසීම හා නිවන් අරමුණට පැමිණීම ඇත්තාවූ ස්මෘති සම්බොධ්‍යාඞ්ගය වඩයි.
  2. මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව විවේකයන් ඇසුරු කළාවූ, විරාගය ඇසුරුකළාවූ, දුක්ඛ නිරෝධය ඇසුරුකළාවූ, කෙලෙසුන් නැසීම හා නිවන් අරමුණට පැමිණීම ඇත්තාවූ ධර්‍මවිචය සම්බොධ්‍යාඞ්ගය වඩයි.
  3. මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව විවේකයන් ඇසුරු කළාවූ, විරාගය ඇසුරුකළාවූ, දුක්ඛ නිරෝධය ඇසුරුකළාවූ, කෙලෙසුන් නැසීම හා නිවන් අරමුණට පැමිණීම ඇත්තාවූ වීර්‍ය්‍යය සම්බොධ්‍යාඞ්ගය වඩයි.
  4. මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව විවේකයන් ඇසුරු කළාවූ, විරාගය ඇසුරුකළාවූ, දුක්ඛ නිරෝධය ඇසුරුකළාවූ, කෙලෙසුන් නැසීම හා නිවන් අරමුණට පැමිණීම ඇත්තාවූ ප්‍රීති සම්බොධ්‍යාඞ්ගය වඩයි.
  5. මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව විවේකයන් ඇසුරු කළාවූ, විරාගය ඇසුරුකළාවූ, දුක්ඛ නිරෝධය ඇසුරුකළාවූ, කෙලෙසුන් නැසීම හා නිවන් අරමුණට පැමිණීම ඇත්තාවූ පස්සද්ධි සම්බොධ්‍යාඞ්ගය වඩයි.
  6. මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව විවේකයන් ඇසුරු කළාවූ, විරාගය ඇසුරුකළාවූ, දුක්ඛ නිරෝධය ඇසුරුකළාවූ, කෙලෙසුන් නැසීම හා නිවන් අරමුණට පැමිණීම ඇත්තාවූ සමාධි සම්බොධ්‍යාඞ්ගය වඩයි.
  7. මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව විවේකයන් ඇසුරු කළාවූ, විරාගය ඇසුරුකළාවූ, දුක්ඛ නිරෝධය ඇසුරුකළාවූ, කෙලෙසුන් නැසීම හා නිවන් අරමුණට පැමිණීම ඇත්තාවූ උපෙක්‍ෂා සම්බොධ්‍යාඞ්ගය වඩයි. මහණෙනි, මේ භාවනා බලයයි කියනු ලැබේ. 

මහණෙනි, මෙසේ  බෝජ්ජංග  බලයෝ දෙකක්  වෙත්.

§AN 02-02 -03 ඣානබල සූත්‍රය.

’’මහණෙනි, ධ්‍යාන බල දෙකක්  වෙත්. ඒ කවරේද යත්,

පරීක්‍ෂාකිරීමේ බලයද,
භාවනා බලයද යන දෙදෙනයි.

’’මහණෙනි, පරීක්‍ෂා කිරීමේ බලය කවරේද?
මහණෙනි, මෙලොව ඇතැමෙක් මෙසේ පරීක්‍ෂා කරයි.
(කෙසේද?) කාය දුශ්චරිතයාගේ ලාමකවූ විපාකය වනාහි මේ ආත්ම භාවයෙහිද, පරලොවෙහිද වේ. වාග් දුශ්චරිතයාගේ ලාමකවූ විපාකය වනාහි මේ ආත්ම භාවයෙහිද, පරලොවෙහිද වේ. මනො දුශ්චරිතයාගේ ලාමකවූ විපාකය තෙම මේ ආත්ම භාවයෙහිද, පරලොවෙහිද වේය කියායි. හෙතෙම මෙසේ නුවණින් සලකා බලා කාය දුශ්චරිතය හැර කාය සුචරිතය වඩයි. වාග් දුශ්චරිතය හැර වාග් සුචරිතය වඩයි. මනො දුශ්චරිතය හැර මනො සුචරිතය වඩයි. පිරිසිදුවූ ආත්ම භාවයක් පරිහරණය කෙරෙයි. (රකියි.) මහණෙනි, මේ පරීක්‍ෂාකිරීමේ බලයයි කියනු ලැබේ.

’’මහණෙනි, භාවනා බලයන් කවරේද?
මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව කාමයන්ගෙන් වෙන්ව, අකුසලයන්ගෙන් වෙන්ව, විතර්‍ක (කල්පනා කිරීම්) සහිතවූ, විචාර (අරමුණෙහි සිත හැසිරවීම) සහිතවූ, විවේකයෙන් හටගත්තාවූ ප්‍රීතිය හා සැප ඇති ප්‍රථම ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කෙරෙයි.

විතර්‍ක විවාරයන්ගේ සන්සිඳීමෙන් ස්වකීය සන්තානයෙහි මනාකොට පැහැදීම ඇති, චිත්තයාගේ එකට පහළවීම (එකඟබැව්) ඇති, විතර්‍ක රහිතවූ, විචාර රහිතවූ, සමාධියෙන් හටගත්තාවූ ප්‍රීතිය හා සැප ඇති විතීය ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරයි.

ප්‍රීතියෙහි නො ඇලීමෙන් උපෙක්‍ෂා ඇත්තෙක්ව වාසය කරයි. සිහි ඇත්තේ, මනා නුවණ ඇත්තේ, සැපයද කයින් විඳී. (බුද්ධාදී) ආර්‍ය්‍යයෝ (එහි වසන්නා) උපෙක්‍ෂා ඇත්තේය, සැප විහරණ ඇත්තේයයි කියත්ද, ඒ තෘතීය ධ්‍යාන සමාපත්තියට එළඹ වාසය කෙරෙයි.

(කායික) සුඛ ප්‍රහාණයෙන් (දුරු කිරීමෙන්ද) දුඃඛ ප්‍රහාණයෙන්ද පළමුකොටම සොම්නස් දොම්නස් දෙදෙනාගේ බැහැරලීමෙන් දුක් නැත්තාවූ, සැප නැත්තාවූ, උපෙක්‍ෂා ස්මෘති දෙදෙනාගේ පිරිසිදු බව ඇති චතුර්ත්‍ථධ්‍යාන සම්පත්තියට එළඹ වාසය කෙරෙයි.

මහණෙනි, මේ භාවනා බලයයි කියනු ලැබේ. මහණෙනි, මේ නම් ධ්‍යාන  බලයෝ  වෙති.’’

§AN 02-02 -04 ධම්මදෙසනා සූත්‍රය.

’’මහණෙනි, තථාගතයන්ගේ  ධර්‍මදෙශනාවෝ දෙආකාර වෙති.
කවර දෙදෙ නෙක්ද යත්:

  1. සංක්‍ෂෙප වශයෙන් කරණ දේශනාවය,
  2. විස්තර වශයෙන් කරණ දේශනාවය යන දෙදෙනයි.

මහණෙනි, මේ  තථාගතයන්ගේ ධර්‍මදේශනා කෙරෙන ආකාර දෙක වෙත්.’’

§AN 02-02 -05. අධිකරණ සූත්‍රය.

’’මහණෙනි, (විවාදාදී) අධිකරණයන් අතුරෙන් යම් අධිකරණයෙක්හි ඇවතට පැමිණි භික්‍ෂු තෙමේද, චොදක භික්‍ෂු තෙමේද මනාකොට තමාම (තමන්ගේ දෝෂය) පරීක්‍ෂා නොකෙරෙත්ද, මහණෙනි, ඒ අධිකරණයෙහි ලා මෙය අවශ්‍යයෙන් විය යුතුයි.

(එනම්) ඒ අධිකරණය දීර්‍ඝභාවයට, නපුරු බවට, කර්‍කශ භාවයට පැමිණෙන්නේය. භික්‍ෂූහු තුමූද සැපසේ වාසය නොකරන්නාහුය (යන මේ වශයෙනි.)

’’මහණෙනි, යම් අධිකරණයෙක්හි ඇවතට පැමිණි භික්‍ෂු තෙමේද, චොදක භික්‍ෂු තෙමේද මනාකොට තුමූම තමන් පරීක්‍ෂා කෙරෙත්ද, මහණෙනි, ඒ අධිකරණය දීර්‍ඝභාවයට, ක්‍රූරභාවයට, කර්‍කශ භාවයට නොපැමිණෙන්නේය. භික්‍ෂූහු තුමූද සැපසේ වාසය කරන්නාහුය යන මේ කාරණය අවශ්‍යයෙන් වන්නේය.

’’මහණෙනි, ඇවතට පැමිණියාවූ භික්‍ෂුව කෙසේ නම් තමන්ගේ දෝෂය පරීක්‍ෂා කෙරේද?
වරදට පැමිණි භික්‍ෂුව මෙසේ පරීක්‍ෂා කෙරෙයි:
’මම  කාය ද්වාරයෙන් කිසියම් ක්ලෙශමාත්‍රවූ ඇවතකට පැමිණියෙම්ද, කායවාරයෙන් කිසියම් ලෙශමාත්‍රවූ අකුශලයකට පැමිණෙන්නාවූ මා ඒ (චොදක) භික්‍ෂුව දුටුවේය. (ඉදින්) මම කාය ද්වාරයෙන් කිසියම් ක්ලෙශ මාත්‍රවූ අකුශලයකට නොපැමිණියේනම් ඒ භික්‍ෂුව කායද්වාරයෙන් කිසියම් ලෙශමාත්‍රවූ අකුශලයකට නොපැමිණියේනම් ඒ මහණතෙම කායද්වාරයෙන් කිසියම් ලේශමාත්‍රවූ අකුශලයකට පැමිණෙන්නාවූ මා නොදක්නේය. යම් හෙයකින් වනාහි මම කායවාරයෙන් කිසියම් ස්වල්ප මාත්‍රවූ ඇවතකට පැමිණියෙම්ද, එහෙයින්ම ඒ මහණතෙම කයින් කිසියම් ස්වල්ප මාත්‍රවූ අකුශලයකට පැමිණෙන්නාවූ මා දුටුවේය. ඒ භික්‍ෂුතෙම කයින් කිසියම් ලෙශමාත්‍රවූ ඇවතකට පැමිණෙන්නාවූ මා දැක නොසතුටු සිත් ඇත්තේ විය. නොසතුටු සිත් ඇත්තේම ඒ මහණතෙම නොසතුටු සිතින් යුත් වචන මට කීවේය. ඒ භික්‍ෂුව විසින් නොසතුටු සිතින් යුත් වචන කියන ලද්දාවූ මම නොසතුටු සිත් ඇත්තේ වීමි. නොසතුටු සිත් ඇත්තේම අනුන්ට කීයෙමි. මෙසේ ඒ අධිකරණයෙහිවූ අපරාධය තෙම මාම මැඩගෙන ඉක්මවා ගියේය. (කෙසේදයත්) තීරුව ගෙවිය යුතු තැන පසුකොට තීරුව නොගෙවා ගෙණ ගිය භාණ්ඩයක් නිසා තීරුව දිය යුතු අය (තමා කළ) ඒ අපරාධයෙන් මඩිනු ලබන්නාක් මෙනි.’’

’’මහණෙනි, මෙසේ ඇවතටද පැමිණියාවූ මහණතෙම මනාකොට තමා තමාවම පරීක්‍ෂා කෙරෙයි. මහණෙනි, චොදක භික්‍ෂු තෙමේ මනාකොට තෙමේම තමන් කෙසේ නම් පරීක්‍ෂා කෙරේද? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි චෝදක භික්‍ෂුතෙම මෙසේ පරීක්‍ෂා කෙරෙයි. (කෙසේද?) වරදකළ මේ භික්‍ෂුතෙම වනාහි කාය ද්වාරයෙන් කිසියම් ලේශමාත්‍රවූ අකුශලයකට පැමිණියේය. කයින් කිසියම් ලේශමාත්‍රවූ අකුශලයකට පැමිණෙන්නාවූ ඒ මේ මහණ (මම) දුටුයෙමි. මේ මහණතෙම කයින් කිසියම් ලෙශමාත්‍රවූ අකුශලයකට ඉදින් නොපැමිණියේ නම්, කයින් කිසියම් ලේශමාත්‍රවූ අකුශලයකට පැමිනෙන්නාවූ මේ මහණ (මම) නොදක්නෙමි. යම් හෙයකින් වනාහි මේ මහණතෙම කයින් කිසියම් ලේශමාත්‍රවූ අකුශලයකට පැමිණියේද, එහෙයින්ම කයින් කිසියම් ලේශමාත්‍රවූ අකුශලයකට පැමිණෙන්නාවූ මේ මහණ (මම) දුටුයෙමි. කයින් කිසියම් ලේශමාත්‍රවූ අකුශලයකට පැමිණෙන්නාවූ මේ මහණ දැක (මම) නොසතුටු සිත් ඇත්තේ වීමි. නොසතුටු සිත් ඇත්තේම මම මේ මහණහුට නොසතුටු සිතින් යුත් වචන කීයෙමි. මේ මහණතෙම විසින් නොසතුටු තෙපුල් කියනලද්දේම නොසතුටු සිත් ඇත්තෙක් වූයේය. නොසතුටු සිත් ඇත්තේම අනුන්ට කීයේය. මෙසේ භාණ්ඩයක් නිසා (වරදට පැමිණි) සුංවත් දෙන්නෙකු මැඩගෙණ (තමා කළ අපරාධය) යන්නාක් මෙන් මා කළ දෙයෙහි දෝෂය මා ම මැඩගෙණ සිටියේය’ කියායි.

’’මහණෙනි, මෙසේ චොදක භික්‍ෂු තෙම (වනාහි) තමාම තමන් ප්‍රත්‍යවෙක්‍ෂා කෙරෙයි.’’මහණෙනි, යම් අධිකරණයෙක්හි ඇවතට පැමිණි (ඇවැත්) භික්‍ෂුතෙමේද, චොදක භික්‍ෂුතෙමේද, මනාකොට තමාම තමන් ප්‍රත්‍යවෙක්‍ෂා නොකරත්ද, මහණෙනි, ඒ අධිකරණය දීර්‍ඝභාවයට, රළුබස් ඇතිබවට, අතින් පයින් පහරදීම් ආදියට පැමිනෙන්නේයයිද, භික්‍ෂු තුමූත් සැපසේ වාසය නොකරන්නාහුයයිද අවශ්‍යයෙන් බලාපොරොත්තු විය යුතුයි. මහණෙනි, යම් අධිකරණයෙක්හි ඇවතට පැමිණි භික්‍ෂු තෙමේද, චොදක භික්‍ෂු තෙමේද, මනාකොට තුමූද තමන් ප්‍රත්‍යවෙක්‍ෂා කෙරෙත්ද, මහණෙනි, ඒ අධිකරණය දීර්‍ඝභාවයට, රළුබස් ඇති බවට, අත් පා ආදියෙන් පහරදීම් ආදී කර්‍කශ භාවයට නොපැමිණෙන්නේයයිද, භික්‍ෂූහුත් සැපසේ වාසය කරන්නාහුයයිද, අවශ්‍යයෙන් බලාපොරොත්තු විය යුතුයි.’

§AN 02-02 -06 අධම්මචරියා සූත්‍රය.

එකල්හි (නාම ගොත්‍රයෙන් අප්‍රසිද්‍ධවූ) එක්තරා බ්‍රාහ්මණයෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත එළඹ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග  සතුටු විය යුතුවූ, සිහි කටයුතුවූ (සතුටුසාමීචි) කථාව ඉවරකොට, එකත් පසෙක හිඳ  භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කාරණය සැලකෙළේය.

’’භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඇතැම් සත්ත්‍වයෝ ශරීරයාගේ භෙදයෙන් මරණින් මත්තෙහි අපාය නම්වූ, විනිපාත නම්වූ, නරකයෙහි උපදිත් නම්, ඊට හේතුව කවරේද, ඊට ප්‍රත්‍යය කවරේද?’’

’’බ්‍රාහ්මණය, අධර්‍මචර්‍ය්‍යාව හේතුකොට ගෙණ මෙසේ ඇතැම් සත්ත්‍වයෝ ශරීරයාගේ භේදයෙන් මරණින් මත්තෙහි අපාය නම්වූ, දුගති නම්වූ, විනිපාත නම්වූ නරකයෙහි උපදිත්.’’

’’භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එසේනම්  ඇතැම් සත්ත්‍වයෝ ශරීරයාගේ භෙදයෙන් මරණින් මත්තෙහි සුගති සංඛ්‍යාතවූ ස්වර්‍ග ලෝකයෙහි උපදිත් නම්, ඊට හේතු කවරේද, ඊට  ප්‍රත්‍යය කවරේද?’’

’’බ්‍රාහ්මණය, ධර්‍මචර්‍ය්‍යා නම් සමචර්‍ය්‍යාව හේතුකොට ගෙණ  ඇතැම් සත්ත්‍වයෝ ශරීරයාගේ භේදයෙන් මරණින් මත්තෙහි සුගති නම් ස්වර්‍ග ලෝකයෙහි උපදිත්.’’

’’භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, (නුඹ වහන්සේගේ දේශනාව) ඉතා යහපති. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා මැනවි. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, යටිකුරුකොට තබන ලද්දක් යම්සේ උඩුකුරුකොට තබන්නේද, වසන ලද්දක් යම්සේ එළිදරව් කරන්නේද, මංමුළාවූවෙකුට යම්සේ මාර්‍ගය කියන්නේද, ඇස් ඇත්තාහු රූපයන් දකිත්වායි අන්ධකාරයෙහි තෙල් පහනක් යම්සේ ඔසවන්නේද, එපරිද්දෙන් භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ නොයෙක් ක්‍රමයෙන් ධර්‍මය ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේය. මේ මම භවත් ගෞතමයන් වහන්සේද, ධර්‍මයද, භික්‍ෂු සංඝයාද සරණ යෙමි. භවත් ගෞතම තෙමේ අද පටන් දිවිහිම්කොට සරණ ගියාවු උපාසකයෙකුකොට මා දරණ සේක්වා.’’

§AN 02-02 -07 – ජාණුස්සොණි සූත්‍රය.

දිනක්  ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ  වෙත එළඹ සතුටුවිය යුතුවූ, සිහි කටයුතුවූ (සතුටු සාමීචි) කථාව ඉවරකොට එකත් පසෙක හිඳ  භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කාරණය සැළ කෙළේය.

’’භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මෙලොව යමක් හේතුකොටගෙණ ඇතැම් සත්ත්‍වයෝ ශරීරයාගේ භෙදයෙන් මරණින් මත්තෙහි අපාය නම්වූ, විනිපාත නම්වූ, නරකයෙහි උපදිත් නම්, ඒ හේතුව කවරේද, ඒ ප්‍රත්‍යය කවරේද?’’

’’බ්‍රාහ්මණය, කරණලද බැවින්ද, නොකරණලද බැවින්ද මෙසේ මෙලොව ඇතැම් සත්ත්‍වයෝ ශරීරයාගේ භේදයෙන් මරණින් මත්තෙහි අපාය නම්වූ, දුර්‍ගති නම්වූ, විනිපාත නම්වූ නරකයෙහි උපදිත්.’’

’’භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එසේනම් යමක් හේතුකොටගෙණ මෙලොව ඇතැම් සත්ත්‍වයෝ ශරීරයාගේ භෙදයෙන් මරණින් මත්තෙහි සුගති සංඛ්‍යාතවූ ස්වර්‍ග ලෝකයෙහි උපදිත් නම්, ඒ හේතු කවරේද, ඒ ප්‍රත්‍යය කවරේද?’’

’’බ්‍රාහ්මණය, කරණලද බැවින්ද, නොකරණලද බැවින්ද මෙසේ මෙලොව ඇතැම් සත්ත්‍වයෝ ශරීරයාගේ භේදයෙන් මරණින් මත්තෙහි අපාය නම්වූ, සුගති නම්වූ, ස්වර්‍ග ලෝකයෙහි උපදිත්.’’

’’භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් සංක්‍ෂෙපයෙන් වදාරණ ලද්දාවූ, විස්තර වශයෙන් අර්ත්‍ථය විභාග නොකරණ ලද්දාවූ, මේ ධර්‍මයාගේ අර්‍ථය විස්තර වශයෙන් මම නොදනිමි. භවත් ගෞතමයන් වහන්නේ විසින් සංක්‍ෂෙපයෙන් වදාරණ ලද්දාවූ, විස්තර වශයෙන් අර්ත්‍ථය විභාග නොකරණ ලද්දාවූ, මේ ධර්‍මයාගේ අර්ත්‍ථය විස්තර වශයෙන් යම්සේ මම දැනගනිම්ද, ඒ භවත් ගෞතම තෙම මට ධර්‍මය දේශනා කරණ සේක් නම් ඒ ඉතා මැනව.’’

’’බ්‍රාහ්මණය, එසේවීනම් අසව. මනාකොට මෙනෙහි කරව. කියන්නෙමි.’’ ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණ තෙමේ, ’’පින්වතුන් වහන්ස, එසේ යහපතැ’’ යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිවදන් දුන්නේය. භාග්‍යවත් තෙමේ මේ වදාළසේක.

’’බ්‍රාහ්මණය. මෙලොව ඇතැමෙකු විසින් කාය දුශ්චරිතය කරණ ලද්දේ වේද. කාය සුචරිතය නොකරණ ලද්දේ වේද. වාග් දුශ්චරිතය කරණ ලද්දේ වේද. වාග් සුචරිතය නොකරණ ලද්දේ වේද. මනෝ දුශ්චරිතය කරණලද්දේ වේද. මනෝ සුචරිතය නොකරණ ලද්දේ වේද. බ්‍රාහ්මණය. මෙසේ වනාහි කළ බැවින්ද නොකළ බැවින්ද මෙඍේ මෙලොව ඇතැම් ඍත්ත්‍වයෝ ශරීරයාගේ භෙදයෙන් මරණින් මත්තෙහි අපාය නම්වූ, දුර්‍ගති නම්වූ, විනිපාත නම්වූ නිරයෙහි උපදිත්.

බ්‍රාහ්මණය. මෙලොව ඇතැමෙකු විසින් කාය සුචරිතය කරණ ලද්දේ වේද. කාය දුශ්චරිතය නොකරණ ලද්දේ වේද. වාග් සුචරිතය කරණ ලද්දේ වේද. වාග් දුශ්චරිතය නොකරණ ලද්දේ වේද. මනෝ සුචරිතය කරණලද්දේ වේද. මනෝ දුශ්චරිතය නොකරණ ලද්දේ වේද. බ්‍රාහ්මණය. එපරිද්දෙන් කරණ ලද හෙයින්ද, නොකරණ ලද හෙයින්ද, මෙඍේ මෙලොව ඇතැම් ඍත්ත්‍වයෝ ශරීරයාගේ භෙදයෙන් මරණින් මත්තෙහි සුගති නම්වූ, ස්වර්‍ග නම්වූ, ලෝකයෙහි උපදිත්.’’

’’භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, (නුඹ වහන්සේගේ දේශනාව) ඉතා යහපති. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා මැනවි. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, යටිකුරුකොට තබන ලද්දක් යම්සේ උඩුකුරුකොට තබන්නේද, වසන ලද්දක් යම්සේ එළිදරව් කරන්නේද, මංමුළාවූවෙකුට යම්සේ මාර්‍ගය කියන්නේද, ඇස් ඇත්තාහු රූපයන් දකිත්වායි අන්ධකාරයෙහි තෙල් පහනක් යම්සේ ඔසවන්නේද, එපරිද්දෙන් භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ නොයෙක් ක්‍රමයෙන් ධර්‍මය ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේය. මේ මම භවත් ගෞතමයන් වහන්සේද, ධර්‍මයද, භික්‍ෂු සංඝයාද කරණ යෙමි. භවත් ගෞතම තෙමේ අද පටන් දිවිහිම්කොට සරණ ගියාවු උපාසකයෙකුකොට මා දරණ සේක්වා.’’

§AN 02-02 – 8. ආනන්‍දපණ්හ සූත්‍රය.

දිනක්  ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිර තෙම භාග්‍යවත් බුදුරජ යම් තැනෙක්හිද, එහි එළඹියේය. එළඹ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මනාකොට වැඳ එකත් පසෙක හුන්නේය. එකත් පසෙක හුන්නාවූ ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන්ට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ කාරණය වදාළ සේක.

’’ආනන්‍දය, කාය දුශ්චරිතයද, වාග් දුශ්චරිතයද, මනො දුශ්චරිතයද, ඒකාන්තයෙන් නොකටයුතුයයි මම කියමි.’’

’’ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යම් මේ කාය දුශ්චරිතයද, වාග් දුශ්චරිතයද, මනො දුශ්චරිතයද, ඒකාන්තයෙන් නොකටයුතුයයි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේද, නොකටයුතුවූ ඒ කරණු ලබන කල්හි කිනම් දෝෂයක් අවශ්‍යයෙන් ඇති වන්නේද?’’

’’ආනන්‍දය, මා විසින් යම් මේ කාය දුශ්චරිතයද, වාග් දුශ්චරිතයද, මනො දුශ්චරිතයද, ඒකාන්තයෙන් නොකටයුතුයයි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේද, නොකටයුතුවූ එය කරණු ලබන කල්හි මේ ආදීනවය අවශ්‍යයෙන් ඇතිවිය යුතුයි.

(කුමක්ද?) තෙමේද තමන්ට දෝෂ කියයි. දැන නින්‍දා කරත්. (තමන් පිළිබඳ) ලාමකවූ කීර්ති ශබ්දයක් වෙඍෙඍින් උඍ්ව පැනනගී. ඍිහිමුළාව මැරෙයි. ශරීරයාගේ භෙදයෙන් මරණින් මත්තෙහි අපාය නම්වූ. දුර්‍ගති නම්වූ. විනිපාත නම් වූ නරකයෙහි උපදී. ආනත්‍දය. මවිඍින් යම් මේ කායදුශ්චරිතයද වාග්දුශ්චරිතයද. මනොදුශ්චරිතයද. ඒකාන්තයෙන් නොකටයුතුය යි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේද, එය කරණු ලබන කල්හි මේ දෝෂය තෙම අවශ්‍යයෙන් විය යුතුයි.’’

ආනන්‍දය, මම කායසුචරිතයද, වාග්සුචරිතයද, මනොසුචරිතයද, ඒකාන්තයෙන් කටයුතුයයි කියමි.’’

’’ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යම් මේ කාය සුචරිතයද, වාග් සුචරිතයද, මනො සුචරිතයද, ඒකාන්තයෙන් කටයුතුයයි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේද, කටයුතුවූ එය කරණු ලබන කල්හි කවර ආනිසංසයක් බලාපොරොත්තු විය යුතුද?’’

’’ආනන්‍දය, මා විසින් යම් මේ කායසුචරිතයද, වාග්සු්චරිතයද, මනොසුචරිතයද, ඒකාන්තයෙන් කටයුතුයයි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේද, කටයුතුවූ එය කරණු ලබන කල්හි මේ ආනිසංසය බලාපොරොත්තු විය යුතුයි. (කුමක්ද?) තෙමේද තමන්ට දොස් නොකියයි. නුවණැත්තෝ දැන ප්‍රශංසා කෙරත්. යහපත්වූ කීර්ති ශබ්දයක් වෙඍෙඍින් උඍ්ව පැනනඟී. ඍිහිමුළා බවක් නැතිව කළුරිය කෙරෙයි. ශරීරයාගේ භෙදයෙන් මරණින් මත්තෙහි යහපත් ගති ඇති ස්වර්‍ග ලෝකයෙහි උපදී. ආනත්‍දය. මවිඍින් යම් මේ කායසුචරිතයද වාග්සුචරිතයද. මනොසුචරිතයද. ඒකාන්තයෙන් කටයුතුය යි ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේද, එය කරණු ලබන කල්හි මේ ආනිසංසය බලාපොරොත්තු විය යුතුයි.’’

§AN 02-02 – 09  අකුසලප්පහාන සූත්‍රය

’’මහණෙනි, අකුසලය දුරුකරව්. මහණෙනි, අකුසලය දුරුකිරීමට හැක්කේය. මහණෙනි, ඉදින් අකුසලය දුරුකිරීමට නොහැකිවන්නේනම්, ’’ මහණෙනි, අකුසලය දුරුකරව්.’’ යයි මම මෙසේ නොකියමි. මහණෙනි, යම්හෙයකින් වනාහි අකුසලය දුරුකරන්ට හැකි වන්නේද, එහෙයින්ම, ’’ මහණෙනි, අකුසලය දුරුකරව්.’’ යයි මම මෙසේ කියමි. මහණෙනි, මේ අකුසලය දුරුකරණ ලද්දේ අහිත පිණිස, දුක් පිණිස පවත්නේ නම්, ’’ මහණෙනි, අකුසලය දුරුකරව්.’’ යයි මම මෙසේ නොකියන්නෙමි. මහණෙනි, යම් හෙයකින් අකුසලය හිත පිණිස, සැප පිණිස පවතීද, එහෙයින්ම, ’’ මහණෙනි, අකුසලය දුරුකරව්.’’ යයි මම මෙසේ කියමි.’’

§AN 02-02 – 10. කුසලභාව සූත්‍රය.

’’මහණෙනි, කුසලය වඩව්. මහණෙනි, කුසලය වඩන්නට හැක්කේය. මහණෙනි, ඉදින් කුසලය වඩන්නට නොහැකිවන්නේනම්, ’’ මහණෙනි, කුසලය වඩව්.’’ යයි මම මෙසේ නොකියන්නෙමි. මහණෙනි, යම්හෙයකින් වනාහි කුසලය වඩන්නට හැක්කේද, එහෙයින්ම, ’’ මහණෙනි, කුසලය වඩව්.’’ යයි මම මෙසේ කියමි. මහණෙනි, මේ කුසලයද වඩන ලද්දේ අවැඩ පිණිස, දුක් පිණිස පවත්නේ නම්, ’’ මහණෙනි, කුසලය වඩව්.’’ යයි මම නොකියන්නෙමි. මහණෙනි, යම් හෙයකින් වනාහි කුසලය වඩන ලද්දේ වැඩ පිණිස, සැප පිණිස පවතීද, එහෙයින්ම, ’’ මහණෙනි, කුසලය වඩව්.’’ යයි මම මෙසේ කියමි.’’

§AN 02-02 – 11 සම්මොස සූත්‍රය.

’’මහණෙනි, මේ ධර්මයෝ දෙදෙනෙක් සද්‍ධර්‍මයාගේ විනාශය පිණිස, අතුරුදන්වීම පිණිස පවතිත්. කවර දෙදෙනෙක්ද යත්: වරදවා ගන්නා ලද පාලි පදයද, වරදවා පමුණුවන ලද්දාවූ අර්ත්‍ථයද යන දෙදෙනයි. මහණෙනි, පිළිවෙල වරදවා ගන්නා ලද්දාවූ පදව්‍යඤ්ජනයාගේ අර්ත්‍ථයද දුකසේ දැනගත යුතුය. මහණෙනි, මේ ධර්මයෝ දෙදෙන වනාහි සද්‍ධර්‍මශාසනයාගේ විනාශය පිණිස, අතුරුදන්වීම පිණිස, පවතිත්.’’

§AN 02-02 – 12 අසම්මොස සූත්‍රය.

’’මහණෙනි, මේ ධර්මයෝ දෙදෙනෙක් ධර්‍මයාගේ චිරස්ථිතිය පිණිස, අවිනාශය පිණිස, අතුරුදන්නො වීම පිණිස පවතිත්.

ඒ කවරේද යත්:

  1. පිළිවෙළ නොයික්මවා ගන්නා ලද දෙශනා පාලියද,
  2. පරිපාටිය නොපෙරළා ගන්නා ලද අර්ත්‍ථයද යන දෙදෙනයි.

මහණෙනි, මනාකොට ගන්නා ලද්දාවූ පදව්‍යඤ්ජනයාගේ අර්ත්‍ථයද මනාකොට දත හැකි වේ. මේ ධර්මයෝ දෙදෙන වනාහි ශාසනයාගේ චිරස්ථිය පිණිස, අවිනාශය පිණිස, අතුරුදන්නොවීම පිණිස, පවතිත්.’’

AN 02-01- කම්මකාරක වර්‍ගය

§ AN 02-01-01-වජ්ජ සූත්‍රය

’’මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් සමයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වාසය කරණ සේක. එකල්හි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, ’මහණෙනි,’ යි කියා භික්‍ෂූන් ඇමතූහ. ’ස්වාමීනි’ යි කියා ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිතුරු දුන්හ. එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.

’’මහණෙනි,  දොෂයෝ දෙකක්  වෙත්. ඒ කවරේද,

  1. මේ ජීවිතයේ ඇති දෝෂය සහ
  2. මතු භවයේ ඇතිවන දෝෂයයි.

§ 1. ’’මහණෙනි, මේ ජීවිතයේ ඇති දෝෂය කවරේද?
’’මහණෙනි,  යමෙක් සොරකමක් හෝ වෙනයම් අපරාධයක් කල හොත් රජහු ඔහු අල්වා බොහෝ Ula thabeemaදඬුවම් කරති.   
කසවලින් තළත්. වේවැල්වලින් තළත්. මුගුරුවලින්ද තළත්. (ඔහුගේ) අතද, සිඳිත්. පයද කපත්. අත්පාද සිඳිත්. කණද කපත්. නාසයද කපත්. කන් නාසා දෙකමද කපත්.  හිස් කබල උපුටා රත්වූ යගුළි හිස තුළ බහාලත්. හිස මත කෙස් වලින් අල්වා සම උදුරා හිස  (හක්ගෙඩියක්) මෙන් මුඩු කරත්. මුඛය විවෘතකොට මුව තුල තෙල් පහනක් දල්වත්.  තෙල් රෙදිවලින් වෙලා ගිනි දල්වත්. අතෙහි තෙල් රෙදි වෙළා ඒ පහනක් මෙන් දල්වත්. බෙල්ල පටන් ගොප් ඇටය දක්වා හම් උපුටා යොතින් බැඳ ඇදීමද කරත්. බෙල්ල පටන් කටිය දක්වාද, කටිය පටන් ගොප් මස දක්වාද සම උගුළුවා, වැහැරි සිවුරක් සේ පැළඳවීමද කරත්. දෙ දණ, දෙ වැලමිටිවල යකඩ වලලු දමා යවුලෙන් බිම සිටුවා ගින්නෙන් පිරිවරාලීමද කරත්. දෙපස මුවැති බිලියෙන් ගසා සම් නහර උපුටාලීමද කරත්. මුලු සිරුර කහවණු පමණට කැපීමද කරත්. සිරුර ආයුධයෙන් කපා ඒ ඒ තන්හි කොස්සෙන් කාරම් ඉසීමද කරත්. භූමියෙහි තබා කන් සිදුරෙහි යවුල් ගසා කරකැවීමද කරත්. සිවි සම නොසිඳෙන සේ දාගලින් ඇට සුනු කොට ශරීරය පිදුරු වැටියක් මෙන් තළාදැමීමද කරත්. රත්වූ තෙලෙන්ද සිරුර ඉසිත්. බල්ලන් ලවාද කවත්. ජීවත්ව සිටියදී හුළෙහි හිඳුවත්. කඩුවෙන්ද හිස සිඳිත්.

’’මේ කම්කටොලු දක්නා තැනැත්තාහට මෙබඳු සිතක් වෙයි.
’’ලාමකවූ (පාප) කර්මයන්ගේ හේතුවෙන්, මමද මෙබඳුවූ පාප කර්මයක් කරන්නේ නම් මා ද රජවරු ගෙණ මෙබඳුවූ නා නා ප්‍රකාරවූ කම්කටුළු කරවන්නහුය.
’’හෙතෙම මේ ආත්මයෙහි විපාක දෙන දෝෂයට බියවූයේ සොරකමෙහි හෝ අන් දුසිරිතෙහි නොදෙයි. 
 මහණෙනි, මේ මේ ආත්මයෙහි විපාකදෙන දෝෂයයි කියනු ලැබේ.

§ 2. ’’මහණෙනි, පරලොව විපාක ඇත්තාවූ දෝෂය කවරේද?
මහණෙනි,  ඇතැම් පුද්ගලයෙක් මෙසේ නුවණින් සලකා බලයි.
(කෙසේද යත්) ’කාය දුශ්චරිත යේ හැසිරීමෙහි භයානක විපාකය  පරලෙව්හි වේ. වාග් දුශ්චරිත යේ හැසිරීමෙහි භයානක විපාකයද   පරලෙව්හි වේ. 
මනො දුශ්චරිතයාගේ ලාමකවූ විපාකය ද  පරලෙව්හි වේ.

මම  කයින් දුශ්චරිත කරන්නෙම්නම්, වචනයෙන් දුශ්චරිත කරන්නෙම් නම්, සිතින් දුශ්චරිත කරන්නෙම් නම්,  මම ශරීරයාගේ භේදයෙන් මරණින් මත්තෙහි  සැපයෙන් තොරවූ  නපුරු විපත්  ඇත්තාවූ, විකාරව වැටෙන්නාවූ නරකයෙහි නරකයෙහි උපත ලබයි. හෙතෙම (මෙසේ) සලකා පරලෙව්හි විපාක ඇති දෝෂය ගැන බියපත්ව, කාය දුශ්චරිතය හැර කාය සුචරිතය වඩයි. වාග් දුශ්චරිතය හැර වාග් සුචරිතය වඩයි. මනො දුශ්චරිතය හැර මනො සුචරිතය වඩයි. පිරිසිදුවූ ජීවිතයක් පරිහරණය කෙරෙයි.

’’මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේ හික්මියයුතුයි. මහණෙනි, වරදෙහි බියවන සුළුවූ, වරදෙහි බිය දක්නා සුළුවූ තැනැත්තෝ සියලු වරදින් මිදෙත් යන මේ කාරණය අවශ්‍යයෙන් සිදුවිය යුත්තෙකි.

§ AN 02-01-2.පධාන සුත්‍රය

’’මහණෙනි, ලොව ලබාගැනීමට දුෂ්කරවූ  උත්සාහයන් දෙකක් වෙත්. ඒ කවරේද යත්,

  1. ගිහිගෙයි වාසය කරන්නාවූ ගිහියන් විසින් ආහාර, පාන, ගේ දොර, බෙහෙත් හේත් සපයා ගන්නට කරනා උත්සාහයයි.
  2. ගිහිගෙයින් නික්ම  ශාසනයෙහි පැවිදිවූවන් විසින් සිය සිත් තුල ඇති  සියලු උපධීන්, ආශාවන් හා ක්ලේශයන්   බැහැරලා  නිර්‍වාණය නම් විමුක්තිය  පිණිස යම් වීර්‍ය්‍යයකුත් උත්සාහයක්වේ  නම් එයද (යන මේ දෙකයි.)

’’මහණෙනි,  මේ වීර්‍ය්‍යයන් උත්සාහයන්  දෙක  ලබා ගැනීමට දුෂ්කර වෙත්.

මහණෙනි, මේ වීර්‍ය්‍ය දෙක අතුරෙන් සියලු ආසාවන්ගේ දුරලීම පිණිස කරනා වීර්‍ය්‍යය ,  උත්තම වෙයි. අග්‍ර වෙයි.

මහණෙනි, එහෙයින් මේ කරුණෙහිදී මෙසේ හික්මිය යුතුයි. (කෙසේද යත් ?) (ස්කන්‍ධාදී) සියලු ආසාවන්ගේ බැහැරලීම පිණිස වීර්‍ය්‍යය කරන්නෙමු (යි කියායි.) මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේම හික්මිය යුතුයි.’’

§ AN 02-01-3- තපනිය සුත්‍රය

’’මහණෙනි, (සිත්) තැවීම ඇති කරන්නාවූ  ධර්‍මයෝ දෙකක් වෙත්. ඒ  කවරහුද යත්,

  1. මහණෙනි, මෙලොව ඇතැමෙකු විසින් කාය දුශ්චරිතය කරණ ලද්දේ වේද, වාග් දුශ්චරිතය කරණ ලද්දේ වේද,
  2. කාය සුචරිතය නොකරණ ලද්දේ වේද,  වාග් සුචරිතය නොකරණ ලද්දේ වේද, මනො දුශ්චරිතය කරණ ලද්දේ වේද, මනො සුචරිතය නොකරණ ලද්දේ වේද, හෙතෙම, ’මා විසින් කාය දුශ්චරිතය කරණ ලද්දේය’ යි තැවෙයි. ’කාය සුචරිතය මවිසින් නොකරණ ලද්දේයය’ යි තැවෙයි. ’වාග් දුශ්චරිතය මවිසින් කරණ ලද්දේය’ යි තැවෙයි. වාග් සුචරිතය මවිසින් නොකරණ ලද්දේය’ යි .තැවෙයි. ’මනො දුශ්චරිතය කරණ ලද්දේය’ යි තැවෙයි. මනො සුචරිතය නොකරණ ලද්දේය’ යි තැවෙයි.

මහණෙනි, මේ ධර්‍මයෝ දෙක සිත්  තැවීම ඇති  කරන්නෝය.’’

§ AN 02-01-4- අතපනිය සුත්‍රය

’’මහණෙනි, (සිත්) තැවීම්  ඇති නොකරන්නාවූ  ධර්‍මයෝ දෙදෙනෙක් වෙත්. කවරක්ද යත්,

මහණෙනි, යමෙක්  විසින් කාය සුචරිතය කරණ ලද්දේ වේද, කාය දුශ්චරිතය නොකරණ ලද්දේ වේද, වාක් සුචරිතය කරණ ලද්දේ වේද, වාග් දුශ්චරිතය නොකරණ ලද්දේ වේද, මනො සුචරිතය කරණ ලද්දේ වේද, මනො දුශ්චරිතය නොකරණ ලද්දේ වේද, හෙතෙම,

  1. ’මවිසින් කාය සුචරිතය කරණ ලද්දේය’ යි නොතැවෙයි. මවිසින් වාක් සුචරිතය කරණ ලද්දේය’ යි නොතැවෙයි. මවිසින් මනො සුචරිතය කරණ ලද්දේය’ යි නොතැවෙයි.
  2. ’මවිසින් කාය දුශ්චරිතය නොකරණ ලද්දේයය’ යි නොතැවෙයි. ’  ’මවිසින් වාග් දුශ්චරිතය නොකරණ ලද්දේය’ යි .නොතැවෙයි.’  ’මවිසින් මනො දුශ්චරිතය නොකරණ ලද්දේය’ යි නොතැවෙයි.

මහණෙනි, මේ ධර්‍මයෝ දෙක  තැවීම ඇති නොකරන්නෝ වෙත්.’’

§ AN 02-01-5- උපඤ්ඤාත සූත්‍රය

’’මහණෙනි, මම ධර්‍මයන් දෙදෙනෙක් අවබෝධ කෙළෙමි.

කුශල ධර්‍මයන්හි යම් නොසතුටු බවක් වේද, පව් නැසීමට කරනු ලබන වීර්‍ය්‍යයෙහි යම් නොපසුබස්නා බවක් වේද, මහණෙනි, මම නොපසුබස්නා වීර්‍ය්‍ය ඇත්තේ වීර්‍ය්‍ය කරමි. (කෙසේද?)
’’ඒකාන්තයෙන් ශරීරයෙහි සමද, නහරද, ඇටද ඉතිරි වේවා’. මස් හා ලේ වියලේවා’. පුරුෂ ශක්තියෙන්, පුරුෂ වීර්‍ය්‍යයෙන්, පුරුෂ පරාක්‍රමයෙන්, යමකට පැමිණිය යුතුද, ඊට නොපැමිණ වීර්‍ය්‍යයාගේ තැවීමක් නොවන්නේය.
’’මහණෙනි, එසේ වීර්යය වඩන්නා
වූ මා විසින් සම්‍යක් සම්බොධිය අප්‍රමාදය නිසා අවබෝධ කරණ ලද්දීය. නිරුත්තරවූ යොගක්‍ෂෙමසංඛ්‍යාත නිර්‍වාණය අප්‍රමාදයෙන් අවබෝධ කරණ ලද්දේය.

’’මහණෙනි, ඒකාන්තයෙන් සිරුරෙහි සමද, නහරද, ඇටද ඉතිරිවේවා.’ මස් හා ලේ වියලේවා.’ පුරුෂ ශක්තියෙන්, පුරුෂ වීර්‍ය්‍යයෙන්, පුරුෂ පරාක්‍රමයෙන්, යම් ගුණ සමූහයකට පැමිණිය යුතුද, ඊට නොපැමිණ වීර්‍ය්‍යයාගේ තැවීමක් නොවන්නේය’ (යිද කියාය).

’’ඉදින් නුඹලාද  නොපසුබස්නා වීර්‍ය්‍යය වඩන්නාහු නම්, මහණෙනි, කුලපුත්‍රයෝ යම් ප්‍රයෝජනයක් ලබනු පිණිස  ගිහිගෙයින් නික්ම අනගාරිය නම් ශාසනයෙහි පැවිදි වෙත්ද, තෙපිත් (මග) බඹසර කෙළවරකොට ඇති උත්තරීතරවූ ඒ (අර්‍හත්‍වය) නොබෝ කලකින්ම, මේ ආත්ම භාවයෙහිම තෙපිම විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන, ප්‍රත්‍යක්‍ෂකොට ගෙණ, ඊට පැමිණ වාසය කරන්නාහුය.

මහණෙනි, එහෙයින් මේ කරුණෙහිලා (නුඹලා විසින්) මෙසේ හික්මිය යුතුයි. (කෙසේද?) ඒකාන්තයෙන් ශරීරයෙහි සමද, නහරද, ඇටද ඉතිරිවේවා.’. මස් හා ලේ වියලේවා’. . පුරුෂ ශක්තියෙන්, පුරුෂ වීර්‍ය්‍යයෙන්, පුරුෂ පරාක්‍රමයෙන් යමකට පැමිණිය යුතුද, ඊට නොපැමිණ වීර්‍ය්‍යයාගේ නැවැත්ම නොවන්නේය (යි සිතා) නොපසුබස්නා වීර්‍ය්‍යය කරන්නෙමුය’ යි කියායි.

මහණෙනි, තොප විසින් මෙසේම හික්මිය යුතුයි.’’

§ AN 02-01-6- සඤ්ඤොජනීය සූත්‍රය

’’මහණෙනි, මේ ධර්‍මයෝ දෙදෙනෙක් වෙත්.
කවර දෙදෙනෙක්ද යත්,

  1. සංයෝජනයන්ට ප්‍රත්‍යයවූ (ඉපදීමට හේතුවූ), ධර්මයන් කෙරෙහි යම්බඳුවූ පස්කම් රස විඳීම් වශයෙන් දක්නා ස්වභාවයක් වේද,
  2. සංයෝජනයන්ට ප්‍රත්‍යයවූ ධර්මයන් කෙරෙහි යම්බඳුවූ (කළකිරීම්) උකටලීම් වශයෙන් දක්නා ස්වභාවයක් වේද (යන මේ දෙදෙනයි.)

’’මහණෙනි, සංයෝජනයන්ට ප්‍රත්‍යවූ ධර්මයන් පස් කම් රස විඳීම් වශයෙන් දක්නා ස්වභාවය ඇතිව වාසය කරණ තැනැත්තේ රාගය දුරු නොකරයි. ද්වේෂය දුරු නොකරයි. මොහය දුරු නොකරයි. රාගය දුරු නොකොට, ද්වේෂය දුරු නොකොට, මොහය දුරු නොකොට, ජාතියෙන්ද, ජරාවෙන්ද, මරණයෙන්ද, සොකයෙන්ද, වැළපීම්වලින්ද, කායක දුක්ඛයන්ගෙන්ද, චෛතසික දුඃඛයන්ගෙන්ද, දැඩි ආයාසයන්ගෙන්ද නොමිදෙයි. (හෙතෙම) සසර දුකින් නොමිදේයයි කියමි.

’’මහණෙනි, සංයෝජනයන්ට ප්‍රත්‍යවූ ධර්මයන් නිර්‍වෙද වශයෙන් දක්නා සුළුව වාසය කරණ තැනැත්තේ රාගය දුරු කරයි, ද්වේෂය දුරු කරයි, මොහය දුරු කරයි. රාගය දුරු කොට, ද්වේෂය දුරුකොට, මොහය දුරුකොට, ජාතියෙන්ද, ජරාවෙන්ද, මරණයෙන්ද, ශොකයෙන්ද, වැළපීම්වලින්ද, කායික දුඃඛයන්ගෙන්ද, චෛතසික දුඃඛයන්ගෙන්ද, දැඩි ආයාසයන්ගෙන්ද මිදෙයි. (හෙතෙම) සසර දුකින් මිදේයයිද කියමි. මහණෙනි, මෙසේවූ ධර්මයෝ දෙදෙනෙක් වෙත්.’’

§ AN 02-01-7. කණ්හ සූත්‍රය

’’ මහණෙනි, කළුවූ, අකුසල්වූ මේ ධර්මයෝ දෙදෙනෙක් වෙත්. කවර නම් දෙදෙනෙක්ද යත්. (පව් කිරීමෙහි) ලජ්ජා රහිත භාවයද, (පව් කිරීමෙහි) බිය නොවන භාවයද වෙත්. මහණෙනි, මේ ධර්ම දෙක කළුවූ ධර්මයෝයි.’’

§ AN 02-01-8. සුක්ක සූත්‍රය

’’මහණෙනි, සුදුවූ, කුසල්වූ මේ ධර්මයෝ දෙදෙනෙක් වෙත්. කවර නම් දෙදෙනෙක්ද යත්, (පව් කිරීමෙහි) ලජ්ජාවද, (පව් කිරීමෙහි) බියද, යන දෙදෙනයි. මහණෙනි, මේ ධර්ම දෙක සුදුවූ ධර්මයෝ වෙත්.’’

§ AN 02-01-9-චරියා සූත්‍රය

’’ මහණෙනි, මේ සුදුවූ කුසල් ධර්‍මයෝ දෙදන ලොව පාලනය කරත්. කවර දෙදෙනෙක්ද? ලජ්ජාවද, බියද (යන දෙකයි.) මහණෙනි, මේ සුදුවූ කුසල ධර්ම දෙක ලොව පාලනය නොකරන්නාහු නම්, මෙහි වැදු මව කියා හෝ, කුඩා මව කියා හෝ, නැන්දනිය කියා හෝ, ගුරුවරයාගේ භාර්‍ය්‍යාව කියා හෝ, ගරු කටයුත්තන්ගේ භාර්‍ය්‍යාවය කියා හෝ නොපෙණෙන්නේය. ලෝ වැසි තෙම එළුවන්, බැටළුවන් මෙන්ද, කුකුළන්, ඌරන් මෙන්ද, බලු, හිවලුන් මෙන්ද සංකරයට පැම්ණෙන්නේය. මහණෙනි, යම් හෙයකින් මේ සුදුවූ කුසල් ධර්ම දෙක ලොකයා පාලනය කෙරෙත්ද, එහෙයින් මව කියා හෝ, කුඩා මව කියා හෝ, නැන්දනිය කියා හෝ, ගුරුවරයාගේ භාර්‍ය්‍යාව කියා හෝ, ගරු කටයුත්තන්ගේ භාර්‍ය්‍යාව කියා හෝ හැඟීමක් ඇතිවන්නේය.’’

§ AN 02-01-10. වස්සූපනායික සූත්‍රය

’’මහණෙනි, මේ වස් එළඹීම් දෙකක් වෙත්. කවර දෙකක්ද යත්, පෙරවස් එළඹීමද, පසු වස් එළඹීමද යන දෙකයි. මහණෙනි, මේ දෙක වස් එළඹීම් වෙති.’’

 

AN 04-20 මහා වර්‍ගය

AN 04- 20-1. සොතානුගත සූත්‍රය

AN 04- 20- 2. චතුට්ඨාන ජානන සූත්‍රය

AN 04- 20- 3. භද්දිය ලිච්ඡවි සූත්‍රය

AN 04- 20-4.සාපුගිය (සාමුගිය) සූත්‍රය

AN 04- 20- 5. වප්පසක්ක සූත්‍රය

AN 04- 20-6. සාළ්හාභය සූත්‍රය

AN 04- 20-7. මල්ලිකොවාද සූත්‍රය

AN 04- 20- 8. අත්තන්තපාදි සූත්‍රය

AN 04- 20- 9. තණ්හා ජාල සූත්‍රය

AN 04- 20- 10. පෙමජායන සූත්‍රය

AN- 5-18- උපාසක වග්ගය

§ AN-5-18-1- සාරජ්ජොක්කන්ත සූත්‍රය

’’මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර සමීපයෙහිවූ, අනේපිඬු සිටානන් විසින් කරවන ලද. ජේතවනාරාමයෙහි වැඩ වසන සේක. එකල්හි වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, ’’මහණෙනි,’’ යි කියා භික්‍ෂූන්ට ආමන්ත්‍රණය කළ සේත ’’පින්වතුන් වහන්සැ’’ යි ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිවදන් දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක.

’මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුක්තවූ උපාසකයා දොම්නසට පත්වන්නෙකු  වෙයි.’’
කවර පසකින්ද යත්?

  • ප්‍රාණඝාත කරන්නේ වේද,
  • අන් සතු දේ ගන්නේ වේද,
  • නොමනා  කාම සේවනයෙහි යෙදෙන්නේ වේද,
  • බොරු කියන්නෙක් වේද,
  • මදයට හා ප්‍රමාදයට හේතු වන  රහමෙර පානය කරන්නෙක්  වේද’’
    යන පසිනි.

’’ මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුක්තවූ උපාසකතෙම දොම්නසට බැසගත්තේ වෙයි.
’’මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුක්තවූ උපාසකයා  භය නැත්තෙක් වේ.
’’කවර පසකින්ද යත්?

  • ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළකුණේ  වේද,
  • අන් සතු දේ නොගන්නේ වේද,
  • නොමනා  කාම සේවනයෙන්  වැළකුණේ  වේද,
  • බොරු නොකියන්නෙක් වේද,
  • මදයට හා ප්‍රමාදයට හේතු වන  රහමෙර පානය නො කරන්නෙක්  වේද’’
    යන පසිනි

 

§ AN-5-18-2- විසාරද සූත්‍රය

’’මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුක්තවූ උපාසකයන් නිතර භයෙන් සැකයෙන්  ගිහිගෙයි වාසය තරයි.
’’කවර පසකින්ද යත්?

  • ප්‍රාණඝාත කරන්නේ වේද,
  • අන් සතු දේ ගන්නේ වේද,
  • නොමනා  කාම සේවනයෙහි යෙදෙන්නේ වේද,
  • බොරු කියන්නෙක් වේද,
  • මදයට හා ප්‍රමාදයට හේතු වන  රහමෙර පානය කරන්නෙක්  වේද’’
    යන පසිනි.

’’මහණෙනි, මේ කරුණු පසකින් යුක්තවූ උපාසකයා  භය ඇතිව ගිහිගෙයි වාසය කරයි.
’’මහණෙනි, එලෙසම එම චර්යාවෙන් පහෙන් වැළකුණු උපාසකයා බියෙන් සැකයෙන් තොරව ගිහිගෙයි වාසය කරයි.

§ AN-5-18-3. යථාභත සූත්‍රය

’’මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුක්තවූ උපාසකයා ඔසවා  ගෙනෙන ලද්දාවූ බරක් බිම හෙලන්නා සේ  සැනින් , නරකයෙහි උපදී.
’’කවර පසකින්ද යත්? 

  • ප්‍රාණඝාත කරන්නේ වේද,
  • අන් සතු දේ ගන්නේ වේද,
  • නොමනා  කාම සේවනයෙහි යෙදෙන්නේ වේද,
  • බොරු කියන්නෙක් වේද,
  • මදයට හා ප්‍රමාදයට හේතු වන  රහමෙර පානය කරන්නෙක්  වේද’’
    යන පසිනි.

’’මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුක්තවූ උපාසකයා  ගෙනෙන ලද්දාවූ බරක් බහා තබන ලද්දේ යම්සේ,  නරකයෙහි උපදී.

’’මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුක්තවූ උපාසකයා  ගෙනෙන ලද බරක්  බිම හෙලන්නා සේ  සැනින්, ස්වර්‍ගයෙහි උපදී.
’’කවර පසකින්ද යත්? 

  • ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළකුණේ  වේද,
  • අන් සතු දේ නොගන්නේ වේද,
  • නොමනා  කාම සේවනයෙන්  වැළකුණේ  වේද,
  • බොරු නොකියන්නෙක් වේද,
  • මදයට හා ප්‍රමාදයට හේතු වන  රහමෙර පානය නො කරන්නෙක්  වේද’’
    යන පසිනි

’’මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුක්තවූ උපාසකතෙම ගෙනෙන ලද බරක් බහා තබන ලද්දේ යම්සේද, මෙසේ ස්වර්‍ගයෙහි උපදී.

§ AN-5-18-4. වෙරභය සූත්‍රය

’වරක් අනේපිඬු සිටු තුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ, එකත්පස්ව හුන්නේය. එකත්පස්ව හුන්නාවූ අනේපිඬු සිටුහට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක.

’’ගෘහපතිය, වෛරවූ හෙවත් අකුශල්වූ භය පසක් දුරු නොකොට සිටිනා පුත්ගලයා දුශ්ශීලයායයි  කියනු ලැබේ. හේ  නරකයෙහි උපදී.
’’කවර පසකින්ද යත්? 

  • ප්‍රාණඝාත කරන්නේ වේද,
  • අන් සතු දේ ගන්නේ වේද,
  • නොමනා  කාම සේවනයෙහි යෙදෙන්නේ වේද,
  • බොරු කියන්නෙක් වේද,
  • මදයට හා ප්‍රමාදයට හේතු වන  රහමෙර පානය කරන්නෙක්  වේද’’
    යන පසිනි.

’’ගෘහපතිය, වෛරවූ භය පසක් දුරු කොට සිටින්නා ශීලවන්තයායයිද කියනු ලැබේ. ඔහු සුගතියෙහි උපදී.
’’කවර පසකින්ද යත්? 

  • ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළකුණේ  වේද,
  • අන් සතු දේ නොගන්නේ වේද,
  • නොමනා  කාම සේවනයෙන්  වැළකුණේ  වේද,
  • බොරු නොකියන්නෙක් වේද,
  • මදයට හා ප්‍රමාදයට හේතු වන  රහමෙර පානය නො කරන්නෙක්  වේද’’
    යන පසිනි

’’ගෘහපතිය, යමෙක් ප්‍රාණඝාත කරන්නේද  හේ  තමා කරන ප්‍රාණඝාතය හේතුවෙන් මේ ජීවිතයෙහි දී, වෛරයට ගොදුරුවේ.  භයෙන් කල් යවයි. මතු ජීවිතයන්හිදීද වෛරයන් විරුද්ධවාදී කම් ලබයි. දුකටම පත් වෙයි. පශ්චත්තාප වේ.

යමෙක්  සතුන් මැරීමෙන් වැළකුණේනම්  මේ ජීවිතයෙහි දී, වෛරයට ගොදුරු නොවේ.  භයෙන් තොරව  කල් යවයි. මතු ජීවිතයන්හිදීද වෛරයන් විරුද්ධවාදී කම් නොලබයි. දුකට පත් නොවෙයි. පශ්චත්තාප නොවේ.

’’ගෘහපතිය, යමෙක් සොරකම් කරන්නේද,  සොරකම් කිරීමේ හේතුවෙන් හේතුවෙන් මේ ජීවිතයෙහි දී, වෛරයට ගොදුරුවේ.  භයෙන් කල් යවයි. මතු ජීවිතයන්හිදීද වෛරයන් විරුද්ධවාදී කම් ලබයි. දුකටම පත් වෙයි. පශ්චත්තාප වේ.

ඔහු සොරකම් කිරීමෙන් වැළකුනේනම් වැළකුණේනම්  මේ ජීවිතයෙහි දී, වෛරයට ගොදුරු නොවේ.  භයෙන් තොරව  කල් යවයි. මතු ජීවිතයන්හිදීද වෛරයන් විරුද්ධවාදී කම් නොලබයි. දුකට පත් නොවෙයි. පශ්චත්තාප නොවේ. සොරකම් කිරීමෙන් වැළකුණහුගේ මෙසේ ඒ වෛර භය සංසිඳුනේ වේ.

’’කාමයන්හි වරදවා හැසිරෙන්නේ කාමයන්හි වරදවා හැසිරීමේ හේතුවෙන් හේතුවෙන් මේ ජීවිතයෙහි දී, වෛරයට ගොදුරුවේ.  භයෙන් කල් යවයි. මතු ජීවිතයන්හිදීද වෛරයන් විරුද්ධවාදී කම් ලබයි. දුකටම පත් වෙයි. පශ්චත්තාප වේ,

කාමයන්හි වරදවා හැසිරීමෙන් වැළකුනේනම් වැළකුණේනම්  මේ ජීවිතයෙහි දී, වෛරයට ගොදුරු නොවේ.  භයෙන් තොරව  කල් යවයි. මතු ජීවිතයන්හිදීද වෛරයන් විරුද්ධවාදී කම් නොලබයි. දුකට පත් නොවෙයි. පශ්චත්තාප නොවේ.. කාමයෙහි වරදවා හැසිරීමෙන් වැළකුණහුගේ මෙසේ ඒ වෛර භය සංසිඳුනේ වේ.

’බොරු කියන්නේ බොරු කීමේ හේතුවෙන් හේතුවෙන් මේ ජීවිතයෙහි දී, වෛරයට ගොදුරුවේ.  භයෙන් කල් යවයි. මතු ජීවිතයන්හිදීද වෛරයන් විරුද්ධවාදී කම් ලබයි. දුකටම පත් වෙයි. පශ්චත්තාප වේ,

වැළකුණේනම්  මේ ජීවිතයෙහි දී, වෛරයට ගොදුරු නොවේ.  භයෙන් තොරව  කල් යවයි. මතු ජීවිතයන්හිදීද වෛරයන් විරුද්ධවාදී කම් නොලබයි. දුකට පත් නොවෙයි. පශ්චත්තාප නොවේ. බොරු කීමෙන් වැළකුණහුගේ මෙසේ ඒ වෛර භය සංසිඳුනේ වේ.

’’මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානය හේතුකොට ගෙණ හේතුවෙන් මේ ජීවිතයෙහි දී, වෛරයට ගොදුරුවේ.  භයෙන් කල් යවයි. මතු ජීවිතයන්හිදීද වෛරයන් විරුද්ධවාදී කම් ලබයි. දුකටම පත් වෙයි. පශ්චත්තාප වේ.

,මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානයෙන් වැළකුනේ වැළකුණේනම්  මේ ජීවිතයෙහි දී, වෛරයට ගොදුරු නොවේ.  භයෙන් තොරව  කල් යවයි. මතු ජීවිතයන්හිදීද වෛරයන් විරුද්ධවාදී කම් නොලබයි. දුකට පත් නොවෙයි. පශ්චත්තාප නොවේ.. මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානයෙන් වැළකුණහුගේ මෙසේ ඒ වෛර භය සංසිඳුනේ වේ.

’’ යමෙක්  ප්‍රාණඝාත කෙරේද, මුසා බස්  කියාද, නුදුන් දෙය ගනීද, අන් අඹුවන් කරා යේද, රහමෙර පානයෙහි යෙදේද, හේ දුශ්ශීලයායයි කියනු ලැබේ. ඒ දුෂ්ප්‍රාඥයා  ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් පසු නරකයෙහි උපදී.

’’ යමෙක්  ප්‍රාණඝාත නොකෙරේද, මුසාවාද නොකියාද, නුදුන් දෙය නොගණීද, අන් අඹුවන් කරා නොයේද. රහමෙර පානයෙහි නොයෙදේද, යන මේ අකුසල්වූ වෛර පස දුරුකොට සිටියේ සිල්වත්යයිද කියනු ලැබේ. ඒ නුවණ ඇති තැනැත්තා  ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් පසු සුගතියෙහි උපදීය’’ යි වදාළ සේක.

§AN-5-18- 5. උපාසක චණ්ඩාල සූත්‍රය

’මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුක්තවූ උපාසකයා උපාසක චණ්ඩාලයෙක්ද, උපාසක කිළුටෙක්ද, උපාසක පශ්චිමකයෙක්ද වේ.
’’කවර පසකින්ද යත්,

  • ශ්‍රද්‍ධා නැත්තේ වේද, 
  • දුශ්ශීල වේද,
  • කෝතුහල මඞ්ගල ඇත්තේ වේද, (හෙවත් දුටු ඇසූ ස්පර්‍ශ කළ දෙය මගුල්යයි ගන්නෙක් වේද) මඞ්ගලය පතාද,
  • කර්‍මය නොපතාද,
  • මේ ශාසනයෙන් පිටත්හිද දක්‍ෂිණාවට සුදුස්සෙකු සොයාද, එහිද පළමු දාන මානාදී කටයුතු කෙරේද යන පසිනි.

’’මහණෙනි, එම කරුණු පස සහිත තැනැත්තා උපාසක චණ්ඩාලයෙක්ද, උපාසක කිළුටක්ද, උපාසක පශ්චිමකයෙක්ද වේ.

’’මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුක්තවූ උපාසකයා උපාසක රත්නයක්ද, උපාසක පද්මයක්ද, උපාසක හෙල පියුමක්ද වේ.
’’කවර පසකින්ද යත්,

  • ශ්‍රද්‍ධාව ඇත්තේ වේද,
  • සිල්වත් වේද,
  • කෝතුහල මඞ්ගල නැත්තෙක් වේද,
  • කර්‍මය සහ කර්ම ඵල විස්වාස කරන්නේද, මඞ්ගලය බලාපොරොත්තු නොවේද,
  • මේ ශාසනයෙන් පිටත්හි දක්‍ෂිණාවට සුදුස්සෙකු නොසොයාද, මේ ශාසනයෙහිම දාන මානාදී පළමු කටයුතු දෙය කෙරේද යන පසිනි.

 

§ AN-5-18- 6. පවිවේක පීති සූත්‍රය

’’’වරක් අනේපිඬු සිටු තුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ, එකත්පස්ව හුන්නේය. එකත්පස්ව හුන්නාවූ අනේපිඬු සිටුහට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක.

’’ගෘහපතිය, ඔබ භික්‍ෂු සංඝයාට චීවරය, පිණ්ඩපාතය, ශයනාසනය, ගිලන්පස බෙහෙත් පිරිකර යනාදියෙන්  උපස්ථාන කරන්නේය. ගෘහපතිය, ’අපි භික්‍ෂු සංඝයාට නිතර දානය පිරිනමා කුසල්එ කරන්නෝ වෙමු ’ යි සිතා සෑහීමට ප්‍රමාදයට නොපැමිණිය යුතුය. 

කෙසේනම් ’අපි කලින් කල සිත් වඩා ධර්ම මාර්ගයේ යමින් උතුම් විවේකය ඇති ප්‍රීතියට පැමිණ වාසය කරන්නෙමුදැ’ යි ගෘහපතිය, මෙසේ තොප විසින් හික්මිය යුතුයයි.

මෙසේ වදාළ කල්හි ආයුෂ්මත් සාරිපුත්‍ර ස්ථවිරයන්තෙ වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ  කීයේය.
’’ස්වාමීනි, ආශ්චර්‍ය්‍යයය. ස්වාමීනි, අද්භූතය. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින්  මෙය ඉතාම යහපත්කොට වදාරණ ලදී.

’’ස්වාමීනි, යම් කලෙක්හි ආර්‍ය්‍යශ්‍රාවකක්  උතුම් විවේක ඇති ප්‍රීතියට පැමිණ (ධ්‍යානයකට පැමිණ )   වාසය කෙරේද, කරුණු පසක් මොහුට එකල්හි නොවෙත්.

  • ’’මොහුට කාමයන්  නිසා  උපදනාවූ යම් දුකක් දොම්නසක් වේද, එය මොහුට නොවේ. 
  • මොහුට කාමයන් නිසා උපදනාවූ යම් සැපයක් සොම්නසක් වේද, එයද මොහුට නොවේ.
  • අකුශල්කළා යැයි උපදනාවූ යම් දුකක් දොම්නසක් වේද, එය මොහුට නොවේ.
  • කුශල් කළා යැයි උපදනාවූ  සැපයක් සොම්නසක් වේද, එයද මොහුට  නොවේ.
  • ස්වාමීනි,  කුශල්  කරන්නට නොහැකිවීයයි යම් දුකක් දොම්නසක් වේද, එයද මොහුට නොවේ.

ස්වාමීනි, යම්  ආර්‍ය්‍යශ්‍රාවකයෙක්   උතුම් විවේකය ඇති ප්‍රීතියට පැමිණ (ධ්‍යාන සුවයෙන්)   වාසය කෙරේද, එකල්හි මොහුට මේ කරුණු පස නොවෙත්ය’’ යි කීයේය.

’’සාරීපුත්‍රය, යහපත, යහපත, සාරීපුත්‍රය. යම්  ආර්‍ය්‍යශ්‍රාවකක්  උතුම් විවේකය ඇති ප්‍රීතියට පැමිණ වාසය කෙරේද, එකල්හි මොහුට ඒ ඔබ කී කරුණු පස නොවෙත්. ’’ යි වදාළ සේක.

§AN-5-18- 7. අකරණීය වාණිජ්ජා සූත්‍රය

’’මහණෙනි, උපාසකයා විසින් නොකටයුතු  වෙළඳාම් පසක් වෙත්.
’’කවර පසක්ද යත්?

  • ආයුධ වෙළඳාමය,
  • සතුන් වෙළඳාමය,
  • මස් පිණිස සතුන් වෙළඳාමය,
  • මත් ද්‍රව්‍ය වෙළඳාමය,
  • විෂ ද්‍රව්‍ය වෙළඳාමය යන පසයි.
    ’’මහණෙනි, උපාසකයා විසින් නොකටයුතු මේ වෙළඳාම් පස වෙත්.

§ AN-5-18- 8. රාජ දණ්ඩ සූත්‍රය

’’මහණෙනි, යම් පුරුෂයෙක් ප්‍රාණඝාතය නොකොට  ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළකුනේ යයි කියා චෝදනා කොට  රජහු ඔහුඅල්වාගෙන ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළකීම නිසා ඔහු මරණයට නියම කරන්නේ යැයි, සිර ගෙයිහි ලන්නේයැයි , රටින් පිටුවහල් කරන්නේ යැයි  අසන ලද්දේ හෝ වේද?’’
’’නැත ස්වාමීනි, ’’ස්වාමීනි, එවැන්නක් අප නොඇසුවෝවෙමි, නොදිටිවෙමු .’’
’’මහණෙනි, යහපත. යම් පුරුෂයෙක් ප්‍රාණඝාතය හැර ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළකුනේ යයි කියා චෝදනා කොට  රජහු ඔහු අල්වාගෙන ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළකීම නිසා ඔහු මරණයට නියම කරන්නේ යැයි, සිර ගෙයිහි ලන්නේයැයි , රටින් පිටුවහල් කරන්නේ යැයි මාද නොදිටිමි, මාද නොඇසුවෙමි.
’’එසේ වුවත් යම් මිනිසෙක් ස්ත්‍රියක හෝ පුරුෂයෙකු ගේ දිවි තොර කෙළේයයි ඒ මිනීමරුවා  රජහු ගේ අනින් අල්වාගෙන ඔහු කල  ප්‍රාණඝාතය හේතුකොට ගෙණ, ඔහුව මරණයට පත් කරයි?,  හෝ රටින් නෙරපතියි හෝ හෝ වෙනත්  දඬුවමක් හෝ කරතියි .නුඹලා අසා ඇත්ද?’’
’’එසේය ස්වාමීනි, අප විසින් එසේ දක්නා ලද්දේ වේ. අසන ලද්දේද වේ.’’ යි කීවාහුය.

’’මහණෙනි,
යම්  පුරුෂයෙක්  සොරකමින් වැළකී සොරකම් නොකොට ඉන්නේයැයි චෝදනා කොට 
අල්වාගෙන අදත්තාදානයෙන් වැළකීම හේතුකොට ගෙණ නසතියි හෝ බඳිතියි හෝ රටින් නෙරපතියි හෝ වෙනත්  දඬුවමක්ද හෝ කරතියි තොප විසින් දක්නා ලද්දේ හෝ අසන ලද්දේ හෝ වේද?’’
’’ස්වාමීනි, ’’ස්වාමීනි, එවැන්නක් අප නොඇසුවෝවෙමි, නොදිටිවෙමු .’’යි.’ කීහ.
’’මහණෙනි, යහපත. කිසිදු කෙනෙකු සොරකමින්  වැළකුනේයයි  රජහු අල්වාගෙන සොරකමින්  වැළකීම හේතුකොට ගෙණ නසතියි හෝ සිරගෙයි ලතැයි හෝ රටින් නෙරපතියි හෝ වෙනත්  දඬුවමක්ද කරතියි  මා විසිනුදු නොම දක්නා ලදී. නොම අසන ලදී.

’’එතකුදු වුවත් යම්  පුරුෂයෙක්  ගමින් හෝ වනයෙන් හෝ නුදුන් දෙය සොර සිතින් ගණීද, ඔහු රජහු අල්වාගෙණ අදත්තාදාන හේතුවෙන් නසතියි හෝ බඳිතියි හෝ රටින් නෙරපතියි හෝ වෙනත්  දඬුවමක් හෝ කරතියි. එසේම මොහුගේ පාප කර්‍මයම ප්‍රකාශ කරත්. තොප විසින් මෙබඳුවූවෙකු දක්නා ලද්දේ හෝ අසන ලද්දේ හෝ වේද?’’
’’එසේය ස්වාමීනි, අප විසින් දක්නා ලද්දේ වේ. අසන ලද්දේද වේ. අසන්ට ලැබෙන්නේය’’ යි ද කීවාහුය.

’’මහණෙනි,
යම් පුරුෂයෙක් කාමයන්හි වරදවා හැසිරීම හැර කාමයන්හි වරදවා හැසිරීමෙන් වැළකුනේ” යයි ඔහු රජහු අල්වාගෙණ කාමයන්හි වරදවා හැසිරීමෙන් වැළකීම හේතුකොට ගෙණ නසතියි හෝ බඳිතියි හෝ රටින් නෙරපතියි හෝ  වෙනත්  දඬුවමක්ද  කරතියි තොප විසින් දක්නා ලද්දේ හෝ අසන ලද්දේ හෝ වේද?’’ –
’’ස්වාමීනි,  එවැන්නක් අප නොඇසුවෝවෙමි, නොදිටිවෙමු .’’.’’
’’මහණෙනි, යහපත. මහණෙනි, මෙහි මේ පුරුෂ තෙම කාමයන්හි වරදවා හැසිරීම හැර කාමයන්හි වරදවා හැසිරීමෙන් වැළකුනේවේයයි ඔහු රජහු අල්වාගෙණ කාමයන්හි වරදවා හැසිරීමෙන් වැළකීම හේතුකොට ගෙණ නසතියි හෝ බඳිතියි හෝ රටින් නෙරපතියි හෝ වෙනත්  දඬුවමක් කරතැයි මා විසිනුදු  නොදක්නා ලදී. නොඅසන ලදී.
’’එතකුදු වුවත් යම් පුරුෂයෙක් පර ස්ත්‍රීන් කෙරෙහි, අන් කුමරියන් කෙරෙහි නොමනා 
හැසුරුම් සිදු කලේ වී නම් , ඔහු රජහු අල්වාගෙණ කාමයන්හි වරදවා හැසිරීම හේතුකොට ගෙණ නසතියි හෝ බඳිතියි හෝ රටින් නෙරපතියි හෝ වෙනත්  දඬුවමක්ද  කරතියි, එසේම මොහුගේ විෂම ක්‍රියා ව  ප්‍රකාශ කරත්. යයි තොප විසින්  දක්නා ලද්දේ හෝ අසන ලද්දේ හෝ වේද?’’
’’ස්වාමීනි, අප විසින් දක්නා ලද්දේ වේ. අසන ලද්දේද වේ. අසන්ට ලැබෙන්නේය’’ යි ද කීවාහුය.

’’මහණෙනි, යම් පුරුෂයෙක් බොරු කීමෙන් තොරව  මුසාවාදයෙන් වැළකීම හේතුකොට ගෙණ නසතියි හෝ බඳිතියි හෝ රටින් නෙරපතියි හෝ අදහස් පරිදි කරතියි තොප විසින් දක්නා ලද්දේ හෝ අසන ලද්දේ හෝ වේද?’’ –
’’ස්වාමීනි, එවැන්නක් අප නොඇසුවෝවෙමි, නොදිටිවෙමු .’’
’’මහණෙනි, යහපත, මහණෙනි, යමෙක් මුසාවාදය හැර මුසාවාදයෙන් වැළකීම හේතුකොට ගෙණ නසතියි හෝ බඳිතියි හෝ රටින් නෙරපතියි හෝ අදහස් පරිදි කරතියි මා විසිනුදු එය නොදක්නා ලදී. නොඅසන ලදී.

’’එතකුදු වුවත්. යම්  පුරුෂයෙක්  ගෘහපතියෙකුගේ හෝ ගෘහපති පුත්‍රයෙකුගේ හෝ බොරු කීමෙන් වස්තුව නසායයි ඔහු රජවරු අල්වාගෙණ බොරුකීම හේතුකොට ගෙණ නසතියි හෝ බඳිතියි හෝ රටින් නෙරපතියි හෝ සුදුසු වෙනත්  දඬුවමක්  හෝ කරතියි, එසේම මොහුගේ පාප කර්‍මයම ප්‍රකාශ කරත්. තොප විසින්  දක්නා ලද්දේ හෝ අසන ලද්දේ හෝ වේද?’’
’’ස්වාමීනි, අප විසින් දක්නා ලද්දේ වේ. අසන ලද්දේද වේ. අසන්ට ලැබෙන්නේය’’ යි ද කීවාහුය.

’’මහණෙනි,  යම්  පුරුෂයෙක් මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානය පානය හැර, මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානයෙන් වැළකුනේවේයයි ඔහු රජහු අල්වාගෙණ මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානයෙන් වැළකීම හේතුකොට ගෙණ නසතියි හෝ බඳිතියි හෝ රටින් නෙරපති හෝ වෙනත්  දඬුවමක්ද  කරතියි’ තොප විසින් දක්නා ලද්දේ හෝ අසන ලද්දේ හෝ වේද?’’ –
’’ස්වාමීනි, එවැන්නක් අප නොඇසුවෝවෙමි, නොදිටිවෙමු 
.’’

’මහණෙනි, යහපත, මහණෙනි, යම් පුරුෂයෙක් මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානය හැර, මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානයෙන් වැළකුනේවේයයි ඔහු රජහු අල්වාගෙණ මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානයෙන් වැළකීම හේතුකොට ගෙණ නසතියි හෝ බඳිතියි හෝ රටින් නෙරපති හෝ වෙනත්  දඬුවමක්ද  කරතියි මා විසිනුදු මෙය නොදක්නා ලදී. නොඅසන ලදී.

’’එතකුදු වුවත් යම් පුරුෂයෙක් මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානයෙහි යෙදුනේ වී, ස්ත්‍රියෙකු හෝ පුරුෂයෙකු  මරා දැමුවේ නම් හෝ ,   මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානයෙහි යෙදුනේ, ගමින් හෝ වනයෙන් හෝ නුදුන් දෙය සොරකම් කලේ නම්, මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානයෙහි යෙදුනේ, අන්‍ය ස්ත්‍රීන් කෙරෙහි, අන්‍ය තුමාරිකාවන් කෙරෙහි නොමනා ලෙස  හැසිරීම් පැවැත්වී නම්,  මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානයෙහි යෙදුනේ, ගෘහපතියෙකුගේ හෝ ගෘහපති පුත්‍රයෙකුගේ  වස්තුව බොරු කියා  විනාශ කෙරේ නම්,  ඔහු රජහු අල්වාගෙණ මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානය හේතුකොට ගෙණ නසතියි හෝ බඳිතියි හෝ රටින් නෙරපතියි හෝ සුදුසු පරිද්දක් හෝ කරතියි,  මොහුගේ පාප කර්‍මයම ප්‍රකාශ කරත්. යැයි තොප විසින්  දක්නා ලද්දේ හෝ අසන ලද්දේ හෝ වේද?’’
’’ස්වාමීනි, අප විසින් දක්නා ලද්දේ වේ. අසන ලද්දේද වේ. අසන්ට ලැබෙන්නේය’’ යි ද කීවාහුය.

§AN-5-18-9. ගිහි ව්‍යාකරණ සූත්‍රය

’’’වරක් අනේපිඬු සිටු තුමා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ, එකත්පස්ව හුන්නේය. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන්ට ආමන්ත්‍රණය කළ සේක.

’’ශාරීපුත්‍රය, ශික්‍ෂා පද පසෙක්හි සංවරවූ කර්‍මාන්ත ඇති උතුම් සිතෙහි හටගත්තාවූ මේ ආත්මයෙහි සැප විහරණ සතරක් කැමති පරිදි ලබන්නාවූ, පහසුවෙන් ලබන්නාවූ, බහුලව ලබන්නාවූ යම්කිසි සුදු වස්ත්‍ර හඳනා ගිහියෙකු දන්නහුද, හෙතෙම කැමතිවනු ලබන්නේ ක්‍ෂවූ නිරය ඇත්තේ, ක්‍ෂයවූ තිරිසන් යෝනිය ඇත්තේ, ක්‍ෂයවූ ප්‍රේත අපාය ඇත්තේ, ක්‍ෂයවූ සැප නැත්තාවූ, දුකට පිළිසරණවූ නපුරුසේ පතිතවීම් ඇත්තේ වෙමියි. ’මම නපුරුසේ පතිතවන ස්වභාව නැත්තේ නියතවූ සම්බෝධිය පිහිට කොට ඇත්තේ සෝවාන්වූයේ වෙමි’ යි තෙමේම තමන් ප්‍රකාශ කරන්නේය.
’’කවර නම් ශික්‍ෂාපද පසෙක්හි සංවරවූ කර්‍මාන්ත ඇත්තේ වේද යත්? ශාරීපුත්‍රය, මේ ශාසනයෙහි ආර්‍ය්‍ය ශ්‍රාවක තෙම කවර පසකින්ද යත්? ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළකුණේ වේද, අදත්තාදානයෙන් වැළකුණේ වේද, කාමමිත්‍ථ්‍යාචාරයෙන් වැළකුණේ වේද, මුසාවාදයෙන් වැළකුණේ වේද, මදයට හා ප්‍රමාදයට කරුණුවූ රහමෙර පානයෙන් වැළකුණේ වේද, යන පසිනි. මේ ශික්‍ෂා පද පසෙහි සංවරවූ කර්‍මාන්ත ඇත්තේ වෙයි.
’’කවර නම් සිවු වැදෑරුම්වූ උතුම් සිතෙහි හටගත්තාවූ මේ ආත්මයෙහිවූ සැප විහරණයන් කැමැති පරිදි ලැබීම ඇත්තේ බහුලව ලැබීම ඇත්තේ වේද, ශාරීපුත්‍රය, මේ ශාසනයෙහි ආර්‍ය්‍ය ශ්‍රාවක තෙම ( මෙහි 11 සොතාපත්ති සංයුත්තයෙහි 7 සූත්‍රයේ 13 ඡේදයේ පළමුවෙනි කොටස යෙදිය යුතුයි. පිට 3131) මේ පළමුවන උතුම් සිතෙහි හටගන්නා වූ මේ ආත්මයෙහිවූ සැප විහරණය තෙම අපිරිසිදු චිත්තයාගේ පිරිසිදු වීම පිණිස, නිර්‍මල නුවූ චිත්තයාගේ නිර්‍මල වීම පිණිස, මොහු විසින් ලබන ලද්දේ වෙයි.
’’ශාරීපුත්‍රය, නැවත අනිකක්ද කියමි. ආර්‍ය්‍ය ශ්‍රාවක තෙම ( මෙහි 11 සොතාපත්ති සංයුත්තයෙහි 7 සූත්‍රයේ 13 ඡේදයේ දෙවෙනි කොටස යෙදිය යුතුයි. පිට 3131) මේ දෙවන උතුම් සිතෙහි හටගන්නා වූ මේ ආත්මයෙහිවූ සැප විහරණය තෙම අපිරිසිදු චිත්තයාගේ පිරිසිදු වීම පිණිස, නිර්‍මල නුවූ චිත්තයාගේ නිර්‍මල වීම පිණිස, මොහු විසින් ලබන ලද්දේ වෙයි.
’’ශාරීපුත්‍රය, නැවත අනිකක්ද කියමි. ආර්‍ය්‍ය ශ්‍රාවක තෙම ( මෙහි 11 සොතාපත්ති සංයුත්තයෙහි 7 සූත්‍රයේ 13 ඡේදයේ 3 කොටස යෙදිය යුතුයි. පිට 3131) මේ මොහු විසින් තුන්වන උතුම් සිතෙහි හටගන්නා වූ මේ ආත්මයෙහිවූ සැප විහරණය තෙම අපිරිසිදු චිත්තයාගේ පිරිසිදු වීම පිණිස, නිර්‍මල නුවූ චිත්තයාගේ නිර්‍මල වීම පිණිස, මොහු විසින් ලබන ලද්දේ වෙයි.
’’ශාරීපුත්‍රය, නැවත අනිකක්ද කියමි. ආර්‍ය්‍ය ශ්‍රාවක තෙම නොකඩවූ, නොසිදුරුවූ, කබර සහිත නොවූ, තිත් සහිත නොවූ, දාසකමින් මිදුනාවූ, නුවණැත්තන් විසින් පසස්නා ලද්දාවූ. තෘෂ්ණා දෘෂ්ටීන් පරාමර්‍ෂණය නොකරණ ලද්දාවූ, සමාධිය පිණිස පවත්නාවූ, ආර්‍ය්‍යයන් කැමතිවූ ශීලයන්ගෙන් යුක්තවේද, මේ මොහු විසින් සතරවන උතුම් සිතෙහි හට ගන්නාවූ මේ ආත්මයෙහිවූ සැප විහරණය තෙම අපිරිසිදු චිත්තයාගේ පිරිසිදු වීම පිණිස, නිර්‍මල නුවූ චිත්තයාගේ නිර්‍මල වීම පිණිස, මොහු විසින් ලබන ලද්දේ වෙයි. මේ සිවු වැදෑරුම්වූ කුශල් සිත්හි හටගන්නාවූ, ආත්මයෙහිවූ සැප විහරණයන් කැමති පිරිදි ලැබීම ඇත්තේ, සුවසේ ලැබීම ඇත්තේ, බහුලව ලැබීම ඇත්තේ වේ.
’’ශාරීපුත්‍රය, ශික්‍ෂා පද පසෙක්හි සංවරවූ කර්‍මාන්ත ඇති උතුම් සිතෙහි හටගත්තාවූ මේ ආත්මයෙහි සැප විහරණ සතරක් කැමති පරිදි ලබන්නාවූ, පහසුවෙන් ලබන්නාවූ, බහුලව ලබන්නාවූ යම්කිසි සුදු වස්ත්‍ර හඳනා ගිහියෙකු දන්නහුද, හෙතෙම කැමතිවනු ලබන්නේ ක්‍ෂවූ නිරය ඇත්තේ, ක්‍ෂයවූ තිරිසන් යෝනිය ඇත්තේ, ක්‍ෂයවූ ප්‍රේත අපාය ඇත්තේ, ක්‍ෂයවූ සැප නැත්තාවූ, දුකට පිළිසරණවූ නපුරුසේ පතිතවීම් ඇත්තේ වෙමියි. ’මම නපුරුසේ පතිතවන ස්වභාව නැත්තේ නියතවූ සම්බෝධිය පිහිට කොට ඇත්තේ සෝවාන්වූයේ වෙමි’ යි තෙමේම තමන් ප්‍රකාශ කරන්නේය.
(1)’’නරකයන්හි භය දැක පව් දුරු කරන්නේය. පණ්ඩිතතෙම ආර්‍ය්‍ය ධර්‍මය හෙවත් පඤ්ච ශීලය සමාදන්ව පව් දුරු කරන්නේය.
(2)’’උත්සාහය ඇති කල්හි පන ඇති සතුන් නොනසන්නේය. දැනගෙණ බොරුවද නොකියන්නේය. නුදුන් දෙය නොඅල්ලන්නේය..
(3)’’සිය අඹුවන් හා සතුටුවූයේ අන් අඹුවකටද නොඇලෙන්නේය. සත්ත්‍වතෙම සිත මුළා කරන්නාවූ සිව් වැදෑරුම්වූ මෙරයද පස් වැදෑරුම්වූ සුරාවද නොබොන්නේය.
(4)’’බුදුන් සිහි කරන්නේය. ධර්මයද අනුව කල්පනා කරන්නේය. නිදුක්වූ හිතවූ භාවනා සිත බඹ ලොව ඉපදීම පිණිස වඩන්නේය.
(5)’’දියයුතු වස්තුව එළඹ සිටි කල්හි පිනෙන් ප්‍රයෝජන ඇති පින් සොයන්නහු විසින් පළමුකොට බුද්ධාදී සත්පුරුෂයන් විෂයෙහි දෙන ලද දක්‍ෂිණා තොමෝ මහත් ඵල ඇත්තී වේ. ශාරීපුත්‍රය, සත් පුරුෂයන් කියන්නෙමි. මාගේ කීම අසව.
(6-7) ’’මෙසේ කළුවූ හෝ සුදුවූ හෝ රතුවූ හෝ පළාවන්වූ හෝ ලප සහිතවූයේ වස්සන් හා සමාන රූප ඇත්තාවූ හෝ, පරෙවියන්ට බඳු පැහැ ඇත්තාවූ හෝ, යම්කිසි මේ දෙනුන් අතරෙහි දැමුනාවූ. බර ඉසිලීමට සුදුසුවූ ශක්ති ඇත්තාවූ, යහපත් වේගයෙන් යන්නාවූ ශ්‍රෙෂ්ඨ ගවයෙක් උපදීද,
(8-9) ’’ඒ ගවයාම බර ඇති කල්හි යොදත්. මොහුගේ පැහැය නොබලත්. මෙපරිද්දෙන්ම මනුෂ්‍යයන් අතරෙහි යම්කිසි ජාතියෙක්හි ක්‍ෂත්‍රිය කුලයෙහිද, බමුණු කුලයෙහිද, වෛෂ්‍ය කුලයෙහිද, හුද්‍ර කුලයෙහිද, සැඩොල් කුලයෙහි හා පුප් සඩු කුලයෙහිද යන මේ කිසියම් ජාතියෙක්හි දැමුනාවූ මනා පැවතුම් ඇත්තෙක් උපදීද,
(10-11) ’’ධර්මයෙහිම පිහිටියාවූ හෙතෙම ශීලයෙන් යුක්තවේද, සත්‍ය වචන ඇත්තේද, ලජ්ජා ඇත්තේද, දුරු කළාවූ ජාතිය හා මරණය ඇත්තේද, බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යාව සම්බන්‍ධ සියල්ලෙන් යුක්ත වේද, බහා තබන ලද ස්කන්ධාදී බර ඇත්තේද, සසරින් වෙන්වූයේද, සිව් මගින් කළ කටයුතු ඇත්තේද, ආශ්‍රව රහිතවේද, සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පැමිණියේද, උපාදාන රහිතව කෙළෙසුන්ගෙන් නිවියේද.
(12-13) ’’කෙළෙස් රජස් නැත්තාවූ ඒ ක්‍ෂෙත්‍රයෙහිම දෙන ලද දක්‍ෂිණා තොමෝ මහත් ඵල ඇත්තී වේ. ක්‍ෂෙත්‍රය නොදන්නාවූ, නුවණ නැත්තාවූ, අශ්‍රුතවත්වූ අඥානයෝද මේ ශාසනයෙන් පිටත්හි දානයන් දෙත්.
සත්පුරුෂයන් කරා නො එළඹෙත්. ප්‍රාඥයන් විසින් සම්මත කරණ ලද ප්‍රඥා සහිතවූ සත්පුරුෂයන් කරා යම් කෙණෙක් එළඹෙත්ද,
’’ඔවුන්ගේ ශ්‍රද්‍ධාවද සුගතවූ බුදුන් කෙරෙහි හටගත් මුල් ඇතිව පිහිටියාය. ඔවුහු දෙව්ලොවටද පැමිණෙත්. මේ ලෝකයෙහි උසස් කුලයෙක්හි හෝ උපදිත්. පණ්ඩිතවූ ඔවුහු පිළිවෙළින් නිර්‍වාණයට පැමිණෙත්ය’’ යි වදාළ සේක.

§AN-5-18- 10. ගවෙසී උපාසක සූත්‍රය

 

’’එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මහත්වූ භික්‍ෂු සංඝයා සමග කොසොල් දනව්වල සැරිසරණ සේක. දීර්‍ඝවූ මාර්‍ගයට පිළිපන්නාවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එක්තරා ප්‍රදේශයෙක්හි මහත්වූ සල් වනයක් දුටු සේක දැක මාර්‍ගයෙන් ඉවත්ව ඒ සල් වනයට ඇතුල්වූ  භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සිනා පහළ කල සේක. එවිට ආනන්‍ද ස්ථවිරයන්ට
භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිනා පහළ කිරීමට හේතුව කවරේද, ප්‍රත්‍යය කවරේද? තථාගතයෝ නිකරුනේ සිනා පහළ නොකෙරෙතියි,'” යි  සිතුවිල්ලක් පහල වී  භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන්  මෙසේ ඇසීය. 

’’ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිනා පහළ කිරීමට හේතුව කවරේද, ප්‍රත්‍යය කවරේද? තථාගතයෝ නිකරුනේ සිනා පහළ නොකෙරෙති”,

එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙර වූ මේ පුවත  මෙසේ වදාළ සේක.
’’ආනන්‍දය, බොහෝ කලකට  පෙර  මේ ප්‍රදේශයෙහි සමෘද්‍ධවූද, ඉතා සමෘද්‍ධවූද බොහෝ ජනයා ඇති, මිනිසුන්ගෙන් ගැවසීගත් නුවරක් විය. ආනන්‍දය, ඒ නුවරට  අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්‍ධවූ කාශ්‍යප භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පැමිනෙන සිරිතක් විය, 

ආනන්‍දය, අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්‍ධවූ කාශ්‍යප භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ උපාසකයන් අතර ගවේසී නම් ප්‍රභූවරයෙක් විය. ඔහු දානයෙන් පිරිකරෙන් බුදුරජානන් වහන්සේට සහ සංඝයාට නිතොර පුජා කරන්නේය. එනමුත් මේ  ගවේසී උපාසකයා පංච සීලයෙහි පිහිටා නොසිටියේය.  ඔහු සමග තවත් පන්සියයක් මිනිසුන් ඔහුගේ සේවයේ හුන්නේ ඔවුනුද දාන පුජා ආදියට ගවේසී සමග එක වූ වෝය. ගවේසී මෙන්ම ඔව්හුද සීලයෙහි නොපිහිටියහ.  දිනක්  ගවේසී නම් උපාසකයාහට මෙබඳු සිතක් ඇති විය

“මම වනාහි මේ පන්සියයක් උපාසකවරුන්ට බොහෝ උපකාර කරන්නේ වෙමි. ඔවුන්ට පෙරටුව යන්නෙක් මෙන් ආදර්ස්ඡා දෙමි., දාන පුජා ආදියෙහි ඔවුන් ද  සමාදන් කරවන්නෙක් වෙමි. එනමුත් මම ශීලයන්හි නොපිහිටීමි. මේ පන්සියයක් උපාසකවරුද ශීලයන්හි නොපිහිටියෝ වෙත්. එහෙයින් මාද මොවුන්ද අතර කිසි වෙනසක් නැත. අප සමසමවේ. කිසි විශෙෂයක් නැත. එබැවින් මම මොවුන් අතරින් විශේෂයක් කරන්නෙමු යම් යහපතැයි සිතුහ.

’’ආනන්‍දය, ඉක්බිති ගවේසී නම් උපාසකයා ඒ පන්සියයක් උපාසකයන්ට  මෙසේ  කීයේය.
,ආයුෂ්මත්නි, අද පටන් මා පංච ශීලයන්හි පිහිටි බව දනිව්, පන්සිල් ආරක්ෂා කරමින් 

ම්පූර්‍ණකිරීම ඇත්තෙකු කොට දරව්.’’
’’ආනන්‍දය, එකල්හි ඒ පන්සියයක් උපාසකයන්ට මෙබඳු සිතක් විය. ’ගවේසී නම් ආර්‍ය්‍ය තෙමේ වනාහි අපට බොහෝ උපකාර ඇත්තේය. පෙරටුව ගමන් කරන්නේය. සමාදන් කරවන්නෙකි.
ගවේසී නම් ආර්‍ය්‍යතෙමේ වනාහි ශීලයන්හි සම්පූර්‍ණ කිරීම ඇත්තෙක් වන්නේය. අපි වනාහි කවර කාරණයකින් එසේ නොවන්නෙමුදැ’ යි
’’ආනන්‍දය, ඉක්බිති ඒ පන්සියයක් උපාසකවරු ගවේසී නම් උපාසකතෙම යම් තැනෙක්හිද එතැනට පැමිණියාහුය. පැමිණ ගවෙසී නම් උපාසකයාහට මෙය කීවාහුය.
’ගවේසී නම් ආර්‍ය්‍යතෙම අද පටන් මේ පන්සියයක් උපාසකවරු ශීලයන්හි සම්පූර්‍ණ කිරීම ඇත්තාහුයයි දරණ සේක්වාය’ යි.
’’ආනන්‍දය, ඉක්බිති ගවේසී නම් උපාසකයාහට මෙබඳු සිතක් විය. ’මම වනාහි මේ පන්සියයක් උපාසකවරුන්ට බොහෝ උපකාර ඇත්තෙක්, පෙරටුව යන්නෙක්, සමාදන් කරවන්නෙක් වෙමි. මමද ශීලයන්හි සම්පූර්‍ණ කිරීම ඇත්තේ වෙම්. මේ පන්සියයක් උපාසකවරුද ශීලයන්හි සම්පූර්‍ණ කිරීම ඇත්තාහු වෙත්. මෙසේ මෙය සමසමවේ. කිසි විශෙෂයක් නැත. එබැවින් මම විශෙෂය පිළිපදිමි.’
’’ආනන්‍දය, ඉක්බිති ගවේසී නම් උපාසකතෙම ඒ පන්සියයක් උපාසකයන් යම් තැනෙක්හිද, එතැනට පැමිණියේය. පැමිණ, ඒ පන්සියයක් උපාසකයන්ට මෙය කීයේය. ආයුෂ්මත්නි අද පටන් මා ගම්වැසියන්ගේ ස්වභාවක්වූ, මෛථුනයෙන් වැළකුණාවූ, කාමයන්ගෙන් දුරවූ හැසුරුම් ඇති බ්‍රහ්මචාරියෙකු කොට දරව්.’
’’ආනන්‍දය, එකල්හි ඒ පන්සියයක් උපාසකයන්ට මෙබඳු සිතක් විය. ’ගවේසී නම් ආර්‍ය්‍ය තෙමේ වනාහි අපට බොහෝ උපකාර ඇත්තේය. පෙරටුව ගමන් කරන්නේය. සමාදන් කරවන්නෙකි. ගවේසී නම් ආර්‍ය්‍යතෙමේ වනාහි ගම්වැසියන්ගේ ස්වභාවවූ, මෛථුන සේවනයෙන් වැළකුණාවූ, කාමයන්ගෙන් දුරවූ හැසුරුම් ඇති බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යා ඇත්තෙක් වන්නේය. අපි වනාහි කවර කාරණයකින් එසේ නොවන්නෙමුදැයි’.
’’ආනන්‍දය, ඉක්බිති ඒ පන්සියයක් උපාසකවරු ගවේසී නම් උපාසකතෙම යම් තැනෙක්හිද එතැනට පැමිණියාහුය. පැමිණ ගවෙසී නම් උපාසකයාහට මෙය කීවාහුය.
’ගවේසී නම් ආර්‍ය්‍යතෙමේ අද පටන් මේ පන්සියයක් උපාසකයන්ද, ග්‍රාම්‍ය ධර්‍ම වූ මෛථුන සේවනයෙන් දුරුවූ, කාමයන්ගෙන් දුරුවූ හැසුරුම් ඇති බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යා ඇත්තවුන් කොට දරණ සේක්වායි.
’’ආනන්‍දය, ඉක්බිති ගවේසී නම් උපාසකයාහට මෙබඳු සිතක් විය. ’මම වනාහි මේ පන්සියයක් උපාසකවරුන්ට බොහෝ උපකාර ඇත්තෙක්, පෙරටුව යන්නෙක්, සමාදන් කරවන්නෙක් වෙමි. මමද ශීලයන්හි සම්පූර්‍ණ කිරීම් ඇත්තේ වෙමි. මේ පන්සියයක් උපාසකවරුද ශීලයන්හි සම්පූර්‍ණ කිරීම් ඇත්තෝ වෙත්. මමද ග්‍රාම්‍ය ධර්‍ම වූ මෛථුන සේවනයෙන් වැළකුනේ, කාමයන්ගෙන් දුරවූ හැසුරුම් ඇත්තේ බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යා ඇත්තෙක් වෙමි. මේ පන්සියයක් උපාසකවරුද, ග්‍රාම්‍ය ධර්මවූ මෛථුන සේවනයෙන් වැළකුනාහු, කාමයන්ගෙන් දුරවූ හැසුරුම් ඇති, බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යා ඇත්තාහු වෙත්. මෙසේ මෙය සමසමවේ. කිසි විශෙෂයක් නැත. එබැවින් මම විශෙෂය පිළිපදිමියි.’
’’ආනන්‍දය, ඉක්බිති ගවේසී නම් උපාසකතෙම ඒ පන්සියයක් උපාසකයන් යම් තැනෙක්හිද, එතැනට පැමිණියේය. පැමිණ, ඒ පන්සියයක් උපාසකයන්ට මෙය කීයේය. ’ආයුෂ්මත්නි, අද පටන් මා විකල් බොජුනෙන් වැළකුනාවූ, රාත්‍රි භෝජනයෙන් තොරවූ එක වේලේ වළඳන බත් ඇත්තෙකු කොට දරව්.’’
’’ගවේසී නම් ආර්‍ය්‍යතෙමේ වනාහි ශීලයන්හි සම්පූර්‍ණ කිරීම ඇත්තෙක් වන්නේය. අපි වනාහි කවර කාරණයකින් එසේ නොවන්නෙමුදැ’ යි ගවේසී නම් ආර්‍ය්‍යතෙමේ වනාහි, විකල් බොජුනෙන් වැළකුනේ, රාත්‍රි භෝජනයෙන් තොරවූයේ. එක වේලේ බත් ඇත්තෙක් වන්නේය. අපි වනාහි කවර කාරණයකින් එසේ නොවන්නෙමුද?
’’ආනන්‍දය, ඉක්බිති ඒ පන්සියයක් උපාසකවරු ගවේසී නම් උපාසකතෙම යම් තැනෙක්හිද එතැනට පැමිණියාහුය. පැමිණ ගවෙසී නම් උපාසකයාහට මෙය කීවාහුය. ගවේසී නම් ආර්‍ය්‍යතෙමේ අද පටන් මේ පන්සියයක් උපාසකවරුද විකල් බොජුනෙන් වැළකුනාවූ. රාත්‍රි භොජනයෙන් තොරවූ එක වේලේ බත් ඇත්තවුන් කොට දරණ සේක්වායි.’
’’ආනන්‍දය, ඉක්බිති ගවේසී නම් උපාසකයාහට මෙබඳු සිතක් විය. ’මම වනාහි මේ පන්සියයක් උපාසකවරුන්ට බොහෝ උපකාර ඇත්තෙක්, පෙරටුව යන්නෙක්, සමාදන් කරවන්නෙක් වෙමි. මමද ශීලයන්හි සම්පූර්‍ණ කිරීම ඇත්තේ වෙමි. මේ පන්සියයක් උපාසකවරුද ශීල යන්හි සම්පූර්‍ණකිරීම ඇත්තාහුය. මමද ග්‍රාම්‍ය ධර්මවූ මෛථුන සේවනයෙන් වැළකුනාවූ, කාමයන්ගෙන් දුරවූ හැසුරුම් ඇති, බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යා ඇත්තෙක් වෙමි. මේ පන්සියයක් උපාසකවරුද, ග්‍රාම්‍ය ධර්මවූ මෛථුන සේවනයෙන් වැළකුනාවූ හැසුරුම් ඇති, බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යා ඇත්තාහුය. මමද විකල් බොජුනෙන් වැළකුනාවූ. රාත්‍රි භොජනයෙන් තොරවූ එක වේලේ බත් ඇත්තෙක් වෙමි. මේ පන්සියයක් උපාසකවරුද විකල් බොජුනෙන් වැළකුනාවූ. රාත්‍රි භොජනයෙන් තොරවූ එක වේලේ බත් ඇත්තාහුය. මෙසේ මෙය සමසමවේ. කිසි විශෙෂයක් නැත. එබැවින් මම විශෙෂය පිළිපදිමියි.’
’’ආනන්‍දය, ඉක්බිති ගවේසී උපාසක තෙම අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්‍ධවූ කාශ්‍යප භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් තැනෙක්හිද එතැනට පැමිණියේය. පැමිණ, අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්‍ධවූ කාශ්‍යප භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය කීයේය. ’ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි ප්‍රව්‍රජ්‍යාව ලබන්නෙමියි, උපසම්පදාවද ලබන්නෙමි’ යි කීයේය.
’’ආනන්‍දය, ගවේසී නම් උපාසක තෙම අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්‍ධවූ කාශ්‍යප භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි ප්‍රව්‍රජ්‍යාව ලැබුයේය. උපසම්පදාවද ලැබුයේය. ආනන්‍දය, උපසපන්වූ නොබෝකල් ඇති ගවේසී භික්‍ෂු තෙමේ වනාහි එකලා වූයේ, වෙන්ව වාසය කිරීම ඇත්තේ අප්‍රමාද වූයේ, කෙළෙස් තවන වීර්‍ය්‍ය ඇත්තේ, හරණ ලද ආත්මාලය ඇතිව වාසය කරන්නේ නොබෝ කලකින්ම යමක් සඳහා කුලපුත්‍රයෝ මනාකොටම ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙද්ද, එය උතුම් කොට ඇති, බ්‍රහ්මවර්‍ය්‍යාව කෙළවර කොට ඇති මේ ආත්මයෙහිම තෙමේ විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කොට පැමිණ වාසය කෙළේය. ජාතිය ක්‍ෂය කරණ ලදී. මාර්‍ග බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යාව වැස නිමවන ලදී. සතර මගින් කටයුත්ත කරණ ලදී. මේ භවය පිණිස අනිකක් නැතැයි දැන ගත්තේය. ආනන්‍දය, ගවේසී භික්‍ෂු තෙම රහතුන්ගෙන් එක්තරා කෙනෙක්ද වූයේය.
’’ආනන්‍දය, එකල්හි ඒ පන්සියයක් උපාසකයන්ට මෙබඳු සිතක් විය. ’ගවේසී නම් ආර්‍ය්‍ය තෙමේ වනාහි අපට බොහෝ උපකාර ඇත්තේය. පෙරටුව ගමන් කරන්නේය. සමාදන් කරවන්නෙකි. ගවේසී නම් ආර්‍ය්‍ය තෙමේ වනාහි හිසකේ රැවුල් බාවා කසට වස්ත්‍ර හැඳ ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වන්නේය. කවර කාරණයකින් වනාහි අපි පැවිදි නොවන්නෙමුද,
’’ආනන්‍දය, එකල්හි ඒ පන්සියයක් උපාසකවරු අර්‍හත් සම්‍යක් සම්බුද්‍ධවූ කාශ්‍යප භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් තැනෙක්හිද, එතැනට එළඹියාහුය. එළඹ අර්‍හත් සම්‍යක් සම්බුද්‍ධවූ කාශ්‍යප භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය කීවාහුය. ’ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවගුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි ප්‍රව්‍රජ්‍යාව ලබන්නෙමු. උපසම්පදාවද ලබන්නෙමුයි.’
’’ආනන්‍දය, ඒ පන්සියයක් උපාසකවරු අර්‍හත් සම්‍යක් සම්බුද්‍ධවූ කාශ්‍යප භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි ප්‍රව්‍රජ්‍යාව ලැබුවාහුය. උපසම්පදාවද ලැබුවාහුය.
’’ආනන්‍දය, ඉක්බිති ගවේසී නම් භික්‍ෂුහට මෙබඳු සිතක් විය. ’මම වනාහි මේ උතුම්වූ විමුක්ති සැපය කැමති පරිදි ලැබීම ඇත්තේ, සුවසේ ලැබීම ඇත්තේ, බහුලව ලැබීම ඇත්තේ වෙමි. මේ පන්සියයක් භික්‍ෂූහුද මේ උතුම්වූ විමුක්ති සැපය කැමති පරිදි ලබන්නෝ, සුවසේ ලබන්නෝ, බහුලව ලබන්නෝ වන්නාහු නම් ඉතා යෙහෙක.’ කියායි. ආනන්‍දය, ඉක්බිති ඒ පන්සියයක් භික්‍ෂුහු වෙන්ව වාසය ඇත්තාහු අප්‍රමාද වූයේ, කෙළෙස් තවන වීර්‍ය්‍ය ඇත්තේ, හරණ ලද ආත්මාලය ඇතිව වාසය කරන්නේ නොබෝ කලකින්ම යමක් සඳහා කුලපුත්‍රයෝ මනාකොටම ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙද්ද, එය උතුම් කොට ඇති, බ්‍රහ්මවර්‍ය්‍යාව කෙළවර කොට ඇති මේ ආත්මයෙහිම තෙමේ විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කොට පැමිණ වාසය කෙළේය. ජාතිය ක්‍ෂය කරණ ලදී. මාර්‍ග බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යාව වැස නිමවන ලදී. සතර මගින් කටයුත්ත කරණ ලදී. මේ භවය පිණිස අනිකක් නැතැයි දැන ගත්තේය. ආනන්‍දය, ගවේසී භික්‍ෂු තෙම රහතුන්ගෙන් එක්තරා කෙනෙක්ද වූයේය.
’’ආනන්‍දය, මෙසේ වනාහි ඒ ගවේසී භික්‍ෂු ප්‍රධාන කොට ඇති පන්සියයක් භික්‍ෂුහු මතු මත්තෙහි උතුම් වශයෙන් උත්සාහ කරන්නාහු, උතුම්වූ විමුක්ති සැපය ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කළාහුය. ආනන්‍දය, එහෙයින් මේ ශාසනයෙහි මතු මත්තෙහි උතුම් වශයෙන් උත්සාහ කරන්නාහු, උතුම්වූ විමුක්ති සැපය ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කරන්නෙමියි මෙසේ හික්මිය යුතුයි. ආනන්‍දය, මෙසේ වනාහි තොප විසින් හික්මිය යුතුය’’ යි වදාළ සේක.

AN 04- 04 4. චක්ක වර්‍ගය

indian-horse-carriage

AN 4- 4. 1. චතු චක්ක සූත්‍රය


මහණෙනි,  දෙවියන්ට ත්  මිනිසුන්ටත්  මේ  රෝද  සතර  
ඇත්තේ නම්  , එම  දෙවිවරුද  මනුෂ්‍යයෝද ශ්‍රේෂ්ඨ බවටත් බව විපුල බව භොගයන්හි හිමිකරුවන් බවටත් පත් වෙති , මේ රෝද (චක්‍ර)  සතරකි. [ චක්‍ර ලෙස නම් කර ඇත්තේ වාහනයක ඇති රෝද සතරක් සේ ශ්‍රේෂ්ටත්වයට  ධන ධාන්‍යයන්ගෙන් ආට්‍යබවට යාමට මේ සතර කාරනා හේතු වන නිසා බව පෙනේ.]
කවර සතරක්ද යත්?

  1. ’’සුදුසු ප්‍රදේශයෙහි වාසයද,
  2. සත්පුරුෂයන්ගේ ආශ්‍රය ලැබීම ද,
  3. තමන් මනාකොසමාජයේ ට සීලයෙහි ප්‍රතිපදාවෙහි පිහිටීමද,
  4. පෙර රැස්කළ පින් ඇති බවද,

යන  සම්පත් සතර වෙයි, මේ සතරින් යුක්තවූ දෙවියෝද.  මනුෂ්‍යයෝ ද ඉක්මනින්ම  බව භොගයන්හි මහත්‍වයට, විපුලත්‍වයට පැමිණෙත්, මහණෙනි, මේ සම්පත් සතර වෙත්.
’’සුදුසු ප්‍රදේශයන්හි වසන්නේද, කල්‍යාන මිත්‍රයන් පණ්ඩිතයන් ඇසුරු කරන්නේද, 
ආර්‍ය්‍ය චිත්තය (දියුණු) කරන්නෙක් වන්නේද . තමා මනාකොට සිත පිහිටුවීමෙන් යුක්තවූවේද , පෙරකළ පින් ඇතිවුයේද , එම  මනුෂ්‍යයා  ධාන්‍යයටද, ධනයටද, යසසටද, කීර්තියටද, යන මේ සැපයට නිසැකව පැමිණේ.’’

AN 4- 4. 2.  සංගහ වත්‍ථු සූත්‍රය

’’මහණෙනි,  සංග්‍රහ වස්තු සතරක් වෙත්. කවර සතර දෙනෙක්ද යත්.
’’දානය, ප්‍රිය වචනය, අර්ත්‍ථචර්‍ය්‍යාව, සමානාත්මතාව යන සතරයි.
මහණෙනි, මේ සතර සංග්‍රහ වස්තූහුය.
’’මේ ලෝකයෙහි දීමද, ප්‍රිය වචනයද, අභිවෘද්‍ධිය ඇතිවන කථාද, ඒ ඒ ධර්මයන්හි සුදුසු පරිද්දෙන් සමානාත්මතාවද යන ලෝකයෙහි මේ සංග්‍රහයෝ වනාහි යන රථයාගේ ඇණය මෙනි.

මවු තොමෝ මේ සංග්‍රහයන් පුත්‍රයන්ට නොකරන්නාහූ, ඉදින් පියතෙමේ මේ සංග්‍රහයන් පුතාට නොකරන්නේද, සැලකිල්ලක් හෝ පූජාවක් හෝ නොලබන්නාහුය. යම්සේ පණ්ඩිතයෝ මේ සංග්‍රහයෝ සමව බලත්ද, එසේ හෙයින් ඔවුහු මහත්‍වයට පැමිණෙත්, ප්‍රශංසාර්‍හද වෙත්.’’

LionAN 4- 4. 3. සීහොපම සූත්‍රය

’’මහණෙනි, මෘගරාජවූ සිංහයා සවස් වේලාවෙහි ගුහාවෙන් නික්මෙයි. ගුහාවෙන් නික්ම කෙසරු සලා ඇඟ සොලවයි. කෙසරු සලා හාත්පස සතර දිශාව බලයි. හාත්පස සතර දිශාව බලා, තුන්වරක් සිංහනාද කරයි. තුන්වරක් සිංහනාද කොට ගොදුරු පිණිස නික්මෙයි.

මහණෙනි, අනෙක්  තිරිසන් සතුන් මේ සිංහයාගේ සිංහ ඝර්ජනාව  අසත්ද, ඔවුහු බොහෝ සෙයින් භයට, සංවේගයට, තැතිගැන්මට පැමිණෙත්. ගුල්වල වාසය කරන්නාහු, ගුලට රිංගා ගනිති.  ජලයෙහි වාසය කරන්නාහු, ජලයට  ප්‍රවිෂ්ට වෙත්. වනයෙහි වාසය කරන්නාහු, වනයේ ඈතට දිව යති. පක්‍ෂීහු  ඈත  ආකාශයට පියාඹති. 

’’මහණෙනි, ගම්, නියම්ගම්, රාජධානීන්හි තද වරපට බන්‍ධනයෙන් බඳින ලද රජුගේ ඇත්තු වෙද්ද, ඔවුහු පවා ඒ සිංහ නාදය අසන්නේ නම් ඉන් බියව, සිය බන්‍ධන සිඳ බිඳ, බිය වූවාහු, මළ මූත්‍ර කරමින්, සිටි  තැනින්  පලායත්. මහණෙනි, තිරිසන් සතුන් අතරින් ශ්‍රේෂ්ඨ  මෘග රාජයා වූ සිංහයා මෙසේ මහත් ඎද්‍ධි ඇත්තේය. මෙසේ මහෙසාක්‍ය වන්නේය. මෙසේ මහානුභාව ඇත්තේය.

’’මහණෙනි, එසේම යම් කලෙක්හි අර්‍හත්වූ, සම්‍යක් සම්බුද්‍ධවූ, අෂ්ටවිද්‍යා, පසළොස්චරණ ධර්මයන්ගෙන් යුක්තවූ, සුගතවූ, ලොකය දත්, නිරුත්තර පුරුෂධම්ම සාරථීවූ, දෙවි මිනිසුන්ගේ ශාස්තෲවූ, බුද්‍ධවූ, භාග්‍යවත්වූ තථාගතයන් වහන්සේකෙනෙක්  ලෝකයෙහි  පහලවෙත්ද,  හෙතෙමේ මේ සක්කාය නම් පඤ්චඋපාදානස්කන්‍ධයෝය. මේ සක්කාය සමුදය නම් පඤ්ච උපාදාන ස්කන්‍ධයට හේතුවයි. මේ සක්කාය නිරෝධයය. මේ සක්කාය නිරෝධගාමිණී ප්‍රතිපදාවයයි ලෙස මේ සද් ධර්මය වදාරයි.

’’මහණෙනි, දීර්‍ඝායුෂ්කවූ, වර්‍ණවත්වූ, සැප බහුලකොට ඇත්තාවූ, උසස්වූ විමානවල බොහෝකලක් ජීවත්වන්නාවූ , යම් දෙවි දේවතා කෙනෙක් ඇද්ද, ඔවුහුද තථාගතයන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා බොහෝ සෙයින්, භයට, සංවේගයට, තැතිගැන්මට පැමිණෙත්.
“පින්වත්නි, ඒකාන්තයෙන් අනිත්‍යවූ පැවැත්මක් ඇති 
අපි, අපේ පැවැත්ම  නිත්‍යයයි සිතුවෙමු. පින්වත්නි, ඒකාන්තයෙන් අනියතවූ අපි, නියතයයි සිතුවෙමු. පින්වත්නි, අශාස්වත අපි, ශාස්වතයයි සිතුවෙමු. අපිදු පින්වත්නි, අනිත්‍ය වෙමු, අනියත වෙමු, අශාස්වත වෙමු, පඤ්ච උපාදානස්කන්‍ධයට ඇතුළත් වෙමු” යි  කියායි.

මහණෙනි, තථාගතයන්, මෙසේ මහත් සෘද්‍ධි ඇත්තේය.. දෙවියන් සහිත ලෝකයට මෙසේ මහේශාක්‍යය. මෙසේ මහානුභාව ඇත්තේය.

’’දෙවියන් සහිත ලෝකයාගේ අතිපුද්ගලවූ, ශාස්තෲවූ බුදුන් වහන්සේ, පඤ්චඋපාදානස්කන්‍ධ සංඛ්‍යාත සක්කායද, එහි නිරෝධයද, එහි හේතුවද, දුක්ඛයාගේ සංසිඳීමට පැමිණෙන මාර්‍ගයද, විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන, යම් කලෙක්හි ධර්ම චක්‍රය පැවැත්වූයේද, වර්‍ණවත්වූ, යසස් ඇත්තාවූ, දීර්‍ඝායුෂ්කවූ දෙවියෝ සෙසු මෘගයෝ සිංහයාට මෙන් කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුනාවූ, තාදීවූ, බුදුරජානන් වහන්සේ ගේ වචනය අසා, “පින්වත්නි, අපි ඒකාන්තයෙන් අනිත්‍ය වෙමු. සක්කාය නොඉක්මවූ වෙමු’’යි බිය වූවාහුය. තැතිගැන්මට පැමිණියාහුය.

AN 4- 4. 4. අග්ගප්පසාද සූත්‍රය

’’මහණෙනි, ශේෂ්ඨ වූ පැහැදීම් සතරක් වෙත්.
කවර සතරක්ද යත්.

  • ’’මහණෙනි, මේ විශ්වයෙහි ඕනෑම ආකාරයක (දෙපා නැත්තාවූ හෝ දෙපා ඇත්තාවූ හෝ පා සතරක් ඇත්තාවූ හෝ බොහෝ පා ඇත්තාවූ හෝ, රූප අත්තාවූ හෝ රූප නැත්තාවූ හෝ, සංඥා ඇත්තාවූ හෝ සංඥා නැත්තාවූ හෝ, භවාග්‍රයෙහි ඉපදුනාවූ හෝ) යම්තාක් සත්ත්‍වයෝ ඇත්තාහුද, අර්‍හත් සම්‍යක් සම්බුද්‍ධවූ තථාගත තෙම ඔවුන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ යයි  අග්‍රයයි කියනු ලැබේ.

මහණෙනි, යම් කෙනෙක් බුදුන් කෙරෙහි පැහැදුණාහුද, ඔවුහු ශ්‍රේෂ්ඨවූ දෙයෙහි පැහැදුනාහු වෙති. ශ්‍රේෂ්ඨවූ  දෙයෙහි පැහැදුනවුන්ට, ශ්‍රේෂ්ඨවූ විපාක වේ.

  • මහණෙනි, සංඛත ධර්‍මයෝ යම් තාක් ඇත්තාහුද, ඔවුන් අතුරෙන් ආර්‍ය්‍ය අෂ්ටාංගික මාර්‍ගය ශ්‍රේෂ්ඨ’යයි කියනු ලැබේ. [විශ්වයේ ඇත්තාවූ සියළු ධර්මයෝ සංකත වෙයි. නිර්වාණය පමණක්ම අසංකත ධර්මය වේ. ඒ  අසංකතවූ ශ්‍රේෂ්ඨවූ නිරවාන ධර්මයට පමුණුවන එකම මාර්ගය වන ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයම ඒ නිසා ශ්‍රේෂ්ඨම ධර්මය වෙයි.]
     යම් කෙනෙක් ආර්‍ය්‍ය අෂ්ටාංගික මාර්‍ගයෙහි පැහැදුණාහුද, ඔවුහු ශ්‍රේෂ්ඨවූ දෙයෙහි පැහැදුනෝය. ශ්‍රේෂ්ඨවූ දෙයෙහි පැහැදුනවුන්ට, ශ්‍රේෂ්ඨවූ විපාක වේ.

මහණෙනි, සංඛතවූ හෝ අසංඛත වූ හෝ යම්තාක් ධර්‍ම වෙත්ද, ඔවුන් අතුරෙන් විරාග සංඛ්‍යාත නිර්‍වාණය ශ්‍රේෂ්ඨයයි කියනු ලැබේ. මදය නොමදයක් කරන, පිපාස සංසිඳුවන, තෘෂ්ණාව නසන, වට්ටය සිඳින, තෘෂ්ණා ක්‍ෂයවූ, විරාගවූ, නිරෝධවූ නිර්‍වාණයක් නිර්‍වාණයයි.

මහණෙනි, යම් කෙනෙක් ධර්‍මයෙහි පැහැදුනාහුද, ඔවුහු අග්‍ර දෙයෙහි පැහැදුණාහුය. අග්‍ර දෙයෙහි පැහැදුණවුන්ට අග්‍ර විපාකවේ.

  • මහණෙනි, යම්තාක් සමූහයෝ වෙත්ද, ඔවුන් අතුරෙන් පුරුෂ යුග සතරක්වූ, පුරුෂ පුද්ගලයන් අට දෙනෙක් වූ, ආහුණෙය්‍යවූ, පාහුණෙය්‍යවූ, දක්ඛිණෙය්‍යවූ, අඤ්ජලිකරණීයවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගේ මේ ශ්‍රාවක සංඝයා ශ්‍රේෂ්ඨ වේයි. මහණෙනි, යම් කෙනෙක් සංඝයා කෙරෙහි පැහැදුණාහුද, ඔවුහු ශ්‍රේෂ්ඨවූ  දෙයෙහි පැහැදුණාහුය. අග්‍ර දෙයෙහි පැහැදුණවුන්ට ශ්‍රේෂ්ඨවූ විපාකය වේ.

මහණෙනි, මේ ශ්‍රේෂ්ඨ දේ කෙරෙහි පැහැදීම් සතරය.

’’ඒකාන්තයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨවූවන්ට පැහැදුනවුන්ට, ශ්‍රේෂ්ඨවූ ධර්‍මය දැනගන්නවුන්ට, නිරුත්තර, අග්‍ර දක්‍ෂිණෙය්‍යවූ, බුදුන් කෙරෙහි පැහැදුනවුන්ට, රාගයෙන් දුරුවූ, සංසිඳීම් සැපය ඇති, අග්‍ර ධර්‍මයෙහි පැහැදුනවුන්ටද, නිරුත්තර පුන්‍යක්‍ෂෙත්‍රවූ ශ්‍රේෂ්ඨවූ සංඝයා කෙරෙහි පැහැදුණවුන්ටද, ශ්‍රේෂ්ඨවූ වස්තූන් කෙරෙහි දන් දෙන්නවුන්ටද, ශ්‍රේෂ්ඨවූ පින් වැඩෙයි. ශ්‍රේෂ්ඨවූ ආයු, වර්‍ණ, සැප, බල, යසස්, කීර්ති ලැබෙයි. ශ්‍රේෂ්ඨවූ ධර්‍මයන්ගෙන් යුක්තවූ, ශ්‍රේෂ්ඨවූ පුද්ගලයාට දන් දෙන්නාවූ, ශ්‍රේෂ්ඨවූ ධර්‍මයෙන් යුත් නුවණැති පුද්ගලයෙක්  දෙවියෙක් වූයේ හෝ, මනුෂ්‍යෙක් හෝ වේවා , ඔහු  ශ්‍රේෂ්ඨවූ සැපයට පැමිණ සතුටු වෙයි.’’

AN 4- 4. 5.වස්සකාර සූත්‍රය


’’එක් කාලයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රජගහනුවර කලන්‍දක නිවාප නම් තන්හි වේළුවනාරාමයෙහි වාසය කරණ සේක. ඉක්බිති මගධ මහාමාත්‍යවූ, වස්සකාර බ්‍රාහ්මණ තෙම, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් තැනෙක්හිද, එහි පැමිණියේය. පැමිණ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග සතුටු විය. සතුටුවියයුතුවූ, සිහිකටයුතුවූ කථාව කොට නිමවා එකත් පසෙක සිටියේය.
එකත් පසෙක සිටි, මගධ මහාමාත්‍යවූ වස්සකාර බ්‍රාහ්මණ තෙම, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට, මෙසේ කීවේය.
’’භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, අපි කරුණු සතරකින් යුක්තවූ, මහත්වූ ප්‍රඥා ඇති මහා පුරුෂයෙකු පනවමු’ යි කීයේය. කවර සතරකින්ද යත්,

භවත් ගෞතමයන් වහන්ස,

  1. මේ ලොකයෙහි ඇසූ ඒ ඒ දෙයින් බහුශ්‍රුතවූයේ වේද,
  2. මේ මේ භාෂිතයාගේ අර්ත්‍ථයය, මේ මේ භාෂිතයාගේ අර්ත්‍ථයයි. ඒ ඒ භාෂිතයාගේ අර්ත්‍ථය දනීද,
  3. කර බොහෝ කල් ගිය දේද, කියා බොහෝ කල් ගිය දේද සිහි කරන්නාවූ, නැවත නැවත සිහි කරන්නාවූ සිහි ඇත්තේ වේද,
  4. ගෘහස්තයන්ට අයත්වූ කටයුතුවූ යමක් වේද, එහි දක්‍ෂවේද, අලස නුවූයේ වේද, මෙය කළ යුතුය, සංවිධාන කළයුතුයයි ඒ ඒ කටයුත්තෙහි උපායභූත ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වේද, භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මේ කරුණු සතරින් යුක්තවූ, මහත්වූ ප්‍රඥා ඇති මහා පුරුෂයා පනවමි.’’

’’භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉදින් භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ මෙය පිළිගතයුතු නම් පිළිගනිත්වා. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉදින් භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ මෙය ප්‍රතික්‍ෂෙප කටයුතු නම් ප්‍රතික්‍ෂෙප කෙරෙත්වා.’’ යි කීය.

’’බ්‍රාහ්මණය, මම මෙය පිළිගැනීමද නොකරමි. ප්‍රතික්‍ෂෙපද නොකරමි.
බ්‍රාහ්මණය, මම කරුණු සතරකින් යුක්තවූ, මහා ප්‍රාඥ, මහා පුරුෂයෙකු පනවමි.
කවර කරුණු සතරකින්ද යත්.

  1. ’’බ්‍රාහ්මණය, මේ ලෝකයෙහි බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස පිළිපන්නේ වේද, බොහෝ දෙනාගේ සැප පිණිස පිළිපන්නේ වේද, බොහෝ ජන සමූහයා යහපත් ස්වභාවය වූද, කුශල ස්වභාවය වූද, විදර්‍ශනා සහිත ආර්‍ය්‍ය මාර්ගයෙහි පිහිටුවන්නේ වේද, හෙතෙම යම් විතර්‍කයක් සිතන්නට කැමැති නම් ඒ විතර්‍කයයි සිතයිද, යම් විතර්‍කයක් සිතන්නට නොකැමැති නම් ඒ විතර්‍කය නොසිතයිද, යම් කල්පනාවක් සිතන්නට කැමති නම් එය කල්පනා කරයි. යම් කල්පනාවක් සිතන්නට නොහැකි නම් එය කල්පනා නොකරයි. මෙසේ විතර්‍කයන්හි සිත වසඟ කරගත හැකි බවට පැමිණියේ වේද,
    ’’ඉතා පිරිසිදු සිතින් උපන් මේ ආත්මයෙහිම සැප විහරණ ඇත්තාවූ, ධ්‍යාන සතර කැමති පරිදි ලබන්නේ, පහසුවෙන් ලබන්නේ, නිදුකින් ලබන්නේ වේද, ආශ්‍රවයන් ක්‍ෂය කිරීමෙන් ආශ්‍රව රහිත අර්‍හත් ඵල සමාධියද, අර්‍හත් ඵල ප්‍රඥාවද මෙලොවම තෙමේ විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂකොට පැමිණ වාසය කරයිද, බ්‍රාහ්මණය, මම ඔවුන් පිළිගැනීමද නොකරමි. ප්‍රතික්‍ෂෙපද නොකරමි. බ්‍රාහ්මණය, මම මේ ධර්ම සතරින් යුක්තවූ, මහත් ප්‍රඥා ඇති මහා පුරුෂයෙකු පනවමි.’’
    ’’භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ආශ්චර්‍ය්‍යය. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, අද්භූතය. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් එපමණම යහපත් වචනයක් වදාරණ ලදී. අපි මේ ධර්ම සතරින් යුක්තවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දරමු. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස, බොහෝ දෙනාගේ සැප පිණිස, පිළිපන්නාහු වෙත්. යහපත් ස්වභාවය වූද, කුසල ස්වභාවය වූද, ආර්‍ය්‍ය මාර්‍ගයෙහි බොහෝ ජනයා පිහිටුවන්නාහුද වෙත්. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ යම් විතර්‍කයක් සිතන්ට කැමති නම් ඒ විතර්‍කය සිතන්නාහ. යම් විතර්‍කයක් සිතන්ට නොකැමැති නම් ඒ විතර්‍කය නොසිතන්නාහ. යම් කල්පනාවක් කල්පනා කරන්ට කැමැති නම් ඒ කල්පනාව කල්පනා කරන්නාහ. යම් කල්පනාවක් කල්පනා කරන්ට නොකැමැති නම් ඒ කල්පනාව කල්පනා නොකරන්නාහ. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ විතර්‍කයන්හි සිත වසඟ කළ හැකි බවට පැමිණි සේක.
    ’’භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ, ඉතා පිරිසිදු සිතින් උපන් මේ ආත්මයෙහිම සැප විහරණ ඇත්තාවූ, ධ්‍යාන සතර කැමති පරිදි ලබන්නාහුද, නිදුකින් ලබන්නාහුද, පහසුවෙන් ලබන්නාහුද වෙත්. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ, ආශ්‍රවයන් ක්‍ෂය කිරීමෙන් ආශ්‍රව රහිතවූ අර්‍හත් ඵල සමාධියද, අර්‍හත් ඵල ප්‍රඥාවද මෙලොවම තෙමේ විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන පැමිණ වාසය කරණ සේක.’’
    ’’බ්‍රාහ්මණය, තොප විසින් ඒකාන්තයෙන් උසස්කර කියන වචනයක් කියන ලද්දේ වෙමි. එතකුදු වුවත් මම තොපට ප්‍රකාශ කරමි. බ්‍රාහ්මණය, මම වනාහි බොහෝ දෙනාට හිත පිණිස, බොහෝ දෙනාට සැප පිණිස පිළිපන්නේ වෙමි. මා විසින් බොහෝ ජන සමූහයා යහපත් ස්වභාවයවූ, කුශල ධර්ම ස්වභාවයවූ, ආර්‍ය්‍ය මාර්‍ගයෙහි පිහිටුවන ලදහ. බ්‍රාහ්මණය, මම වනාහි යම් විතර්‍කයක් සිතන්නට කැමැත්තෙම්ද, ඒ විතර්‍කය සිතන්නෙමි. යම් විතර්‍කයක් සිතන්නට නොකැමැත්තෙම්ද ඒ විතර්‍කය නොසිතමි. යම් කල්පනාවක් කල්පනා කරන්නට කැමැත්තෙම්ද, ඒ කල්පනාව කල්පනා කරමි. යම් කල්පනාවක් කල්පනා කිරීමට නොකැමැත්තෙම් නම් ඒ කල්පනාව කල්පනා නොකරමි. බ්‍රාහ්මණය, මම විතර්‍කයන්හි සිත වසඟ කළ හැකි බවට පැමිණියෙමි. බ්‍රාහ්මණය, මම වනාහි ඉතා පිරිසිදු සිතින් උපන්, මෙලොවම සැප විහරණ ඇති ධ්‍යාන සතර කැමති පරිදි ලබන්නේද, පහසුවෙන් ලබන්නේද, නිදුකින් ලබන්නේද වෙමි. බ්‍රාහ්මණය, මම ආශ්‍රවයන් ක්‍ෂය කිරීමෙන් ආශ්‍රව රහිතවූ අර්‍හත්ඵල සමාධියද, අර්‍හත් ඵල ප්‍රඥාවද මෙලොවම තෙමේ විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන පැමිණ වාසය කරමි.
    ’’බොහෝ දෙනා යමක් ඒකාන්තයෙන් දැකද, අසාද පහදිත්. සියලු සත්ත්‍වයන් මාරපාසයෙන් මිදීම යමෙක් දැන ගත්තේද? උන්වහන්සේ දෙව් මිනිසුන්ට හිතවත්වූ න්‍යාය ධර්මය ප්‍රකාශ කළ සේක්ද? මග නොමග දක්‍ෂවූ, කළ කටයුතු ඇති, ආශ්‍රව රහිත, අන්තිම සිරුර දරන, මහා ප්‍රාඥා බුදුරජානන් වහන්සේ මහා පුරුෂයයි කියනු ලැබේ.’’

AN 4- 4. 6.දොණ (බ්‍රාහ්මණ) සූත්‍රය

’’එක් කාලයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උක්කට්ඨා නුවරටත්, සෙතව්‍ය නුවරටත් අතරෙහිවූ දීර්‍ඝ මාර්‍ගයට පිළිපන් සේක. දොණ බ්‍රාහ්මණ තෙමේද, උක්කට්ඨා නුවරටත්, සෙතව්‍ය නුවරටත් අතරෙහිවූ දීර්‍ඝ මාර්‍ගයට පිළිපන්නේ වේ. දොණ බ්‍රාහ්මණ තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාදයන්හි දහසක් අර ඇති, නිම් වළලු සහිත, නාභිය සහිත, සියලු ආකාරයෙන් පිරුණාවූ චක්‍රයන් දැක්කේය. දැක, ’’පින්වත්නි, ඒකාන්තයෙන් ආශ්චර්‍ය්‍යයි, පින්වත්නි, ඒකාන්තයෙන් පුදුමයි. ඒකාන්තයෙන් මේ මිනිස් වූවෙකුගේ පා නොවන්නාහුය.’’
ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මාර්‍ගයෙන් ඉවත්ව, පලක් බැඳ, ශරීරය ඎජුව තබා, සිහිය ඉදිරියෙහි පිහිටුවා, එක්තරා වෘක්‍ෂ මූලයෙක්හි වැඩ සිටි සේක. ඉක්බිති, දොණ බ්‍රාහ්මණ තෙම, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පිය අනුව යන්නේ, එක්තරා වෘක්‍ෂ මූලයක වැඩ සිටි ප්‍රසාද ජනකවූ, පැහැදිය යුතු ශාන්ත ඉඳුරන් ඇති, සන්සුන් සිත් ඇති, උතුම්වූ අර්‍හත් මාර්‍ග නම් දමථයටත්, මාර්‍ග සමාධි නම් සමථයටත් පැමිණි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දුටුයේය. දාන්තවූ, රක්නා ලද සන්සුන් ඉඳුරන් ඇති, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැක, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් තැනෙක්හිද, එහි පැමිණියේය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට
’’පින්වතුන් වහන්සේ දෙවියෙක් නොවන්නේදැ?’’ යි ඇසීය.
’’බ්‍රාහ්මණය, මම දෙවියෙක් නොවන්නෙමි.’’
’’පින්වතුන් වහන්සේ ගාන්‍ධර්‍වයෙක් නොවන්නේද?’’ – ’’බ්‍රාහ්මණය, මම ගාන්‍ධර්‍වයෙක්ද නොවන්නෙමි.’’ ’’පින්වතුන් වහන්සේ යක්‍ෂයෙක් නොවන්නේද?’’ – ’’බ්‍රාහ්මණය, මම යක්‍ෂයෙක්ද නොවන්නෙමි.’’
’’පින්වත් තෙමේ මනුෂ්‍යයෙක් නොවන්නේද?’’ – ’’බ්‍රාහ්මණය, මම මනුෂ්‍යයෙක්ද නොවන්නෙමි.’’
’’පින්වතුන් වහන්සේ දෙවියෙක් නොවන්නේදැ’’ යි මෙසේ විචාරණ ලද්දේම, ’’බමුණ, මම දෙවියෙක්ද නොවන්නෙමි.’’ යි වදාළෙහිය. ’’පින්වතුන් වහන්සේ ගාන්‍ධර්‍වයෙක් නොවන්නේදැ?’’ යි මෙසේ විචාරණ ලද්දේම ’’බමුණ, මම ගාන්‍ධර්‍වයෙක් නොවන්නේය’’ යි වදාළෙහිය. ’’පින්වතුන් වහන්සේ යක්‍ෂයෙක් නොවන්නෙහිදැ?’’ යි මෙසේ විචාරණ ලද්දේම, ’’බමුණ, මම යක්‍ෂයෙක් නොවේය’’ යි මෙසේ වදාළෙහිය. ’’පින්වතුන් වහන්සේ මනුෂ්‍යයෙක් නොවේදැ?’’ යි මෙසේ විචාරණ ලද්දේම, ’’බමුණ, මම මනුෂ්‍යයෙක් නොවේය’’ යි මෙසේ වදාළෙහිය. වැලිදු දැන් පින්වතුන් වහන්සේ කවරෙක් වන්නෙහිද?’’
’’බමුණ, මම යම් ආශ්‍රව කෙනෙකුන් ප්‍රහීණ නොවූ බැවින් දෙවියෙක් වන්නෙම්ද, මා විසින් ඒ ආශ්‍රවයෝ ප්‍රහීණ කරණ ලදහ. සිඳින ලද මුල් ඇත්තාහ. සිඳින ලද තල් ගසක් මෙන් කරණ ලද්දාහ. අභාවයට යවන ලද්දාහ. මතු නූපදින තත්ත්‍වයට පමුණුවන ලද්දාහ. බමුණ, මම යම් ආශ්‍රව කෙනෙකුන් ප්‍රහීණ නොකළ බැවින් ගාන්ධර්‍වයෙක් වන්නෙම්ද, මා විසින් ඒ ආශ්‍රවයෝ ප්‍රහීණ කරණ ලදහ. සිඳින ලද මුල් ඇත්තාහ. සිඳින ලද තල් ගසක් මෙන් කරණ ලද්දාහ. අභාවයට යවන ලද්දාහ. මතු නූපදින තත්ත්‍වයට පමුණුවන ලද්දාහ. බමුණ, මම යම් ආශ්‍රව කෙනෙකුන් ප්‍රහීණ නොකළ බැවින් යක්‍ෂයෙක් වන්නෙම්ද, මා විසින් ඒ ආශ්‍රවයෝ ප්‍රහීණ කරණ ලදහ. සිඳින ලද මුල් ඇත්තාහ. සිඳින ලද තල් ගසක් මෙන් කරණ ලද්දාහ. අභාවයට යවන ලද්දාහ. මතු නූපදින තත්ත්‍වයට පමුණුවන ලද්දාහ. බමුණ, මම යම් ආශ්‍රව කෙනෙකුන් ප්‍රහීණ නොකළ බැවින් මනුෂ්‍යයෙක් වන්නෙම්ද, මා විසින් ඒ ආශ්‍රවයෝ ප්‍රහීණ කරණ ලදහ. සිඳින ලද මුල් ඇත්තාහ. සිඳින ලද තල් ගසක් මෙන් කරණ ලද්දාහ. අභාවයට යවන ලද්දාහ. මතු නූපදින තත්ත්‍වයට පමුණුවන ලද්දාහ. මනුෂ්‍ය දීනත්‍වයට පමුණුවන ලද්දාහ.
’’බමුණ, උපුලක් හෝ පියුමක් හෝ සුදු පියුමක් හෝ ජලයෙහි හට ගන්නේ, ජලයෙහි වැඩුනේ, ජලයෙන් උඩට නැංඟේ. ජලය හා නොගැටුනේ යම්සේ සිටීද, බමුණ, එසේම මම ලෝකයෙහි උපන්නේ, ලෝකයෙහි වැඩුණේ, ලෝකය හා නොගැටුනේ, ලෝකය අභිබවා වාසය කරමි. බමුණ, මා බුද්‍ධයයි දරව.’’
’’යම් ආශ්‍රවයක් හේතුකොටගෙන දෙවියන් අතර උත්පත්තියක් වන්නේද, අහසින් යන ගාන්ධර්‍වයෙක් හෝ වන්නේද, යමකින් යක්‍ෂත්‍වයට යන්නේද, මනුෂ්‍යත්‍වයට යන්නේද, අණ්ඩජ යෝනියෙහි උපදින්නේද, මට ඒ ආශ්‍රවයෝ ක්‍ෂය වූවාහුය. පිඹ හරින ලද්දාහ. පහකළ බැඳුම් ඇත්තාහ. යහපත්වූ උපුලක් යම්සේ ජලයෙන් නොමැකේද, එමෙන් ලෝකයා හා නොඇලෙමි. බමුණ, එසේ හෙයින් මම බුද්‍ධ වෙමි.’’

AN 4- 4. 7. අපරිහානිය ධම්ම සුත්‍රය

’’මහණෙනි,
ධර්‍ම සතරකින් යුක්තවූ ශ්‍රමණයා  නොපිරිහෙයි. ඔහු කෙමින් කෙමින්  නිවනට  සමීප වෙයි.
කවර සතරකින්ද යත්.

  1. ’’මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුවක්, සීලයෙන් යුක්තවේද,
  2. ඉන්‍ද්‍රියයන්හි වසන ලද දොරටු ඇත්තේ වේද,
  3. භොජනයෙහි පමණ දන්නේද,
  4. නිදි දුරු කිරීමෙහි යෙදුනේ වේද,

1.මහණෙනි, භික්ෂුවක් කෙසේනම්න් සීලයෙන්  යුක්ත වේද,
මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව, සිල්වත් වේද, ප්‍රාතිමොක්‍ෂ සංවරයෙන් සංවරවූයේ වේද, ආචාරයෙන් හා ගෝචරයෙන් යුක්තවූයේ වේද, සුලු වරදෙහිද භය දක්නා සුළු වේද, ශික්‍ෂාපද දැඩිකොට ගෙන හික්මේද, මහණෙනි, භික්‍ෂුව මෙසේ සීල සම්පන්නයෙක් වේ.

2.’’මහණෙනි, භික්‍ෂුව කෙසේ නම්  ඉන්‍ද්‍රියන්හි වසන ලද දොරටු ඇත්තේ වේද?
මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව, ඇසින් රූපයක් දැක, නිමිති නොගන්නේ වේද, අනුබ්‍යඤ්ජන නොගන්නේ වේද, යම් කාරණයකින් චක්‍ෂුරින්‍ද්‍රියයෙහි සංවරව වාසය කරණ මොහු කරා ලෝභ, දෝස යන ලාමක අකුසල ධර්‍මයෝ ලුහු නොබඳනා වේ.  ඔහුගේ ඒ ඉන්ද්‍රිය සංවරය පිණිස, ඇස රකීද, ඇසෙහි සංවරයට පැමිණේද, භික්‍ෂුව මෙසේ සීල සම්පන්නයෙක් වේ.

’’කණින් ශබ්දයක් අසා නිමිති නොගන්නේ වේද, අනුබ්‍යඤ්ජන නොගන්නේ වේද, එසේ   ශ්‍රොතෙන්‍ද්‍රියයෙහි සංවරව වාසය කරණ මොහු කරා ලෝභ, දෝස යන ලාමක අකුසල ධර්‍මයෝ ලුහු නොබඳනාහු වේ. ඔහුගේ ඉන්ද්‍රිය  සංවරය පිණිස  කණ රකීද, කණෙහි සංවරයට පැමිණේද, භික්‍ෂුව මෙසේ සීල සම්පන්නයෙක් වේ.

’’නාසයෙන් ගඳක්, සුවඳක්  ආඝ්‍රාණය කොට නිමිති නොගන්නේ වේද, අනුබ්‍යඤ්ජන නොගන්නේ වේද, එසේ  ඝ්‍රානෙන්‍ද්‍රියයෙහි සංවරව වාසය කරණ මොහු කරා ලෝභ, දෝස යන ලාමක අකුසල ධර්‍මයෝ ලුහු නොබඳනාහුය , ඔහුගේ නාසය  සංවරය පිණිස පිළිපදීද, නාසය රකීද, නාසයෙහි සංවරයට පැමිණේද,භික්‍ෂුව මෙසේ සීල සම්පන්නයෙක් වේ.

’’දිවෙන් රසයක් විඳ නිමිති නොගන්නේ වේද, අනුබ්‍යඤ්ජන නොගන්නේ වේද, එසේ  ජිව්හෙන්‍ද්‍රියයෙහි සංවරව වාසය කරණ මොහු කරා ලෝභ, දෝස යන ලාමක අකුසල ධර්‍මයෝ ලුහු නොබඳනාහුය., ඔහුගේ සංවරය පිණිස  එසේ , දිව රකීද, දිවෙහි සංවරයට පැමිණේද, භික්‍ෂුව මෙසේ සීල සම්පන්නයෙක් වේ.

’’ශරීරයෙන් ස්පර්‍ශයක් ලබා එසේ  ස්පර්‍ශකොට නිමිති නොගන්නේ වේද, අනුබ්‍යඤ්ජන නොගන්නේ වේද, එසේ  කායෙන්‍ද්‍රියයෙහි සංවරව වාසය කරණ මොහු කරා ලෝභ, දෝස යන ලාමක අකුසල ධර්‍මයෝ ලුහු නොබඳනාහුය, ඔහුගේ කාය  සංවරය පිණිස එසේ පිළිපදීද, කය රකීද, කයෙහි සංවරයට පැමිණේද, භික්‍ෂුව මෙසේ සීල සම්පන්නයෙක් වේ.

’’සිතින් යම් සිතිවිල්ලක්  දැන නිමිති නොගන්නේ වේද, අනුබ්‍යඤ්ජන නොගන්නේ වේද, එසේ  සිතෙහි සංවරව වාසය කරන්නහු කරා ලෝභ, ද්වේෂ නම් ලාමක අකුසල ධර්‍මයෝ ලුහු නොබඳනාහුය , එසේ මනෝ  සංවරය පිණිස පිළිපදීද, මනින්‍ද්‍රියය රකීද, මනින්‍ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණෙයිද, මහණෙනි, මෙසේ වනාහි මහණතෙම ඉන්‍ද්‍රියයන්හි වසන ලද දොරටු ඇත්තේ වේ.

3. ’’මහණෙනි, කෙසේ නම් භික්‍ෂුවක් භොජනයෙහි පමණ දන්නේ වේද?
මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්‍ෂුව. නුවණින් කල්පනාකොට ආහාර ගනියිද, මේ ආහාරය ශක්තිය වඩා ගැනීම පිණිස 
නොවේ, කඩවසම් ශරීරයක් සාදා ගැනීමට නොවේ, අලංකාරය පිණිස නොවේ, මේ ශරීරයාගේ පැවැත්ම පිණිසම, යැපීම පිණිසම, සාගින්න දුරු කරගැනීම පිණිසම, බ්‍රහ්ම චර්‍ය්‍යාවට අනුග්‍රහ පිණිස මේ කය පැවත්වීම පිණිසම  වේ.

මෙසේ ගන්නා මේ ආහාරයෙන් මම ඇතිව ඇති සාගිනි වේදනා මැඩ පවත්වමි. අළුත් සාගිනි වේදනා නූපදවන්නෙමි. මාගේ ජීවිත යාත්‍රාවද වන්නේය. නිවරදද වන්නේය. සැප විහරණයද වන්නේයයි නුවණින් මෙනෙහිකොට ආහාර වළඳන්නේය. මහණෙනි, මෙසේ භික්ෂුව භොජනයෙහි පමණ දන්නේ වෙයි.

4. ’’මහණෙනි, කෙසේ නම් භික්ෂුව නිදි දුරු කිරීමෙහි යෙදුනේ වේද,
මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව දවල් දවස සක්මන් කිරීමෙන් සහ හිඳීමෙන් ගත කරමින්  වැළැක්විය යුතු ක්ලේශ ධර්‍මයන්ගෙන් සිත පිරිසිදු කරයි.
රාත්‍රියෙහි ප්‍රථම යාමයෙහිද, සක්මන් කිරීමෙන් සහ හිඳීමෙන් වැළැක්විය යුතු ධර්‍මයන්ගෙන් සිත පිරිසිදු කරයි.
රාත්‍රියෙහි මධ්‍යම යාමයෙහි දකුණැලයෙන්, දකුණු පය මත වම් පය මඳක් ඇද තබා, නැගිටින සංඥාව මෙනෙහිකොට, සිහි ඇතිව, සම්‍යක් ප්‍රඥාවෙන් යුක්තව සිංහසෙය්‍යාව කරයි.
රාත්‍රියෙහි අවසන් යාමය නැගිට සක්මන් කිරීමෙන් සහ හිඳීමෙන් වැළැක්වියයුතු ක්ලේශ ධර්‍මයන්ගෙන් සිත පිරිසිදු කරයි.

මහණෙනි, මෙසේ භික්ෂුව නිදි දුරු කිරීමෙහි යෙදුනේ වේ.

මහණෙනි, මේ ධර්‍ම සතරින් යුක්තවූ භික්ෂුවක් කිසිදා ප්‍රතිපදාවෙහි නොපිරිහෙයි. නිවනට  සමීප වෙයි.
’’මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව ශීලයෙහි පිහිටියේද, ඉන්‍ද්‍රියයන්හි සංවරවූයේද, භොජනයෙහි පමණ දන්නේද, නිදි දුරු කිරීමෙහි යෙදෙයිද, රෑ දවල් දෙක්හි මෙසේ වාසය කරමින් ක්ලේශ යොගයන්ගෙන් මිදීමට  කුශල ධර්‍ම වඩන්නාවූ, අප්‍රමාදයෙහි ඇලුණාවූ, ප්‍රමාදයෙහි භය දක්නා සුලු භික්‍ෂු ව  නොපිරිහේ. නිවනට සමීප වෙයි
.’’

AN 4- 4. 8. පටිළීන සූත්‍රය

’’මහණෙනි,

  1. මෙයම සත්‍යයයි වෙන
  2. වෙනම ගත් දෘෂ්ටි දුරු කළ,
  3. සියලු සෙවීම් අත්හළ,
  4. ආශ්වාස, ප්‍රශ්වාස සංසිඳවූ භික්ෂුව විවේකයට පැමිණි යේයයි කියනු ලැබේ.

1.මහණෙනි, කෙසේනම් භික්ෂුව මෙය සත්‍යයයි වෙන වෙනම ගත් දෘෂ්ටි දුරු කෙළේ වෙයිද? මහණෙනි, මේ ලොකයෙහි ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ගේ මේම සත්‍යයයි ගත් නොයෙක් බොහෝවූ දෘෂ්ටි වෙත්ද, ඒ කවරහුද? ලෝකය ශාශ්වතයයි කියා හෝ ලෝකය අශාශ්වතයයි කියා හෝ ලෝකය අන්තයක් ඇත්තේයයි කියා හෝ ලෝකය අන්තයක් නැත්තේයයි කියා හෝ එයම ජීවයද, එයම ශරීරයද වෙයි කියා හෝ අනිකක් ජීවය අනිකක් ශරීරය කියා හෝ සත්ත්‍වයා මරණින් මතු වෙයි කියා හෝ සත්ත්‍වයා මරණින් මතු නොවෙයි කියා හෝ සත්ත්‍වයා මරණින් මතු වෙයි නොවෙයි කියා හෝ සත්ත්‍වයා මරණින් මතු නොවෙයි නොදනොවෙයි කියා හෝ ගන්නාවූ දෘෂ්ටීහුය. භික්‍ෂුව විසින් ඒ සියලු දෘෂ්ටි උදුරා දමන ලද්දාහුද, හරන ලද්දාහුද, දුරු කරණ ලද්දාහුද, මුදන ලද්දාහුද, පහ කරණ ලද්දාහුද, ඉවත් කරණ ලද්දාහුද, මහණෙනි, මහණ තෙම මෙසේ වනාහි උදුරා දමන ලද වෙන වෙනම ගත් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි.

2. ’’මහණෙනි, කෙසේ නම් භික්‍ෂු තෙම දුරු කළ සියලු සෙවීම් ඇත්තේද? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්‍ෂුවගේ (අනාගාමී මාර්‍ගයෙන්) කාමයන් සෙවීම ප්‍රහීණවූයේ වේද, (අර්‍හත් මාර්‍ගයෙන්) භවයන් සෙවීම ප්‍රහීණ වූයේ වේද, (අර්‍හත් මාර්‍ගයෙන්) බ්‍රහ්මවර්‍ය්‍යා සෙවීම සංසිඳුනේ වේද, මහණෙනි, මෙසේ වනාහි භික්‍ෂු තෙම දුරුකළ සියලු සෙවීම් ඇත්තේ වේ.
’’මහණෙනි, කෙසේ නම් භික්‍ෂු තෙම සංසිඳුනු ආශ්වාස, ප්‍රශ්වාස ඇත්තේ වේද, මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණ තෙම සැපය ප්‍රහීන වීමෙන්ද, දුක්ඛය ප්‍රහීන වීමෙන්ද, සොම්නස්, දොම්නස් දෙදෙනාගේ අස්තඞ්ගතයෙන්, දුක් නැති, සැප නැති, උපෙක්‍ෂා ස්මෘති දෙකින් පිරිසිදුවීම් ඇති, චතුර්ථධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරයිද, මහණෙනි, මෙසේ වනාහි මහණතෙම සංසිඳුනු ආශ්වාස, ප්‍රශ්වාස ඇත්තේ වේ.
’’මහණෙනි, කෙසේ නම් මහණ තෙම විවේකයෙන් යුක්ත වේද, මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණහට ’මම වෙමි මානය ප්‍රහීනවූයේ වේද, සිඳින ලද මුල් ඇත්තේද, අග සිඳින ලද තල් ගසක් මෙන් කරණ ලද්දේද, අභාවයට යවන ලද්දේද, මතු නූපදින තත්ත්‍වයට කරණ ලද්දේද,’ මහණෙනි, මෙසේ වනාහි භික්‍ෂු තෙම විවේකයෙන් යුක්තවූයේ වෙයි. මහණෙනි, මෙයම සත්‍යයයි බැහැර කර ගත් භික්‍ෂුව මනාව හරණ ලද සියලු සෙවීම් ඇත්තේ, බර හරින ලද කාය සංස්කාර ඇත්තේ, එක්කෙනෙක් බවට පැමිණියේයයි කියනු ලැබේ.’’
’’සියලු රාගයන්ගෙන් දුරුවූ, අර්හත් ඵල විමුක්තියෙන් යුක්තවූ, යමෙකු විසින් බ්‍රහ්මචරිය එසනාව සහ කාමෙසනා භවෙසනාව යන එසනා (සෙවීම්) දුරුකරණ ලද්දාහුද, මෙයම සත්‍යයයි ඔසවාගත් වැරදි දැකීම් සහ දෘෂ්ටි උදුරා දමන ලද්දාහුද, ඒකාන්තයෙන් ශාන්තවූ, සිහි ඇත්තාවූ, සංසිඳුනාවූ, නොපැරදවිය හැක්කාවූ, මානය දුරු කළාවූ, චතුස්සත්‍ය අවබෝධ කළාවූ මහණ තෙම විචේකයෙන් යුක්තවූයේය’’ යි කියනු ලැබේ.

AN 4- 4. 9. උජ්ජය සූත්‍රය


’ඉක්බිති උජ්ජාය නම් බ්‍රාහ්මණ තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් තැනෙක්හිද, එහි පැමිණියේය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග සතුටු විය. සතුටු වියයුතුවූ, සිහි කටයුතුවූ, කථා කොට නිමවා එකත් පසෙක හුන්නේය. එකත් පසෙක හුන් උජ්ජාය බ්‍රාහ්මණ තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීය.
’’භවත් ගෞතමයන් වහන්සේත් යාග කිරීම වර්‍ණනා කෙරෙද්ද?’’ යනුය. ’’බ්‍රාහ්මණය, මම සියලු යාග වර්‍ණනා නොකරමි. බ්‍රහ්මණය, මම සියලුම යාග වර්‍ණනා නොකරන්නේද නොවෙමි. බ්‍රාහ්මණය, යම් බඳු යාගයෙක්හි ගවයන් මරත්ද, එළු බැටලුවන් මරත්ද, කුකුළන් ඌරන් මරත්ද, නොයෙක් ප්‍රාණීහු විනාශයට පමුණුවත්ද, බමුණ, මම මෙබඳුවූ ප්‍රාණඝාතය පිළිබඳ බොහෝ කටයුතු සහිත යාග වර්‍ණනා නොකරමි. ඊට හේතු කවරේද?
’’බමුණ, මෙබඳු ප්‍රාණඝාතය පිළිබඳ බොහෝ කටයුතු ඇති යාගයට රහත්හු හෝ, රහත් මාර්‍ගයට පිළිපන්නාහු හෝ නොඑළඹෙත්. බමුණ, යම් බඳු යාගයෙක්හි ගවයන් නොමරත්ද, එළු බැටලුවන් නොමරත්ද, කුකුළන් ඌරන් නොමරත්ද, නොයෙක් සතුන් මරණයට නොපමුණුවත්ද, බ්‍රාහ්මණය, මම මෙබඳුවූ ප්‍රාණඝාතය පිළිබඳ බොහෝ කටයුතු නැති යාගය වර්‍ණනා කරමි. එනම්: සලාක දානයත්, පරම්පරාගත දානයත් යන දෙකයි. ඊට හේතු කවරේද? බමුණ, මෙබඳු නිරාරම්භ දානයට රහත්හු හෝ රහත් මාර්‍ගයට පිළිපන්නාහු හෝ පැමිණෙත්.
’’අස්සමෙධ යාගය, පුරුෂමෙධ යාගය, සම්මාපාස යාගය, වාජපෙය්‍ය යාගය, නිරග්ගල යාගය, යන මහත් කටයුතු ඇති ඒ මහා යාගයෝ මහත්ඵල නොවෙත්. එළු බැටලුවන්ද, ගවයන්ද යන නානාප්‍රකාර සත්ත්‍වයෝ යම් යාගයෙක්හි නසනු ලැබෙත්ද, ඒ යාගයන් යහපත්මාර්‍ගයෙහි පිළිපන් මහත් ඎෂීහු කරා නොපැමිණෙත්. යම්කිසි යාගයක් මහත් කටයුතු නැත්තේද, පරම්පරාගතව එන්නේද, එළු බැටළුවන්ද, ගවයන්ද, නානාප්‍රකාර සත්ත්‍වයෝ මෙහි නසනු නොලැබෙත්ද, යහපත් මාර්‍ගයෙහි පිළිපන් මහර්ෂීහු ඒ යාගයට පැමිණෙත්. ඤාණවන්ත මේ යාගය කරන්නේය. මේ යාගය මහත් ඵලයි. මෙය යාගය කරන්නා ශ්‍රේෂ්ඨවේ. ලාමකයෙක් නොවේ. යාගයද මහත් ඵල වේ. දෙවියෝද පහදිත්.’’

AN 4- 4. 10. උදායි බ්‍රාහ්මණ සූත්‍රය


’ඉක්බිති උදායි බ්‍රාහ්මණ තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් තැනෙක්හිද, එහි පැමිණියේය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග සතුටුවිය. සතුටුවියයුතු කථා කොට නිමවා එක්පසෙක හුන්නේය. එක් පසෙක හුන් උදායි බ්‍රාහ්මණ තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීය.
’’ගෞතමයන් වහන්නේ යාගය වර්‍ණනා කරන්නේද?’’ යනුයි.
’’බමුණ, මම සියලු යාගම වර්‍ණනා නොකරමි. බ්‍රාහ්මණය, මම සියලු යාග වර්‍ණනා නොකරන්නෙම්ද නොවෙමි. බමුණ, යම් බඳු යාගයෙක්හි ගවයන් මරත්ද, එළු බැටළුවන් මරත්ද, ඌරන් කුකුළන් මරත්ද, නොයෙක් ප්‍රාණීහු විනාශයට පමුණුවත්ද, බමුණ, මම මෙබඳුවූ බොහෝ කටයුතු ඇති, ප්‍රාණීන් මරණ යාග වර්‍ණනා නොකරමි. ඊට හේතු කවරේද?
’’බමුණ, මෙබඳුවූ බොහෝ කටයුතු ඇති යාගයට රහත්හු හෝ රහත් මාර්‍ගයට පිළිපන්නාහු හෝ නොපැමිණෙත්. බමුණ, යම්බඳු යාගයෙක්හි ගවයන් නොමරත්ද, එළුවන් බැටළුවන් නොමරත්ද, කුකුලන් ඌරන් නොමරත්ද, නොයෙක් ප්‍රාණීන් විනාශයට නොපමුණුවද්ද, බමුණ, මම මෙබඳු යාග වර්‍ණනා කරමි. එනම්, නිත්‍ය දානයත්, පරම්පරාවේ එන දානයත්ය. ඊට හේතු කවරේද? බමුණ මෙබඳු ප්‍රාණීන් නොමරණ යාගයට රහත්හු හෝ රහත් මාර්‍ගයට පිළිපන්නාහු එළඹෙත්.
’’සුඳුසු කාලයෙක්හි රැස් කරණ ලද කැපවූ සතුන් නොමරණ යාගයක් වේද, එබඳු යාගය කරා සංයමවූ බ්‍රහ්මචාරීහු පැමිණෙත්. කාලයද ගතියද ඉක්මවූ, පහකළ කෙළෙස් වැසුම් ඇති, පිණට දක්‍ෂ යම් බුදුවරයෝ ලොකයෙහි වෙත්ද, උන්වහන්සේලා මේ යාගය පසසත්. ප්‍රකෘති දානයෙහි හෝ මතක දානයෙහි හෝ පැහැදුනු සිත් ඇත්තේ, සුදුසු පරිද්දෙන් දෙය්‍ය ධර්‍මයන් සකස්කොට, බ්‍රහ්මචාරීන් කෙරෙහි යහපත් ක්‍ෂෙත්‍රයෙහි පුදයි. දක්‍ෂිණාවට සුදුස්සන් කෙරෙහි යමක් කරණ ලද්දේද, එය මනාකොට නිමකරණ ලද්දකි. මනාකොට පුදන ලද්දකි. මනාකොට පැමිණෙන ලද්දකි. පිදීමද මහත්වේ. දෙවියෝද පහදිත්. පරිත්‍යාග චිත්තයෙන් යුක්තව, ශ්‍රද්‍ධාවත් ප්‍රඥාවන්ත තෙම මෙසේ යාගකොට පණ්ඩිත තෙම ව්‍යාපාද නැති, සැපවත් භවයකට පැමිණේ.’’

SN 02-I-05- ඤාතික සූත්‍රය

Image result for consciousness§ .මා විසින් මෙසේ අසනලදී.
එක්කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රජගහ නුවර සමීපයෙහි වූ ඥාතික ග්‍රාම නම් ගමෙහි 
වැඩ වසන සේක.

එසේ  භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හුදකලාව විවේකයෙන් සිටියේ මේ ධර්ම පරියාය වදාළ සේක.

§1 .“ඇසද, රූපයන්ද නිසා චක්ඛු විඤ්ඤාණය උපදියි.
තුන්දෙනාගේ එක්වීමෙන් ස්පර්ශය ඇතිවේ.
ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇතිවේ.
වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇතිවේ.
තණ්හාව නිසා උපාදානය ඇතිවේ.
උපාදානය නිසා භවය ඇතිවේ.
භවය නිසා ඉපදීම ඇතිවේ.
ඉපදීම නිසා ජ
රා, මරණ, ශෝක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස් සහ උපායාසයෝ ඇතිවෙත්.
මෙසේ මේ සියලු දුක් ගොඩ ඇතිවේ.

§2.  “කණද, ශබ්දයන්ද නිසා සෝත විඤ්ඤාණය උපදියි.
තුන්දෙනාගේ එක්වීමෙන් ස්පර්ශය ඇතිවේ.
ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇතිවේ.
වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇතිවේ.
තණ්හාව නිසා උපාදානය ඇතිවේ.
උපාදානය නිසා භවය ඇතිවේ.
භවය නිසා ඉපදීම ඇතිවේ.
ඉපදීම නිසා ජරා, මරණ, ශෝක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස් සහ උපායාසයෝ ඇතිවෙත්. මෙසේ මේ සියලු දුක් ගොඩ ඇතිවේ.

§3.  .“නැහැයද, ගන්ධයන්ද නිසා ඝාණවිඤ්ඤාණය උපදියි.
තුන්දෙනාගේ එක්වීමෙන් ස්පර්ශය ඇතිවේ.
ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇතිවේ.
වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇතිවේ.
තණ්හාව නිසා උපාදානය ඇතිවේ.
උපාදානය නිසා භවය ඇතිවේ.
භවය නිසා ඉපදීම ඇතිවේ.
ඉපදීම නිසා ජරා, මරණ, ශෝක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස් සහ උපායාසයෝ ඇතිවෙත්. මෙසේ මේ සියලු දුක් ගොඩ ඇතිවේ.

§ 4.“දිවද, රසයන්ද නිසා ජිව්හා විඤ්ඤාණය උපදියි.
තුන්දෙනාගේ එක්වීමෙන් ස්පර්ශය ඇතිවේ.
ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇතිවේ.
වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇතිවේ.
තණ්හාව නිසා උපාදානය ඇතිවේ.
උපාදානය නිසා භවය ඇතිවේ.
භවය නිසා ඉපදීම ඇතිවේ.
ඉපදීම නිසා ජරා, මරණ, ශෝක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස් සහ උපායාසයෝ ඇතිවෙත්.
මෙසේ මේ සියලු දුක් ගොඩ ඇතිවේ. 

§5. “කයද, ස්පර්ශයන්ද නිසා කාය විඤ්ඤාණය උපදියි.
තුන්දෙනාගේ එක්වීමෙන් ස්පර්ශය ඇතිවේ.
ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇතිවේ.
වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇතිවේ.
තණ්හාව නිසා උපාදානය ඇතිවේ.
උපාදානය නිසා භවය ඇතිවේ.
භවය නිසා ඉපදීම ඇතිවේ.
ඉපදීම නිසා ජරා, මරණ ශෝක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස් සහ උපායාසයෝ ඇතිවෙත්. මෙසේ මේ සියලු දුක් ගොඩ ඇතිවේ.

§6 .“සිතද, ධර්මයන්ද නිසා මනෝ විඤ්ඤාණය උපදියි.
තුන්දෙනාගේ එක්වීමෙන් ස්පර්ශය ඇතිවේ.
ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇතිවේ.
වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇතිවේ.
තණ්හාව නිසා උපාදානය ඇතිවේ.
උපාදානය නිසා භවය ඇතිවේ.
භවය නිසා ඉපදීම ඇතිවේ.
ඉපදීම නිසා ජරා, මරණ, ශෝක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස් සහ උපායාසයෝ ඇතිවෙත්. මෙසේ මේ එකම දුක් සමූහය ඇතිවේ.

§7. “ඇසද, රූපයන්ද නිසා චක්ඛු විඤ්ඤාණය උපදියි.
තුන්දෙනාගේ එක්වීමෙන් ස්පර්ශය ඇතිවේ.
ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇතිවේ.
වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇතිවේ.
ඒ තණ්හාව සහමුලින් නැතිකිරීමෙන්ම උපාදානය නැතිවේ.
උපාදානය නැතිවීමෙන් භවය නැතිවේ.
භවය නැතිවීමෙන් ඉපදීම නැතිවේ.
ඉපදීම නැතිවීමෙන් ජරා, මරණ, ශෝක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස් සහ උපායාසයෝ නැතිවෙත්.
මෙසේ මේ සියලු දුක් ගොඩ නැතිවෙයි.

§8. “කණද, ශබ්දයන්ද නිසා සෝත විඤ්ඤාණය උපදියි.
තුන්දෙනාගේ එක්වීමෙන් ස්පර්ශය ඇතිවේ.
ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇතිවේ.
වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇතිවේ.
ඒ තණ්හාව සහමුලින් නැතිකිරීමෙන්ම උපාදානය නැතිවේ.
උපාදානය නැතිවීමෙන් භවය නැතිවේ.
භවය නැතිවීමෙන් ඉපදීම නැතිවේ.
ඉපදීම නැතිවීමෙන් ජරා, මරණ, ශෝක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස් සහ උපායාසයෝ නැතිවෙත්.
මෙසේ මේ සියලු දුක් ගොඩ නැතිවෙයි.

§9. “නැහැයද, ගන්ධයන්ද නිසා ඝාණ විඤ්ඤාණය උපදියි.
තුන්දෙනාගේ එක්වීමෙන් ස්පර්ශය ඇතිවේ.
ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇතිවේ.
වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇතිවේ.
ඒ තණ්හාව සහමුලින් නැතිකිරීමෙන්ම උපාදානය නැතිවේ.
උපාදානය නැතිවීමෙන් භවය නැතිවේ.
භවය නැතිවීමෙන් ඉපදීම නැතිවේ.
ඉපදීම නැතිවීමෙන් ජරා, මරණ, ශෝක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස් සහ උපායාසයෝ නැතිවෙත්.
මෙසේ මේ සියලු දුක් ගොඩ නැතිවෙයි.

§10. “දිවද, රසයන්ද නිසා ජිව්හා විඤ්ඤාණය උපදියි.
තුන්දෙනාගේ එක්වීමෙන් ස්පර්ශය ඇතිවේ.
ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇතිවේ.
වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇතිවේ.
ඒ තණ්හාව සහමුලින් නැතිකිරීමෙන්ම උපාදානය නැතිවේ.
උපාදානය නැතිවීමෙන් භවය නැතිවේ.
භවය නැතිවීමෙන් ඉපදීම නැතිවේ.
ඉපදීම නැතිවීමෙන් ජරා, මරණ, ශෝක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස් සහ උපායාසයෝ නැතිවෙත්.
මෙසේ මේ සියලු දුක් ගොඩ නැතිවෙයි.

§11.“කයද, ස්පර්ශයන්ද නිසා කාය විඤ්ඤාණය උපදියි.
තුන්දෙනාගේ එක්වීමෙන් ස්පර්ශය ඇතිවේ.
ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇතිවේ.
වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇතිවේ.
ඒ තණ්හාව සහමුලින් නැතිකිරීමෙන්ම උපාදානය නැතිවේ.
උපාදානය නැතිවීමෙන් භවය නැතිවේ.
භවය නැතිවීමෙන් ඉපදීම නැතිවේ.
ඉපදීම නැතිවීමෙන් ජරා, මරණ, ශෝක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස් සහ උපායාසයෝ නැතිවෙත්.
මෙසේ මේ සියලු දුක් ගොඩ නැතිවෙයි.

§12. “සිතද, ධර්මයන්ද නිසා මනෝ විඤ්ඤාණය උපදියි.
තුන්දෙනාගේ එක්වීමෙන් ස්පර්ශය ඇතිවේ.
ස්පර්ශය නිසා වේදනාව ඇතිවේ.
වේදනාව නිසා තණ්හාව ඇතිවේ.
ඒ තණ්හාව සහමුලින් නැතිකිරීමෙන්ම උපාදානය නැතිවේ.
උපාදානය නැතිවීමෙන් භවය නැතිවේ.
භවය නැතිවීමෙන් ඉපදීම නැතිවේ. ඉපදීම නැතිවීමෙන් ජරා, මරණ, ශෝක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස් සහ උපායාසයෝ නැතිවෙත්.
මෙසේ මේ සියලු දුක් ගොඩ නැතිවෙයි.”

§13.  “එසේ භාග්‍යවතුන්වහන්සේ  මෙම ධර්ම පර්යාය දේශනා කරන විට ඒ ඇසෙන මානයේ එක්තරා භික්ෂුවක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දේශනාවට ඇහුම් කන් දී සිටියේය. ඔහු දුටු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ  ඒ භික්ෂුවට මෙය කීසේක.

“මහණ, නුඹ අපගේ මේ ධර්ම ක්‍රමය ඇසූයෙහිද?”
“එසේය, ස්වාමීනි,”
“මහණ, නුඹ මේ ධර්ම ක්‍රමය උගණුව. මහණ, නුඹ මේ ධර්මක්‍රමය පුරුදු කරව. මහණ, නුඹ මේ ධර්මක්‍රමය සිතින් ධාරණය කරව. මහණ, මේ ධර්ම ක්‍රමය අර්ථයෙන් යුක්තය. මාර්ග බ්‍රහ්මචරියාවට පිහිටව සිටියේයයි” වදාළ සේක.

(පස්වන ඤාතික සූත්‍රය නිමි.)

devider

KN 6 -චක්කනිපාතය

1.

ආහුණෙය්‍ය

වර්‍ගය

1. උපෙක්ඛාහුණෙය්‍ය සූත්‍රය

2. ඡලභිඤ්ඤාහුණෙය්‍ය සූත්‍රය

3. ආහුණෙය්යින්‍ද්‍රිය සූත්‍රය

4. ආහුණෙය්‍ය බල සූත්‍රය

5. වණ්ණජානීය සූත්‍රය

6. බලාජානීය සූත්‍රය

7. ජවාජානීය සූත්‍රය

8. සංඛිත්තානුත්තරිය සූත්‍රය

9. අනුස්සතිඨාන සූත්‍රය

10. මහානාම ආගතඵල සූත්‍රය  

2.

සාරාණීය

වර්‍ගය

 

1. සාරාණීයධම්ම සූත්‍රය

2. පියකරණධම්ම සූත්‍රය

3. නිස්සාරණීය ධාතු සූත්‍රය

4. භද්දකමරණ සූත්‍රය

5. අනුතප්පකාලකිරියා සූත්‍රය

6. සාපෙඛ නකුල පිතු සූත්‍රය

7. අචිරපබ්බජිත සූත්‍රය

8. මච්ඡඛන්‍ධ සූත්‍රය

9. පඨම මරණසති සූත්‍රය

10. දුතිය මරණසති සූත්‍රය 

3.

අනුත්තරිය

වර්‍ගය

 

 

1. සාමගාම සූත්‍රය

2. අපරිහානිය ධම්ම සූත්‍රය

3. කාම භය සූත්‍රය

4. හිමවන්තපදාලන සූත්‍රය

5. ඡානුස්සතිඨාන සූත්‍රය

6. මහාකච්චාන ඔකාසාධිගම ත්‍රය

7. පඨම උපගමනසමය සූත්‍රය

8. දුතිය උපගමන සමය සූත්‍රය

9. උදායී අනුස්ස තිඨාන සූත්‍රය

10. ඡානුත්තරිය සූත්‍රය 

4.

දේවතා

වර්‍ගය

 

1. සෙඛපරිහානධම්ම සූත්‍රය

2. පඨම අපරිහානියධම්ම සූත්‍රය

3. දුතිය අපරිහානිය සූත්‍රය

4. තිස්සබ්‍රහ්ම සූත්‍රය

5. විජ්ජාභාගිය ධම්ම සූත්‍රය

6. විවාද මූලක ධම්ම සූත්‍රය

7. නන්‍දමාතු දක්ඛිණ සූත්‍රය

8. අත්තකාර පරකාර සූත්‍රය

9. කම්මනිදාන සූත්‍රය

10. කිම්බිල පඤ්හ සූත්‍රය

11. දාරුක්ඛන්‍ධාධි මුච්චන සූත්‍රය

12. (නාගිත) යසසමාගම සූත්‍රය 

5.

ධම්මික

වර්‍ගය

 

1. සෙතනාග සූත්‍රය

2. මගසාල සූත්‍රය

3. දාළිද්දිය සූත්‍රය

4. මහා චුන්‍ද සූත්‍රය

5. මොලිය සීවක සූත්‍රය

6. සන්‍දිඨිකධම්ම සූත්‍රය

7. ඛෙම – සුමන සූත්‍රය

8. සංවර විපන්න සූත්‍රය

9. අස්සුත සවන සූත්‍රය

10. ඛත්තියාධිප්පාය සූත්‍රය

11. උභයත්‍ථසමධිභාග සූත්‍රය

12. ජාති භූමිය ධම්මික සූත්‍රය  

6.

මහා

වර්‍ගය

 

1. සොණකොළිවිස සූත්‍රය

2. ආබාධික ඵග්ගුණ සූත්‍රය

3. ජළාභි ජාති සූත්‍රය

4. ආසවප්පහාණ සූත්‍රය

5. දාරුකම්මික සූත්‍රය

6. චිත්තහත්‍ථි සාරීපුත්ත සූත්‍රය

7. මෙත්ත්‍යයපඤ්හ සූත්‍රය

8. දණ්ඩකප්ප සූත්‍රය

9. නිබ්බෙධික පරියාය සූත්‍රය

10. ඡතථාගතබල (සීහනාද) සූත්‍රය 

7.

දේවතා

වර්‍ගය

(අනාගාමි

වර්‍ගය)

 

1. අනාගාමිඵල සච්ඡිකිරියා සූත්‍රය

2. අරහන්ත සච්ඡිකිරියා සූත්‍රය

3. භික්ඛුපාපමිත්ත සූත්‍රය

4. සංඝනිකාරාම සූත්‍රය

5. දේවතා පරිහාණිය සූත්‍රය

6. සන්තසමාධි සූත්‍රය

7. භබ්බතාපත්ති සූත්‍රය

8. සමාධිබලතා සූත්‍රය

9. ඣානාභබ්බ සූත්‍රය

10. කාමවිතක්කාදී සූත්‍රය  

8.

අරහන්ත

වර්‍ගය

 

1. දිඨධම්ම විහරණ සූත්‍රය

2. අරහන්තසච්චිකරණ සූත්‍රය

3. උත්තරිමනුස්සධම්ම සූත්‍රය

4. සුඛසොමනස්සබහුල සූත්‍රය

5. අනධිගතාධිගමන සූත්‍රය

6. මහත්තපාපුණන සූත්‍රය

7. පානාතිපාතාදී ඡධම්ම සූත්‍රය

8. මුසාවාදාදී ඡධම්ම සූත්‍රය

9. අග්ගධම්ම සච්ඡිකරණ සූත්‍රය

10. රත්තිත්‍දිව හානිවුද්‍ධි සූත්‍රය  

9.

සීති

වර්‍ගය

 

1. අනුත්තර සීතිභාව සූත්‍රය

2. නියාමොක්කමන සූත්‍රය

3. සම්මත්ත සූත්‍රය

4. සුස්සූසන සූත්‍රය

5. දිඨිසම්පදා සච්ඡීකරණ සූත්‍රය

6. පහීන ධම්මඡක්ක සූත්‍රය

7. උප්පාදනායාභබ්බධම්ම සූත්‍රය

8. ඡඅභබ්බට්ඨාන සූත්‍රය

9. කිඤ්චිසංඛාරූප ගමන සූත්‍රය

10. ආනන්තරිය සූත්‍රය

11. සයංකත සුඛදුක්ඛ සූත්‍රය  

10.

ආනිසංස

වර්‍ගය

 

1. දුල්ලභපාතුභාව සූත්‍රය

2. සෝතාපත්තානිසංස සූත්‍රය

3. නිච්චතො සමනුපස්සන සූත්‍රය

4. සුඛතො සමනුපස්සන සූත්‍රය

5. අත්තතොසමනුපස්සන සූත්‍රය

6. නිබ්බාණසමනුපස්සන සූත්‍රය

7. අනිච්චසඤ්ඤාපට්ඨාපන සූත්‍රය

8. දුක්ඛතො සමනුපස්සන සූත්‍රය

9. අනත්තසඤ්ඤුපට්ඨාපන සූත්‍රය

10. පහාතබ්බභව සූත්‍රය

11. පහාතබ්බතණ්හා සූත්‍රය  

11.

තික

වර්‍ගය

 

1. අකුසල මූලප්පහාන සූත්‍රය

2. දුච්චරිත පහාණ සූත්‍රය

3. විතක්ක පහාණ සූත්‍රය

4. සඤ්ඤා පහාණ සූත්‍රය

5. ධාතුත්තය පහාණ සූත්‍රය

6. අස්සාදදිට්ඨි සූත්‍රය

7. අරතිපහාණ සූත්‍රය

8. අසන්තුඨතා පහාණ සූත්‍රය

9. දොවචස්සතා පහාණ සූත්‍රය

10. උද්‍ධච්චපහාණ සූත්‍රය 

12.

සාමඤ්ඤ

වර්‍ගය

 

1. කායානුපස්සී විහරණ සූත්‍රය

2. ධම්මානුපස්සීසුත්තං

3. තපුස්සසුත්තං

4-23. භල්ලිකාදිසුත්තා 

13.

රාග

පෙය්‍යාලං

 

රාගාභිඤ්ඤානුත්තරිය සූත්‍රය
රාගාභිඤ්ඤානුස්සති සූත්‍රය
රාගාපරිඤ්ඤනුත්තරිය සූත්‍රය

DN-3-2-උදුම්බරික සීහනාද සුත්‍රය

පුජ්‍ය හිඟුරේ පඥාසේකර හිමි කල සුත්‍ර විවරණය.

නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජක වස්තුව

§1 .මා විසින් මෙසේ අසනලදී. එක් කාලයෙක භාග්‍යවතුන්වහන්සේ රජගහ නුවර සමීපයෙහිවූ ගිජුකුළු පව්වෙහි (ගිජ්ජකුට පර්වතයෙහි) වැඩ වාසය කළෝය. එකල්හි නිග්‍රොධ නම්  පරිබ්‍රාජකයෙක් (ශාසනයෙන් පිට මහණවූ අයෙක්) තුන් සියයක් පමණ මහත් පිරිවැජි පිරිසක් සමග උදුම්බරිකා දේවිය කරවූ  පිරිවැජි ආරාමයෙහි වාසය කළේය.

.එකල්හි සන්ධාන නම් ගෘහපතියෙක්  මධ්‍යාහ්නයෙහි (දවල් කාලයෙහි) භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැකීම පිණිස රජගහ නුවරින් පිටත් වීය.
‘භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැන් චිත්ත විවෙකයෙන් යුක්තව වාසය කරන්නාහ. එහෙයින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැකීමට මේ සුදුසු කාලය නොවෙයි. භාවනානුයොගී භික්ෂූන් වහන්සේලා දැකීමටත් මේ සුදුසු කාලය නොවෙයි. භාවනානුයොගී භික්ෂුහුද චිත්තවිවෙකයෙන් යුක්ත වූවාහුය. එහෙයින් උදුම්බරිකාවගේ පිරිවැජි ආරාමයට ගොස් එහි ඉන්නා  නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජක තුමා හමුවෙමි නම්  ඉතා යහපතැ’ යි සන්ධාන ගෘහපතියාට අදහස්  විය. 

§2 . එකල්හි නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජකයන්  ගණනින්  මහත්වූ සිය  පිරිවැජි පිරිස සමග උස් හඬින් නොයෙක් විදියේ අවැදගත් නිෂ්ඵල  කථාවෙහි යෙදෙමින්  හුන්නේය. ඒ කුමන කතාද යත් , රජුන් පිළිබඳ කථාය, සොරුන් පිළිබඳ කථාය, මහාමාත්‍යයන් පිළිබඳ කථාය, සේනාවන් පිළිබඳ කථාය, භය පිළිබඳ කථාය, යුද්ධ පිළිබඳ කථාය, ආහාර පිළිබඳ කථාය, පාන වර්ග පිළිබඳ කථාය, ඇඳුම් පිළිබඳ කථාය, සයන පිළිබඳ කථාය, මාලාවන් පිළිබඳ කථාය, සුවඳ පිළිබඳ කථාය, නෑයන් පිළිබඳ කථාය, රථ පිළිබඳ කථාය, ගම් පිළිබඳ කථාය, නියම්ගම් පිළිබඳ කථාය, නගර පිළිබඳ කථාය, දනව් පිළිබඳ කථාය, ස්ත්‍රීන් පිළිබඳ කථාය, පුරුෂයන් පිළිබඳ කථාය, සූරයන් පිළිබඳ කථාය, වීථි පිළිබඳ කථාය, නාන තොටවල් පිළිබඳ කථාය, මළගියවුන් පිළිබඳ කථාය, නොයෙක් ආත්ම පිළිබඳ කථාය, ලොකායත ශාස්ත්‍රය පිළිබඳ කථාය, සමුද්‍රයාගේ හටගැනීම පිළිබඳ කථාය, මෙසේ දියුණුව හා පිරිහීම වේය යනාදිය පිළිබඳ කථාය යන (තිර්ශ්චීන) පහත් කථාවෝය

§ 3 . .නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජකයන් දුර එන්නාවූ සන්ධාන ගෘහපතියා ඈතදීම දුටුවේය. දැක සිය පිරිස මෙසේ කියා හසුරුවාලීය. “ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ගේ ශ්‍රාවකවූ සන්ධාන ගෘහපති තෙමේ තෙල එයි. සුදුවත් හඳනාවූ රජගහ නුවර වාසය කරන්නාවූ යම් පමණ ගිහි ශ්‍රාවකයෝ ශ්‍රමණ ගෞතමයන් සේවනය කරන්නෝ වෙත්ද මේ සන්ධාන ගෘහපති ඔවුන් අතුරෙන් එකෙකි. ආයුෂ්මත්නි, මොව්හු වනාහි නිශ්ශබ්දතාවය කැමැත්තෝය. නිශ්ශබ්ද තාවයෙහි හික්මුණෝය. නිශ්ශබ්දතාවයෙහි ගුණ කියන්නෝය. නිශ්ශබ්ද පිරිසක් බව දැන මෙහි පැමිණිය යුතු කොට සිතන්නේ නම් ඉතා යහපතැ”යි කීය. මෙසේ කී කල්හි සියළු  පිරිවැජියෝ නිශ්ශබ්ද වූවාහුය.

§  4  . එකල්හි සන්ධාන ගෘහපති නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජකයා හුන් තැනට අවූත් ඔහු  සමග  සතුටු වියයුතු,  කථා කොට නිමවා එක් පැත්තක හුන්නේය. එක් පැත්තකහුන් සන්ධාන ගෘහපති  නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජකයාට මෙසේ කීයේය.
“පින්වත්නි, මේ  තීර්ථක පරිබ්‍රාජකයෝ එක් රැස්ව මහ හඬින් යුක්තව උස්ශබ්ද මහත්ශබ්ද ඇත්තාහු නොයෙක් විදියේ නොවැදගත්  පහත් කථාවෙහි යෙදෙන්නේය. අප 
භාගව්‍යතුන් වහන්සේ මෙසේ ඝෝෂා වලට ප්‍රිය නොකරන නිහඬ බව අගයන උතුමෙකි.  ජනවාසයෙන් වෙන්වූ, ශබ්ද ගොශාවෙන් තොරවූ  ගම් සීමා ඉක්මවූ වනාන්තරවල කල්දු ගත කරන්නට ප්‍රිය වූ කෙනෙකි.”

 § 5 . සන්ධාන ගෘපහතියා මෙසේ කී කල්හි නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජකයා ඔහු ට මෙසේ කීයේය.

“ගෘහපතිය, එසේ නම් ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ කවරෙකු සමග කථා කරන්නේ දැයි දන්නෙහිද, කවරෙකු සමග සාකච්ඡාවල යෙදෙන්නේද,  කවරෙකු සමග වාද විවාද කරමින් සිය ඥානය දියුණු කර ගන්නේද?, හුදෙකලාව තනිව මහා වනාන්තරයේ සිටින්නට ගොස්  ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ගේ තිබු නුවණත්  වනාන්තරයන්හිදී විනාශ විය. ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ විශාරද නුවූ බැවින් පිරිස් මැදට පැමිණෙන්ට අසමර්ථය, කථාවෙහි අසමර්ථය, හෙතෙමේ ‘කිසිවෙක් මා අතින් ප්‍රශ්න විචාරති’යි බියෙන් ජනාවාසයෙන් ඈත  වනයේ දුර සෙනසුන්ම සේවනය කරයි. කිසිවක් ඇඟ වැදේදෝයි බයෙන් අයින් වෙවී යන එකැස් කණ ගවදෙනක් මෙනි. මෙපරිද්දෙන්ම ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ගේ බුද්ධිය වනාන්තරයන්හිදී විනාශ විය. ශ්‍රමණ ගෞතමයන් පිරිස් අතර නොහැසිරෙන්නෙකි. කථාවෙහි අසමර්ථය, හෙතෙමේ දුර වාසස්ථාන සේවනය කරයි. ඒ නිසා  ගෘහපතිය, ශ්‍රමණ ගෞතමයන් මේ සභාවට පැමිණියොත් එක ප්‍රශ්නයෙන්ම ඔවුන් වෙහෙසට පමුණුවම්හ. ඔහු හිස් කළයක් මෙන් පෙරලා හැම පැත්තෙන්ම නමා බැඳ තබම්හ” කීය

§ 6  .සන්ධාන ගෘහපතියා සමග පවත්වන ලද නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජකයාගේ මේ කථාසංලාපය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අතිශයින් පිරිසිදුවූ, මිනිස් කණ ඉක්මවූ දිව කණින් ඇසූහ. එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගිජ්ජකූට පර්වතයෙන් බැස, ‘සුමාගධා’ නම් පොකුණු ඉවුරෙහි මොර නිවාපය (මොනරුන්ගේ අභය ස්ථානය) වෙත පැමිණියෝය. පැමිණ, නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජකයන් සහ පිරිසට පෙන්වන සේ ‘සුමාගධා’ පොකුණු ඉවුරෙහිවූ මොර නිවාපයෙහි එලිමහනේ සක්මන් කළෝය.

නිග්‍රෝධ පිරිවැඩියන්  එසේ සක්මන් කරන භාග්‍යවතුන්වහන්සේ  දැක “පින්වත්නි, නිශ්ශබ්ද වව්, පින්වත්නි, ශබ්ද නොකරව්, මේ ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ සුමාගධා පොකුණු ඉවුරෙහිවූ මොරනිවාපයෙහි එළිමහනේ සක්මන් කරයි. ඒ ආයුෂ්මත් තෙමේ නිශ්ශබ්දතාවය කැමැත්තේය. නිශ්ශබ්දතාවයේ ගුණ කියන්නෙක. නිශ්ශබ්ද පිරිසක් බව දැන මෙහි පැමිණිය යුතු කොට සිතන්නේය. ඉඳින් ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ මේ පිරිසට පැමිණියොත් ඉතා යහපතියි” තම පිරිස හසුරුවාලීය.

“ඉඳින් ශ්‍රමණභවත් ගෞතමයන්  මෙහි එන්නේ නම් ‘ස්වාමීනි, යම් ධර්මයකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් හික්මවාද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් හික්මවනලද ශ්‍රාවකයෝ සතුටට පැමිණ තමහට පිහිටවූ මුල් ප්‍රතිපත්තියවූ ආර්‍ය්‍ය මාර්ගයයි යම් ධර්මයක් ප්‍රකාශ කරත්ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඒ ධර්මය කවරේද යන මේ ප්‍රශ්නය අසන්නෙමු”යි කීය. මෙසේ කී කල්හි ඒ පරිබ්‍රාජකයෝ නිශ්ශබ්ද වූවාහුය.

තපොජිගුච්ඡා වාදො

§  7  .එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජක උන් තැනට වැඩි සේක.  එවිට නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජක භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීයේය.

‘ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මෙහි වඩිනු මැනව. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ මේ පැමිණීම යහපත් පැමිණීමකි. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බොහෝ කලකින් මෙහි පැමිණියහ. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන්වහන්ස, වැඩහිඳිනු මැනව. මේ ආසනය පනවනලදැ’යි කීයේය.

පනවනලද ආසනයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩහුන්නෝය. නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජකද එක්තරා මිටි ආසනයක් ගෙන එක පැත්තක හුන්නේය. එකපැත්තක හුන් නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජකයාට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ කීහ.
“නිග්‍රොධය, දැන් තෙපි කවර කථාවක් කරමින් හුන්නාහුද, තොප විසින් කවර කථාවක් අතර නවත්වන ලද්දීද?”
මෙසේ කී කල්හි නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජක තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කාරණය කීයේය.

“ස්වාමීනි,  අපි ‘සුමාගධා’ නම් පොකුණු ඉවුරෙහි සක්මන් කරන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැක මෙසේ කීවෙමු. “ඉදින් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ මෙතැනට වැඩියොත් උන්වහන්සේ අතින් මේ ප්‍රශ්නය අසන්නෙමු.
යම් ධර්මයකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් හික්මවාද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යම් ධර්මයකින් හික්මවනලද ශ්‍රාවකයෝ සතුටට පැමිණියාහු තමහට නිශ්‍රයවූ-(පිහිටවූ) මුල් ප්‍රතිපත්තියවූ ආර්‍ය්‍යමාර්ගයයි යම්ධර්මයක් ප්‍රකාශ කරද්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඒ ධර්මය කවරේද?’ යනුයි. ස්වාමීනි, අප විසින් මේ කථාව අතරතුර නවත්වනලදී. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පැමිණියෝය.

 නිග්‍රොධය, සාවද්‍ය දෘෂ්ඨියක් දැඩිසේ පිළිගෙන එයින් විමුක්තියක් වේයැයි එහිම ගිලී ඉන්නා  අන්‍යවූ ගුරුවරුන්ගේ සාවද්‍ය පිළිවෙත් අනුගමනය කරන ඔබ වැන්නෙකුට මාගේ ශ්‍රාවකයන්ට මා කියාදෙන විමුක්ති මාර්ගය වටහා ගන්නට පහසු නොවේ. එසේ හෙයින් නිග්‍රොධය, ඔබ අදහන පිළිපදින ප්‍රතිපත්තිය ගැන ඔබගේ දැඩි පාප ශෝධන ක්‍රියා  සම්බන්ධව ප්‍රශ්න අසව, කෙසේ නම් අත්ත කිලමතානු යෝගය සහ අකුසල් හරණ කිරීම මගින් විමුක්තිය ලැබේද?  කිනම් ප්‍රතිඵලයක් එම ප්‍රතිපත්තියෙන් සම්පූර්ණ වේදැයි” අසවයි කීහ.

මෙසේ කී කල්හි නිග්‍රෝධ තවුසා චෝදනා ස්වරයෙන් මහා හඬින් කෑ ගසමින්  “ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ගෙන් තමන්ගේ ඉගැන්වීම ගැන ඇසු විට එයට පිළිතුරු නොදී අසන්නාගේ ධර්මය ගැන පෙරලා ඇසීම හාස්‍ය ජනකය. ඔබවහන්සේගේ ආනුභාවය මෙවනිද?” යයි කියන විට අනෙක්  පරිබ්‍රාජකයෝද  මහත්සේ හඬ නැඟුහ.

§  8 .. එකල්හි නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජකයන්  සිය ශ්‍රාවක පරිබ්‍රාජකයන් නිශ්ශබ්ද කොට භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීයේය.

“ස්වාමීනි, අපි වීර්යයෙන් පව් පිළිකුල් කිරීම කරන්නෝ වෙමු. වීර්යයෙන් පව් පිළිකුල්කිරීම දුරැලීම වැදගත්සා බව අදහන්නෝ වමු. වීර්යයෙන් පව් හා සියළු අකුසල් දුරලමින් වාසය කරමු. ස්වාමීනි,  වීර්යයෙන් පව් දුරැලීම  කෙසේ සම්පූර්ණවේද? කෙසේ නම් අසම්පූර්ණවේදැයි?” ඇසීය.

“නිග්‍රොධය, මේ ලෝකයෙහි සමහර පැවිද්දන් ශ්‍රමනයන්  [මෙතැන් සිට ඇති චේදයේ දක්වෙන්න අත්තකිලමතානු යෝගයෙහි යෙදී විමුක්තිය ලබන්නට තැත් කල ශ්‍රමණයන්ගේ සිරිත් සමහරක්ය.] යහපත් පැවතුම්වලින් මිදුණාවූ කෑම කා අත ලොවින්නාවූ, ‘එව වහන්සයයි’ කී කල්හි නොපිළිගන්නාවූ, ‘සිටුව වහන්සැයි’ කී කල්හි නොපිළිගන්නාවූ, එලවන ලද දෙය පිළිනොගන්නාවූ, උදෙසා කරන ලද්ද නොපිළිගන්නාවූ ආරාධනාකොට දුන් දේ නොපිළිගන්නාවූ, නිර්වස්ත්‍ර තාපසයෙක් වෙයි. හෙතෙමේ පිසූ  සැලියෙන් ගත් කෙණෙහි ආහාරයක් පිදු විට ඒ  නොපිළිගණියි. සැලිමුවවිටින් නොපිළිගණියි. එලිපත අතර කොට දුන් දෙය නොපිළිගණියි. දණ්ඩක් අතර කොට දුන් දෙය නොපිළිගණියි. මොහොලක් අතර කොට දුන්දෙය නොපිළිගණියි. කෑමකන දෙදෙනකු අතුරෙන් එකෙක් දුන් දෙය පිළිනොගණියි. ගැබිනියක් විසින් දුන් දෙය නොපිළිගණියි. දරුවකුට  කිරිපොවන මවක් පිදු දෙය නොපිළිගණියි. පුරුෂයකු අතරට ගිය තැනැත්තිය විසින් දුන්දෙය නොපිළිගණියි. සම්මාදම් කළ දෙයින් කිසිවක් නොපිළිගණියි.  බල්ලෙකු ඉන්නා තැනකදී බල්ලාට නොදී  ඔහුට දුන්දෙය නොපිළිගණියි. යම්තැනක මැස්සෝ කැටි කැටිව හැසිරෙත්ද එහිදී දුන්දෙය නොපිළිගණියි. දියමස් නොපිළිගණියි. ගොඩ මස් නොපිළිගණියි. සුරාව නොබොයි. මල් ඉස්මෙන් සැදූ මත්පැන් නොබොයි. කාඩිදිය නොබොයි. ඒ තාපස තෙමේ එකම ගෙයක පිඩු සිඟන්නේ හෝ වෙයි. එකම ආහාර පිඩකින් යැපෙන්නේ හෝ වෙයි. ගෙවල් දෙකක පිඩු සිඟන්නේ හෝ වෙයි. ආහාර දෙපිඩකින් යැපන්නේ හෝ වෙයි. ගෙවල් සතක පිඩු සිඟන්නේ හෝ වෙයි. ආහාර පිඩු සතකින් යැපෙන්නේ හෝ වෙයි. එක් කුඩා බත්තැටියකින් හෝ යැපෙයි. කුඩා බත් තැටි දෙකකින් හෝ යැපෙයි. කුඩා බත්තැටි සතකින් හෝ යැපෙයි. දවසකට වරක් හෝ ආහාර ගණියි, දෙදවසකට වරක් හෝ ආහාර ගණියි. සත් දවසකට වරක් හෝ ආහාර ගණියි. මෙසේ මෙබඳුවූ අඩමසකට වරක්ද වාරභොජනයෙහි යෙදුනේ වාසය කරයි. හෙතෙමේ අමු පලා කයි. බඩහමු තණ කයි. වී ධාන්‍ය කයි. සම් කැබලි කයි. මැලියම් දිය සෙවෙල් කයි. ධාන්‍ය කුඩු කන්නේ හෝ වෙයි. දඹුබත් (දන්කුඩ) කන්නේ හෝ වෙයි. තල ආදි මුරුවට කන්නේ හෝ වෙයි. තණ කන්නේ හෝ වෙයි. ගොම කන්නේ හෝ වෙයි. වන මුල් ගෙඩි කෑම කොට ඇත්තේ හෝ යැපෙයි. ඉබේ වැටුන ගෙඩි කන්නේ හෝ වෙයි. හෙතෙම හනවැහැරී හෝ හඳී. හනවැහැරී මිශ්‍ර රෙදි හෝ හඳී. මිනියෙන් ඉවත්කළ වස්ත්‍ර හෝ දරයි. පංශුකූල වස්ත්‍ර හෝ දරයි. රුක් පතුරු හෝ දරයි. මැදින් පැලු අඳුන් දිවිසම් හෝ දරයි. නියඳ වැහැරි හෝ දරයි. පුවරු වැහැරි හෝ දරයි. හිසකේවලින් කළ කම්බිලිද දරයි. කොටිසමින් කළ කම්බිලිද දරයි. බකමුහුණු පිහාටුවලින් කළ වැහැරිද දරයි. කෙස් රැවුල් උගුලන්නේද වෙයි. කෙස්රැවුල් ඉගිලීමෙහි යෙදුනේ ආසන ඉවත් කළේ උඩුකුරුව සිටියේද වෙයි. උක්කුටික වීර්යයෙන් යුක්තවූයේ උක්කුටිකයෙන් සිටින්නේද වෙයි. කටුමත්තේ ගමන් කරන්නේ කටු ඇතිරිමතුයෙහි නිදාගැනීමද කරයි. පුවරු මත්තේ නිදාගැනීමද කරයි. කුඩා තාප්ප උස් බිම් කන්ඩි උඩ නිදාගැනීම කරන්නේද වෙයි. දූලි දැලි දරන්නේ එක පැත්තට නිදන්නේද වෙයි. එලිමහනේම වෙසෙයි. පළමුව එලු පරිදිමවූ ආසනයේ හිඳී. අසුචි කෑමෙහි යෙදුනේ අසුචිකෑම කරයි. ඇල්දිය පානය නොකරන්නේ ඇල්දිය පානය නොකරයි. උදේ දවල් සවස යන තුන් වේලෙහි පව්සේදීම පිණිස දියට බැසීමෙහි යෙදී වාසය කරයි.

නිග්‍රොධය, මෙසේ දැක්වූ වෘතයන් පැවැත්වීමෙන් අකුසල දුරු කිරීමක් වේද ? එසේ නොවේද ?
“ස්වාමීනි, ඒකාන්තයෙන් මෙසේ අසීරු වෘත රැකීමෙන් 
පව් දුරුකිරීම සම්පූර්ණ වේ මයි.”
“නිග්‍රොධය, මෙසේ අසීරු වූ වෘත රැකීමෙන් අකුසල දුරු කිරීමක් නොවන බව මම කියමි.”

උපක්ලේශයන්

§ 9. “ස්වාමීනි  මෙසේ පරිපූර්ණවූ වීර්යයෙන් පව් දුරුකිරීමෙහි  යෙදෙන අපගේ අකුසල සමුච්චේද නොවන බව ඔබ කෙසේ නම් කියන්නේද?”

 § 10.1. “නිග්‍රොධය, ඇතැම් තාපසවරු මෙසේ දුෂ්කර අත්තකිලමතානු යෝග වෘත පිරීමෙහි යෙදීමෙන් තමන්, අනුනට කල නොහැකි, අනුන් කරනවාට වඩා දුෂ්කර වෘතයක් පිරීමී ‘ යැයි සතුටට පත් වේ,  තමන් මේ දුෂ්කර තපස පිරීමෙන් තමන්ගේ අකුසල දුරු වුයේ යැයි වැරදි නිගමනයට එළඹේ. තමා අන්‍ය ශ්‍රමනයනට වඩා ඉහල බව සිතයි. අන්‍යයන් තමනට වඩා පහත් යැයි සිතයි. තමාගේ වෘතය නිසා තමා ශ්‍රේෂ්ඨ වුයේයයි සිතාගනියි. මෙසේ තපසින් මානයෙන් ඔහු තවත් අකුසල් රැස් කරයි. නිග්‍රොධය, තාපසයෙක්  යම්කිසි තපසක් සමාදන් වේද, හෙතෙමේ ඒ තපසින් සතුටු සිත් ඇත්තේ  එබඳු  අදහස් ඇත්තේ වේද නිග්‍රොධය, මේද තාපසයාගේ උපක්ලේශයෙකි.

§ 10.2.  නිග්‍රොධය, නැවතද අනිකක් කියමි. ඇතැම් අත්තකිලමතානු යෝගී වෘත පුරන්නන් තමන් එසේ දුෂ්කර වෘත පිරීම ගැන පැහැදෙන ජනයාඔහු ගැන ගුණ කියනවාට සතුටු වෙයි. ප්‍රසිද්ධියට කැමති වෙයි. ඒ ජනයා පුදන පිරිකර ට, ලාභ සත්කාර වලට සතුටු වෙයි.  එසේ හෙතෙමේ ඒ නිසා සිය තපසින් මානයෙන් මත්වෙයි. මුසපත් වෙයි. ඒ මානයෙන් මත්වුයේ ප්‍රමාදයට පැමිණෙයි. නිග්‍රොධය, තාපසයෙක් යම් තපසක් සමාදන් වෙයිද, හෙතෙමේ ඒ තපසින් මානයෙන් මත්වේද, මුසපත් වේද, ප්‍රමාදයට පැමිණේද නිග්‍රොධය, මේද තාපසයාගේ උපක්ලේශයෙකි

§ 10.3නිග්‍රොධය, නැවතද අනිකක් කියමි.  නිග්‍රොධය, එසේ කෙලෙස්තා තවන තාපසයෙක් තමාට පිරිනැමෙන ආහාර දෙකොටසකට බෙදයි. මේ ආහාර මට ප්‍රියයි, මේ ආහාර මට ප්‍රිය නොවෙයි කියා භොජනය දෙකොටසකට බෙදයි. හෙතෙමේ යමක් තමාට ප්‍රිය නොවෙයිද එය වහා ඉවත ලයි. යමක් තමාට ප්‍රියද එය කෑදර සිතින් ගැලී මුසපත්වූයේ අතිශයින් ඇලුනේ එම සිතෙහි දොස් නොදක්නේ, නුවණින් මෙනෙහි කිරීමක් නැතිව ඒ ආහාර අනුභව කරයි. නිග්‍රොධය, මේද තාපසයාගේ උපක්ලේශයෙකි. (කිලුටෙකි).

 § 10.4. නිග්‍රොධය, නැවත අනිකක් කියමි. එසේ කෙලෙස්තා තවන තාපසයෙක් ලාභ සත්කාර කීර්ති කැමැත්තේ මේ වෘත සමාදන්වීමෙන් මෙසේ දැඩි තපස්කම් කිරීමෙන් මට රජවරුද, රාජ මහාමාත්‍යයෝද, ක්ෂත්‍රියයෝද, බ්‍රාහ්මණයෝද, ගෘහපතියෝද, තීර්ථකයෝද, සත්කාර කරන්නාහුයයි බලාපොරොත්තුවෙන් තපස්කම් සමාදන් වෙයි. නිග්‍රොධය, මෙයද තාපසයාගේ උපක්ලේශයෙකි (කිලුටෙකි.) 

 § 10.5. නිග්‍රොධය, නැවතද අනිකක් කියමි. මූලබීජය (පැල වෙන මුල්) ඛන්ධබීජය (පැලවෙන කඳන්) ඵළුබීජය (පැල වෙන පුරුක්) අග්ගබීජය (පැලවෙන කරටි) පස්වැනිවූ බීජබීජය (පැලවෙන ඇට) යන මේ කවරක් වුවත් ආහාරයට ගන්නා මොවුන්ගේ මහණකම කුමක්දැයි එබඳු ආහාර පරිභෝජනයට ගන්නා අනෙක්  ශ්‍රමණයෙකුට හෝ බ්‍රාහ්මණයෙකුට හෝ දොස් නඟන්නේ වෙයිද , නිග්‍රොධය, මෙයද තාපසයාගේ උපක්ලේශයෙකි.

 § 10.6. නිග්‍රොධය නැවතද  අනිකක් කියමි. නොයෙක් උසස්  කුලයන්හි සත්කාර කරනු ලබන්නාවූ, ගරු කරනු ලබන්නාවූ, බුහුමන් කරනු ලබන්නාවූ, පුදනු ලබන්නාවූ වෙනත් තවුසකු හෝ බ්‍රාහ්මණයකු හෝ  දැක ඔහුට මෙබඳු සිතෙක් වෙයි. බොහෝවූ සිවුපසයෙන් දිවි පවත්වන්නාවූ මොහුට බොහෝ  කුලයන්හි සත්කාර කරත්, ගරුකරත්, බුහුමන් කරත්, පූජා කරත්, රළු පැවතුම් ඇති තවුස්වූ මට කුලයන්හි සත්කාර නොකරත්, ගරු නොකරත්, බුහුමන් නොකරත්, නොපුදත්. මෙසේ හෙතෙමේ කුලයන්හි ඊෂ්‍යාව හා මසුරුකම උපදවන්නේ වෙයිද නිග්‍රෝරොධය, මෙයදශ්‍රමණයෙකුගේ උපක්ලේශයකි.

 § 10.7. නිග්‍රොධය, නැවතද අනිකක් කියමි. යම් ශ්‍රමණයෙක් මිනිසුන් පහදවා ගැනීමේ අදහසින්  මිනිසුන්ට පේන තැන්වල හිඳ තපස්කම් කරයිදි මෙයද තාපසයාගේ උපක්ලේශයෙකි.

§ 10.8.නිග්‍රොධය, නැවත අනිකක් කියමි. යම් ශ්‍රමණයෙක් මේ මාගේ තපසයයි මේ මාගේ තාපසයයි තමාගේ ගුණ පෙන්වමින්කුලයන්හි හැසිරෙයිද නිග්‍රොධය, මෙයද තාපසයාගේ උපක්ලේශයෙකි.

 § 10.9. නිග්‍රොධය, නැවතද අනිකක් කියමි. ඔබට මෙය රුචි දැයි අසන ලද විට අසන්නා සතුටු කිරීමට  නොකැමති දෙයට කැමතියයි කියයි. කැමති දෙයට නොකමැතියයි කියමින් අනුන් දැන නොගන්නා සේ කිසියම් වරදක් කරයි. මෙසේ හෙතෙමේ දැන දැන බොරු කියන්නේ වෙයිද, . නිග්‍රොධය, මෙයද තාපසයාගේ උපක්ලේශයෙකි.

 § 10.10.නිග්‍රොධය, නැවතද අනිකක් කියමි.යම් ශ්‍රමණයෙක් තථාගතයන් හෝ තථාගත ශ්‍රාවකයකු ඔහුට වැටහෙන අයුරු ධර්මයක් දේශනා කලවිට ඒ නොවැටහුනයි නොපිළිගන්නේ නම් නිග්‍රොධය, මෙයද තාපසයාගේ උපක්ලේශයකි. ශ්‍රමණයෙකු  අමනාප තරහ සිත් ඇත්තෙක් වේද මෙයද එම ශ්‍රමනයාගේ  උපක්ලේශයෙකි. යම් ශ්‍රමණයෙකු ගුණමකුවූයේද,  ගුණවතුන් හා තමා සම කොට සිතන්නේ වෙයිද, අනුන් කෙරෙහි  ඊර්ෂ්‍යා කරන්නේ වෙයිද, වංචා සිත් ඇත්තේ වේද, දැඩි සේ අල්ලා ගත් දෘෂ්ඨි ඇත්තේ වේද ,  අධිකමානයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද,  ලාමක අදහස් ඇත්තේ වේද, වැරදි ඇදහීම් ඇති වූයේවේද,  උච්ඡේද දෘෂ්ටියෙන් (සංසාරයක් නැතැයි විස්වාසයෙන්) යුක්තවූයේ වෙයිද, සිය අදහස් පමණක් නිවැරදි යැයි ඒවා තරයේ අල්වා ගෙන ඉන්නේ වේද මේවාද ශ්‍රමණයෙකුට උපක්ලේශ ලෙස බාධා ලෙස පවතී. 

 § 11. නිග්‍රොධය, ඔබ මේ කරුණු ගැන කෙසේ සිතන්නේද? මේ කරුණු ඇත්තෙක් වීර්යයෙන් අකුසල දුරු කරන්නෙකු යැයි ඔබ සිතන්නේද? “

“ස්වාමීනි, එකාන්තයෙන් මේ තපොජිගුච්ඡාවෝ උපක්ලේශයෝය. මේවා එකක් හෝ තමන් තුල ඇත්තාවූ පැවිද්දෙක් වීර්යයෙන් කෙලෙස් දුරුකරන්නෙකු යැයි සලකන්නට නොහැකිය .”

“ස්වාමීනි මෙසේ වීමට ඉඩ ඇත්තේය. යම් හේතුවකින් ඇතැම් තාපසයෙක් මේ සියලු උපක්ලේශයන්ගෙන් යුක්ත වන්නේය. එක එකකින් යුක්තවීම කියනුම කවරේද?”


පරිසුද්ධ පටි
කප්පත්ත කථා

§ 12. “නිග්‍රොධය, යම් ශ්‍රමණයෙක් 

තපස්කම් සමාදන් වෙයි. හෙතෙමේ ඒ තපසින් සතුටු නොවන්නේ සම්පූර්ණවූ අදහස් ඇත්තේ නොවෙයි. නිග්‍රොධය, තාපස තෙමේ යම් තපසක් සමාදන් වෙයිද හෙතෙමේ ඒ තපසින් සතුටුනොවූයේ සම්පූර්ණ අදහස් ඇත්තේ නොවේද මෙසේ හෙතෙමේ ඒ කාරණයෙහි පිරිසිදු වූවෙක් වෙයි.

§ 14  .“නිග්‍රොධය, නැවතද අනෙකක් කියමි. තාපස තෙමේ තපස්කම් සමාදන් වෙයි. හෙතෙමේ ඒ තපසින් තමා උසස්කොට නොසලකයි. අන්‍යයා හෙලා නොදකියි. නිග්‍රොධය, තාපස තෙමේ යම් තපසක් සමාදන් වෙයිද හෙතෙමේ ඒ තපසින් තමා උසස් කොට නොසලකයිද අන්‍යයා හෙලා නොදකියිද මෙසේ හෙතෙමේ ඒ කාරණයෙහි පිරිසිදු වෙයි.
“නිග්‍රොධය, නැවතද අනෙකක් කියමි. තාපස තෙමේ තපස්කම් සමාදන් වෙයි. හෙතෙමේ ඒ තපසින් මත් නොවෙයි. ක්ලාන්ත නොවෙයි. ප්‍රමාදයට නොපැමිණෙයි. නිග්‍රොධය, තාපසතෙමේ යම් තපසක් සමාදන්වේද හෙතෙමේ ඒ තපසින් මත් නොවෙයිද මුසපත් නොවෙයිද ප්‍රමාදයට නොපැමිණෙයිද මෙසේ හෙතෙමේ ඒ කාරණයෙහිදී පිරිසිදු වෙයි.
නිග්‍රොධය, නැවතද අනෙකක් කියමි. තාපස තෙමේ තපස්කම් සමාදන් වෙයි. හෙතෙමේ ඒ තපසින් ලාභ සත්කාර කීර්ති උපදවයි. හෙතෙමේ ඒ ලාභ සත්කාර කීර්ති ඉපදවීමෙන් සතුටුවන්නේ නොවෙයි. සම්පූර්ණකළ අදහස් ඇත්තේ නොවෙයි. නිග්‍රොධය, තාපස තෙමේ යම් තපසක් සමාදන් වෙයිද, හෙතෙමේ ඒ තපසින් ලාභ සත්කාර කීර්ති උපදවයිද, හෙතෙමේ ඒ ලාභ සත්කාර කීර්ති ඉපදවීමෙන් සතුටු නොවන්නේද සම්පූර්ණ කළ අදහස් ඇත්තේ නොවෙයිද මෙසේ හෙතෙමේ ඒ කරුණෙහිදී පිරිසිදු වෙයි.
නිග්‍රොධය, නැවතද අනෙකක් කියමි. තාපස තෙමේ තපස්කම් සමාදන් වෙයි. හෙතෙමේ ඒ තපසින් ලාභ සත්කාර කීර්ති උපදවයි. හෙතෙමේ ඒ ලාභ සත්කාර කීර්ති ඉපදවීමෙන් තමන් උසස් කොට නොසලකයි. අනුන් හෙලා නොදකියි. නිග්‍රොධය, තාපස තෙමේ යම් තපසක් සමාදන් වෙයිද හෙතෙමේ ඒ තපසින් ලාභ සත්කාර කීර්ති උපදවයිද හෙතෙමේ ඒ ලාභසත්කාර කීර්ති ඉපදවීමෙන් තමා උසස් කොට නොසලකයිද, අනුන් හෙලා නොදකියිද මෙසේ හෙතෙමේ මේ කාරණයේදී පිරිසිදු වේ.
නිග්‍රොධය, නැවතද අනෙකක් කියමි. තාපස තෙමේ තපස්කම් සමාදන් වෙයි. හෙතෙමේ ඒ තපසින් ලාභ සත්කාර කීර්ති උපදවයි. හෙතෙමේ ඒ ලාභ සත්කාර කීර්ති ඉපදවීමෙන් මානයෙන් මත් නොවෙයි. මුසපත් නොවෙයි. ප්‍රමාදයට නොපැමිණෙයි. නිග්‍රොධය, තාපස තෙමේ යම් තපසක් සමාදන් වෙයිද, හෙතෙමේ ඒ තපසින් ලාභ සත්කාර කීර්ති උපදවයිද, හෙතෙමේ ඒ ලාභ සත්කාර කීර්ති ඉපදවීමෙන් මාන වශයෙන් මත් නොවෙයිද මුසපත් නොවෙයිද, ප්‍රමාදයට නොපැමිණෙයිද මෙසේ හෙතෙමේ ඒ කාරණයෙහිදී පිරිසිදු වෙයි.
“නිග්‍රොධය, නැවතද අනෙකක් කියමි. තාපස තෙමේ තපස්කම් සමාදන්වෙයි. හෙතෙමේ මේ මට ප්‍රියයි මේ මට ප්‍රිය නොවෙයි කියා කෑම දෙකොටසකට නොබෙදයි. හෙතෙමේ තමාට යමක් ප්‍රිය නොවෙයිද එය බලාපොරොත්තු රහිතව දුරු කරයි. යමක් තමාට ප්‍රියද එය මත් නොවූයේ, මුසපත් නොවූයේ, අතිශයින් නොඇලුනේ, දොස් දක්නාසුලු වූයේ, නුවණින් මෙනෙහි කිරීමෙන් අනුභව කරයිද හෙතෙමේ ඒ කාරණයෙහිදී පිරිසිදු වෙයි.
නිග්‍රොධය නැවතද අනෙකක් කියමි. තාපසතෙමේ ‘මට රජවරුද, රාජ මහාමාත්‍යයෝද, ක්ෂත්‍රියයෝද, බ්‍රාහ්මණයෝද, ගෘහපතියෝද යන මොව්හු සත්කාර කරන්නාහුය’යි තපස්කම් සමාදන් නොවෙයිද, හෙතෙමේ ඒ කාරණයෙහිදී පිරිසිදු වෙයි
“නිග්‍රොධය, නැවතද අනෙකක් කියමි. “මූලබීජය, ඛන්ධබීජය, ඵලු බීජය, අග්ග බීජය, පස්වැනිවූ බීජ බීජය යන මේ සියල්ල කා දමන හෙන පහරක් වැනි කුළුදත් ඇති මොවුන්ගේ මහණකම කුමක්දැ”යි අනික් ශ්‍රමණයකුට හෝ බ්‍රාහ්මණයෙකුට හෝ දොස් නඟන්නේ නොවෙයිද හෙතෙමේ මෙසේ ඒ කාරණයේදී පිරිසිදු වෙයි.
“නිග්‍රොධය, නැවතද අනෙකක් කියමි. තාපසතෙමේ කුලයන්හි සත්කාර කරනු ලබන්නාවූ ගරු කරනු ලබන්නාවූ බුහුමන් කරනු ලබන්නාවූ පූජා කරනු ලබන්නාවූ එක්තරා ශ්‍රමණයකු හෝ බ්‍රාහ්මණයකු දකී. දැක, ඔහුට මෙසේ නොසිතෙයි. “බොහෝවූ සිවුපසයෙන් දිවි පත්වන්නාවූ මොහුට කුලයන්හි සත්කාර කරත්, ගරු කරත්, බුහුමන් කරත්, පූජා කරත්, රළු පැවතුම් ඇති තාපසයෙක්වූ මට කුලයන්හි සත්කාර නොකරත්, ගරු නොකරත්, බුහුමන් නොකරත්, පූජා නොකරත්ය”යි හෙතෙමේ මෙසේ කුලයන්හි ඊර්ෂ්‍යාව හා මසුරු බව නූපදවයිද, මෙසේ හෙතෙමේ ඒ කාරණයෙහිදී පිරිසිදු වෙයි

§  8  . “නිග්‍රොධය, නැවතද අනෙකක් කියමි. තාපස තෙමේ මිනිසුන්ට පේන තැන්වල තපස්කම් නොකරයිද මෙසේ හෙතෙමේ ඒ කාරණයෙහිදී පිරිසිදු වේ.
“නිග්‍රොධය, නැවතද අනෙකක් කියමි. තාපස තෙමේ මේ මාගේ තපසයයි, මේ මාගේ තපසයයි, තමාගේ ගුණ පෙන්වමින් කුලයන්හි නොහැසිරේද මෙසේ හෙතෙමේ ඒ කාරණයෙහිදී පිරිසිදු වෙයි.
“නිග්‍රොධය, නැවතද අනෙකක් කියමි. ඔබට මෙය රුචිදැයි විචාරන ලද්දේ නොකැමති දෙයට හෝ කැමතියයි නොකියයිද, කැමති දෙයට නොකැමතියයි හෝ නොකියයිද සැඟවී කිසිවක් නොකරයිද, මෙසේ හෙතෙමේ දැන දැන බොරු නොකියන්නේ වෙයිද, මෙපරිද්දෙන් හෙතෙමේ ඒ කාරණයෙහිදී පිරිසිදු වෙයි.
“නිග්‍රොධය, නැවතද අනෙකක් කියමි. තාපස තෙමේ ධර්මය දෙශනා කරන්නාවූ තථාගතයන් වහන්සේගේ හෝ තථාගත ශ්‍රාවකයකුගේ හෝ සතුටුවිය යුතු ශාන්ත ධර්ම ක්‍රමයට සතුටු වෙයි. මෙසේ හෙතෙමේ ඒ කාරණයෙහිදී පිරිසිදු වෙයි.
“නිග්‍රොධය, නැවතද අනෙකක් කියමි. තාපසතෙමේ ක්‍රොධ නොකරන්නේ, බද්ධ වෛර නැත්තේ වෙයි. නිග්‍රොධය තාපසතෙමේ යම් හෙයකින් ක්‍රොධ නොකරන්නේ, බද්ධවෛර නැත්තේ වේද හෙතෙමේ ඒ කාරණයෙහිදී පිරිසිදු වෙයි.
“නිග්‍රොධය, නැවතද අනෙකක් කියමි. තාපස තෙමේ ගුණමකු නොවූයේ ගුණවතුන් හා තමා සම කොට නොසිතන්නේ වෙයි. ඊර්ෂ්‍යා නැත්තේ මසුරු නොවූයේ වෙයි. කෛරාටික නොවූයේ අනුන් නොරවටන්නේ වෙයි. තදනොවූයේ අධික මාන නැත්තේ වෙයි. ලාමක අදහස් නැත්තේ ලාමක අදහස්වලට වසඟ නොවූයේ වෙයි. වැරදි ඇදහීම් ඇති නොවූයේ උච්ඡේද දෘෂ්ටියෙන් (සංසාරයක් නැතැයි විස්වාස කිරීමෙන්) යුක්ත නොවූයේ වෙයි. දෘෂ්ටිය උසුලා සිටීම නොකරන්නේ එය දැඩිව අල්ලා නොගන්නේ එය ලෙහෙසියෙන් දුරලිය හැක්කේ වෙයි. නිග්‍රොධය, තාපස තෙමේ යම් හෙයකින් ස්වකීය දෘෂ්ටිය උසුලා සිටීම නොකරන්නේ එය දැඩිව අල්ලා නොගන්නේ එය ලෙහෙසියෙන් දුරලිය හැක්කේ වේද හෙතෙමේ ඒ කාරණයෙහිදී පිරිසිදු වෙයි.
“නිග්‍රොධය, නුඹ ඒ කුමකැයි සිතන්නෙහිද, ඉඳින් මෙසේ ඇති කල්හි වීර්යයෙන් පව් දුරු කිරීම (තපො ජිගුච්ඡාව) පිරිසිදු වේද? නැතහොත් අපිරිසිදු වේද?”
“ස්වාමීනි, එකාන්තයෙන්ම මෙසේ ඇති කල්හි තපොජි ගුච්ඡාව පිරිසිදු වන්නේය. අපිරිසිදු නොවන්නේය. උතුම් බවට පැමිණියේද සාර බවට පැමිණියේද වෙයි. “නිග්‍රොධය, මෙපමණකින් තපොජිගුච්ඡාව (වීර්යයෙන් පව් දුරුකිරීම) උතුම් බවට පැමිණියේද සාර බවට පැමිණියේද නොවෙයි. එතකුදු උවත් ගසක සුඹුලක් බවට පැමිණියේය”යි කීහ
පරිසුද්ධ තචප්පත්ත කථා
“ස්වාමීනි, කෙසේ නම් තපොජිගුච්ඡාව (වීර්යයෙන් පව් දුරු කිරීම) උතුම් බවටද සාර බවට පැමිණියේ වේද ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මට තපොජිගුච්ඡාව උතුම් බවටද සාර බවටද පමුණුවා ධර්මය දෙශනා කරනසේක් නම් යහපතියි කීය.”

§  8  . “නිග්‍රොධය, මේ ලොකයෙහි තාපස තෙමේ ‘චාතුයාම’ නම් සංවරයෙන් සංවර වූයේ වෙයි. නිග්‍රොධය තාපස තෙමේ කෙසේනම් ‘චාතුයාම’ සංවරයෙන් යුක්තවූයේවේද? නිග්‍රොධය, මේ ලොකයෙහි තාපසතෙමේ ප්‍රාණඝාත නොකරයිද ප්‍රාණඝාත නොකරවයිද ප්‍රාණඝාත කරන්නාහට අනුබල නොදෙයිද, නොදුන් දෙය නොගනියිද නොදුන් දෙය අනුන් ලවා නොගන්වයිද නොදුන් දෙය ගන්නාහට අනුබල නොදෙන්නේද, බොරු නොකියයිද අනුන් ලවා බොරු නොකියවයිද බොරු කියන්නාහට අනුබල නොදෙයිද, පංචකාම සැප සේවනය නොකරයිද අනුන් ලවා පංචකාම සැප සේවනය නොකරවයිද පංචකාම සැප සේවනය කරන්නාහට අනුබල නොදෙන්නේ වෙයිද, නිග්‍රොධය, මෙසේ තාපස තෙමේ චාතුයාම නම් සංවරයෙන් සංවර වූයේ වෙයි. ඔහුගේ තපස් බැව්හි වැඩෙන ස්වභාවය ඇත්තේ වෙයි. සීලය මතුමත්තේ වඩයි. ගිහි බවට නොපැමිණෙයි. හෙතෙමේ වනය, වෘක්ෂ මූලය, පර්වතය, කඳුරැලිය, පර්වත ගුහාය, ඈත වනය, එලිමහන්ය, පිදුරු ගොඩය යන මේ විවේක තැනක් සේවනය කරයි. හෙතෙමේ පිණ්ඩපාතයෙන් හැරී ආයේ දවල් භොජනයෙන් පසු, පසුබත් කාලයෙහි (සවස්කාලයේ) එරමිනිය ගොතා කය කෙලින් තබා සිහි එළවා හිඳගනියි, හෙතෙමේ ආත්ම නම්වූ ලොකයෙහි ආසාව දුරු කොට පහවූ ආසාව ඇති සිතින් වාසයකරයි. ආසාවෙන් සිත පිරිසිදුකරයි. ක්‍රොධයෙන් හටගත් හිතේ අපිරිසිදු භාවය දුරුකොට ක්‍රොධ රහිත සිත් ඇත්තේ වාසය කරයි. සියලු සත්වයන් කෙරෙහි හිතානුකම්පා ඇත්තේ ක්‍රොධයෙන් හටගත් හිතේ අපිරිසිදු භාවයෙන් සිත පිරිසිදු කරයි. අලස භාවය දුරුකොට පහවූ අලස භාවය ඇත්තේ වාසය කරයි. ආලොක සංඥා ඇත්තේ සිහි ඇත්තේ උතුම් ප්‍රඥා ඇත්තේ අලස භාවයෙන් සිත පිරිසිදු කරයි. සිතේ චංචලකම හා පසුතැවීම දුරුකොට නොවිසිර යන සිත් ඇතිව වාසය කරයි. ඇතුළත සංසිඳුනු සිත් ඇත්තේ සිතේ විසිරයාමෙන් හා පසුතැවීමෙන් සිත පිරිසිදු කරයි. විචිකිච්ඡාව (සැකය) දුරුකොට එතර කළ විචිකිච්ඡා ඇත්තේ වාසය කරයි. කුසල ධර්මයන්හි කෙසේ කෙසේදැයි පැවැති සැකයෙන් සිත පිරිසිදු කරයි

හෙතෙමේ සිත කිලුටු කරන්නාවූ ප්‍රඥාව දුර්වල කරන්නාවූ මේ පංචනීවරණයන් දුරු කොට මෛත්‍රි සහගත සිතින් එක් දිසාවක් පතුරුවා වාසය කරයි. එසේම දෙවෙනි දිසාවද එසේම තුන්වන දිසාවද, සතරවන දිසාවද, උඩ යට සරස යන සෑම තැන සියලු ලොක සත්වයා කෙරෙහි විසාලවූ මහත්ගතවූ අප්‍රමාණවූ අවෛරීවූ, ක්‍රොධ රහිතවූ මෛත්‍රී සහගත සිතින් වාසය කරයි. කරුණා සහගත සිතින්, මුදිතා සහගත සිතින්, උපෙක්ෂා සහගත සිතින් එක් දිසාවක් පතුරුවා වාසය කරයි. එසේම දෙවෙනි තුන්වෙනි සතරවැනි දිසාද මෙසේ උඩ යට සරස යන සෑම තැන සියලු ලෝක සත්වයා කෙරෙහි විශාලවූ, මහද්ගතවූ අප්‍රමාණවූ ක්‍රොධ නැතිවූ උපෙක්ෂා සහගත සිත පතුරුවා වාසය කරයි. නිග්‍රොධය, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද? ඉඳින් මෙසේ ඇති කල්හි තපොජිගුච්ඡාව (වීර්යයෙන් පව් දුරුකිරීම) පිරිසිදුද, නැතහොත් අපිරිසිදුද?
“ස්වාමීනි, ඒකාන්තයෙන්ම මෙසේ ඇති කල්හි තපොජි ගුච්ඡාව (වීර්යයෙන් පව් දුරුකිරීම) පිරිසිදු වෙයි. අපිරිසිදු නොවෙයි. උතුම් වූයේද, සාර වූයේද වෙයි. “නිග්‍රොධය, මෙපමණකින් තපොජිගුච්ඡාව (වීර්යයෙන් පව් දුරු කිරීම) උතුම් වූයේද සාර වූයේද නොවෙයි. ගසේ පොත්ත වැනි බවට පැමිණියේ වෙයි.”


පරිසුද්ධඵෙග්ගුප්පත්තකථා


ස්වාමීනි, කොපමණකින් තපොජිගුච්ඡාව (වීර්යයෙන් පව් දුරු කිරීම) උතුම් බවට පැමිණියේ සාර බවට පැමිණියේ වෙයිද? ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, තපොජිගුච්ඡාව (වීර්යයෙන් පව් දුරුකිරීම) උතුම් බවටද සාර බවටද පමුණුවා ධර්මදෙශනා කරත් නම් යහපති.”

§  8  .“නිග්‍රොධය, මේ ලොකයෙහි තාපස තෙමේ චාතුයාම නම් සංවරයෙන් සංවර වූයේ වෙයි. නිග්‍රොධය, කෙසේ නම් තාපස තෙමේ චාතුයාම සංවරයෙන් සංවර වූයේ නම් වේද?
“නිග්‍රොධය, මේ ලොකයෙහි තාපස තෙමේ ප්‍රාණඝාත නොකරයිද, ප්‍රාණඝාත නොකරවයිද, ප්‍රාණඝාත කරන්නාහට අනුබල නොදෙයිද, නොදුන් දෙය නොගනියිද, නොදුන් දෙය අනුන් ලවා නොගන්නවයිද, නොදුන් දෙය ගන්නාහට අනුබල නොදෙන්නේ වෙයිද, බොරු නොකියයිද, අනුන් ලවා බොරු නොකියවයිද, බොරු කියන්නාහට අනුබල නොදෙයිද, පංචකාම සැප සේවනය නොකරයිද, අනුන් ලවා පංචකාම සැප සේවනය නොකරවයිද, පංචකාම සැප සේවනය කරන්නා හට අනුබල නොදෙන්නේ වෙයිද, නිග්‍රොධය, යම් හේතුවකින් තාපස තෙමේ මෙසේ චාතුයාම සංවරයෙන් සංවර වූයේ වෙයි නම් මේද ඔහුගේ තපස් බවෙකි. හෙතෙමේ සීලය මතු මත්තේ වඩයි, ගිහි භාවයට නොපැමිණෙයි,

හෙතෙමේ, වනය, වෘක්ෂමූලය, පර්වතය, කඳුරැලිය, පර්වත ගුහාය, සොහොනය, වනයේ ඈතය, එලිමහන්ය, පිදුරු ගොඩය යන විවේක ස්ථානයක් සේවනය කරයි, හෙතෙමේ පිණ්ඩපාතයෙන් හැරී ආයේ භොජනයෙන් පසු සවස්වරුවේ එරමිනිය ගොතා කය කෙලින් තබා සිහි එළවා හිඳගනියි. හෙතෙමේ ආත්ම නම්වූ ලොකයෙහි ආසාව දුරුකොට පහවූ ආසාව ඇති සිතින් වාසයකරයි. ආසාවෙන් සිත පිරිසිදු කරයි. ක්‍රොධයෙන් හටගත් හිතේ අපිරිසිදු භාවය දුරුකොට ක්‍රොධයෙන් වෙන්වූ සිත් ඇතිව වාසය කරයි. සියලු සත්වයන් කෙරෙහි හිතානුකම්පා ඇත්තේ ක්‍රොධයෙන් හටගත් සිතේ අපිරිසිදු භාවයෙන් සිත පිරිසිදු කරයි. අලසභාවය දුරුකොට පහවූ අලස භාවය ඇතිව වාසය කරයි. ආලොක සංඥා ඇත්තේ සිහි ඇත්තේ උතුම් ප්‍රඥා ඇත්තේ අලස භාවයෙන් සිත පිරිසිදු කරයි. සිතේ විසිරයාම හා පසුතැවීම දුරුකොට සිතේ විසිරයාම හා පසුතැවීම්ද නැත්තේ වාසය කරයි. ඇතුළත සංසිඳුනු සිත් ඇත්තේ සිතේ විසිරයාම හා පසුතැවීමෙන් සිත පිරිසිදු කරයි. විචිකිච්ඡාව (සැකය) දුරුකොට එතරකළ විචිකිච්ඡා ඇත්තේ වාසය කරයි. කුසල ධර්මයන්හි කෙසේ කෙසේදැයි පැවැති සැකයෙන් සිත පිරිසිදු කරයි.

හෙතෙමේ සිත කිලුටු කරන්නාවූ ප්‍රඥාව දුර්වල කරන්නාවූ මේ පංච නීවරණයන් දුරුකොට මෛත්‍රී සහගත සිතින් එක් දිසාවක් පතුරුවා වාසය කරයි. එසේම දෙවෙනි දිසාවද එසේම තුන්වන දිසාවද, එසේම සතරවන දිසාවද උඩ යට සරස යන සෑම තැන සියලු ලොක සත්වයා කෙරෙහි විසාලවූ, මහත්වූ, අප්‍රමාණවූ, අවෛරීවූ ක්‍රොධ රහිතවූ මෛත්‍රි සහගත සිතින් වාසය කරයි. කරුණාසහගත සිතින් මුදිතා සහගත සිතින් උපෙක්ෂාසහගත සිතින් එක් දිසාවක් පතුරුවා වාසය කරයි. එසේම දෙවෙනි තුන්වෙනි සතරවෙනි දිසාද මෙසේ උඩ යට සරස යන සෑම තැන සියලු ලෝක සත්වයා කෙරෙහි විශාලවූ මහද්ගතවූ අප්‍රමාණවූ ක්‍රොධ නැතිවූ උපෙක්ෂා සහගත සිත පතුරුවා වාසය කරයි.
හෙතෙමේ නානා ප්‍රකාරවූ පූර්වෙනිවාස (පෙර විසූ ජාති පිළිවෙළ) සිහි කරයි. ඒ කෙසේද? ජාති එකක්ද ජාති දෙකක්ද, ජාති තුණක්ද, ජාති සතරක්ද, ජාති පසක්ද, ජාති දශයක්ද, ජාති විස්සක්ද ජාති තිසක්ද ජාති සතළිසක්ද ජාති පණසක්ද, ජාති සියයක්ද, ජාති දහසක්ද, ජාති ලක්ෂයක්ද, නොයෙක් ජාති සිය ගණන්ද, නොයෙක් ජාති දහස් ගණන්ද, නොයෙක් ජාති ලක්ෂ ගණන්ද, නොයෙක් සංවෘත (විනාශ වන) කල්පද, නොයෙක් විවෘත (වැඩෙන) කල්පද, නොයෙක් සංවෘත විවෘත (විනාශවන වැඩෙන) කල්පද, අසුවල් තැන උපන්නෙමි, එතැන්හි මෙනම් ඇත්තේ වීමි. මෙනම් ගොත්‍ර ඇත්තේ වීමි, මෙබඳු වර්ණ ඇත්තේ වීමි, මෙබඳු ආහාර ඇත්තේ වීමි, මෙබඳු දුක් සැප විඳින්නේ වීමි, මෙපමණ ආයු කෙළවර කොට ඇත්තේ වීමි. එයින් චුතවූයේ අසුවල් තැන උපන්නේ වීමි. එහිදු මෙනම් ඇත්තේ මෙබඳු ගොත්‍ර ඇත්තේ මෙබඳු වර්ණ ඇත්තේ, මෙබඳු ආහාර ඇත්තේ, මෙවැනි දුක් සැප විඳින්නේ මෙබඳු ආයු කෙළවර කොට ඇත්තේ වීමි. එයින් චුතවූයේ මෙහි උපන්නෙමියි මෙසේ ආකාර සහිතව, තේරුම් සහිතව නොයෙක් ආකාර පෙර විසූ ජාති පිළිවෙළ සිහි කරයි. නිග්‍රොධය, නුඹ එය කුමකැයි සිතන්නෙහිද? ඉඳින් මෙසේ ඇති කල්හි තපොජිගුච්ඡාව (වීර්යයෙන් පව් දුරුකිරීම) පිරිසිදු වේද? අපිරිසිදුවේද”
“ස්වාමීනි, එකාන්තයෙන්ම මෙසේ ඇති කල්හි තපොජිගුච්ඡාව (වීර්යයෙන් පව් දුරුකිරීම) පිරිසිදු වෙයි, අපිරිසිදු නොවෙයි. උතුම්ද වෙයි. සාරද වෙයි.”
“නිග්‍රොධය, මෙපමණකින්ම තපොජිගුච්ඡාව (වීර්යයෙන් පව් දුරුකිරීම) උතුම්ද සාරද නොවෙයි. එතකුදු වුවත් ගසේ එලය වැනි බවට පැමිණියේ වෙයි.

පරිසුද්ධ අග්ගප්පත්ත සාරප්පත්තකථා

§  8  . “ස්වාමීනි, කොපමණකින් වනාහි තපොජිගුච්ඡාව (වීර්යයෙන් පව් දුරුකිරීම) උතුම් බවට පැමිණියේ වේද, සාර බවට පැමිණියේ වේද, ස්වාමීනි භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මට තපොජිගුච්ඡාව (වීර්යයෙන් පව් දුරුකිරීම) උතුම් බවටද සාර බවටද පමුණුවා ධර්මදෙශනා කරණසේක් නම් යහපති.”
“නිග්‍රොධය, මේ ලොකයෙහි තාපස තෙමේ චාතුයාම සංවරයෙන් සංවර වූයේ වෙයි. නිග්‍රොධය තාපස තෙමේ කෙසේනම් චාතුයාම සංවරයෙන් යුක්තවූයේ වේද? නිග්‍රොධය, මේ ලොකයෙහි තාපස තෙමේ ප්‍රාණඝාත නොකරයිද ප්‍රාණ ඝාත නොකරවයිද ප්‍රාණඝාත කරන්නාහට අනුබල නොදෙයිද, නොදුන් දෙය නොගනියිද නොදුන් දෙය අනුන් ලවා නොගන්වයිද නොදුන් දෙය ගන්නාහට අනුබල නොදෙන්නේද, බොරු නොකියයිද, අනුන් ලවා බොරු නොකියවයිද, බොරු කියන්නාහට අනුබල නොදෙයිද, පංචකාම සැප සේවනය නොකරයිද, අනුන් ලවා පංචකාම සැප සේවනය නොකරයිද, පංච කාමසැප සේවනය කරන්නාහට අනුබල නොදෙන්නේ වෙයිද, නිග්‍රොධය, මෙසේ තාපස තෙමේ චාතුයාම සංවරයෙන් සංවර වූයේ වෙයි. ඔහුගේ තපස් බැව්හි වැඩෙන ස්වභාවය ඇත්තේ වෙයි. සීලය මතුමත්තේ වඩයි. ගිහිභාවයට නොපැමිණෙයි.

හෙතෙමේ වනය, වෘක්ෂමූලය, පර්වතය, කඳුරැලිය, පර්වත ගුහාය, සොහොනය, වනයේ ඈතය, එළිමහන්ය, පිදුරුගොඩය යන විවේක ස්ථානයක් සේවනය කරයි. හෙතෙමේ පිණ්ඩපාතයෙන් හැරී ආයේ සවස්වරුවෙහි එරමිනියා ගොතා කය කෙළින් තබා සිහිඑළවා හිඳගනියි. හෙතෙමේ ආත්ම නම්වූ ලොකයෙහි ආසාව දුරුකොට පහවූ ආසාව ඇතිව සිතින් වාසය කරයි. ආසාවෙන් සිත පිරිසිදු කරයි. ක්‍රොධයෙන් හටගත් හිතේ අපිරිසිදු භාවය දුරුකොට ක්‍රොධයෙන් වෙන්වූ සිත් ඇත්තේ වාසය කරයි. සියලු සත්වයන් කෙරෙහි හිතානුකම්පා ඇත්තේ ක්‍රොධයෙන් හටගත් සිතේ අපිරිසිදු භාවයෙන් සිත පිරිසිදු කරයි. අලසභාවය දුරුකොට පහවූ අලසභාවය ඇත්තේ වාසය කරයි. ආලොක සංඥා ඇත්තේ සිහි ඇත්තේ උතුම් ප්‍රඥා ඇත්තේ අලසභාවයෙන් සිත පිරිසිදු කරයි. නොසන්සුන්කම හා පසුතැවීම දුරුකොට නොසන්සුන්කම නැත්තේ වාසය කරයි. ඇතුලත සංසිඳුනු සිත් ඇත්තේ නොසන්සුන්කම හා පසුතැවීමෙන් සිත පිරිසිදු කරයි. විචිකිච්ඡාව (සැකය) දුරුකොට එතර කළ විචිකිච්ඡා ඇත්තේ වාසයකරයි. කුසල ධර්මයන්හි කෙසේ කෙසේදැයි පැවති සැකයෙන් සිත පිරිසිදු කරයි. හෙතෙමේ හිත කිලුටුකරන්නාවූ ප්‍රඥාව දුර්වල කරන්නාවූ මේ පංචනීවරණයන් දුරුකොට මෛත්‍රී සහගත සිතින් එක්දිසාවක් පතුරුවා වාසය කරයි. එසේම දෙවෙනි දිසාවද එසේම තුන්වන දිසාවද එසේම සතරවන දිසාවද උඩ යට සරස යන සැමතැන සියලු ලොක සත්වයා කෙරෙහි විශාලවූ අප්‍රමාණවූ අවෛරීවූ ක්‍රොධ රහිතවූ මෛත්‍රි සහගත සිතින් වාසය කරයි. කරුණා සහගත සිතින්, මුදිතා සහගත සිතින්, උපෙක්ෂා සහගත සිතින්, එක් දිසාවක් පතුරුවා වාසය කරයි. එසේම දෙවෙනි තුන්වැනි සතරවැනි දිසාද මෙසේ උඩ යට සරස යන සෑම තැන සියලු ලෝක සත්වයා කෙරෙහි විශාලවූ, මහත්ගතවූ, අප්‍රමාණවූ ක්‍රොධ නැතිවූ හිංසා රහිතවූ උපෙක්ෂා සහගත සිත පතුරුවා වාසය කරයි. හෙතෙමේ නානාප්‍රකාරවූ පූර්වෙනිවාසය සිහිකරයි. ඒ කෙසේද? ජාති එකක්ද, ජාති දෙකක්ද, ජාති තුණක්ද, ජාති සතරක්ද, ජාති පසක්ද, ජාති දශයක්ද, ජාති විස්සක්ද, ජාති තිසක්ද, ජාති සතළිසක්ද, ජාති පණසක්ද, ජාති සියයක්ද, ජාති දහසක්ද, ජාති ලක්ෂයක්ද, නොයෙක් ජාති සිය ගණන්ද, නොයෙක් ජාති දහස් ගණන්ද, නොයෙක් ජාති ලක්ෂ ගණන්ද, නොයෙක් සංවෘත (විනාශ වන) කල්පද, නොයෙක් විවෘත (වැඩෙන) කල්පද, නොයෙක් සංවෘත විවෘත (විනාශවන වැඩෙන) කල්පද, අසුවල් තැන උපන්මි, එතැන්හි මෙනම් ඇත්තේ වීමි. මෙනම් ගොත්‍ර ඇත්තේ වීමි, මෙබඳු වර්ණ ඇත්තේ වීමි, මෙබඳු ආහාර ඇත්තේ වීමි, මෙබඳු දුක් සැප විඳින්නේ වීමි, මෙපමණ ආයු කෙළවර කොට ඇත්තේ වීමි. එයින් චුත වූයේ අසුවල් තැන උපන්නේ වීමි. එහිදු මෙනම් ඇත්තේ මෙබඳු ගොත්‍ර ඇත්තේ මෙබඳු වර්ණ ඇත්තේ, මෙබඳු ආහාර ඇත්තේ, මෙවැනි දුක් සැප විඳින්නේ මෙබඳු ආයු කෙළවර කොට ඇත්තේ වීමි. එයින්ද චුතවූයේ මෙහි උපන්නෙමියි මෙසේ ආකාර සහිතව, තේරුම් සහිතව අනෙක ප්‍රකාර පූර්වෙනිවාසානුස් මෘතිය (පෙර විසූ ජාති පිළිවෙළ) සිහි කරයි.

හෙතෙමේ පිරිසිදුවූ මිනිස්ඇස ඉක්මෙව්වාවූ දිව්‍යඥානයෙන් චුත වන්නාවූද, උපදින්නාවූද, හීනවූද, උසස්වූද, යහපත් වර්ණ ඇත්තාවූද, දුර්වර්ණවූද, යහපත් ගති ඇත්තාවූද, නපුරු ගති ඇත්තාවූද, කම්වූ පරිදි මිය පරලොව යන්නාවූද, සත්වයන් දැනගනී. “පින්වත්නි, මේ සත්වයෝ ඒකාන්තයෙන් කයින් කරන දුශ්චරිතයෙන් යුක්තවූවාහු, වචනයෙන් කරන දුශ්චරිතයෙන් යුක්තවූවාහු, සිතින් කරන දුශ්චරිතයෙන් යුක්තවූවාහු, ආර්යයන්ට දොස් කියන්නාහු, වැරදි ඇදහීම් ඇතිවූවාහු, මිථ්‍යාදෘෂ්ටි කර්ම සමාදන් වූවාහු ශරීරයාගේ භෙදයෙන් මරණින් මතු දුර්ගති නම්වූ විනාසයට පැමිණෙන්නා වූ නිරයෙහි උපන්නාහ. පින්වත්නි මේ සත්වයෝ වනාහි කයින් කරන සුචරිතයෙන් යුක්තවූවාහු, වචනයෙන් කරන සුචරිතයෙන් යුක්තවූවාහු, සිතින් කරන සුචරිතයෙන් යුක්තවූවාහු, ආර්යයන්ට දොස් නොකියන්නාහු සත්‍යවූ දැකීම් ඇත්තාහු, සම්‍යක් දෘෂ්ටි කර්ම සමාදන් වූවාහු ශරීරයාගේ භෙදයෙන් මරණින් මතු යහපත් ගති ඇති ස්වර්ග ලොකයෙහි උපන්නාහුය”යි දකී.
“නිග්‍රොධය, ඒකුමකැයි සිතන්නෙහිද? ඉඳින් මෙසේ ඇති කල්හි තපොජිගුච්ඡාව (වීර්යයෙන් පව් දුරුකිරීම) පිරිසිදු වේද? අපිරිසිදු වේද?” “ස්වාමීනි, එකාන්තයෙන්ම මෙසේ ඇති කල්හි තපොජිගුච්ඡාව පිරිසිදු වෙයි. අපිරිසිදු නොවෙයි. උතුම් වූයේද සාර වූයේද වෙයි.
“නිග්‍රොධය, මෙපමණකින්ම තපොජිගුච්ඡාව උතුම් වූයේද සාර වූයේද වෙ”යි
“නිග්‍රොධය, යම් ධර්මයකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් හික්මවයිද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් හික්මවනලද ඒ ශ්‍රාවකයෝ අස්වැසීමට පැමිණ යම් ධර්මයක් ආර්‍ය්‍ය මාර්ගයට මුල්වේයයි ප්‍රකාශ කරද්ද ඒ ධර්මය කුමක්දැයි යන මෙය තා විසින් මා අතින් විචාරණ ලද්දේය. මම යම් ධර්ම ක්‍රමයකින් ශ්‍රාවකයන් හික්මවම්ද, මා විසින් යම් ධර්ම ක්‍රමයකින් හික්මවන ලද ශ්‍රාවකයෝ අස්වැසීමට පැමිණ යම් ධර්මයක් ආර්‍ය්‍යමාර්ගයට මුල්වේයයි ප්‍රකාශ කරද්ද, ඒ ධර්මක්‍රම මෙසේ ඉතා උතුම්ද ඉතා ප්‍රණීතද වෙයි.” මෙසේ කී කල්හි “මේ කාරණයෙහිලා ආචාර්‍ය්‍යයන් වහන්සේ සහිත අප නැසෙමු. ආචාර්‍ය්‍යයන් වහන්සේ සහිත අපි විනාශවෙමු. අපි මීට වඩා අතිශයින් උතුම් ධර්මයක් නොදනිමුයි” කියා ඒ පරිබ්‍රාජකයෝ මහත්සේ ශබ්ද නැගූහ

නිග්‍රොධස්ස පජ්ඣායනං

§  8  . “සන්ධාන ගෘහපති තෙමේ, දැන් එකාන්තයෙන් මේ අන්‍යතීර්ථක පරිබ්‍රාජකයෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනය මනා කොට අසත්. එයට කන් නමත්. අවබොධ කිරීමේ සිත එළවත්යයි යම් අවස්ථාවක දැනගත්තේද, එකල්හි හෙතෙමේ නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජකයාට මෙසේ කීයේය. “වහන්ස නිග්‍රොධය, ඔබ මට මෙසේ කීයේ නොවේද, “එසේ නම් ගෘහපතිය දැන ගන්න. ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ කරවකු හා කථාබස් කෙරේද? කවරකු හා කථාකෙරේද? කවරකු හා කථාකර උත්තරයට උත්තර දීමෙන් සමත් බවට පැමිණේද? ශ්‍රමණ ගෞතමයන් බෝමුලදී ලත් නුවණ වනාන්තරයෙහි තනිව විසීමෙන් විනාශ වීය. ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ විශාරද බවක් නැති බැවින් පිරිසට පැමිණීමට අසමර්ථය. කිසිවකු තමන් අතින් ප්‍රශ්න අසතිය යන බියෙන් ගම් කෙළවර වාසස්ථාන සේවනය කරයි. කිසිවක් ඇඟ වැද්දෝයි බියෙන් අයින් වෙවී යන එකැස් කණ ගවදෙනක් මෙනි. එපරිද්දෙන් ශ්‍රමණ භවත් ගෞතම යන්ගේ ප්‍රඥාව වනාන්තරයෙහිදී නැසුණීය.
ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ පිරිස්හි නොහැසිරෙන්නෙකි. කථා බස් කිරීමට සුදුසු නොවෙයි. හෙතෙමේ ගම්හි වාස ස්ථාන සේවනය නොකරයි. ගෘහපතිය, එසේ නම් ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ මේ පිරිසට පැමිණියොත් එක ප්‍රශ්නයෙන්ම කට පියවන්නමු. ඔහු හිස් කලයක් මෙන් පෙරළන්නෙමු”යි කීයෙහිය.’
“ස්වාමීනි, අර්හත්වූ සම්‍යක් සම්බුද්ධවූ ඒ මේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙහි පැමිණියෝය. උන්වහන්සේ පිරිස්හි නොහැසිරෙන්නෙක් කරව්. අයින් වෙවී යන එකැස් ගවදෙනක් මෙන් කරව්. එකම ප්‍රශ්නයෙන් උන්වහන්සේගේ කට පියවාලව්. හිස් කලයක් මෙන් යටිකුරු කොට පෙරලව්”යයි කීය. මෙසේ කී කල්හි නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජක තෙමේ තුෂ්ණීම්භූත වූයේ (නිශ්ශබ්ද වූයේ) තේජස් රහිත භාවයට පැමිණියේ බෙල්ල නවාගත්තේ බිම බලා ගත්තේ කල්පනා කරන්නේ කිසිවක් නොවැටහෙන්නෙක්ව හුන්නේය.
එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තුෂ්ණිම්භූතවූ තේජස් රහිතවූ, කරබාගත්තාවූ බිම බලාගත්තාවූ, කල්පනා කරන්නාවූ, කිසිවක් නොවැටහෙන්නාවූ නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජකයා දැක ඔහුට මෙසේ කීහ. “නිග්‍රොධය තා විසින් මෙසේ කියන ලද්දේය යනු සැබෑද?”
“ස්වාමීනි, බාලයකු විසින් යම්සේද, මුළාවූවකු විසින් යම්සේද, අදක්ෂයකු විසින් යම්සේද එසේ මා විසින් කියන ලද බව සැබෑය”යි කීය.

“නිග්‍රොධය, තෝ වෘද්ධවූ, මහළුවූ ගුරුවරයින්ගේ ගුරුවරවූ පරිබ්‍රාජකයන්ගෙන්, අතීත කාලයෙහි විසූ අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධවරයෝ එක්ව මෙවැනි නොයෙක් තිර්ශ්චීන කථාවල යෙදී විසුවාහුයයි අසා ඇත්තේද? ඒ කථා කවරහුද? රජුන් පිළිබඳ කථාය, සොරුන් පිළිබඳ කථාය, මහාමාත්‍යයන් පිළිබඳ කථාය, සේනාවන් පිළිබඳ කථාය, භය පිළිබඳ කථාය, යුද්ධය පිළිබඳ කථාය, ආහාර පිළිබඳ කථාය, පාන වර්ග පිළිබඳ කථාය, ඇඳුම් පිළිබඳ කථාය, ඇඳන් පිළිබඳ කථාය, මාලාවන් පිළිබඳ කථාය, සුවඳ පිළිබඳ කථාය, නෑයන් පිළිබඳ කථාය, රථ පිළිබඳ කථාය, ගම් පිළිබඳ කථාය, නියම්ගම් පිළිබඳ කථාය, නගර පිළිබඳ කථාය, දනව් පිළිබඳ කථාය, ස්ත්‍රීන් පිළිබඳ කථාය, දියුණුව නොදියුණුව පිළිබඳ කථා ආදි තිරශ්චීන (පහත්) කථා මහ හඬින් පවත්වමින් වාසය කළාහුය කියාද, නැතහොත් දැන් මා මෙන් ඒ අතීත කාලයෙහි විසූ බුදුවරු, ස්වල්ප ශබ්ද ඇත්තාවූ මහජන ඝොෂාවෙන් වෙන්වූ ජනයාගේ වාතයෙන් වෙන්වූ, මිනිසුන්ගේ රහස් කටයුතුවලට යොග්‍යවූ, වනයෙහි දුර වාසයකරන ස්ථාන සේවනය කළාහුය”යි කියා අසා ඇත්තේද?

“ස්වාමීනි, පරිබ්‍රාජකවූ, වෘද්ධවූ, මහළුවූ මාගේ ගුරුවරයින්ගේ ගුරුවරයන්ගෙන් “අතීත කාලයෙහි විසූ අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධවරයෝ අප මෙන් රාජකථාය, චොරකථාය, පුරුෂයන් පිළිබඳ කථාය, සූරයන් පිළිබඳ කථාය, වීථි පිළිබඳ කථාය, නාන තොට පිළිබඳ කථාය, පූර්ව ප්‍රෙතයන් පිළිබඳ කථාය, නොයෙක් ආත්ම පිළිබඳ කථාය, ලොකායත ශාස්ත්‍රය පිළිබඳ කථාය, සත්වයන්ගේ හටගැනීම පිළිබඳ කථාය, දියුණුව නොදියුණුව පිළිබඳ කථා ආදි තිරශ්චීන (පහත්) කථා මහ හඬින් පවත්වමින් වාසය නොකළාහුය. ඒ අතීත කාලයෙහිවූ බුදුවරු දැන් ඔබවහන්සේ මෙන් ස්වල්ප ශබ්ද ඇත්තාවූ, මහජන ඝොෂාවෙන් වෙන්වූ, ජනයාගේ වාතයෙන් වෙන්වූ, මිනිසුන්ගේ රහස් කටයුතුවලට යොග්‍යවූ තනිව වාසයට යොග්‍යවූ වනයෙහි දුර වාසස්ථාන සේවනය කළාහුය”යි කියනුවා අසා ඇත්තෙමි.

“නිග්‍රොධය නුවණැත්තාවූ, සිහි ඇත්තාවූ, මහළුවූ යුෂ්මතුන්ට මෙබඳු අදහසක් නොවූයේද, “චතුස්සත්‍යය අවබොධ කළ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අනුන්ට එය අවබොධ කරවීම පිණිස ධර්මය දෙශනාකරති. දැමුණු ඉන්ද්‍රිය ඇති ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අනුන්ගේ ඉන්ද්‍රිය දමනය පිණිස ධර්මදෙශනා කරති. ශාන්තවූ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අනුන්ගේ ශාන්තවීම පිණිස ධර්මදෙශනා කරති. සසරින් එතරවූ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අන්‍යයා සසරින් එතරවීම පිණිස ධර්මදෙශනා කරති. කෙළෙස් ගිනි නිවාගත් ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අනුන්ගේ කෙළෙස් ගිනි නිවනු පිණිස ධර්මදෙශනා කරති” කියා අදහස් නොවූයේද?

 බ්‍රහ්මචරිය පරියොසාන සච්ඡිකිරියා

§  8  .මෙසේ කී කල නිග්‍රොධ පරිබ්‍රාජක තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීයේය. “ස්වාමීනි, බාලයකු, මෝඩයකු අදක්ෂයකු කරා වරද යම්සේ පැමිණේද, එසේ වරද මා කරා පැමිණියේය. ඒ මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීවෙමි. ස්වාමීනි, මතු සංවරය (හික්මීම) පිණිස ඒ මාගේ වරද, වරද වශයෙන් පිළිගන්නා සේක්වා.”
“එසේ නම් නිග්‍රොධය, බාලයකු, මෝඩයකු, අදක්ෂයකු කරා වරද යම්සේ පැමිණේද එසේ යම්බඳුවූ ඔබ මෙසේ වරද කීයෙහිද, එසේ කීමෙන් වරද වැරදිකරුවූ ඔබ වෙත පැමිණියේය. නිග්‍රොධය, යම් තැනක පටන් ඔබ වරද වරද වශයෙන් දැක ධර්මයවූ පරිදි පිළියම් කරන්නෙහිද, ඔබගේ ඒ වරද අපි පිළිගණිමු. නිග්‍රොධය, යමෙක් වරද වරද වශයෙන් දැක ධර්මයවූ පරිදි පිළියම් කෙරේද ඉන්මතු සංවරයට (හික්මීමට) පැමිණේද එය ආර්‍ය්‍ය විනයෙහි වැඩීමක්මය.

§  8  .“නිග්‍රොධය, මම වනාහි මෙසේ කියමි. “කෛරාටික නොවූ’ මායා නැත්තාවූ, ඍජු ස්වභාව ඇත්තාවූ නුවණැති පුරුෂ තෙමේ මා වෙත පැමිණේවා, මම අනුශාසනා කරමි. මම ධර්මදෙශනා කරමි. අනුශාසනා පරිදි පිළිපදින්නේ ‘කුල පුත්‍රයෝ යමක් සඳහා ගිහි ගෙයින් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙත්ද ඉතා උතුම්වූ බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යය කෙළවර කොට ඇති ඒ අර්හත් ඵලය මේ ආත්මයෙහිදීම තමා ඉතා උසස් ඥානයෙන් දැන සත්වසක් තුළදී ඊට පැමිණ වාසය කරන්නේය. නිග්‍රොධය, සත් වස තිබේවා. කෛරාටික නොවූ, මායා නැත්තාවූ, ඍජු ස්වභාව ඇත්තාවූ නුවණැති පුරුෂ තෙමේ මා වෙත පැමිණේවා! මම අනුශාසනා කරමි. මම ධර්මදෙශනා කරමි. අනුශාසනා පරිදි පිළිපදින්නේ, කුලපුත්‍රයෝ යමක් සඳහා ගිහි ගෙයින් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙත්ද නිරුත්තරවූ බ්‍රහ්මච්‍ය_ය කෙළවර කොට ඇති ඒ අර්හත් ඵලය මේ ආත්මයෙහිදීම තමා ඉතා උසස් ඥානයෙන් දැන සය වසක් තුළදී ඊට පැමිණ වාසය කරන්නේය. පස්වසක්, සිවුවසක්, තුන්වසක්, දෙවසක්, එක්වසක් තුළදී ඊට පැමිණ නාසය කරන්නේය. නිග්‍රොධය එක් වසක් තිබේවා. කෛරාටික නොවූ, මායා නැත්තාවූ, ඍජු ස්වභාව ඇති නුවණැත්තාවූ පුරුෂ තෙමේ මා වෙත පැමිණේවා, මම අනුශාසනා කරමි. මම ධර්මදෙශනා කරමි. අනුශාසනා පරිදි පිළිපදින පුද්ගල තෙමේ, කුල පුත්‍රයෝ යමක් සඳහා ගිහි ගෙයින් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙත්ද ඉතා උතුම්වූ බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යය කෙළවර කොට ඇති ඒ අර්හත් ඵලය මේ ආත්මයෙහිදීම තමා විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන සත්මසක් තුළදී ඊට පැමිණ වාසය කරන්නේය. නිග්‍රොධය, සත්මසක් තිබේවා. සය මසක්, පස් මසක්, සිවු මසක්, තුන් මසක්, දෙමසක්, එක් මසක්, අඩ මසක් තුළදී ඊට පැමිණ වාසය කරයි. නිග්‍රොධය අඩමස තිබේවා. කෛරාටික නොවූ, මායා නැත්තාවූ, ඍජු ස්වභාව ඇති නුවණැත්තාවූ පුරුෂ තෙමේ මා වෙත පැමිණේවා, මම අනුශාසනා කරමි. මම ධර්මදෙශනා කරමි. අනුශාසනා පරිදි පිළිපදින පුද්ගල තෙමේ, කුල පුත්‍රයෝ යමක් සඳහා ගිහි ගෙයින් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙත්ද ඉතා උතුම්වූ බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යය කෙළවර කොට ඇති ඒ අර්හත් ඵලය මේ ආත්මයෙහිදීම තමා ඉතා උසස් ඥානයෙන් දැන සත් දවසක් තුළදී ඊට පැමිණ වාසය කරන්නේය

පරිබ්බාජකානං පජ්ඣායනං

නිග්‍රොධය, නුඹට මෙබඳු අදහසෙක් වන්නේය. ‘අප අතවැස්සන් කරනු කැමැත්තෙන් ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ මෙසේ කියන්නේය’ යන අදහසයි. නිග්‍රොධය, මේ කාරණය එසේ නොදත යුතු. යමෙක් ඔබගේ ගුරු වේද, ඔහුම ඔබගේ ගුරු වේවා. නිග්‍රොධය, නුඹට මෙබඳු අදහසක් වන්නේය. ‘ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ අප ඉගෙනීමෙන් ඉවත් කරනු කැමැත්තේ මෙසේ කියන්නේය’ කියායි. නිග්‍රොධය, මෙය එසේ නොදතයුතුයි. ඔබගේ ඉගෙණීම යමක් වේද, එයම ඔබගේ ඉගෙනීම වේවා, නිග්‍රොධය, ඔබට මෙබඳු අදහසක් වන්නේය. ‘ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ අප ජීවිකා මාර්ගයෙන් ඉවත් කරවනු කැමැත්තේ මෙසේ කියන්නේය’ කියායි.

නිග්‍රොධය, මෙය එසේ නොදතයුතුයි. ඔබගේ යම් ජීවිකාවක්වේද එයම ඔබගේ ජීවිකාමාර්ගය වේවා. නිග්‍රොධය, ඔබට මෙබඳු අදහසක් වන්නේය. ‘ආචාර්‍ය්‍යයන් සහිතවූ අපගේ අකුශලයයි කියනලද යම් අකුශල ධර්මයක් වේද ඒ අකුශල ධර්මයන්හි පිහිටුවනු කැමැත්තේ ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ මෙසේ කියන්නේය’ කියායි. නිග්‍රොධය, ඒ එසේ නොදත යුතු. ආචාර්‍ය්‍යයන් සහිත තොපගේ ඒ අකුශලයයි කියනලද ධර්මයෝම අකුසල් වෙත්වා. නිග්‍රොධය, නුඹට මෙබඳු අදහසෙක් වන්නේය. ‘ආචාර්‍ය්‍යවරයන් සහිත අපගේ කුශලයයි කියනලද යම් කුශල ධර්මයක් වේද, ඒ කුශල ධර්මයන්ගෙන් අප වෙන් කරනු කැමැත්තේ ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ මෙසේ කියන්නේය’ කියායි. නිග්‍රොධය, මෙය එසේ නොදතයුතුයි. ආචාර්‍ය්‍යවරයන් සහිත තොපගේ කුශලයයි කියන ලද ධර්මයෝම කුශල් වෙත්වා.

“නිග්‍රොධය, මම තොපගේ අතවැසි බව කැමැත්තෙන් මෙසේ නොකියමි. තොප ඉගෙනීමෙන් ඉවත් කරනු කැමැත්තෙන් මෙසේ නොකියමි. තොප ජීවිකා මාර්ගයෙන් ඉවත් කරනු කැමැත්තෙන් මෙසේ නොකියමි. ආචාර්‍ය්‍යයන් සහිතවූ තොපගේ අකුශල යයි කියන ලද යම් අකුශල ධර්ම කෙනෙක් වෙත්ද ඒ අකුශල ධර්මයන්හි පිහිටුවනු කැමැත්තෙන් මෙසේ නොකියමි. ආචාර්‍ය්‍යයන් සහිතවූ තොපගේ කුශලයයි කියන ලද යම් කුශල ධර්ම කෙනෙක් වෙත්ද ඒ කුශල ධර්මයන්ගෙන් වෙන් කරනු කැමැත්තෙන් මෙසේ නොකියමි.

“හිත කෙළෙසන්නාවූ, නැවත ඉපදීම ඇතිකරන්නාවූ, දැවීම් සහිතවූ, දුක් විපාක ඇත්තාවූ මත්තෙහි ජාති ජරා මරණ උපදවන්නාවූ යම් අකුශල ධර්ම කෙනෙක් වෙත්ද, ඔවුන්ගේ දුරුකිරීම පිණිස ධර්මය දෙශනා කරමි. යම් පරිද්දකින් පිළිපන්නාවූ යුෂ්මතුන්ගේ හිත කෙළෙසන්නාවූ ධර්මයෝ දුරුවන්නාහුද, හිත පිරිසිදු කරන්නාවූ ධර්මයෝ දියුණු වන්නාහුද, ප්‍රඥාව සම්පූර්ණ බවටද උසස් බවටද පමුණුවන්නාවූ ඒ අර්හත් ඵලය මේ ආත්මයෙහිම තෙමේ උසස් ඥානයෙන් දැන අවබොධ කොට ඊට පැමිණ වාසය කරව්

§  8  .මෙසේ දෙශනා කළ කල්හි ඒ පරිබ්‍රාජකයෝ තුෂ්ණීම්භූත වූවාහු, තේජස් රහිත වූවාහු, කරබාගත්තාහු බිම බලාගත්තාහු, කල්පනා කරන්නාහු, කිසිවක් නොවැටහෙන්නාහු, මාරයා විසින් මඩනාලද සිත් ඇත්තවුන් මෙන් සිටියාහුය.

§  8  .එකල්හි වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙබඳු සිතක් වීය. ‘මේ සියලු හිස් පුරුෂයෝ මාරයා විසින් ස්පර්ශ කරන ලද්දාහුය, යම් හේතුවකින් එකකුටද මෙබඳු අදහසක් නොවන්නේය. ‘ඒකාන්තයෙන් අපි දැනගැනීම පිණිස ශ්‍රමණ ගෞතමයන් ලඟ උතුම් පැවතීමෙන් හැසිරෙමු, සත්දවස කුමක්ද? සතිය කෙතරම් සුළුද? අපි ඒ ධර්මය දැනගැනීමට උත්සාහ කරමු, යන අදහසක් ඔවුන්ට නැත්තේය කියායි, එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උදුම්බරිකාවගේ පරිබ්‍රාජිකාරාමයෙහි සිංහනාද කොට අහසට පැනනැඟී ගිජුකුළු පව්වට ගියාහුය. සන්ධාන ගෘහපති තෙමේද එකෙණෙහිම රජගහ නුවරට පැමිණියේය.

MN -2-3-10-වෙඛණ සූත්‍රය

 

§1 . මා විසින්  මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර ජෙතවන නම්වූ අනේපිඩු මහ සිටුහුගේ ආරාමයෙහි වැඩ විසූහ.

§2 එකල්හි වේඛණස නම් පරිබ්‍රාජකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත  පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග  සතුටුවියයුතු කථාකොට නිමවා එකත් පසක සිටියේය. [ වෙඛනාස පරිබ්රාජිකයා සකුළුදායි බ්‍රාහ්මණයාගේ ආචාර්ය වරයා බවත්, පරිබ්‍රාජිකයෙක් වූ නමුත්, පංච කාම යෙහි ගිජුව සිටි බවත් අටුවාව දක්වයි. භාග්‍යවතුන් ඔහුට කල මේ දේශනාව ඔහු එම කාම බන්ධනවලින් මුදවා කුසලයට යොමු කරලීමට බවද සඳහන් වේ.]  

එකත් පසක සිටියාවූ වේඛණස නම් පරිබ්‍රාජකයා   භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි සිට ‘මෙසේ ජීවත්වන්නට ලැබීම තරම් සැපතක් නොවේ ” යයි  ප්‍රීති වාක්‍ය පැවැත්වූයේය. 

 ඒ උතුම් සැපත  කවරේදැයි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඇසූහ.
“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මේ  ලොවේ ලැබිය හැකි යම් ආශ්වාදයක් වේද ඒ සියල්ල මා වින්දෙමි. මෙසේ මා විඳි සැපය වන් සැපයක් කිසිවෙකු ලබා නැත
 යැයි කීය. 

“කච්චානය, සියළු  සැපයට  වඩා උතුම්වූද උසස්වූද අනික් සැපයක් නැත්තේද ඒ සැපය  කුමක්ද?” “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, යම් සැපයකට වඩා ඉතා උතුම්වූද ඉතා උසස්වූද අනික් සැපයක් නැත්තේද එය උතුම් සැපයවේයි”,

§ 3. “කච්චාණය, ඔබ එකම දෙයක් මගේ ප්‍රශනයට පිළිතුර ලෙස නැවත නැවත කියන්නේය. නමුත් ඔබේ පිළිතුරෙහි ඒ සැපය කුමක්දැයි නොකියවෙන්නේය. 

කච්චානය, යම් පුරුෂයෙක් යම් කාන්තාවකට ආලය කරන්නේ “මම මේ ගමේ ඉන්නා ලස්සනම ස්ත්‍රියට ආලය කරමි” යැයි කියත්යැයි සිතන්න. එවිට ඒ කතාව අසන්නෝ ඔහුගෙන් මෙසේ අසති. ” මිත්‍රය ඔබ ආලය කරන ඒ ලස්සනම ස්ත්‍රිය ඔබ්සේම උසස් ක්ෂත්‍රිය හෝ බ්‍රාහ්මණ කුලයක  අයෙක්දැ” යි  අසති. “ඇයගේ නම කුමක්ද” යි අසති.

 

ම මේ ‘ජනපදයෙහි යම් ජනපද කල්‍යාණියක් (රූපත් ස්ත්‍රීය) වේද, ඇය කැමැත්තෙමි ඇය පතමියි”. මෙසේ කියන්නේද ඔහුට මෙසේ කියන්නාහුය. ‘පින්වත් පුරුෂය, නුඹ යම් ජනපද කල්‍යාණියක්, කැමැත්තෙහිද පතන්නෙහිද, නුඹ ජනපද කල්‍යාණිය ක්ෂත්‍රීය ස්ත්‍රීයක් හෝ බ්‍රාහ්මණ ස්ත්‍රීයක් හෝ වෛශ්‍ය ස්ත්‍රියක් හෝ ශුද්‍ර ස්ත්‍රීයක් හෝ වේයයි දන්නෙහිද, මෙසේ අසන ලද්දේ ‘නැතැයි’ කියන්නේය. ඔහුට ‘එම්බල පුරුෂය, නුඹ යම් ජනපද කල්‍යාණියක් කැමැත්තෙහිද පතන්නෙහිද නුඹ ජනපද කල්‍යාණි තොමෝ මෙනම් ඇත්තීයයි හෝ මෙබඳු ගොත්‍ර ඇත්තීයයි හෝ දන්නෙහිදැයි, මෙසේ කියන්නාහුය. මෙසේ අසන ලද්දේ ‘නැතැයි’ කියන්නේය. දික්වූ තැනැත්තියක් හෝ මිටි තැනැත්තියක් හෝ මධ්‍යම තැනැත්තියක් හෝ වේයයි, කලුපාට තැනැත්තියක් හෝ එලලුපාට තැනැත්තියක් හෝ දුඹුරුපාට ඇත්තියක් හෝ වේයයි, දන්නෙහිද,යි මෙසේ අසන ලද්දේ නැතැයි කියන්නේය. ‘අසවල් ගමෙහි හෝ නියම් ගමෙහි හෝ නගරයෙහි හෝ වූවායයි, දන්නෙහිදැයි, මෙසේ අසනලද්දෙ,’ නැතැයි කියන්නේය’. ඔහුට ‘එම්බල පුරුෂය, නුඹ යමක් නොදන්නෙහිද නොදක්නෙහිද, නුඹ එය කැමැත්තෙහිද, පතන්නෙහිදැයි, මෙසේ කියන්නාහුය. මෙසේ අසන ලද්දේ ‘එසේයයි’ කියන්නේය. කච්චානය, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද මෙසේ ඇති කල්හි ඒ පුරුෂයාගේ කථාව හිස්වූවක් නොවන්නේද?” “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඒකාන්තයෙන් එසේ ඇති කල්හි ඒ පුරුෂයාගේ කථාව හිස්වූවක් වේයයි’ කීය. “කච්චානය, යම් වර්ණයකට වඩා ඉතා උතුම්වූද ප්‍රණීතවූද අනික් වර්ණයක් නැත්තේ නම් එය උතුම් වර්ණයයි කියන්නෙහි නම් ඒ වර්ණයද නොදක්වන්නෙහි නම් ඒ කථාවද එසේමය.

§1 “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, යහපත්වූද, ජාතිමත්වූද අටැස් ඇත්තාවූ මනාව ඔපදමන ලද්දාවූ වෛඩූර්ය මාණික්‍යය පඩුවන් කම්බිලියෙහි බහන ලද්දේ බබලාද පැමිනියේද විශෙෂයෙන් බබලාද, මෙබඳු වර්ණ ඇත්තාවූ ආත්මය තෙම මරණින් මත්තෙහි උවදුරු රහිතව පවත්නේය.
“කච්චානය, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද, යහපත්වූ ජාතිමත්වූ අටැස් ඇත්තාවූ මනාව ඔපදමන ලද්දාවූ යම් වෛඩූර්ය මාණික්‍යයක් හෝ පඬුවන් කම්බිලියෙහි බහන ලද්දේ ආලොක පැතිරේද, දිලිසේද විශෙෂයෙන් බබලාද ඝනාන්ධකාරවූ රාත්‍රියෙහි යම් කණ මැදිරියෙක් හෝ වේද, මේ මේ වර්ණදෙකින් කවර වර්ණයක් අතිශයින් බබලන්නේත් අතිශයින් ප්‍රණීතවූයේ වේද”? “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, රාත්‍රිඝනාන්ධකාරයෙහි යම් මේ කණමැදිරියෙක් වේද? මෙම මේ වර්ණ දෙක අතුරෙන් අතිශයින් බබලන්නේත් අතිශයින් ප්‍රණීතවූයේත් වේයි.”
“කච්චානය, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද? රාත්‍රි ඝනාන්ධකාරයෙහි යම් කණමැදිරියෙක් වේද, රාත්‍රි ඝනාන්ධකාරයෙහි යම් තෙල් පහනක් හෝ වේද, මේ වර්ණ දෙකින් කවර වර්ණයක් අතිශයින් බබලන්නේත් අතිශයින් ප්‍රණීතවූයේත් වේද”? “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, රාත්‍රිඝනාන්ධකාරයෙහි යම් මේ තෙල් පහනක් වේද, මෙය මේ වර්ණ දෙක අතුරෙන් අතිශයින් බබලන්නේත් අතිශයින් ප්‍රණීතදවූයේත් වෙයි.”
§1 “කච්චානය, ඒකුමකැයි හඟින්නෙහිද? රාත්‍රි ඝනාන්ධකාරයෙහි යම් තෙල් පහනක් හෝ වේද, රාත්‍රි ඝනාන්ධකාරයෙහි යම් මහ ගිනි කඳක් හෝ වේද, මේ වර්ණ දෙකින් කවර වර්ණයක් අතිශයින් බබලන්නේත් හෝ අතිශයින් ප්‍රණීතවූයේත්වේද?” “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, රාත්‍රි ඝනාන්ධකාරයෙහි යම් මේ මහ ගිනි කඳක්වේද මෙය මේ වර්ණය දෙකින් අතිශයින් බබලන්නේත් අතිශයින් ප්‍රණීතද වූයේත් වේයි”.
§1 “කච්චානය, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද? රාත්‍රි ඝනාන්ධකාරයෙහි මහ ගිනිකඳක් හෝ වේද, රාත්‍රි අළුයම් කාලයෙහි දුරුවූ වැස්ස ඇති, පහව ගිය වලාකුල් ඇති අහසෙහි යම් පහන් තරුවක් හෝ වේද, මේ වර්ණ දෙක අතුරෙන් කවර වර්ණයක් අතිශයින් බබලන්නේත් අතිශයින් ප්‍රණීතවූයේත්වේද?” භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, රාත්‍රි අළුයම් කාලයෙහි දුරුවූ වැස්ස ඇති පහවූ වලාකුල් ඇති අහසෙහි යම් මේ පහන් තරුවක් වේද, මෙය මේ වර්ණ දෙකින් ඉතා බබලන්නේත් ඉතා ප්‍රණීතවූයේත් වෙයි”
“කච්චායනය, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද? රාත්‍රි අළුයම් කාලයෙහි දුරුවූ වැස්ස ඇති, පහව ගියාවූ වලාකුල් ඇති අහසෙහි යම් පහන් තරුවක් හෝ වේද, එදවස්හි පොහොය ඇති පසළොස්වක්හි දුරුවූ වැස්ස ඇති පහව ගියාවූ වලාකුල් ඇති අහසෙහි මධ්‍යම රාත්‍රි කාලයෙහි යම් චන්ද්‍රයෙක් හෝ වේද, මේ වර්ණ දෙකින් කවර වර්ණයක් ඉතා බබලන්නේත් ඉතා ප්‍රණීතවූයේත් වේද?” භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එදවස්හි පොහොය ඇති පසළොස්වක්හි දුරුවූ වැස්ස ඇති, පහවූ වලාකුල් ඇති, අහසෙහි මධ්‍යම රාත්‍රිකාලයෙහි යම් චන්ද්‍රයෙක් වේද, මෙය මේ වර්ණ දෙකින් ඉතාම බබලන්නේත්, ඉතා ප්‍රණීත වූයේත් වෙයි”.
§1 “කච්චායනය, ඒ කුමකැයි හඟින්නෙහිද? එදවස්හි පොහොය ඇති පසළොස්වක්හි, දුරුවූ වැස්ස ඇති, පහවූ වලාකුල් ඇති අහසෙහි මධ්‍යම රාත්‍රිකාලයෙහි යම් චන්ද්‍රයෙක් හෝ වේද, වර්ෂා මාසයන්හි අන්තිම මාසයවූ සරත් කාලයෙහි දුරුවූ වැස්ස ඇති පහව ගිය වලාකුල් ඇති අහසෙහි ඉරමුදුන් කාලයෙහි යම් සූර්යයෙක් හෝ වේද, මේ වර්ණ දෙකින් කවර වර්ණයක් ඉතා බබලන්නේත්, ඉතා ප්‍රණීත වූයේත් වේද?” “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, වර්ෂා මාසයවූ සරත් කාලයෙහි දුරුවූ වැස්ස ඇති පහවූ වලාකුල් ඇති අහසෙහි ඉරමුදුන් කාලයෙහි යම් මේ සූර්යයෙක් වේද, මෙය මේ වර්ණ දෙකින් ඉතා බබලන්නේත් ඉතා ප්‍රණීත වූයේත් වෙයි. කච්චායනය, තවද මේ දෙවිකෙනෙක් මේ චන්ද්‍ර සූර්යයන්ගේ ආලොකයෙන් ආලොක නොවන්නාවූද ඒ දෙවියෝ බොහෝ වෙති. ඉතා බොහෝ වෙති. මම ඔවුන් දනිමි. එතකුදු වුවත් මම යම් වර්ණයකට වඩා ඉතා උතුම්වූද, ඉතා ප්‍රණීතවූද අන්‍යවූ වර්ණයක් නැත්තේයයි නොකියමි. කච්චායනය එතකුදු වුවත් නුඹ යම් මේ වර්ණයක් තෙම කණාමැදිරියෙකුටත් වඩා අතිශයින් හීනවූයේද, අතිශයින් පිළිකුල් වූයේද, ඒ වර්ණය තෙම උතුම් වර්ණය වේයයි කීයෙහිය. ඒ වර්ණයද නොදක්වන්නෙහිය
§1 “කච්චායනය, මේ කාම ගුණ පසක් වෙත්. කවර පසක්ද යත්? ඇසින් දතයුතුවූ ඉෂ්ටවූ කාන්තවූ මනාපවූ ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ කම්සැප එලවන්නාවූ ඇලුම් කටයුතුවූ රූපයෝද, කණින් දතයුතුවූ, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මන වඩන්නාවූ, ප්‍රියස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප එලවන්නාවූ, ඇලුම් කටයුතුවූ ශබ්දයෝද, නාසයෙන් දතයුතුවූ ඉෂ්ටවූ කාන්තවූ, මන වඩන්නාවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප එලවන්නාවූ, ඇලුම් කටයුතුවූ ගන්ධයෝද, දිවෙන් දතයුතුවූ, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මන වඩන්නාවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප එලවන්නාවූ, ඇලුම් කටයුතුවූ රසයෝද, කයෙන් දතයුතුවූ, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මන වඩන්නාවූ, ප්‍රිය ස්වභාව ඇත්තාවූ, කම්සැප එලවන්නාවූ, ඇලුම් කටයුතුවූ, ස්පර්ශයෝද යන මොහුයි. කච්චායනය, මොහු වනාහි පඤ්චකාම ගුණයෝ වෙත්. කච්චායනය, මේ පස්කම් ගුණයන් නිසා යම් සැපක් සොම්නසක් උපදීද, මෙය කම්සැපයයි කියනු ලැබේ. මෙසේ කාම ගුණයන් කරණකොට කාම සැපය වේ. කාම සැපයට වඩා කාමයෙන් අග්‍රවූ සැපය (නිවණ) උතුම්යයි කියනු ලැබේ.
මෙසේ වදාළ කල්හි වේඛනස නම් පරිව්‍රාජක තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීයේය. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ආශ්චර්ය. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, පුදුමය. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් කාමගුණයන් කරණකොට කාම සැපය වේ. කාම සැපයට වඩා කාමයෙන් අග්‍ර සැපය (නිවණ) උතුම්යයි කියනු ලැබේය යන කීම යහපත් කොට කියන ලද්දකි. කච්චායනය, අන්‍ය දෘෂ්ටි ඇත්තාවූ අන්‍ය ඇදහීම් ඇත්තාවූ, අනික් ධර්මයක් කැමති වන්නාවූ, අන් ධර්මයක යෙදෙන්නාවූ, අන් ගුරුවරුන් ඇත්තාවූ තොපට කාමයන් හෝ කාම සැපය හෝ කාමයෙන් අග්‍ර සැපය හෝ දැනගැනීම දුෂ්කර වේ. කච්චායනය, රහත්වූ ක්ෂය කළ ආශ්‍රව ඇත්තාවූ, වැස නිමවූ, බ්‍රහ්මචර්යාව ඇත්තාවූ සතර මගින් කළයුතු කටයුතු කොට නිමවූ, බහා තබනලද කෙලෙස් බර ඇති, පිළිවෙළින් පැමිණියාවූ අර්හත්වය ඇති, නැති කළාවූ භවයෙහි බැඳීම් ඇති, මනාකොට නුවණින් දැන කෙලෙසුන් කෙරෙන් මිදුනාවූ යම් මේ භික්ෂුහු වෙත්ද, ඔව්හු කාමයන්ද, කාම සැපයද, කාමයෙන් අග්‍ර සැපයද දන්නාහුයයි” (වදාළේය.)
මෙසේ වදාළ කල්හි වෙඛනස නම් පරිව්‍රාජක තෙම කිපියේ නොසතුටුවූයේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේටම ක්‍රොධ කරමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේටම ගරහමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට කියනු ලබන්නේ “ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේද නොදන්නෙක් වන්නේයයි” කියමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීයේය. “මෙසේම වනාහි මේ ලොකයෙහි සමහර මහණ බමුණෝ අතීතයද නොදන්නාහු, අනාගතයද නොදක්නාහු වෙත්. එසේද වුවත් ජාතිය ක්ෂය කරන ලද්දීය. බ්‍රහ්මචර්යාව වැස නිමවන ලද්දේය. සතර මගින් කටයුත්ත කරන ලද්දේය. මෙන් මතු කළ යුතු අනිකක් නැතැයි දනිමුයි ප්‍රකාශ කෙරෙත්. ඔවුන්ගේ මේ කීම සිනහවක් බවටම පැමිණෙයි. නාම මාත්‍රයක් බවටම පැමිණෙයි. හිස්වූවක් බවටම පැමිණෙයි.” “කච්චායනය, යම් මේ මහණ බමුණෝ අතීතය නොදන්නාහු අනාගතය නොදක්නාහු, ජාතිය ක්ෂය කරණ ලද්දීය. බ්‍රහ්මචර්යාව වැස නිමවන ලද්දේය. සතර මගින් කළයුත්ත කරණ ලද්දේය. මින්පසු කළ යුතු අනිකක් නැතැයි දනිමුයි ප්‍රකාශ කෙරෙත්නම් ඒ ඒ මහණ බමුණන්ට මේ යහපත්වූ නිග්‍රහනයක්වේ. කච්චානය, තවද අතීතය තිබේවා, අනාගතය තිබේවා, කෛරාටික නොවූ මායා නැත්තාවූ ඍජු ස්වභාව ඇති නුවණැති පුරුෂයෙක් පැමිණෙත්වා, මම අනුශාසනා කරමි. මම ධර්මය දෙශනා කරමි. අනුශාසනා කළ පරිද්දෙන් පිළිපදිනු ලබන්නේ නොබෝ කලකින්ම මෙසේ වනාහි මනා කොට අවිද්‍යා (නොදැනීම්) බැම්මෙන් මිදුනේයයි තෙමේම දන්නේය. තෙමේම දක්නේය. කච්චානය, යම්සේ බාලවූ උඩුකුරුව සයනය කරන්නාවූ ළදරු දරුවෙක් අත් පා සහ බෙල්ල නූල් බැමිවලින් (ඔහුගේ ආරක්ෂාව පිණිස) බඳනා ලද්දේ, ඔහු වැඩිවියට පැමිණ ඉන්ද්‍රයයන් මේරූ කල්හි ඒ බැමිවලින් මිදෙන්නේද, හෙතෙම මිදුනේ වෙමියි බැඳීමක් නැතැයි දන්නේද, කච්චානය, එපරිද්දෙන්ම කෛරාටික නොවූ මායා නැත්තාවූ ඍජු ස්වභාව ඇති නුවණැති පුරුෂයෙක් පැමිණෙත්වා, මම අනුශාසනා කරමි. මම ධර්මය දෙශනා කරමි. යම්සේ අනුශාසනා කරණ ලද්දේද, එසේ පිළිපදින්නේ නොබෝ කලකින්ම මෙසේ වනාහි මනා කොට අවිද්‍යා බැම්මෙන් මිදුනේ වෙමියි’ තෙමේම දන්නේය, තෙමේම දක්නේයයි, (වදාළේය.)
§1 මෙසේ වදාළ කල්හි වෙඛනස නම් පරිව්‍රාජක තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීයේය. “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා යහපත. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා යහපත ස්වාමීනි, යම්සේ යටිකුරු කොට තබන ලද්දක්, උඩුකුරු කරන්නේ හෝ වේද, වසා තබන ලද්දක් වැසුම් අරින්නේ හෝ වේද මංමුළාවූවෙකුට මග කියන්නේ හෝ වේද, අන්ධකාරයෙහි ඇස් ඇත්තෝ රූප දකිත්වායි තෙල් පහනක් දරන්නේ හෝ වේද, එපරිද්දෙන්ම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් ආකාරයෙන් ධර්ම දෙශනා කරන ලද්දේය. ස්වාමීනි, ඒ මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේද, ධර්මයද, භික්ෂු සංඝයාද සරණ කොට යමි. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ මා අද පටන් දිවිහිමි කොට සරණ ගියාවූ උපාසකයෙකැයි, දරණ සේක්වා

DN -2-6-සක්කය පඤ්හ සුත්රය


§1.1  මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
මගධ ජනපදයෙහි රජගහ නුවරට බටහිර දිශාවෙහි අම්බසණ්ඩ නම් බමුණු ගමක් ඇත. ඊට උතුරු දිගින් වෙදික නම් පර්වතය සමීපයෙහිවූ ඉන්දසාල ගුහාවෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එක් කලෙක වාසය කළෝය.
[  චීන ජාතික ෆා හියන් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 405 දී පමණ සිය සංචාරයේදී දුටු බව  සිය ලියවිලිවල ලියා ඇත.]

එකල සක් දෙවිඳුට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැකීමට සිතක් පහළවි “අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැන් කොහි වැඩ වෙසෙත්ද?” දිවැසින්  බලන්නේ  ඉන්දසාල ගුහාවෙහි වසන්නාවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දුටුවේය. 

දැක තව්තිසා වැසි දෙවියන්ට කථා කළේය. “නිදුකාණෙනි, භාග්‍යවතුන්වහන්සේ ඉන්දසාල ගුහාවෙහි වැඩවෙසෙති.  අප අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධවූ ඒ භාග්‍යවතුන්වහන්සේ දැකීම පිණිස යන්නෙමු නම් යහපත් නොවේදැයි” ඇසුවේය. ‘පින්වතුන් වහන්ස, එසේ වේවායි” තව්තිසා වැසි දෙවියෝ සක් දෙවිඳුට උත්තර දුන්හ.

§ 1.2. එවිට සක් දෙවිඳු පංචසිඛ නම් ගන්ධර්ව පුත්‍රයාට කථා කළේය. “දරුව, පංචසිඛය, මගධ ජනපදයෙහි රජගහනුවරට බටහිර වූ ඉන්දසාල ගුහාවෙහි දැන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩවෙසෙති. දරුව පංච සිඛය, අපි අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධවූ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැකීම පිණිස යන්නෙමුයි” කීය. පංචසිඛ නම් ගන්ධර්ව පුත්‍රයා,  එසේය දේවයනි” යයි සක් දෙවිඳුන්ට උත්තරදී බෙලුවපණ්ඩු නම් වීණාව ගෙන සක් දෙවිඳු හා ගමනට එක්විය. එවිට සක් දෙවිඳු තව්තිසා වැසි  බොහෝ දෙවියන් විසින් පිරිවරන ලදුව, පංචසිඛ නම් ගන්ධර්ව පුත්‍රයා පෙරටුකොට ගෙන, ශක්තිමත් පුරුෂයෙක් අකුලන ලද අතක් දිග හරින්නේ යම්සේ සැනින්ද, දිග හරින ලද අතක් යම්සේ අකුලන්නේ යම්සේ සැනින්ද, එපරිද්දෙන් තව්තිසා දෙව් ලොවින්  අතුරුදහන්ව මගධ ජනපදයෙහි රජගහනුවරට බස්නාහිර දිශාවෙහි අම්බසණ්ඩ නම් බමුණු ගමට උතුරු දිගින්වූ වෙදික නම් පර්වතයෙහි පහළවිය.

§1.3 එකල්හි වෙදික  පර්වතයද, අම්බසණ්ඩ  බමුණු ගමද දෙවියන්ගේ ආනුභාවයෙන් මහා ආලෝකයෙන් එලිය විය. අවට ගම්වැසි මනුෂ්‍යයෝ මෙසේ කීහ “වෙදික  පර්වතය ගිනි ගත්තේය. අද වෙදික නම් පර්වතය සම්පූර්ණයෙන් දැල්වුනේ වේ. අද වෙදික නම් පර්වතය දිලිසෙන්නේය. කුමක් නිසා අද වෙදික පර්වතය හා අම්බසණ්ඩ නම් බමුණු ගමත් මෙසේ  එළියකින් දිදුලන්නේ  දැයි”  භයට සන්ත්රාසයට පත්වූවේ ඔවුන්ගේ ඇඟ ලොම් කෙලින් වුවෝය.

§1.4  එවිට සක්දෙවිදුන්  පංචසිඛ  ගන්ධර්ව පුත්‍රයාට කථා කළේය.
“දරුව පංචසිඛය, 
තථාගතයන් වහන්සේ විවේක සුවයෙන් ධ්‍යානයනට සමවැදී ධ්‍යාන සුවයෙහි ගැලී සිටිනවිට අප වැන්නවුනට එතුමන් වහන්සේලා වෙත එළැඹීම අපහසුය.  දරුව පංචසිඛය තොප පළමුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එම ධ්‍යානයෙන් මුදවාගත හැකිලෙස ගයා වැයුව්හොත් එයින් පසු අපට  භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත යාමට හැක.” යි කීය.
“ දේවරාජයාණනි, එසේයයි” කියා පංචසිඛ නම් ගන්ධර්ව බෙලුවපණ්ඩු වීණාව ගෙන ඉන්ද්‍රසාල ගුහාව වෙත  පැමිණියේය. පැමිණ ‘මෙපමණකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මට ඉතා දුරක් නොවන්නේය. ඉතා ළඟත් නොවන්නේය. මා කරන ගායනයේ 
ශබ්දයද ඇසෙන්නේයයි’ එක පැත්තක සිට වීණාව වාදනය කරමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද, ශ්‍රී සද්ධර්මයද , අරහත් සංඝ රත්නයද ප්‍රශස්ත කරමින් එක්තරා ප්‍රේමාන්විත ගීයක් මෙසේ සිය වීනාව වයමින් ගැයීය. [රිස් ඩේවිඩ් මැතිනිය සිය පරිවර්තනයේදී  මේ වීනා වාදනය හා ගීත ගැන මෙසේ කියයි. The similarity of this to some of the events in Mahabharata and other Indian literary work of the time suggest this may be a later addition”]

§ 1.5. පංච සිඛ ගැයූ ගීතය

 “රූබර ලඳ  සූරියවච්ඡසාවෙනි,
මගේ හද කුල්මත් කරන 
නුඹ වන් පියකරු රූමත් දුවක් ජනිත කල
‘තිම්බරු’ නම්වූ නුඹගේ පියතුමාට මගේ ආචාරය වේවා.”

“වෙහෙසවී දහදිය ගලන්නෙකුට සුවය දෙන මඳ  සුලඟක්මෙන්ද, පිපාසයෙන් පීඩිත වූ වෙකුට බොන්නට හැකි දිය කදුරක් මෙන්ද, රහතුන්ට ධර්මය මෙන්ද, ලෙඩවූවෙකුට බෙහෙතක් මෙන්ද, බඩගිනි ඇත්තෙකුට ආහාරයක්මෙන්ද, නුඹ මට ප්‍රියය. 

රූබර ගාන්ධර්විය, ඔබ ඇවිලෙන ගින්නක් බඳු මාගේ ආසාව නිවන දිය පොකුණකි. 

.“ග්‍රීෂ්මයෙන් තැවුනාවූ ඇතෙක් පියුම් පිරි  සිසිල් දිය ඇති පොකුණකට බසින්නාක් මෙන් (මම) තිගේ ශරීරය නමැති පොකුණට බසින්නෙමි.

“අකුස්ස (හෙන්ඩුව) මගින් ඉදිරියට යවන ඇතෙක් ඔහුට වදින ඊ තල තෝමර ප්‍රහාර නොදනින්නාසේ ඔබේ කෝමල හැඩ ස්වරුපයෙන් මත වූ මම කුමක් කරන්නේදැයි නොදනිමි”

“සුන්දරිය, මා වැලඳ ගනුව, මඳ බැල්මෙන් බලන ඇස් ඇත්තිය, මා වැලඳ ගනුව, එම්බා කල්‍යාණිය මා හාත්පසින් වැලඳ ගනුව, මා විසින් මෙය නිතර ප්‍රාර්ථනා කරන ලදී.”

“ඒකාන්තයෙන් මාගේ ස්වල්පවූම ආසාව, බොකුටු කෙස් ඇති තී ගැනම ඇතිවූයේ රහත් කෙනෙකුට දුන් දානයක් මෙන් නොයෙක් කොටස් ඇතිවූයේය.

“මා විසින් එබඳු රහතුන් විෂයෙහි කරන ලද යම් පිනක් ඇත්තේද, සර්වාංග කල්‍යාණිය, මගේ ඒ පිණ තී සමගම විපාක දේවා.

“මේ මහ පොලොවෙහි මා විසින් කරණලද යම් පිණක් ඇත්තේද, මාගේ ඒ සියලුම පින් තී සමගම විපාක දේවා.

“ධ්‍යානයෙන් එකඟ බවට පැමිණි නුවණින් හා සිහියෙන් යුක්තවූ ශාක්‍ය පුත්‍රවූ මුනීන්ද්‍රතෙම අමෘත මහා නිර්වාණය සොයන්නාක් මෙන්, සුරියවච්ඡසාවෙනි, මම තී සොයා හැසිරෙමි.

“බුද්ධ මුනිතෙම උතුම් බුදු බවට පැමිණ යම්සේ සතුටු වන්නේද, සුන්දරිය තී හා එක්වීමට පැමිණියාවූ මමද එපරිද්දෙන් සතුටු වෙමි.

“තව්තිසා වැසි දෙවියන්ට අධිපතිවූ සක්දෙවි තෙම (දිව්‍ය රාජ්‍යය ගනුවයි) මට වරයක් දෙන්නේද, එම්බා සුන්දරිය, මම එය හැර තී පතන්නෙමි. මාගේ ආලය  මෙසේ මහත්වේ.

“යමෙකුට මෙබඳු දුවක් වීද, සුන්දර ප්‍රඥා ඇත්තිය කලකින් මල් පිපුනාවූ සල්වනයක් වැනිවූ තීගේ පියාට ආචාර කරමි.” [ මීළඟ චෙදයේදී  මේ කාව්‍යය කවදා ගෙතුවේදැයි බුදුන් වහන්සේ ඇසුකල බුද්ධත්වය ලැබූ නොබෝ දිනකැ යි කීමත්, කවියේදී රහතුන් ගැන කීමත් පරස් පර විරෝධී බව ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනයේ  ඩේවිස් මැතිනිය  ලියා ඇත.] 


§1.6  මෙසේ කී කල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පංචසිඛ ට මෙසේ ප්‍රකාශ කළෝය.

“පංචසිඛය, නුඹගේ වීණා තත් හඬ ගී හඬ සමගද, ගී හඬ වීණා තත් හඬ සමගද මනාව ගැළපේ. පංචසිඛය, නුඹගේ වීණා තත් හඬ ගී හඬ ඉක්මවා නාද නොකෙරේ. ගී හඬ  තත් හඬ ඉක්මවා නාද නොකෙරේ. පංචසිඛය, නුඹ ගැයූ මේ බුදු ගුණ ඇත්තාවූද, දහම් ගුණ ඇත්තාවූද, සඟ ගුණ ඇත්තාවූද, ආදරයක් ගැන ගැයූ මේ ගීතිකාව කවර කලෙක්හි ගොතන ලද්දාහුද?”

“ස්වාමීනි,  ඔබ වහන්සේ උරුවෙල් දනව්වෙහි නෙරංජරා ගංතෙර නුග රුක මුල බුදු බවට පැමිණ  වැඩ සිටි මුල්  කාලයේදි මෙසේ සිදුවීමක් විය. එකල  බබලන හිරු මඬල වැනි ශරීරයක් ඇති භද්‍රා නම්වූ තිම්බරු නම් ගන්ධර්ව රජුගේ දුව දැක මම ඈ පිලිබඳ සිත් ඇත්තේ වුයෙමි.  එනමුත් ස්වාමීනි, ඒ දෙව් දූ මට නොව  මාතලී නම් රථාචාර්ය සංග්‍රාහකයාගේ පුත්‍රයා වූ සිඛණ්ඩිට පෙම් බැඳ සිටියාය.  කෙසේ කලත් ඇගේ  සිත මා කෙරෙහි නම්මා ගන්නට අපොහොසත්වූ කල මම මගේ බෙලුව පණ්ඩු වීණාව ගෙන තිම්බරු  ගන්ධර්ව රජුගේ නිවෙසට ගොස්  බුදු ගුණ සහිතවූද, දහම් ගුණ සහිතවූද, සඟ ගුණ සහිතවූද, මගේ ආදරය ගැන කියවෙන්නාවුද මේ ගීතය ඔවුනට ගායනා කලෙමි.”

§ 1.7. “ස්වාමීනි මගේ ගායනය ඇසු ඒ රූබර ගාන්ධර්විය  භද්‍රාව මට මෙසේ කීවාය. ‘නිදුකාණෙනි, ඔබේ ගීතයෙන් වර්ණනා කරන ලද ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මම මගේ දෑසින් දැක නැත්තෙමු. නැටුම් නටන්නට සුධර්මා ශාලාවට  [තාවතිංසා දෙවියන්ගේ සුධර්මා ශාලාව] ගිය විට මට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගැන අසන්නට ලැබිණි.  නිදුකාණනි,  ඔබ ගුණ වැනු ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දකින්නට අප එකතු වේවා” යි කීවාය. ස්වාමිනි, එ පරිද්දෙන්  ඒ භද්‍රා  දෙව්දුව සමග අපගේ සමාගම වූයේය.”

සක්කූපසඞ්කම

§ 1.8. පංචසිඛ ගන්ධර්ව පුත්‍රයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග එසේ කුළුපඟ සතුටු සාමිචියක යෙදී ඉන්නා බව දුටු සක්දෙවිඳු පංචසිඛ ට මෙසේ කීය. “දරුව පංචසිඛය, මාගේ නාමයෙන්  භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වඳුව, ‘ස්වාමීනි, ඇමතියන් සහිතවූ, පිරිවර ජනයන් සහිතවූ ශක්‍ දේවේන්ද්‍රයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රීපාදය හිස් මුදුනින්  වඳීය’ කියායි. “පින්වතුන් වහන්ස, එසේයයි” පංචසිඛ ගන්ධර්ව පුත්‍රයා ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයන්  කී පරිද්දෙන් භාග්‍යවතුන් වන්දනා කළේය.

එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ කීය. ඇමතියන් සහිතවූ, පිරිවර ජනයන් සහිතවූ සක්දෙවිඳු සැප ඇත්තෙක් වේවා.දෙවියෝද, මනුෂ්‍යයෝද, අසුරයෝද නාගයෝද, ගන්ධර්වයෝද මෙයින් අන්‍යවූ සියළු සත්වයෝද සැප කැමැත්තෝම යයි කීවෝය.  [තථාගතවරයෝ  උසස් දෙවියන්ට ආශිංසනය කරන්නේ  එලෙසය.]මෙසේ ආශිංසනය ලත් සක්දෙවිඳු  ඉන්දසාල ගුහාවට ඇතුල්වී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ එකත් පස්ව සිටියේය. පංචසිඛ ගන්ධර්ව පුත්‍රයාද ඇතුළු අනෙක් තව්තිසා වැසි දෙවියෝද ඉන්දසාල ගුහාවට ඇතුල්ව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හොඳින් වැඳ එකපැත්තක සිටියාහුය. 

§1.9 ; ඒ දෙවියන්ගේ ආනුභාවයෙන්  ඉන්දසාල ගුහාවේ රළු බිම සුමට වූයේය. පටු තැන මහත් වුයේය. අඳුරු ස්ථාන ආලෝකමත් වුවේය.  එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සක් දෙවිඳුට මෙසේ කීහ.

“බොහෝ කෘත්‍යයධිකවූ  ආයුෂ්මත් සක්දෙවිඳු මෙහි පැමිණීම පුදුම සහගතය” යැ  යි වදාල සේක.

“ස්වාමීනි, මට  භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දකින්නට  බොහෝ කලක සිට ඔනෑ  කම වූ නමුත් තාවතින්ස දෙව් ලොව මට  පැවරී ඇති බොහෝ වූ  වැඩ රාජකාරි නිසා ඊට අවස්තාවක් නොවීය. එනමුත් වරක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර සලලාගාරයෙහි වසන කලෙක  මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැකීමට සැවැත් නුවරට ගියෙමි.

§ 1.10. “ස්වාමීනි, එදින මා එද්දී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමාධියකට සම වැද උන්හ. “භුංජති” නම්වූ වෙසමුණු රජුගේ බිසව ඔබවහන්සේ  දොහොත් මුදුනෙහි තබා වඳිමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උපස්ථාන පිණිස එතැන සිටියාය. ස්වාමීනි, මම එවිට භුංජති නම් පරිචාරිකාවට මෙය කීවෙමි. “මාගේ නැගනියනි, තී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වඳුව. ස්වාමීනි, ඇමතියන් සහිතවූ, පිරිවර සහිතවූ සක්දෙවිඳු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රීපාදයන් මුදුනෙන් වඳී”යි කියා මගේ නමින් වඳුව..“මෙසේ කී කල්හි භුංජතී මට මෙය කීවාය. “නිදුකාණනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැකීමට මේ කාලය සුදුසු නොවන්නේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඵලසමාපත්තියෙහි එළඹ වැඩ සිටින්නේය” යනුයි.
“නැගනිය, එසේනම්  භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ සමාධියෙන් නැගිටි විට  මාගේ වචනයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වඳුව.’ ‘ස්වාමීනි, ඇමතියන් සහිතවූ පිරිවර සහිතවූ සක්දෙවිඳු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රීපාදයන් වඳියි’ කියායි.
“ස්වාමීනි, ඈ එදා  නාමයෙන් මා සිහිකර  භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වන්දනාකරන ලද්දේද?” යි” ඇසුවේය.

“ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රය ඒ නුඹගේ නැගනිය මා වැන්දාය. මම ඇගේ වචනය සිහිකරමි. තවද මම යුෂ්මතාගේ රථයේ රෝද ශබ්දයෙන් ඒ සමාධියෙන් නැගිටියෙමියි” කීහ. [මෙය අර්බුදයට තුඩුදෙන වාක්‍යයකි.  සමවත් නිරෝධයට පත් කෙනෙකුට බාහිර ශබ්ද කිසි බලපෑමක් නොවන බව බොහෝ සුත්‍රවල සඳහන්වන හෙයිනි.]

§ 1.11. “ස්වාමීනි, අපට පළමුව  තව්තිසා භවනයෙහි උපන්නාවූ  දෙවියෝ  මෙසේ කිවුහ. යම් කලක ලොකයෙහි අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධ තථාගතවරයෝ උපදිත්ද, එකල්හි දිව්‍ය නිකායවල් පිරිස වැඩි වන බවත්,  අසුර නිකායවල උපන්නවුන් පමණින් අඩු වන බවත්ය” , යනුයි. ස්වාමිනි මේ බව සත්‍ය බව මම දකිමි.  ස්වාමීනි, යම් කලක අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධවූ තථාගතවරයෙක් ලොකයෙහි උපදින්නේද, එකල්හි දිව්‍ය නිකායවල පිරිස වැඩිවෙති. අසුර නිකායවල උපනවුන්  අඩුවෙත්, ඒ මේ කාරණය මා විසින් දක්නා ලදී. කෙසේද යත්?

ගොපකවත්ථු

§1 “ස්වාමීනි, මේ කපිලවස්තු පුරයෙහිම බුදුන් කෙරෙහි පැහැදුනාවූද, ධර්මය කෙරෙහි පැහැදුනාවූද, සංඝයා කෙරෙහි පැහැදුනාවූද, සීලයන් සම්පූර්ණ කරන්නාවූද ගොපිකා නම් ශාක්‍ය දුවක් අතීතයෙහි විසුවාය. ඈ සිය ස්ත්‍රී භවය ගැන නොපැහැදුනේ පුරුෂ භවයක් පැතුවාය. බුදුන් කෙරෙහිද, ධර්මය කෙරෙහිද විශෙෂයෙන් පැහැදී, පැහැදුනු සිතින් සංඝයාට උපස්ථාන කල ඇය මරණින් මතු තව්තිසා දෙව්ලොවම ගොපක නමින්  දේව පුත්‍රයෙක්ව උපන්නීය. 

ස්වාමීනි, ඒ අතර භික්ෂූන් තුන් නමක්ද සාසන  බ්‍රහ්මචරියාව රැක මිනිස් භාවයෙන් මතු තාවතිංස දෙව් ලොවම   දිව්‍ය භවයට වඩා  පහත්වූ ගන්ධර්ව භාවයෙහි උපන්නාහුය. ඔවුහු පස්කම් සැප විඳින්නාහු වෙත්, මේ ගාන්ධර්වයෝ දිව්‍ය භාවයෙහි ඉන්නා දෙවියන්ට  උපස්ථානය කරන්නෝය. අතවැසිකම් කරන්නෝය. ගෝපක දිව්‍යය පුත්‍රා මේ ගන්ධම්ම දෙවියන් තිදෙනාට එහි ඉන්ද්‍රියයන් හසුරුවන්නාහු අපගේ උපස්ථානයට පැමිණෙත්. අපගේ සේවය පිණිස පැමිණියාවූ ඔවුන්ට ගොපක දිව්‍ය පුත්‍රයා මෙසේ සිහි කෙරෙව්වේය ‘නිදුකාණනි, තොපි කවර ආකාරයකින් ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ධර්මය ඇසුවාහුද?’

‘මම එකල ස්ත්‍රියක්ව සිට  බුදුන් කෙරෙහි පැහැදී, ධර්මය කෙරෙහි පැහැදී, සංඝයා කෙරෙහි පැහැදී සීලයන් සම්පූර්ණ කොට ස්ත්‍රී භාවය සම්බන්ධවූ සිත දුරුකොට පිරිමි බව ගැන සිත වඩා, ශරීරය බිඳීමෙන් මරණින් මත්තෙහි යහපත් ගති ඇත්තාවූ දෙව්ලොව ඉපදී සක්දෙවිඳුගේ පුත්‍ර බවට පැමිණ, තව්තිසා වැසි දෙවියන්ගේ එක්වීමි. මෙහිද ගොපක දිව්‍ය පුත්‍රයාය යන නමින් දැනගනිත්.

“නිදුකාණනි,  නුඹලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සාසනයෙහි බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යාව පුරන ලද්දේ  වුවද   පහත්වූ ගන්ධර්ව නිකායකට පැමිණි සිටින්නාහුය. අප මෙන්ම සුචරිතයෙහි හැසිරුණු සබ්‍රහ්මචාරීන් මෙසේ පහත්වූ ගන්ධර්ව නිකායක පහළවීම කනගාටුවට කරුණකි.” 

මෙසේ නින්දා කරනු ලැබුවාවූ එම ගාන්ධර්වයන්ගෙන් එක් ගාන්ධර්වයෙක් වහ වහා සතිය වඩමින් එම දෙවලොවදීම ධ්‍යාන ලැබීය. තවත් බඹසරෙහි හැසිර ඔහු ගන්ධබ්භ භාවයෙන් මිදී බ්‍රහ්මාවාසක පහල විය. අනෙක් ගන්ධබ්භ දෙවියන ඒ කාමයන්හිම ගැලී විසුවේය.

§1.12  ගෝපක දෙවි මෙසේ කීය.
“මම පසැස් ඇත්තාවූ බුදුන් වහන්සේගේ උපාසිකාවක්වීමි. මට ගොපිකා යන නමක්ද විය. බුදුන් කෙරෙහිද, ධර්මය කෙරෙහිද විශෙෂයෙන් පැහැදී, පැහැදුනු සිතින් සංඝයාට උපස්ථාන කෙළෙමි.

“ඒ බුදුන්ගේම ධර්මයේ යහපත් කමින් මහත් ආනුභාව ඇත්තාවූ, මහත් ආලොක ඇත්තාවූ දිව්‍ය ලොකයෙහි උපන්නාවූ මම ශක්‍රයාගේ පුත්‍රයෙක් වීමි. මෙහිදී මා ගොපක දිව්‍ය පුත්‍රයායයිද (නමින්) දැන ගනිත්.“එකල්හි මම, ගන්ධර්ව නිකායට වාසය පිණිස ආවාවූ පෙර දක්නා ලද්දාවූ භික්ෂූන් දුටුවෙමි. පෙර මනුෂ්‍යවූ ගෞතම ශ්‍රාවකවූ, අපි යම්බඳුවූ ඒ භික්ෂූන්ට පය සේදීම් ආදියෙන් සංග්‍රහකොට ආහාරයෙන් හා පානවලින්ද උපස්ථාන කෙළෙමුද, මේ පින්වත්හු කවර නම් කරුණකින් බුද්ධ ධර්මය නොපිළි ගත්තාහුද?“පසැස් ඇත්තාවූ බුදුරදුන් විසින් අවබොධ කරන ලද්දාවූ, දෙශනා කරන ලද්දාවූ ධර්මය වනාහි තමාගේ දැකීමෙන්ම දතයුත්තේ වේ. මමද තෙපිද ඒ උත්තමයන්ගේ යහපත් වචනයන් අසා බුදුන් (උපාසනය) ආශ්‍රය කරන්නෝවීමු.“(මම) මහත් ආනුභාව ඇති, මහත් කාන්ති ඇති, දිව්‍ය ලොකයෙහි උපන්නාවූ ශක්‍රයාගේ පුත්‍රයෙක් වෙමි. පින්වත්නි, තෙපි වනාහි ශ්‍රෙෂ්ඨවූ බුදුන් ආශ්‍රයකරමින් ඉතා උතුම් ශාසනයෙහි උතුම් හැසිරීම් (බඹසර) කොට ලාමකවූ තැනක උපන්නාහුය පින්වතුන්ගේ උත්පත්තිය සුදුසු නොවේ. පහත් තැනක උපන්නාවූ සහ ධාර්මිකයන් (එකට කටයුතුකළ අය) දැකීමට සුදුසු නැති ආකාරයකින් දුටුවෙමු.“තෙපි ගන්ධර්ව නිකායට පැමිණියාහු දෙවියන්ගේ දාස බවට පැමිණියාහුය, ගිහිගෙයිම විසුවාවූ මාගේ මේ වෙනස බලව.“ඒ මම ස්ත්‍රියක්වී අද දිව්‍යකාමයන්ගෙන් යුක්තවූ දිව්‍ය පුරුෂයෙක් වෙමි. ගෞතම ශ්‍රාවකවූ මා විසින් සිහි කරවන ලද්දාවූ ඔවුහු ගොපක දිව්‍ය පුත්‍රවූ මා වෙත පැමිණ සංවෙගයට පැමිණියාහුය. දැන් අපි උසස් බවට යමු උත්සාහ කරමු. අනුන්ගේ පණිවිඩ කාරයෝ නොවෙමු.

“ඔවුන්ගෙන් දෙදෙනෙක් වීර්‍ය්‍ය කිරීමට පටන් ගත්තාහුය. ගෞතමයන් වහන්සේගේ අනුශාසනයන් සිහි කරන්නෝවූහ. ඔවුහු මෙහිදීම සිත් නොඅලවා පංචකාමයන්ගේ දොස් දැක්කාහුය. පාපීවූ මාරයාගේ යෙදුම්වූ දුකසේ පහ කළ යුත්තාවූ කාම සංයොජනයන් හා කාම බැඳුම් සිඳදැමීම වශයෙන් දැක්කාහුය.“දම්වැල් කඩාගන ගිය ඇතෙක් මෙන් තවුතිසා වැසි දෙවියන් ඉක්මවූහ. ඉන්ද්‍රයා (ශක්‍රයා) සහිත දෙවියෝද ප්‍රජාපතී සහිත දෙවියෝද යන සියල්ලෝම සුධර්මා නම් දිව්‍ය සභාවෙහි උන්නාහුය.“එකට උන්නාවූ ඔවුන් අතරින් අනාගාමි මාර්ගය උපද වන්නාවූ දක්ෂවූ රාගය නැති කළාවූ ඔවුහු, ඔවුන් (එකට උන් අනික් දෙවියන්) ඉක්ම වූහ. දෙවියන් මැඩ පවත්නාවූ ශක්‍රයා ඔවුන් දැක දෙවි සමූහයා මැද සංවේගයක් ඇති කෙළේය.“හීන නිකායකට පැමිණි ඒ මොව්හු තව්තිසා වැසි දෙවියන් ඉක්මවත්යයි හටගත් සංවේග ඇති ශක්‍රයාගේ වචනය අසා ගොපක දිව්‍ය පුත්‍රයා ශක්‍රයාට (මෙසේ) කීයේය”“දෙවෙන්ද්‍රය, මනුෂ්‍ය ලොකයෙහි බුදු කෙනෙක් ඇත. කාමයන් මැඩපැවැත්තුවාවූ ශාක්‍ය මුනියයි ප්‍රසිද්ධවේ. මොව්හු උන්වහන්සේගේ පුත්‍රයෝ වෙත්. (ධ්‍යානගත) සිහියෙන් වෙන්ව චුතවූ ඔවුහු මා විසින් නැවතත් සිහිය උපදවනු ලැබූහ.“ඔවුන් අතුරින් ගන්ධර්ව නිකායට පැමිණි එක්කෙනෙක් මෙහි වාසයට පත්විය. (කෙලෙස්) වසඟ කළාවූ අනාගාමි මාර්ගයට අනුවවූ සමාධි ගත සිත් දෙදෙනෙක්ම දෙවියන් යටත් කෙරෙත්.“මේ ශාසනයෙහි මෙබඳුවූ ධර්ම ප්‍රකාශවේ. එහි කිසියම් ශ්‍රාවකයෙක් කුමකටවත් සැක නොකෙරේ කාම ආදි ගංගාවලින් එතරවූ සැකය සිඳින ලද්දාවූ, පංචමාරයන් ජයගත්තාවූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වඳිමු“මෙහි ඔබ වහන්සේගේ යම් ධර්මයක් දැන, ඔවුන් අතරින් විශෙෂයකට පැමිණි ඒ දෙදෙනෙක් බ්‍රහ්ම පුරොහිත බඹ ලොවට පැමිණ මාර්ගඵල විශෙෂයක් අවබොධ කළාහුද,“නිදුකාණන් වහන්ස, ඒ ධර්මයට පැමිණීම පිණිස ආවෙමු නිදුකාණන් වහන්ස භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් අවසර දෙන ලද්දාවූ අපි ප්‍රශ්න අසන්නෙමුයි” කීය. එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ අදහස විය. ‘මේ ශක්‍රයා බොහෝ කලක් මුලුල්ලේම පිරිසිදුය. යම් කිසි ප්‍රශ්නයක් මගෙන් අසන්නේද, ඒ සියල්ල වැඩ ඇතිවම අසන්නේය. වැඩකට නැතිව නොඅසන්නේය. මගෙන් ඇසූ යමක් මම පහදා දෙන්නෙම්ද, එය වහාම දැනගන්නේය’ කියායි

“>නැවත භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සක්දෙව් රජුට ගාථාවකින් මෙසේ වදාළහ.“ශක්‍රය, මගෙන් ප්‍රශ්න අසව. තට යම් කිසිවක් කැමති නම්, තාගේ ඒ ඒ ප්‍රශ්න මම කෙළවර කරමි” යි කියායි.

. කරණ ලද අවකාශ ඇති ශක්‍ර දෙවෙන්ද්‍ර තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් මේ පළමුවැනි ප්‍රශ්නය ඇසුවේය. ‘නිදුකාණන් වහන්ස, මනුෂ්‍යයෝද අසුරයෝද, නාගයෝද, ගන්ධර්වයෝද, මෙයින් අන්‍යවූ බොහෝ ජනයෝ වෙත් නම් ඔව්හුද ක්‍රොධ නැත්තාහු දඬුවම් නැත්තාහු සතුරන් නැත්තාහු සතුටු සිත් ඇත්තාහු ‘අපි අවෛරීව වසන්නෙමුයි’ ඔවුන්ගේ ප්‍රාර්ථනාවක් වේද, ඒ ඇති කල්හිත් ඔව්හු ක්‍රොධ සහිත වූවාහු දඬුවම් සහිතවූවාහු, සතුරන් සහිතවූවාහු, සිත් අසතුටු සහිතවූවාහු වෛර ඇත්තෝව වසති. ඒ කිනම් බැඳීමකින් බැඳීම නිසාද?” මෙසේ ශක්‍ර දෙවෙන්ද්‍ර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් පළමුවෙනි ප්‍රශ්නය ඇසුවේය. ප්‍රශ්න අසන ලද්දාවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඕහට මෙය ප්‍රකාශ කළෝය. “දෙවෙන්ද්‍රය, ඊර්ෂ්‍යා මාත්සර්‍ය්‍ය (අනුන්ගේ සම්පත් නොඉවසීම, තම සම්පත් සැඟවීම) යන බැඳුම්වලින් බැඳීම හෙතුකොට ගෙන දෙවියෝද, මනුෂ්‍යයෝද, අසුරයෝද, නාගයෝද, ගන්ධර්වයෝද, මෙයින් අන්‍යවූ බොහෝ ජනයෝ වෙත් නම් ඔව්හුද ක්‍රොධ නැත්තාහු දණ්ඩන නැත්තාහු සතුරන් නැත්තාහු අසතුටු සිත් රහිතවූවාහු අපි අවෛරීව වසන්නෙමුයයි ඔවුන්ගේ ප්‍රාර්ථනාවක්වේද, එතකුදු වුවත් ඔව්හු ක්‍රොධ ඇත්තාහු දඬුවම් ඇත්තාහු සතුරන් ඇත්තාහු අසතුටු සිත් ඇත්තාහු වෛර ඇත්තෝව වෙසෙත්යයි’ ශක්‍ර දෙවෙන්ද්‍රයා විසින් අසන ලද්දාවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ප්‍රකාශ කළෝය. සතුටු සිත් ඇති ශක්‍ර දෙවෙන්ද්‍ර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගත්තේය, අනුමෝදන් විය. “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, එය එසේය. සුගතයන් වහන්ස, එය එසේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ප්‍රශ්න විසඳීම් ඇසීමෙන් මෙහි ‘කෙසේ කෙසේදැයි’ පැවති සැකය නැති විය. මාගේ සැකය දුරින්ම දුරු විය.” 

 මෙසේ ශක්‍ර දෙවෙන්ද්‍ර තෙමේ භාග්‍යවතුන්වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙන අනුමෝදන්ව භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් තවත් ප්‍රශ්නයක් ඇසුවේය. “නිදුකාණන් වහන්ස, අනුන්ගේ සැප නොඉවසීම හා තම සැප සැඟවීම යන දෙක කුමක් මුල්කොට ඇත්තේද? කුමක් හේතුකොට ඇත්තේද? කුමක් ජාතිකොට ඇත්තේද? කුමක් ඉපදීම කොට ඇත්තේද? කුමක් ඇති කල්හි අන් සැප නොඉවසීම හා තම සැප සැඟවීම වේද? කුමක් නැති කල අන් සැප නොඉවසීම හා තම සැප සැඟවීම නොවේදැයි” කීවාය.“දෙවෙන්ද්‍රය, අන් සැප නොඉවසීම හා තම සැප සැඟවීම යනු දෙක, ප්‍රියවූදේද, අප්‍රියවූ දේද, මූලකාරණාකොට ඇත්තේය. ප්‍රිය අප්‍රිය දේ හේතුවකොට ඇත්තේය. ප්‍රිය අප්‍රියදේ ජාතිකොට ඇත්තේය. ප්‍රිය අප්‍රිය දේ ඉපදීමකොට ඇත්තේය. ප්‍රිය අප්‍රිය දේ ඇති කල්හිම ඊර්‍ෂාව හා මාත්සර්‍ය්‍යය වන්නේය. ප්‍රිය අප්‍රිය නැති කල්හි ඊර්ෂ්‍යාව හා මසුරු බව නොවේයයි” කීවෝය.“නිදුකාණන් වහන්ස, ප්‍රිය අප්‍රිය දෙක වනාහි කුමක් නිදානකොට ඇත්තේද? කුමක් ජාතිකොට ඇත්තේද? කුමක් ඉපදීමකොට ඇත්තේද? කුමක් ඇති කල්හි ප්‍රිය අප්‍රිය දෙක වේද? කුමක් නැති කල්හි ප්‍රිය අප්‍රිය දෙක නොවේදැයි” ඇසීය.“දෙවෙන්ද්‍රය, ප්‍රිය අප්‍රිය දෙක වනාහි ආසාව මුල්කොට ඇත්තේය. ආසාව හේතුකොට ඇත්තේය ආසාව ජාති කොට ඇත්තේය ආසාව ඉපදීමකොට ඇත්තේය. ආසාව ඇති කල්හි ප්‍රිය අප්‍රිය දෙක ඇතිවේ. ආසාව නැති කල්හි ප්‍රිය අප්‍රිය දෙක නොවේයයි” කීවෝය.“නිදුකාණන් වහන්ස, ආසාව වනාහි කුමක් මුල්කොට ඇත්තේද? කුමක් හේතුකොට ඇත්තේද? කුමක් ජාති කොට ඇත්තේද? කුමක් ඉපදීම කොට ඇත්තේද? කුමක් ඇති කල්හි ආසාව වේද? කුමක් නැති කල්හි ආසාව නොවේදැයි’ ඇසුවේය. “දෙවෙන්ද්‍රය, ආසාව වනාහි හිතින් පරීක්ෂාකර බැලීම මුල්කොට ඇත්තේය සිතින් පරීක්ෂා කර බැලීම හේතුකොට ඇත්තේය. හිතින් පරීක්ෂාකර බැලීම ජාතිකොට ඇත්තේය. හිතින් පරීක්ෂාකරබැලීම ඉපදීම කොට ඇත්තේය. හිතින් පරීක්ෂාකර බැලීම ඇතිකල්හි ආසාව වේ, පරීක්ෂාකිරීම නැති කල්හි ආසාව නොවේය”යි කීවාහුය.“නිදුකාණන් වහන්ස, හිතින් පරීක්ෂාකර බැලීම වනාහි කුමක් මුල්කොට ඇත්තේද? කුමක් හේතුවකොට ඇත්තේද? කුමක් ජාතිකොට ඇත්තේද? කුමක් ඉපදීමකොට ඇත්තේද? කුමක් ඇති කල්හි පරීක්ෂා කිරීම වේද? කුමක් නැති කල්හි සිතින් පරීක්ෂාකර බැලීම නොවේදැයි” ඇසුවේය.“දෙවෙන්ද්‍රය, සිතින් විනිශ්චය කිරීම වනාහි ප්‍රමාදයට හේතුව ආශාව හා එක්ව යෙදුණ හැඟීම් මුල් කොට ඇත්තේය. ප්‍රමාදයට හේතුවූ ආශාව හා එක්ව යෙදුණ හැඟීම් ජාතිකොට ඇත්තේය. ප්‍රමාදයට හේතුවූ ආශාව හා එක්ව යෙදුණ හැඟීම් ඉපදීමකොට ඇත්තේය. ප්‍රමාදයට හේතුවූ ආශාව හා එක්ව යෙදුණ හැඟීම් ඇතිකල්හි පරීක්ෂාකිරීම වේ. ප්‍රමාදයට හේතුවූ ආශාව හා එක්ව යෙදුණ හැඟීම් නැති කල්හි පරීක්ෂාකිරීම නොවේය” යි වදාළෝය.“නිදුකාණන් වහන්ස, කෙසේ පිළිපදින්නාවූ භික්ෂු තෙමේ ප්‍රමාදයට හේතුවූ ආශාව හා එක්වයෙදුණ හැඟීම් දුරු කිරීමට සුදුසුවූ මාර්ගයෙහි පිළිපදින්නේ වේදැ”යි ඇසුවේය.

වෙදනාකම්මට්ඨානං

“දෙවෙන්ද්‍රය, මම සැප වේදනාවද දෙපරිද්දෙකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද සේවනය නොකටයුත්තද යනුවෙනි. දෙවෙන්ද්‍රය, මම දුක්වේදනාවද දෙපරිද්දකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද සේවනය නොකටයුත්තද යනුවෙනි දෙවෙන්ද්‍රය, දුකසැපදෙකම මැදහත් විඳීමද මම දෙපරිද්දකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද සේවනය නොකටයුත්තද යනුයි. “දෙවෙන්ද්‍රය, මම සැප වෙදනාවද දෙපරිද්දකින් කියමි. එනම් සේවනය කටයුත්තද සේවනයනොකටයුත්තද යනුයි. යන මෙය කුමක් සඳහා කියන ලද්දේදයත්? එහි යම් සැප වේදනාවක් මෙසේ දන්නේද, කෙසේද, මේ සොම්නස සේවනය කරන්නාවූ මට අකුසලධර්මයෝ වැඩෙත්ද කුශලධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, මෙබඳුවූ සැප වෙදනාව සේවනය නොකටයුතුයි. එහි යම් සැප වේදනාවක් මෙසේ දන්නේද? කෙසේද මේ සැප වෙදනාව සේවනය කරන්නාවූ මගේ අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශලධර්මයෝ වැඩෙත්ද, මෙබඳුවූ සැප වෙදනාව සේවනය කටයුතුයි. එහි යම් සැප වේදනාවක් විතර්ක සහිතද විචාර සහිතද යම් සැප වෙදනාවක් විතර්ක රහිතද විචාර රහිතද, එයින් විතර්ක රහිත විචාර රහිත සැප වෙදනාව අතිශයින් උතුම්ය. “දෙවෙන්ද්‍රය, මම සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙපරිද්දකින් දුක් වෙදනාව කියමි යන යම් වචනයක් කියන ලද්දේ නම් එය කුමක් සඳහා කියන ලද්දේද? යම් දොම්නසක් සේවනය කිරීමෙන් අකුසල ධර්ම වැඩෙත්, කුසල ධර්ම පිරිහෙත්යයි දන්නේද ඒ දොම්නස සෙවනය නොකළ යුතුය, යම්දොම්නසක් සේවනය කිරීමෙන් අකුශල ධර්ම පිරිහෙත්, කුසල ධර්ම වැඩෙත්යයි දන්නේද, ඒ දොම්නස් වෙදනාව සෙවනය කළ යුතුයි. එහි විතර්ක විචාර සහිත දොම්නසක් ඇත්තේද විතර්ක විචාර රහිත දොම්නසක් ඇත්තේද එයින් විතර්ක විචාර රහිත දොම්නස ප්‍රණීතතරය.“දෙවෙන්ද්‍රය, මම සේවනය කටයුත්ත සේවනය නොකට යුත්තයයි දුක් වේදනාව දෙපරිද්දකින් කියමියි මෙසේ යමක් කියන ලද්දේ නම්, එය මේ සඳහා කියනලදී.

“දෙවෙන්ද්‍රය, සේවනය කටයුත්තය, සෙවනය නොකට යුත්තයයි උපෙක්ෂාව මම දෙපරිද්දෙකින් කියමි යන වචනයක් කියන ලද්දේනම් එය කුමක් සඳහා කියන ලද්දේද යත් එහි යම් උපෙක්ෂාවක් සේවනය කරන්නාවූ මට කුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්, අකුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්යයි දන්නේ නම් ඒ උපෙක්ෂාව සේවනය නොකළ යුතුයි. එහි යම් උපෙක්ෂාවක් මේ උපෙක්ෂාව සේවනය කරන්නාවූ මට අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්, කුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ය කියා දන්නේද, මෙබඳුවූ උපෙක්ෂාව සේවනය කටයුතුයි, එහි යම උපෙක්ෂාවක් විතර්ක සහිතද විචාර සහිතද යම් උපෙක්ෂාවක් විතර්ක රහිතද විචාර රහිතද, ඒ අවීතර්ක අවිචාර උපෙක්ෂාව අතිශයින් ප්‍රණීතය, දෙවෙන්ද්‍රය, මම උපෙක්ෂාවද, දෙපරිද්දෙකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද, සේවනය නොකටයුත්තදැයි කියා යම් වචනයක් කියන ලද්දේ නම්, එය මේ සඳහා කියනලදී.

“දෙවෙන්ද්‍රය, මෙසේ පිළිපඳින්නාවූ භික්ෂූ තෙමේ ප්‍රමාදයට හෙතුවූ ආසාව සමග යෙදුණ හැඟීම් සංසිඳවීමම සුදුසු මාර්ගයයි කියනලද ප්‍රතිපදාවට පිළිපන්නේ වේයයි” ප්‍රකාශ කළෝය.මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශක්‍ර දෙවෙන්ද්‍රයාගේ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු ප්‍රකාශ කළෝය. සතුටු සිත් ඇත්තාවූ ශක්‍ර දෙවෙන්ද්‍ර තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනයට සතුටු විය.“භාග්‍යවතුන් වහන්ස, එය එසේය. සුගතයන් වහන්ස, ඒ එසේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ප්‍රශ්න විසඳීම අසා මාගේ සැකය බැහැර ගියේය. කෙසේ කෙසේදැයි පැවති සැකය පහවූයේය.”

පාතිමොක්ඛසංවරො

මෙසේ මෙහිදී සක්‍ර දෙවෙන්ද්‍ර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙන මත්තෙහිත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් ප්‍රශ්නයක් ඇසීය. “නිදුකාණන් වහන්ස, කෙසේ පිළිපදින්නාවූ භික්ෂු තෙමේ සීල සංවරය පිණිස පිළිපදින්නේ වේද?“දේවේන්ද්‍රය, මම කයේ පැවැත්මද දෙපරිද්දෙකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද සේවනය නොකට යුත්තද යනුවෙනි.“දෙවෙන්ද්‍රය, මම වචනයේ පැවැත්මද දෙපරිද්දකින් කියමි සේවනය කටයුත්තද, සේවනය නොකට යුත්තද යනුවෙනි.“දෙවෙන්ද්‍රය, මම සෙවීමද දෙපරිද්දකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද සේවනය නොකටයුත්තද යනුවෙනි.“දෙවෙන්ද්‍රය මම ශරීරයේ පැවැත්මද දෙපරිද්දකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද සේවනය නොකට යුත්තදැයි මෙසේ යම් වචනයක් කියන ලද්දේ නම් මෙය කුමක් සඳහා කියන ලද්දේදයත්. එහි යම් ශරීරයේ පැවැත්මක් මේ ශරීරයේ පැවැත්ම සේවනය කරන්නාවූ මට අකුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්, කුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්යයි දන්නේද, මෙබඳුවූ කායික පැවැත්ම සේවනය නොකටයුතුයි. එහි යම් කායික පැවැත්මක් මේ ශරීරයේ පැවැත්ම සේවනය කරන්නාවූ මාගේ අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්. කුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්යයි දන්නේද, මෙබඳුවූ ශරීරයේ පැවැත්ම සේවනය, කටයුතුයි.“දෙවේන්ද්‍රය, මම ශරීරයේ පැවැත්ම දෙපරිද්දකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද සේවනය නොකට යුත්තදැයි මෙසේ යමක් කියන ලද්දේ නම් එය මේ සඳහා කියන ලදී.“දෙවෙන්ද්‍රය, මම වචනයේ පැවැත්මද දෙපරිද්දෙකින් කියමි සේවනය කටයුත්තද සේවනය නොකටයුත්තදැයි මෙසේ යමක් කියන ලද්දේ නම් එය කුමක් සඳහා කියන ලද්දේද? එහි යම්වචනයේ පැවැත්මක් මේ වචනයේ පැවැත්ම සේවනය කරන්නාවූ මාගේ අකුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්. කුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්යයි’ දන්නේද, මෙබඳුවූ වචනයේ පැවැත්ම සේවනය නොකට යුතුයි. මේ වචනයේ පැවැත්ම සේවනය කරන්නාවූ මාගේ අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්, කුසල ධර්මයෝ වැඩෙත් යයි දන්නේද, මෙබඳුවූ වචනයේ පැවැත්ම සේවනය කටයුතුයි.“දෙවෙන්ද්‍රය, මම වචනයේ පැවැත්ම දෙපරිද්දකින් කියමි. සේවනය කටයුතුද සේවනය නොකට යුත්තදැයි මෙසේ යමක් කියන ලද්දේ නම් එය මේ සඳහා කියනලදී.“දෙවෙන්ද්‍රය, මම (පර්ය්‍යෙසනය) සෙවීමද දෙපරිද්දකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද, සේවනය නොකටයුත්තද යනු වෙනැයි. යම් වචනයක් කියනලද්දේද, එය කුමක් සඳහා කියනලද්දේද යත්, එහි මේ පර්ය්‍යෙසනය (සෙවීම) සේවනය කරන්නාවූ මාගේ අකුසල ධර්මයෝ වැඩෙත්. කුසල ධර්මයෝ පිරිහෙත් යයි යම් සෙවීමක් මෙසේ දන්නේද මෙබඳුවූ පර්ය්‍යෙසනය සේවනය නොකට යුතුයි. එහි මේ පර්ය්‍යෙසනය සේවනය කරන්නාවූ මාගේ අකුසල ධර්මයෝ පිරිහෙත්, කුසල ධර්මයෝ වැඩෙත්යයි, යම් පර්ය්‍යෙසනයක් මෙසේ දන්නේද, මෙබඳුවූ පර්ය්‍යෙසනය සෙවනය කටයුතුයි. දෙවෙන්ද්‍රය, මම පර්ය්‍යෙසනයද දෙපරිද්දකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද සේවනය නොකටයුත්තද යනුවෙනැයි මෙසේ යමක් කියනලද්දේ නම් එය මේ සඳහා කියන ලදී.“දෙවෙන්ද්‍රය, මෙසේ පිළිපදින්නාවූ භික්ෂු තෙමේ ප්‍රාතිමොක්ෂ සංවරය පිණිස පිළිපදින්නේයයි” මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශක්‍රදෙවේන්ද්‍රයාගේ ප්‍රශ්නවලට උත්තර දුන්නෝය. සතුටු සිත් ඇත්තාවූ ශක්‍රදෙවෙන්ද්‍ර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගත්තේය. අනුමෝදන් විය. “භාග්‍යවතුන්වහන්ස, ඒ එසේයි සුගතයන් වහන්ස එය එසේය. මෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ප්‍රශ්න විසඳීම අසා, මාගේ සැකය දුරුවිය. කෙසේ කෙසේ දැයි පැවති සැකය නැතිවිය”

ඉන්ද්‍රියසංවරො

මෙසේ සක්‍ර දෙවෙන්ද්‍ර තෙමේ මෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනය අනුමෝදන්ව මත්තෙහිත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් ප්‍රශ්නයක් ඇසීය. ඒ කෙසේද, ‘නිදුකානන් වහන්ස, කෙසේ පිළිපදින්නාවූ භික්ෂුතෙමේ ඉන්ද්‍රිය සංවරය පිණිස පිළිපදින්නේවේදැයි” කියායි.“දෙවෙන්ද්‍රය, මම ඇසින් බලා දතයුතුවූ රූපය දෙපරිද්දකින් කියමි සේවනය කටයුත්තද, සේවනය නොකට යුත්තද යනුයි.“දෙවෙන්ද්‍රය, මම කණින් අසා දතයුතුවූ ශබ්දයද දෙපරිද්දකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද සෙවනය නොකටයුත්තද යනුයි.“දෙවෙන්ද්‍රය, මම නාසයෙන් ගඳ සුවඳ විඳ දතයුතුවූ ගන්ධයද දෙපරිද්දෙකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද සේවනය නොකටයුත්තද යනුයි.“දේවෙන්ද්‍රය මම දිවෙන් රස විඳ දතයුතුවූ රසයද දෙපරිද්දකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද සේවනය නොකටයුත්තද යනුයි.“දේවෙන්ද්‍රය, මම ශරීරයෙන් ස්පර්ශ කොට දතයුතුවූ ස්පර්ශයද (පහසද) දෙපරිද්දකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද සේවනය නොකටයුත්තද යනුයි.“දේවෙන්ද්‍රය සිතෙන් පරීක්ෂාකොට බලා දතයුතුවූ ධර්මයද දෙපරිද්දකින් කියමි. සේවනය කටයුත්තද සේවනය නොකටයුත්තද යනුයයි” කීවාහුය.මෙසේ කී කල ශක්‍ර දෙවෙන්ද්‍ර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කාරණය දැන්නුවේය. “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කොටින් වදාරණලද මේ ධර්මයාගේ අර්ථය මම විස්තර වශයෙන් දනිමි. ස්වාමීන් වහන්ස, යම්බඳුවූ ඇසට පේන රූපයක් සේවනයකරන්නහුගේ අකුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද කුසල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, මෙබඳුවූ ඇසට පෙනෙන්නාවූ රූපය සේවනය නොකටයුතුයි. ස්වාමීනි, යම් බඳුවූ ඇසට පේන රූපයක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුසල ධර්මයෝ පිරිහෙද්ද, කුසල ධර්මයෝ වැඩෙද්ද, මෙබඳුවූ ඇසට පේන රූපය සේවනය කටයුතුයි.“ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ කණට ඇසෙන ශබ්දයක් සේවනය කරන්නහුගේද, ස්වාමීනි, යම්බඳුවු නාසයෙන් ගඳ සුවඳ විඳ දැනගන්නාවූ ගන්ධයක් සේවනය කරන්නහුගේද ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ දිවට දැනෙන්නාවූ රසයක් සේවනය කරන්නහුගේ ද, ස්වාමීනි, යම් බදුවු ශරීරයට දැනෙන්නාවූ ස්පර්‍ශයක් සේවනය කරන්නහුගේද, ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ සිතින් දැන ගන්නාවූ ධර්‍මයක් සේවනය කරන්නහුගේද, අකුසල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුසල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, මෙබඳුවූ සිතින් දැනගන්නාවූ ධර්මය තෙමේ සේවනය කටයුතුයි. ස්වාමීන් වහන්ස, යම්බඳුවූ සිතින් දැනගන්නාවූ ධර්මයක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, කුසල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, මෙබඳුවූ සිතින් දැනගන්නාවූ ධර්මයෝ සේවනය කටයුතුයි.<“ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන්වහන්සේ විසින් කොටින් වදාරණ ලද මේ ධර්මයාගේ අර්ථ විස්තරයෙන් දන්නාවූ මා විසින් මෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ප්‍රශ්න විසඳීම අසා සැකය දුරුකරනලදී කෙසේ කෙසේදැයි පැවති සැකය නැතිවීයයි” ප්‍රකාශ කෙළේය. මෙසේ මෙහි ශක්‍ර දෙවෙන්ද්‍රතෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙන අනුමෝදන්ව භාග්‍යවතුවන් වහන්සේගේ මත්තෙහිත් ප්‍රශ්නයක් ඇසුවේය.“සියලුම ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ සමාන වාද ඇත්තාහුද? සමාන ඡන්ද ඇත්තාහුද? සමාන කෙළවර ඇත්තාහුද?” “ දෙවෙන්ද්‍රය, සියලු ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝම සමාන වාද ඇත්තෝද, සමාන ආචාර ඇත්තෝද, සමාන කෙළවර ඇත්තෝද, නොවෙත්මයයි” කීවාහුය.“නිදුකාණන් වහන්ස, කවර හෙයකින් සියලු ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝම සමාන වාද ඇත්තෝ සමාන ඡන්ද ඇත්තෝ, සමාන කෙළවර ඇත්තෝ නොවෙද්ද?”“දේවෙන්ද්‍රය, ලෝක සත්වතෙමේ අනේක අදහස් නොයෙක් අදහස් ඇත්තේමය. ඒ අනේක අදහස් නොයෙක් අදහස් ඇති ලෝකයෙහි සත්වයෝ යම් යම් අදහස් ගනිද්ද, ඒ ඒ අදහසම දැඩි සේ ගෙන යහපත් ලෙස ගෙන මේ අපගේ වචනයම සත්‍යයි අන්‍යයන්ගේ වචනය වරදයයි කියත්. එහෙයින් සියලුම ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ සමානවාද ඇත්තෝද සමාන ලබ්ධි ඇත්තෝද සමාන කෙළවර ඇත්තෝද නොවෙත්යයි” කීවෝය.“නිදුකාණන් වහන්ස, සියලු ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝම විනාශය කෙළවර කිරීමක් ඇත්තෝද, විනාශය ඉක්ම වන්නාවූ සසර බැඳීම් සිඳින්නාවූ නිර්වාණය ඇත්තෝද, විනාශය කෙළවර කරන උතුම් හැසිරීම් ඇත්තෝද, නිත්‍යවූ අවසානයක් ඇත්තෝද?”“දෙවෙන්ද්‍රය, සියලු ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ විනාශය ඉක්මවූ කෙළවරක් ඇත්තෝද, විනාශය ඉක්මවන්නාවූ සසර බැඳීම සිඳින්නාවූ නිර්වාණය ඇත්තෝද, විනාශය කෙළවර කරන උතුම් හැසිරීම ඇත්තෝ නිත්‍යවූ කෙළවර ඇත්තෝද නොවෙත්යයි” කීවාහුය “නිදුකාණන් වහන්ස, කවර හෙයින් සියලු මහණ බමුණෝ අත්‍යන්ත නිෂ්ඨා ඇත්තෝ අත්‍යන්ත යොගක්ෂෙම සංඛ්‍යාත නිර්වාණය ඇත්තෝ අත්‍යන්ත බඹසර ඇත්තෝ අත්‍යන්ත කෙළවර ඇත්තෝ නොවෙද්ද?’“දෙවෙන්ද්‍රය, යම් ඒ මහණ බමුණෝ තණ්හාව ක්ෂය කිරීමෙන් මිදුණාහු වෙද්ද, ඔව්හු අත්‍යන්ත නිෂ්ඨා ඇත්තෝ අත්‍යන්ත යොගක්ෂෙම ඇත්තෝ අත්‍යන්ත බඹසර ඇත්තෝ අත්‍යන්ත කෙළවර ඇත්තෝ වෙත්.‘එහෙයින් සියලු මහණ බමුණෝම අනිත්‍ය ඉක්මවූ නිෂ්ඨා ඇත්තෝ, අනිත්‍යය ඉක්මවූ යොගාක්ෂෙම ඇත්තෝ, අනිත්‍යය ඉක්මවූ බඹසර ඇත්තෝ, අනිත්‍ය ඉක්මවූ කෙළවර ඇත්තෝ නොවෙත්යයි” කීවාහුය.මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශක්‍ර දෙවෙන්ද්‍රයා විසින් අසනලද ප්‍රශ්නවලට උත්තර දුන්නෝය. සතුටු සිත් ඇත්තාවූ ශක්‍රදෙවෙන්ද්‍ර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගත්තේය. අනුමෝදන් විය. කෙසේද, “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, ඒ එසේය සුගතයන් වහන්ස, ඒ එසේය. මෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ප්‍රශ්න විසඳීම අසා, මාගේ සැකය දුරුවිය. කෙසේද කෙසේදැයි පැවති සැකය නැතිවූයේයයි” ප්‍රකාශ කෙළේය.මෙසේ මෙහි ශක්‍ර දෙවෙන්ද්‍ර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනය පිළිගෙන අනුමෝදන්ව භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කාරණය දැන්නුවේය. “ස්වාමීන් වහන්ස තෘෂ්ණාව රෝගයකි. තණ්හාව ගඩයකි. තණ්හාව උලකි. තණ්හාව මේ පුරුෂයා ඒ ඒ භවයාගේ ඉපදවීම පිණිස අදින්නේය එහෙයින් මේ පුරුෂයා උස් පහත් බවට පැමිණේ”‘ස්වාමීන් වහන්ස, යම්බඳුවූ ප්‍රශ්නයක් සම්බන්ධව මෙයින් පිට අන්‍යවූ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ගෙන් මම අවකාශ පාත්‍රයකුදු නොලද්දෙම්ද, බොහෝ කලක සිට පැවැත්තාවූ ඒ ප්‍රශ්නයෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මට ප්‍රකාශ කරන ලද්දාහ. මාගේ යම්බඳුවූ විචිකිච්ඡා සංඛ්‍යාත කෙසේ කෙසේ දැයි පැවති සැක නමැති හුලක් වූයේනම් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් එයද උදුරන ලද්දේයයි” දැන්නුවේය“දේවෙන්ද්‍රය, මේ ප්‍රශ්න අන්‍යවූ මහණ බමුණන්ගෙන් ඇසුවෙහිදැයි ඔබ දන්නෙහිද?”“ස්වාමීන් වහන්ස, මේ ප්‍රශ්න අන්‍යවූ මහණ බමුණන් ගෙන් ඇසුවෙමියි, මම දනිමි.’“දේවෙන්ද්‍රය, කෙසේ නම් ඔව්හු ප්‍රකාශ කළාහුදැයි ඉදින් තොපට බරක් නොවේ නම් කියවයි” කීවාහුය.“ස්වාමීන් වහන්ස, යම් තැනෙක්හි භාග්‍යවතුන්වහන්සේ හෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සමාන ඇත්තෝ හෝ වන්නාහු නම් මට බරක් (අපහසුවක්) නැත”“දේවෙන්ද්‍රය, එසේ වීනම් කියවයි” ප්‍රකාශ කළෝය.“ස්වාමීන්වහන්ස, යම් මහණ බමුණන් වනවාසීහුයයි කියා හෝ ප්‍රාන්ත සේනාසන ඇත්තෝයයි කියා හෝ හඟිම්ද, මම ඔවුන් වෙත පැමිණ මේ ප්‍රශ්නයන් ඇසුයෙමි. මා විසින් අසන ලද්දාවූ ඔව්හු නොදනිත්. නොදන්නාවූ ඔව්හු මගෙන්ම ආපසු අසත්. ‘ආයුෂ්මත් තෙමේ කවර නම් ඇත්තේදැයි’ අසනලද මම ඔවුන්ට ‘නිදුකාණෙනි, මම ශක්‍ර දේවෙන්ද්‍රයයි’ ප්‍රකාශකරමි. ඔව්හු ‘ආයුෂ්මත් දේවෙන්ද්‍ර තෙමේ කවර කර්මයක්කොට මේ ස්ථානයට පැමිණියේදැයි’ මත්තෙහිත් අසත්. ඔවුන්ට මම අසනලද පරිදි ඉගෙනගන්නාලද පරිදි ධර්මය දෙසමි. ඔව්හු එපමණකින්ම සතුටු සිත් ඇත්තෝ වෙත්. කෙසේද, ‘අප විසින් ශක්‍ර දේවෙන්ද්‍රතෙමේ දක්නා ලද්දේය. අපි යමක් ඇසුවෙමු නම් එයද අපට ප්‍රකාශ කරන ලද්දේය’ කියායි ඔව්හු තුමූ මා ළඟට පැමිණෙත්. මම ඔවුන් ළඟට නොපැමිණියෙමි. ස්වාමීන් වහන්ස, මම වනාහි සෝවාන්වූ, අපායෙහි නොවැටෙන ස්වභාව ඇත්තාවූ නියතවූ රහත් බව පිහිටකොට ඇත්තාවූ බුද්ධ ශ්‍රාවකයෙක්මි

සොමනස්සපටිලාභකථා

“දේවෙන්ද්‍රය, මීටපෙර මෙවැනිවූ ප්‍රීතියක් ලැබීමක් සොම්නසක් ලැබීමක් දන්නෙහිදැයි’ ඇසූහ. “ස්වාමීන්වහන්ස, මෙයින් පෙර මෙබඳුවූ මෙවැනි ප්‍රිතියක් ලැබීමක් සොම්නසක් ලැබීමක් මම දනිමි.” “දේවෙන්ද්‍රය, මෙයින් පෙර මෙබඳුවූ ප්‍රීතියක් සොම්නසක් ලැබීමක් කෙසේ නම් දන්නෙහිද?”<ස්වාමීනි, පෙර කාලයෙහි දෙවියන්ගේ හා අසුරයන්ගේ යුද්ධයක් වූයේය. ස්වාමීනි, ඒ යුද්ධයේදී දෙවියෝ දිනූහ. අසුරයෝ පරාජය වූහ. ස්වාමීනි, ඒ විශෙෂයෙන් දිනනලද යුද්ධ ඇති ඒ මට මේ සිත විය, දැන් යම්බඳුවූ දිව්‍ය ඕජසක් වේද, යම්බඳුවූ අසුර ඕජසක්වේද, මේ දෙකොටසම දෙවියෝ පරිභොග කරන්නාහු යයි කියායි. ස්වාමීන්වහන්ස, යම්බඳුවූම මාගේ දඬුවම් සහිතවූ ආයුධ සහිතවූ ප්‍රීති ප්‍රතිලාභය හෝ සොම්නස් ප්‍රතිලාභය හෝ සසර කලකිරීම පිණිස නොපවතී. රාගය නැති කිරීම පිණිස නොපවතී. නිරොධය පිණිස නොපවතී. කෙලෙස් නැතිකිරීම පිණිස නොපවතී. සම්බෝධිය පිණිස නොපවතී. නිර්වාණය පිණිස නොපවතී. භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා ලබන ලද්දාවූ ඒ දඬුවම් රහිතවූ ආයුධ රහිතවූ ප්‍රීති ප්‍රතිලාභය සොම්නස් ප්‍රතිලාභය ඒකාන්තයෙන් සසර කලකිරීම, පිණිස රාගය නැතිකිරීම පිණිස, නිරොධය පිණිස කෙලෙස් නැති කිරීම පිණිස, විශෙෂ අවබෝධය පිණිස, සම්බෝධිය පිණිස පවතීයයි” ප්‍රකාශ කෙළේය.“දේවෙන්ද්‍රය, ඔබ කිනම් කාරණයක් අර්ථ වශයෙන් දක්නේ මෙබඳුවූ තුෂ්ටි ප්‍රතිලාභයක් සොම්නස් ප්‍රතිලාභයක් විඳින්නෙහිදැයි” ඇසුවෝය.“ස්වාමීන්වහන්ස, මම කාරණා හයක්ම අර්ථ වශයෙන් දක්නේ මෙබඳුවූ තුෂ්ටි ප්‍රතිලාභයක්, සොම්නස් ප්‍රතිලාභයක් විඳිමි”යි ප්‍රකාශ කෙළේය. “මේ ස්ථානයෙහි සිට ගෙනම මා විසින් නැවත ජීවිතයද ලබනලදී. නිදුකාණන් වහන්ස, මෙසේ දැන වදාළ මැනවි.<“ස්වාමීනි, මේ ප්‍රථම කාරණය දක්නාවූ මම මෙබඳුවූ තුෂ්ටි ප්‍රතිලාභයක් හෝ සොම්නස් ප්‍රතිලාභයක් විඳිමියි” දැන්නුවෝය.”මම දිව්‍ය ලෝකයෙන් චුතවූයෙම්, සිහි මුළා නොවී මිනිස් ලොව යම්ක්ෂත්‍රියාදි කුලයෙහි සිත ඇලේනම් එහි ගර්භොත්පත්තියට පැමිණෙන්නෙමි.“ස්වාමීනි, මේ දෙවැනි කාරණය අර්ථ වශයෙන් දක්නාවූ මම මෙබඳුවූ තුෂ්ටි ප්‍රතිලාභයක්, සොම්නස් ප්‍රතිලාභයක් ලබමි. ඒ මම මුළා නොවන ප්‍රශ්න ඇත්තේ ශාසනයෙහි ඇලී වාසය කරමින් යහපත් ප්‍රඥා ඇත්තෙම්, සිහි ඇත්තෙම්. නුවණින් වාසය කරන්නෙමි.“ස්වාමීනි, මේ තුන්වැනි කාරණය අර්ථ වශයෙන් දක්නාවූ මම මෙබඳුවූ තුෂ්ටි ප්‍රතිලාභයක්, සොම්නස් ප්‍රතිලාභයක් ප්‍රකාශ කරමි.“න්‍යාය ක්‍රමයෙන් හැසිරෙන්නාවූ මට සම්බෝධිය සකෘදාගාමි මාර්ගය වන්නේ නම් දැනගනු කැමතිව වාසය කරන්නෙමි. එය මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි මාගේ කෙළවර වන්නේය”“ස්වාමීනි, මේ හතරවැනි කාරණය අර්ථ වශයෙන් දක්නෙම් මෙබඳුවූ තුෂ්ටි ප්‍රතිලාභයක්, සොම්නස් ප්‍රතිලාභයක් ප්‍රකාශ කරමි.“මම මනුෂ්‍ය ආයුෂ ගෙවා මනුෂ්‍ය ලෝකයෙන් චුත වන්නෙම් නැවත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උතුම්වූ දෙවියෙක් වන්නෙමි.“ස්වාමීනි, මේ පස්වැනි කාරණය අර්ථ වශයෙන් දක්නාවූ මම මෙබඳුවූ තුෂ්ටි ප්‍රතිලාභයක්, සොම්නස් ප්‍රතිලාභයක් ප්‍රකාශ කරමි.“කීර්ති ඇත්තාවූ අතිශයින් ප්‍රනීතවූ අකනිටා බඹලොව වාසීවූ ප්‍රසිද්ධ දෙවියෝ වෙත්ද අන්තිම භවය පවත්නා කල්හි ඒ නිවාසස්ථානය වන්නේය’“ස්වාමීනි, මේ සවැනි කාරණය අර්ථ වශයෙන් දක්නාවූ මම මෙබඳුවූ තුෂ්ටි ප්‍රතිලාභයක් ප්‍රකාශ කරමි. ස්වාමීන් වහන්ස, මේ කාරණා හය දක්නාවූ මම මෙබඳුවූ තුෂ්ටි ප්‍රතිලාභයක්, සොම්නස් ප්‍රතිලාභයක් ප්‍රකාශ කරමි<නිම නොකරනලද මනෝරථ ඇත්තේ සැක ඇත්තේ කෙසේ කෙසේදැයි පැවැති සැක ඇත්තේ තථාගතයන් වහන්සේ යොයමින් බොහෝ කලක් හැසුරුනෙමි.“යම් ශ්‍රමණයන් විවේක විහරන ඇත්තවුන් කොට හඟිම්ද, සම්බුද්ධයයි සිතමින් උන්වහන්සේලා ආශ්‍රය කරන්ට යමි.“මාර්ගයෙහි හෝ ප්‍රතිපදාවන්හි කෙසේ සම්පාදනයවේද, කෙසේ අසම්පාදනය වේදැයි මෙසේ අසන ලද්දාවූ ඔව්හු සම්පාදනය කොට කියන්ට නොහැකි වෙත්.“අපගේ සමීපයට ශක්‍රතෙමේ පැමිණියේයයි ඔව්හු තුමූ යම් කලෙක්හි මා දැනගනීද, කිනම් කර්මයක් කොට ශක්‍ර බවට පැමුණුනෙහිදැයි ඔව්හු තුමූ මා විචාරත්. ඔවුන්ට ජනයා කෙරෙහි ප්‍රසිද්ධවූ ධර්මය ඇසූ පරිද්දෙන් මමද ප්‍රකාශ කරමි. එයින් අප විසින් ශක්‍රතෙමේ දක්නා ලද්දේයයි කියාද, ඔව්හු සතුටු සිත් ඇත්තෝ වෙත්.“යම් කලෙක්හි මම සැක දුරුකළාවූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දුටුයෙම්ද ඒ මම අද සර්වඥයන් වහන්සේ ආශ්‍රය කොට පහවූ භය ඇත්තෙක් වෙමි. තණ්හාව නැමැති හුල නැසුවාවූ සමාන පුද්ගලයෙක් නැති හෙයින් අප්‍රති පුද්ගලවූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මම වඳින්නෙමි. සූර්‍ය්‍ය බන්ධුවූ මහා වීරයන් වහන්සේ මම වඳිමි. නිදුකාණන් වහන්ස, දෙවියන් සමග බ්‍රහ්මයාට අපි යම් නමස්කාරයක් කෙළෙමුද, ඒ නමස්කාරය අද නුඹවහන්සේට කරමු. එබැවින් තුමූම නුඹ වහන්සේට නමස්කාර කරමු නුඹවන්සේම සම්බුද්ධ වෙහිය, නුඹවහන්සේ නිරුත්තරවූ ශාස්තෘය, දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි නුඹවහන්සේට ප්‍රති පුද්ගලයෙක් නැත්තේය.”
ඉක්බිති ශක්දෙව් තෙමේ පඤ්චසිඛ නම් ගන්ධර්ව පුත්‍රයාට කථාකර මෙසේ කීවේය. “දරුව පඤ්චසිඛය, තොප මට බොහෝ උපකාර ඇත්තෙහිය. යම් හේතුවකින් තොප භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පළමුකොටම පැහැදෙව්වෙහිද එහෙයිනි, දරුව තා විසින් පළමුකොට පහදවන ලද අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැක්මට අපි පසුව එළඹියෙමු. ඒ අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිය තනතුරෙහි තබන්නෙමි. තොපි ගන්ධර්ව රාජ වන්නෙහිය. සූර්‍ය්‍ය මණ්ඩලයක් වැනි ශරීර කාන්තිය ඇති භද්‍රාවන්ද තොට දෙමි. ඕතොමෝ වනාහි තොප විසින් විශෙෂයෙන් පතන ලද්දීයයි” කීහ.
එවිට ශක්‍ර දේවෙන්ද්‍ර තෙමේ අතින් පෘථිවිය පිරිමැද තුන් යලක් ප්‍රීති වාක්‍ය කීවේය. කෙසේද? “ඒ භාග්‍යවත් අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධයන් වහන්සේට නමස්කාර වේවා. ඒ භාග්‍යවත් අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධයන් වහන්සේට නමස්කාර වේවා. ඒ භාග්‍යවත් අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධයන් වහන්සේට නමස්කාර වේවා” කියායි.මේ ප්‍රශ්න විසදීම කරනු ලබන කල්හි ශක්‍ර දේවෙන්ද්‍රයාට රාගාදී කෙලෙස් රහිතවූ පහවූ කෙලෙස් මල ඇති ධර්ම ඇස උපන්නේය, කෙසේද ‘සමුදය ස්වභාවවූ යම් කිසිවක් වේනම්, ඒ සියල්ලම නැතිවීම ස්වභාව කොට ඇත්තේය යනුවෙනි’ අන්‍යවූ අසූදහසක් දේවතාවන්ටද මෙසේ ධර්ම ඇස උපන්නේය. මෙසේ මෙහි ශක්‍ර දේවෙන්ද්‍රයන් විසින් ආරාධනා කරණ ලද්දාවූ යම් ප්‍රශ්නයෝ අසන ලද්දාහුද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ ප්‍රශ්නයෝ විසඳන ලද්දාහුය. එහෙයින් මේ ධර්මයට සක්කපඤ්හයයි කියාම නාමය වූයේය.

DankandeDhamma